Πλήρης απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ: Προϋποθέσεις και δικαιολογητικά

Ορισμένοι ιδιοκτήτες ακινήτων δικαιούνται πλήρη απαλλαγή από την καταβολή του φόρου ακίνητης περιουσίας για το 2026. Για να εξασφαλίσει ένα νοικοκυριό την απαλλαγή αυτή, απαιτείται η έγκαιρη υποβολή της αίτησης δήλωσης με κωδικό Δ500 στην ηλεκτρονική πλατφόρμα της εφορίας.

Η απαλλαγή 100% αφορά δύο βασικές κατηγορίες πολιτών: πολύτεκνες οικογένειες με τρία και περισσότερα εξαρτώμενα τέκνα, καθώς και άτομα με ποσοστό αναπηρίας που ξεπερνά το 80%. Για να ισχύσει η απαλλαγή, πρέπει να πληρούνται αυστηρά εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.

Το συνολικό φορολογητέο εισόδημα της οικογένειας δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 12.000 ευρώ ετησίως, με πρόσθετα 1.000 ευρώ για τον σύζυγο ή συμβιούντα και για κάθε εξαρτώμενο μέλος. Παράλληλα, η συνολική επιφάνεια των κτισμάτων που βρίσκονται στην κατοχή της οικογένειας δεν μπορεί να ξεπερνά τα 150 τετραγωνικά μέτρα.

Μείωση 50% στον φόρο ακίνητης περιουσίας

Σημαντική έκπτωση ύψους 50% στον ΕΝΦΙΑ προβλέπεται για νοικοκυριά που πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά όρια. Η κατηγορία αυτή απευθύνεται σε φορολογούμενους με περιορισμένα οικονομικά μέσα και μικρή ακίνητη περιουσία.

Το ετήσιο φορολογητέο οικογενειακό εισόδημα δεν πρέπει να ξεπερνά τα 9.000 ευρώ, με προσαύξηση 1.000 ευρώ για τον σύζυγο ή συμβιούντα και κάθε εξαρτώμενο μέλος της οικογένειας. Επιπλέον, η συνολική επιφάνεια των κτισμάτων περιορίζεται στα 150 τετραγωνικά μέτρα, ενώ η αξία της ακίνητης περιουσίας δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 85.000 ευρώ για άγαμο φορολογούμενο.

Όλα τα κριτήρια πρέπει να πληρούνται σωρευτικά για να εξασφαλιστεί η μείωση του φόρου κατά το ήμισυ. Η υποβολή της σχετικής αίτησης αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την ενεργοποίηση του δικαιώματος.

Έκπτωση 20% για ασφαλισμένα ακίνητα

Οι ιδιοκτήτες που προχώρησαν στην ασφάλιση των ακινήτων τους έναντι φυσικών καταστροφών κατά το 2026 δικαιούνται μείωση 20% στον φόρο ακίνητης περιουσίας. Η ασφαλιστική κάλυψη πρέπει να περιλαμβάνει υποχρεωτικά προστασία από πλημμύρες, πυρκαγιές και σεισμούς.

Για να εξασφαλιστεί η πλήρης έκπτωση 20%, η ασφάλιση πρέπει να καλύπτει ολόκληρο το ημερολογιακό έτος. Σε περίπτωση που η διάρκεια της ασφαλιστικής κάλυψης είναι μικρότερη των δώδεκα μηνών, η μείωση υπολογίζεται αναλογικά: για εννέα μήνες παρέχεται έκπτωση 15%, για έξι μήνες 10% και για τρεις μήνες 5%. Ασφαλίσεις διάρκειας κάτω των τριών μηνών δεν δικαιούνται καμία μείωση.

Οι ενδιαφερόμενοι έπρεπε να υποβάλουν την αίτηση μέσω της πλατφόρμας myProperty έως τις 16 Φεβρουαρίου. Η έκπτωση ισχύει αποκλειστικά για κατοικίες αντικειμενικής αξίας έως 500.000 ευρώ και αφορά μόνο το ασφαλισμένο κτίσμα, όχι το σύνολο της ακίνητης περιουσίας του φορολογούμενου.

Ειδικές ρυθμίσεις για πολυτελή ακίνητα

Ιδιοκτήτες ακινήτων με αντικειμενική αξία άνω των 500.000 ευρώ διατηρούν το δικαίωμα έκπτωσης 10% στον ΦΠΑ εφόσον διαθέτουν πλήρη ασφαλιστική κάλυψη. Ωστόσο, η απουσία ασφάλισης συνεπάγεται σημαντική συνέπεια: σε περίπτωση ζημιών από φυσικές καταστροφές, το κράτος δεν θα καταβάλει αποζημίωση στους ιδιοκτήτες μη ασφαλισμένων ακινήτων υψηλής αξίας.

Η ρύθμιση αυτή στοχεύει στην ενθάρρυνση της ασφαλιστικής κουλτούρας και στην προστασία του δημοσίου ταμείου από την υποχρέωση αποζημίωσης ιδιοκτητών πολυτελών ακινήτων που δεν έχουν μεριμνήσει για την ασφάλισή τους.

Το νέο πλαίσιο καθορίζεται από την Απόφαση Α.1005/2026 του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η οποία εξειδικεύει τόσο τις προϋποθέσεις όσο και τη διαδικασία για τη μείωση του ΕΝΦΙΑ σε κατοικίες φυσικών προσώπων που είναι ασφαλισμένες έναντι σεισμού, πυρκαγιάς και πλημμύρας. Στόχος του μέτρου είναι αφενός η ενίσχυση της ασφαλιστικής συνείδησης και αφετέρου η θωράκιση των νοικοκυριών απέναντι στους αυξανόμενους κινδύνους από ακραία καιρικά και γεωφυσικά φαινόμενα.

Για το φορολογικό έτος 2026, η αξία ανακατασκευής της κατοικίας προσδιορίζεται στα 900 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Παράλληλα, εισάγεται μεγαλύτερη ευελιξία για τους ιδιοκτήτες που καλύπτονται από ομαδικά ασφαλιστήρια συμβόλαια, καθώς δίνεται πλέον η δυνατότητα προσκόμισης σχετικής βεβαίωσης ασφάλισης στην αρμόδια υπηρεσία της ΑΑΔΕ, δηλαδή στη ΔΟΥ ή στο ΚΕΦΟΚ.

Η μείωση του ΕΝΦΙΑ διαμορφώνεται κλιμακωτά. Για κατοικίες με φορολογητέα αξία έως 500.000 ευρώ, προβλέπεται έκπτωση 20%, υπό την προϋπόθεση ότι το ακίνητο είναι ασφαλισμένο για ολόκληρο το έτος έναντι σεισμού, πυρκαγιάς και πλημμύρας. Για ακίνητα με φορολογητέα αξία που υπερβαίνει τις 500.000 ευρώ, το ποσοστό μείωσης ανέρχεται στο 10%, με τις ίδιες ακριβώς ασφαλιστικές καλύψεις.

Προβλέπεται, επίσης, αναλογική μείωση του ΕΝΦΙΑ σε περιπτώσεις όπου η διάρκεια της ασφάλισης είναι μικρότερη του ενός έτους. Η ελάχιστη αποδεκτή διάρκεια ασφάλισης ορίζεται στους τρεις μήνες, γεγονός που επιτρέπει τη συμμετοχή στο μέτρο και σε ιδιοκτήτες που δεν είχαν πλήρη ετήσια κάλυψη, αλλά πληρούν το κατώτατο όριο.

Η διαδικασία χορήγησης της μείωσης ακολουθεί συγκεκριμένα στάδια και χρονοδιαγράμματα. Οι ασφαλιστικές εταιρείες έχουν ήδη αποστείλει στην ΑΑΔΕ, τα στοιχεία των ασφαλιστηρίων συμβολαίων κατοικιών που παρείχαν κάλυψη για σεισμό, πυρκαγιά και πλημμύρα και ήταν σε ισχύ κατά τη διάρκεια του 2025. Τα δεδομένα αυτά αποτελούν τη βάση για τη διασταύρωση των στοιχείων.

Οι φορολογούμενοι καλούνται να υποβάλουν τις αιτήσεις τους για τη μείωση του ΕΝΦΙΑ, καθώς και τυχόν τροποποιήσεις ή διορθώσεις, έως τις 16 Φεβρουαρίου μέσω της ψηφιακής πύλης myAADE, ακολουθώντας τη διαδρομή: Εφαρμογές > Δημοφιλείς Εφαρμογές > myPROPERTY > Μείωση ΕΝΦΙΑ ασφαλισμένων κατοικιών. Ακολούθως, οι ασφαλιστικές εταιρείες θα προχωρήσουν στην επιβεβαίωση των στοιχείων έως τις 28 Φεβρουαρίου.

Το τελικό στάδιο αφορά τον έλεγχο από την ΑΑΔΕ, η οποία επαληθεύει ότι πληρούνται όλες οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Η μείωση του ΕΝΦΙΑ θα ενσωματωθεί αυτόματα για τους δικαιούχους κατά την πρώτη κεντρική εκκαθάριση του φόρου, χωρίς να απαιτείται περαιτέρω ενέργεια από τους ιδιοκτήτες.

Για οποιαδήποτε πληροφορία ή διευκρίνιση, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στην Εξυπηρέτηση Φορολογουμένων της ΑΑΔΕ, my1521:

• Τηλεφωνικά: Στο 1521 (χωρίς χρέωση), εργάσιμες ημέρες από 7:00 έως 20:00.
• Ψηφιακά: Στο my1521 (24/7), επιλέγοντας: Θέματα Φορολογίας Κεφαλαίου > Μεταβιβάσεις, Κληρονομιές, Γονικές Παροχές, Δωρεές μέσω myPROPERTY > Αιτήσεις μέσω myPROPERTY > Αίτηση Χορήγησης Μείωσης ΕΝΦΙΑ Ασφαλισμένων Κατοικιών