Ελεύθεροι επαγγελματίες: Πώς «κουρεύεται» το τεκμαρτό εισόδημα

Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις αφορά τους ελεύθερους επαγγελματίες και τις ατομικές επιχειρήσεις. Από το φορολογικό έτος 2026 καταργούνται, για όσους πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις φορολογικής συνέπειας, δύο προσαυξήσεις που αυξάνουν σήμερα το ελάχιστο φορολογητέο εισόδημα: το 10% του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας και το 5% της διαφοράς του τζίρου από τον μέσο τζίρο του αντίστοιχου ΚΑΔ.Η παρέμβαση αποτελεί νέο βήμα μετά τις προηγούμενες μειώσεις των τεκμηρίων που έχουν ήδη αλλάξει τον φορολογικό λογαριασμό για εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες. Στην περίπτωση των επαγγελματιών, όμως, το όφελος μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερο: περίπου 24.000 επιχειρήσεις έχουν σήμερα πρόσθετη τεκμαρτή επιβάρυνση άνω των 2.000 ευρώ, ενώ σε περίπου 3.000 περιπτώσεις η πρόσθετη προσαύξηση ξεπερνά τα 10.000 ευρώ.

Τα παραδείγματα – Κέρδος έως 2.534 ευρώ

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα ενός καφέ με πέντε εργαζομένους, ετήσιο κόστος μισθοδοσίας 105.000 ευρώ και 15 χρόνια λειτουργίας. Με το σημερινό καθεστώς το ελάχιστο φορολογητέο εισόδημα φτάνει τα 27.244 ευρώ και ο φόρος τα 4.783 ευρώ. Με την κατάργηση της προσαύξησης λόγω μισθοδοσίας, το τεκμαρτό εισόδημα περιορίζεται στα 16.744 ευρώ και ο φόρος στα 2.249 ευρώ. Το ετήσιο όφελος φτάνει τα 2.534 ευρώ.Σε κατάστημα υποδημάτων με δύο εργαζομένους και τζίρο 120.000 ευρώ, ο φόρος υποχωρεί σύμφωνα με το παράδειγμα από 2.610 σε 1.476 ευρώ, αφήνοντας όφελος 1.134 ευρώ. Για λογιστή χωρίς προσωπικό και τζίρο 90.000 ευρώ, η κατάργηση της προσαύξησης του τζίρου περιορίζει τον φόρο από 2.864 σε 2.249 ευρώ, δηλαδή κατά 615 ευρώ.

Οι τέσσερις προϋποθέσεις για το «μπόνους συνέπειας»

Η ελάφρυνση, πάντως, δεν θα παρέχεται αυτόματα. Ο επαγγελματίας θα πρέπει να έχει διαβιβάσει τα απαιτούμενα στοιχεία στο myDATA, να έχει ολοκληρώσει όπου απαιτείται τη διασύνδεση ταμειακής μηχανής και POS, να μην έχει δεχθεί πρόστιμο από τη φορολογική αρχή ή την Επιθεώρηση Εργασίας για τις τελευταίες πέντε φορολογικές χρήσεις και να έχει υποβάλει εμπρόθεσμα τις απαιτούμενες δηλώσεις ΦΠΑ και εισοδήματος της αντίστοιχης περιόδου.

Ουσιαστικά δημιουργείται μια άμεση σύνδεση ανάμεσα στη φορολογική συνέπεια και στο ύψος του τεκμαρτού εισοδήματος. Το δημοσιονομικό κόστος της παρέμβασης υπολογίζεται σε 170 εκατ. ευρώ κατά τον πρώτο χρόνο και σε 108 εκατ. ευρώ ετησίως από το 2028.

Ταξί και μικροί οικισμοί: Νέες διορθώσεις στα τεκμήρια

Αλλαγές έρχονται και για τους ιδιοκτήτες ταξί. Το τεκμήριο θα υπολογίζεται πλέον ανάλογα με το ποσοστό ιδιοκτησίας του οχήματος. Έτσι, κάποιος που κατέχει το 50% ενός ταξί θα επιβαρύνεται με το 50% του αντίστοιχου τεκμηρίου.Παράλληλα, η έκπτωση κατά 50% στο τεκμήριο επεκτείνεται σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους, από 1.500 σήμερα, με εξαίρεση την Αττική πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων. Στη Δυτική Μακεδονία το όριο ανεβαίνει από τους 1.700 στους 2.200 κατοίκους, με 131 επιπλέον οικισμούς να εντάσσονται στη ρύθμιση. Οι αλλαγές έρχονται να διευρύνουν τις παρεμβάσεις στα τεκμήρια κατοικιών, αυτοκινήτων και άλλων περιουσιακών στοιχείων.

Προκαταβολή φόρου: Στο 50% για τους επαγγελματίες

Μία ακόμη σημαντική αλλαγή θα φανεί στις δηλώσεις του 2028. Η προκαταβολή φόρου των ελεύθερων επαγγελματιών προβλέπεται να μειωθεί από 55% σε 50%, με δημοσιονομικό κόστος περίπου 82 εκατ. ευρώ.Η μείωση έχει ιδιαίτερη σημασία για τη ρευστότητα των επαγγελματιών, καθώς περιορίζει το ποσό που προκαταβάλλεται για την επόμενη χρήση. Για τις επιχειρήσεις προβλέπεται διαφορετική, σταδιακή πορεία μείωσης της προκαταβολής φόρου, η οποία θα ξεκινήσει από το φορολογικό έτος 2028.

Τρίτεκνοι: Μηδενικός φόρος και όφελος έως 1.800 ευρώ

Μεγάλη αλλαγή προβλέπεται για τις οικογένειες με τρία εξαρτώμενα παιδιά. Από το φορολογικό έτος 2027 προβλέπεται μηδενικός φόρος για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ, ενώ το μέγιστο ετήσιο όφελος μπορεί να φτάσει τα 1.800 ευρώ.

Οι τρίτεκνοι μισθωτοί θα αρχίσουν να βλέπουν την ελάφρυνση στις καθαρές αποδοχές τους από τον Ιανουάριο του 2027 μέσω μικρότερης παρακράτησης. Οι ελεύθεροι επαγγελματίες θα τη διαπιστώσουν στις δηλώσεις του 2028. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, μειωμένο φόρο θα πληρώσουν 86.927 τρίτεκνοι που σήμερα βρίσκονται πάνω από το αφορολόγητο όριο, από τους οποίους 33.894 είναι ελεύθεροι επαγγελματίες.

Αγρότες: Μηδενικός φόρος έως 20.000 ευρώ

Ακόμη μεγαλύτερο μπορεί να είναι το όφελος για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες. Για εισόδημα έως 20.000 ευρώ προβλέπεται μηδενισμός του φόρου, με το μέγιστο ετήσιο όφελος να φτάνει τα 2.900 ευρώ. Το μέτρο αφορά φυσικά πρόσωπα που αντλούν περισσότερο από το 50% του εισοδήματός τους από αγροτική δραστηριότητα και θα εφαρμοστεί από το φορολογικό έτος 2026, άρα θα φανεί στις δηλώσεις του 2027.Σήμερα στην κατηγορία αυτή εντάσσονται 245.907 αγρότες, ενώ άμεση μείωση φόρου υπολογίζεται ότι θα δουν 47.091. Για αγρότη χωρίς παιδιά, το αφορολόγητο αυξάνεται από 8.633 σε 22.204 ευρώ. Παράλληλα, από τον Νοέμβριο του 2026 προβλέπεται επιστροφή του ΕΦΚ στο αγροτικό πετρέλαιο στην αντλία, με συνολικό όφελος 50,8 λεπτά ανά λίτρο, συνυπολογιζόμενου του ΦΠΑ που αντιστοιχεί στον ΕΦΚ.

Επιχειρήσεις: Τέλος επιτηδεύματος και προκαταβολή φόρου

Σημαντικό μέρος του νέου πακέτου αφορά και τις επιχειρήσεις. Το τέλος επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα μπαίνει σε πορεία κατάργησης από το 2027, αρχικά στην Περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη. Στην Αττική προβλέπεται μείωση κατά 50% το 2028 και πλήρης μηδενισμός το 2029.

Παράλληλα, από το φορολογικό έτος 2028 ξεκινά σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες ετησίως, ώστε από 80% σήμερα να φτάσει τελικά στο 50% το 2033. Από την 1η Ιανουαρίου 2027 αλλάζει και η περίοδος απόσβεσης για μηχανήματα και εξοπλισμό, η οποία περιορίζεται σε έξι χρόνια αντί δέκα, με εξαίρεση ηλεκτρονικούς υπολογιστές και λογισμικό.Στην ίδια κατεύθυνση προβλέπονται δύο νέα χρηματοδοτικά προγράμματα για μικρομεσαίες επιχειρήσεις μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, αξιοποιώντας 1,5 δισ. ευρώ από τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης, με στόχο τη μόχλευση συνολικών πόρων περίπου 5 δισ. ευρώ.

ΕΝΦΙΑ: Διευρύνεται η απαλλαγή στην περιφέρεια

Στο μέτωπο της ακίνητης περιουσίας επεκτείνεται η ελάφρυνση στον ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε μικρούς οικισμούς. Πρόκειται για διεύρυνση μιας πολιτικής που ήδη είχε οδηγήσει σε μείωση κατά 50% του φόρου για συγκεκριμένες περιοχές, όπως είχε παρουσιάσει το MoneyPress στον νέο φορολογικό χάρτη για ΕΝΦΙΑ και τεκμήρια.Με το νέο πακέτο, περίπου 62.000 επιπλέον ιδιοκτήτες κύριας κατοικίας στην περιφέρεια αναμένεται να βγουν από τον ΕΝΦΙΑ. Παράλληλα, παρατείνεται έως το 2030 η τριετής απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για ιδιοκτήτες που θα βγάλουν κλειστές κατοικίες στη μακροχρόνια μίσθωση ή θα μετατρέψουν ακίνητα από βραχυχρόνια σε μακροχρόνια μίσθωση.

Πότε θα φανούν οι μειώσεις στην τσέπη

Το νέο φορολογικό πακέτο δεν ενεργοποιείται ολόκληρο ταυτόχρονα. Το 2027 αποτελεί το πρώτο μεγάλο ορόσημο, καθώς τότε θα εμφανιστούν στις δηλώσεις οι αλλαγές στο τεκμαρτό εισόδημα των επαγγελματιών και οι ελαφρύνσεις των αγροτών, ενώ οι τρίτεκνοι μισθωτοί θα αρχίσουν να βλέπουν το όφελος από τη μειωμένη παρακράτηση.Το 2028 ακολουθεί η μείωση της προκαταβολής φόρου για τους ελεύθερους επαγγελματίες, οι τρίτεκνοι επαγγελματίες θα δουν το δικό τους όφελος στις δηλώσεις, ενώ θα έχει ξεκινήσει και η σταδιακή αποκλιμάκωση της προκαταβολής φόρου των επιχειρήσεων. Για το τέλος επιτηδεύματος των νομικών προσώπων στην Αττική, η πλήρης κατάργηση τοποθετείται στο 2029.

Η ουσία είναι ότι διαμορφώνεται ένας πολυετής κύκλος φορολογικών μειώσεων με ιδιαίτερη στόχευση σε επαγγελματίες, οικογένειες, αγρότες και επιχειρήσεις. Για αρκετές κατηγορίες το όφελος μετριέται πλέον σε χιλιάδες ευρώ ετησίως, αλλά ειδικά για τους επαγγελματίες η φορολογική συνέπεια γίνεται βασική προϋπόθεση για να ανοίξει η πόρτα των μεγαλύτερων ελαφρύνσεων.

]]> https://www.moneypress.gr/enfia-oi-11-oikismoi-tis-kritis-poy-apal/ Tue, 08 Sep 2026 09:30:12 +0000 https://www.moneypress.gr/?p=219346 Σύμφωνα με τα νέα οικονομικά μέτρα της κυβέρνησης, από το 2027 ο ΕΝΦΙΑ καταργείται σε οικισμούς ως 2000 κατοίκους, ενώ σε ό,τι αφορά τη Δυτική Μακεδονία ως 2.200 κατοίκους.

Συνεπώς, από την καταβολή του ΕΝΦΙΑ, απαλλάσσονται φυσικά πρόσωπα, κάτοικοι δηλαδή της Ελλάδας που φορολογούνται, οι οποίοι έχουν κύρια κατοικία σε οικισμό έως 2.000 κατοίκους. Αυτό, πάντα με την πρόσφατη απογραφή πληθυσμού.

Σύμφωνα με τα νέα μέτρα, 11 περιοχές της Κρήτης, 4 στα Χανιά, 2 στο Ρέθυμνο, 4 στο Ηράκλειο και 1 στο Λασίθι εντάσσονται σε αυτή την κατηγορία, δηλαδή οι κάτοικοί τους (με κύρια κατοικία στις περιοχές αυτές) απαλλάσσονται από τον ΕΝΦΙΑ.

Πιο συγκεκριμένα:

Για τα Χανιά, Αγία Μαρίνα, Τσικαλαριά, Πιθάρι, Βαρύπετρο.

Για το Ρέθυμνο, Ατσιπόπουλο, Πέραμα.

Για το Ηράκλειο, Βασιλείες, Κοκκίνη Χάνι, Γούρνες, Ζαρός.

Για το Λασίθι, Σχίσμα.

Το οικονομικό επιτελείο αναμένει φορολογικά έσοδα ύψους 8,564 δισ. ευρώ, τα οποία είναι το υψηλότερο ποσό που για αυτήν τη χρονιά μέσα σε έναν μήνα. Υπογραμμίζεται ότι όσοι δεν διαθέτουν την απαιτούμενη ρευστότητα μπορούν να αξιοποιήσουν τις διαθέσιμες επιλογές εξόφλησης ή ρύθμισης, ώστε να περιορίσουν τις πρόσθετες επιβαρύνσεις.

Οι υποχρεώσεις που λήγουν την Παρασκευή (31/7) και οι επιλογές που έχουν οι φορολογούμενοι είναι οι παρακάτω:

- Η πρώτη δόση του φόρου εισοδήματος για όσους έλαβαν χρεωστικό εκκαθαριστικό.

- Η πέμπτη από τις δώδεκα μηνιαίες δόσεις του ΕΝΦΙΑ.

- Ο ΦΠΑ που αφορά τον Ιούνιο ή το δεύτερο τρίμηνο του 2026, ανάλογα με το καθεστώς τήρησης βιβλίων.

- Οι μηνιαίες δόσεις των υφιστάμενων ρυθμίσεων ληξιπρόθεσμων οφειλών.

Σημειώνεται ότι οι φορολογούμενοι που θα εξοφλήσουν εφάπαξ τον φόρο εισοδήματος έως σήμερα δικαιούνται έκπτωση από 2% έως 4%, ανάλογα με τον χρόνο υποβολής της φορολογικής τους δήλωσης. Η έκπτωση ανέρχεται σε 4% για δηλώσεις που υποβλήθηκαν έως τις 15 Μαΐου, σε 3% για δηλώσεις από 16 Μαΐου έως 15 Ιουνίου και σε 2% για δηλώσεις από 16 Ιουνίου έως 15 Ιουλίου.

Όσοι δεν μπορούν να εξοφλήσουν εφάπαξ τον φόρο εισοδήματος μπορούν να τον καταβάλουν σε οκτώ μηνιαίες δόσεις. Παράλληλα, υπάρχει η δυνατότητα εξόφλησης μέσω πιστωτικής κάρτας σε έως 12 άτοκες δόσεις, εφόσον το προβλέπει η τράπεζα, καθώς και η ένταξη στην πάγια ρύθμιση της ΑΑΔΕ, που επιτρέπει την αποπληρωμή της οφειλής σε έως και 24 έντοκες δόσεις.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ, περισσότεροι από 2,4 εκατομμύρια φορολογούμενοι έλαβαν φέτος χρεωστικό εκκαθαριστικό, με τον συνολικό φόρο να ανέρχεται σε 4,983 δισ. ευρώ και τον μέσο πρόσθετο φόρο να διαμορφώνεται στα 2.075 ευρώ ανά εκκαθαριστικό.

Τι προβλέπεται φορολογικά για το δεύτερο εξάμηνο του 2026

Σύμφωνα με όσα προβλέπει ο κρατικός προϋπολογισμός, στο δεύτερο εξάμηνο του 2026 αναμένεται η είσπραξη φορολογικών εσόδων ύψους 39,558 δισ. ευρώ. Ειδικότερα, από τον Αύγουστο έως και τον Δεκέμβριο ακολουθούν οι επόμενες δόσεις του φόρου εισοδήματος και του ΕΝΦΙΑ, οι περιοδικές δηλώσεις ΦΠΑ και οι υπόλοιπες φορολογικές υποχρεώσεις.

Οι φορολογούμενοι που θα εξοφλήσουν εφάπαξ το ποσό του εκκαθαριστικού έως τις 31 Ιουλίου 2026 δικαιούνται έκπτωση 2%, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται οι προβλεπόμενοι όροι της νομοθεσίας. Όσοι δεν επιλέξουν την εφάπαξ καταβολή έχουν τη δυνατότητα να εξοφλήσουν τον φόρο σε έως οκτώ μηνιαίες δόσεις. Η πρώτη δόση θα πρέπει να καταβληθεί έως το τέλος Ιουλίου, ενώ η τελευταία έως τον Φεβρουάριο του 2027.

Παράλληλα, έως την ίδια ημερομηνία λήγουν και οι προθεσμίες για την πληρωμή της αντίστοιχης δόσης του ΕΝΦΙΑ, καθώς και για την απόδοση του ΦΠΑ από επιχειρήσεις και επαγγελματίες, καθιστώντας το τέλος του μήνα μία από τις πιο απαιτητικές περιόδους του φορολογικού ημερολογίου.

Παράλληλα, συνεχίζεται η αποπληρωμή του ΕΝΦΙΑ 2026, ο οποίος έχει κατανεμηθεί σε 12 μηνιαίες δόσεις. Οι ιδιοκτήτες ακινήτων μπορούν να ενημερώνονται για το ποσό που τους αναλογεί μέσω της πλατφόρμας myAADE, στην εφαρμογή Δήλωση Ε9/ΕΝΦΙΑ. Η πληρωμή του φόρου ακινήτων ξεκίνησε στο τέλος Μαρτίου και η τελευταία δόση έχει προγραμματιστεί για τις 26 Φεβρουαρίου 2027.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται από όσους διαπίστωσαν λάθη στα στοιχεία των ακινήτων τους ή δεν έχουν λάβει σωστά τις προβλεπόμενες μειώσεις. Σε αυτές τις περιπτώσεις υπάρχει δυνατότητα υποβολής τροποποιητικής δήλωσης Ε9, ώστε να πραγματοποιηθεί νέα εκκαθάριση του φόρου.

Αυξημένες είναι και οι υποχρεώσεις των επιχειρήσεων και των ελεύθερων επαγγελματιών, καθώς έως το τέλος Ιουλίου πρέπει να ολοκληρωθούν οι απαιτούμενες διαδικασίες για τη δήλωση ΦΠΑ και την καταβολή του αντίστοιχου φόρου.

Η υποχρέωση αφορά τόσο όσους τηρούν διπλογραφικά βιβλία και υποβάλλουν μηνιαίες δηλώσεις, όσο και όσους τηρούν απλογραφικά βιβλία με τριμηνιαίες υποχρεώσεις.

Παράλληλα συνεχίζονται οι πληρωμές που σχετίζονται με παλαιότερες κρατικές ενισχύσεις και οικονομικές υποχρεώσεις προς το Δημόσιο.

Τι μπορούν να κάνουν όσοι φορολογούμενοι δυσκολεύονται να πληρώσουν

Για όσους φορολογούμενους αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην εξόφληση των υποχρεώσεών τους, υπάρχουν διαθέσιμες λύσεις. Μία επιλογή είναι η χρήση πιστωτικής κάρτας, η οποία επιτρέπει την εφάπαξ πληρωμή προς την εφορία, ενώ στη συνέχεια ο φορολογούμενος μπορεί να αποπληρώνει το ποσό μέσω της τράπεζας σε άτοκες δόσεις, ανάλογα με την πολιτική του χρηματοπιστωτικού ιδρύματος.

Μια ακόμη δυνατότητα είναι η ένταξη στην πάγια ρύθμιση οφειλών, η οποία προβλέπει έως 24 μηνιαίες δόσεις για χρέη προς την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία.

Η σωστή ενημέρωση και η έγκαιρη διεκπεραίωση των υποχρεώσεων είναι απαραίτητες, ώστε οι φορολογούμενοι να αποφύγουν πρόσθετες επιβαρύνσεις και να αξιοποιήσουν όλα τα διαθέσιμα φορολογικά δικαιώματα.

Το εμβαδόν που αναγράφει η Ηλεκτρονική Ταυτότητα θα καθορίζει τον ΕΝΦΙΑ που πληρώνουν εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων από το 2027 και μετά, χωρίς να προβλέπεται αναδρομικότητα για τα προηγούμενα έτη.

Οι αλλαγές περιλαμβάνονται σε τροπολογία που κατατέθηκε στη Βουλή και εισάγει νέο τρόπο αξιοποίησης των στοιχείων της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου για τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ, αλλά και νέο πλαίσιο υποχρεώσεων για το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ). Παράλληλα, προβλέπεται πλήρης αναμόρφωση της διαδικασίας έκδοσης φορολογικών παραστατικών για τις επαγγελματικές προμήθειες καυσίμων.

Νέα βάση υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ

Η σημαντικότερη μεταβολή αφορά τον τρόπο υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ από το 2027. Για πρώτη φορά, η φορολογική διοίκηση θα αντλεί στοιχεία και από την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, ώστε η φορολογητέα επιφάνεια και η χρήση κάθε ακινήτου να αποτυπώνονται με μεγαλύτερη ακρίβεια.

Μέχρι σήμερα, ο φόρος υπολογίζεται κυρίως βάσει των στοιχείων που προκύπτουν από το Κτηματολόγιο, τις οικοδομικές άδειες και τους τίτλους ιδιοκτησίας. Ωστόσο, έχει διαπιστωθεί ότι σε αρκετές περιπτώσεις υπάρχουν αποκλίσεις ανάμεσα στα επίσημα έγγραφα και στην πραγματική εικόνα του ακινήτου.

Με το νέο σύστημα, όταν από την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου προκύπτει μεγαλύτερη επιφάνεια ή διαφορετική χρήση από εκείνη που καταγράφεται στα υφιστάμενα στοιχεία, ο ΕΝΦΙΑ θα υπολογίζεται με βάση τα πραγματικά δεδομένα. Αντίθετα, όταν η Ταυτότητα Κτιρίου αποδεικνύει μικρότερη επιφάνεια από εκείνη που εμφανίζεται στα υπόλοιπα έγγραφα, θα λαμβάνεται υπόψη η μικρότερη επιφάνεια.

Παράλληλα, προβλέπεται ότι ήδη υποβληθείσες δηλώσεις Ε9, πράξεις διοικητικού προσδιορισμού ΕΝΦΙΑ και σχετικά πιστοποιητικά δεν θα χαρακτηρίζονται ανακριβή ούτε θα επιβάλλονται κυρώσεις όταν οι διαφορές οφείλονται στη μικρότερη πραγματική επιφάνεια που τεκμηριώνεται μέσω της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου.

Αυστηρότερο πλαίσιο στο Μητρώο Ακινήτων

Κομβικό ρόλο αποκτά το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων, μέσω του οποίου θα πραγματοποιούνται διασταυρώσεις σχετικά με τη χρήση των ακινήτων, τις μισθώσεις, τις δωρεάν παραχωρήσεις και τη σύνδεσή τους με επιδοτήσεις, αγροτικές ενισχύσεις και κοινωνικές παροχές.

Για την εύρυθμη λειτουργία του νέου μηχανισμού προβλέπονται συγκεκριμένες διοικητικές κυρώσεις.

Πρόστιμο 500 ευρώ θα επιβάλλεται σε περιπτώσεις εκπρόθεσμης δήλωσης εκμίσθωσης ή δωρεάν παραχώρησης ακινήτου. Εφόσον καταχωρούνται ανακριβή στοιχεία που χρησιμοποιούνται για τη λήψη επιδομάτων, ενισχύσεων ή άλλων κρατικών παροχών, το πρόστιμο αυξάνεται στα 1.000 ευρώ.

Ακόμη και όταν τα λανθασμένα στοιχεία δεν οδηγούν σε οικονομικό όφελος, προβλέπεται διοικητικό πρόστιμο 100 ευρώ, με στόχο να περιοριστούν οι ψευδείς ή ελλιπείς δηλώσεις που αλλοιώνουν την εικόνα της πραγματικής χρήσης των ακινήτων.

Νέο καθεστώς για τις επαγγελματικές αγορές καυσίμων

Παράλληλα, αλλάζει ριζικά και ο τρόπος τεκμηρίωσης των δαπανών καυσίμων για επαγγελματίες και επιχειρήσεις. Από την 1η Ιανουαρίου 2027, κάθε προμήθεια καυσίμων από πρατήριο για επαγγελματική χρήση θα πρέπει υποχρεωτικά να συνοδεύεται από τιμολόγιο στο οποίο θα αναγράφεται το ΑΦΜ του πελάτη, ανεξάρτητα από την αξία της συναλλαγής.

Η νέα διαδικασία καταργεί ουσιαστικά τη δυνατότητα αξιοποίησης απλών αποδείξεων λιανικής για τη δημιουργία εικονικών ή διογκωμένων επαγγελματικών εξόδων. Στο παρελθόν είχαν εντοπιστεί περιπτώσεις στις οποίες αποδείξεις καυσίμων χρησιμοποιούνταν για την έκδοση τιμολογίων και την εμφάνιση υψηλότερων δαπανών από τις πραγματικές.

Με το νέο πλαίσιο, κάθε συναλλαγή θα διαβιβάζεται αυτόματα στην πλατφόρμα myDATA, επιτρέποντας στη φορολογική διοίκηση να πραγματοποιεί άμεσες διασταυρώσεις και να παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο τις σχετικές επαγγελματικές δαπάνες.

Οι παρεμβάσεις αυτές συνθέτουν ένα πιο αυστηρό και πλήρως ψηφιοποιημένο σύστημα ελέγχου, το οποίο επιδιώκει να ενισχύσει τη διαφάνεια στην αγορά ακινήτων, να περιορίσει τις δυνατότητες φοροαποφυγής και να αποτρέψει την παράνομη είσπραξη κρατικών ενισχύσεων μέσω ανακριβών δηλώσεων ή τεχνητών φορολογικών δαπανών.

Πρόκειται για τη νέα ρύθμιση που πέρασε από την Βουλή με το πολυνομοσχέδιο του υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και εντάσσεται στο νέο πλαίσιο για το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων, το λεγόμενο ΜΙΔΑ.

Η ρύθμιση ορίζει ότι από το 2027 ο ΕΝΦΙΑ θα υπολογίζεται με βάση το πραγματικό εμβαδόν, όπως αυτό αποδεικνύεται από την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, αλλά χωρίς απειλή για αναδρομικά πρόστιμα λόγω ασυμφωνίας μεταξύ των τετραγωνικών που δηλώνονταν παλαιότερα στο Ε9.

Συγκεκριμένα:

• αν το πραγματικό εμβαδό των ακινήτων με βάση την Ηλεκτρονική Ταυτότητα αποδειχθεί μικρότερο από όσο δηλωνόταν στο Ε9, ο ιδιοκτήτης θα πληρώνει στο εξής μικρότερο φόρο (ΕΝΦΙΑ ή φόρο μεταβίβασης κλπ).
• αν το πραγματικό εμβαδό αποδειχθεί πως ήταν μεγαλύτερο από όσο δήλωνε στο Ε9, από το 2027 και στα επόμενα χρόνια ο ιδιοκτήτης θα πληρώνει μεγαλύτερο φόρο, αλλά όχι αναδρομικά για τα έτη 2026 και πριν.

Επιπλέον, όσον αφορά ασυμφωνίες με παλαιότερες δηλώσεις στοιχείων ακινήτων, ορίζεται ότι οι πράξεις προσδιορισμού ΕΝΦΙΑ και τα πιστοποιητικά που έχουν ήδη εκδοθεί δεν θα θεωρούνται ανακριβή, στο μέτρο και στο βαθμό που οι αποκλίσεις αφορούν κτίσματα των οποίων η πραγματική επιφάνεια είναι μικρότερη από εκείνη που εμφανίζεται στο Κτηματολόγιο, στον τίτλο κτήσης ή στην οικοδομική άδεια.

Ποιοι κινδυνεύουν με πρόστιμα

Ωστόσο, η ρύθμιση προβλέπει και πρόστιμα για εκπρόθεσμες ή ανακριβείς δηλώσεις στο ΜΙΔΑ, με στόχο να περιοριστούν λάθη, παραλείψεις και ασυμφωνίες.

• Πρόστιμο 500 ευρώ για εκπρόθεσμες δηλώσεις

Για τους ιδιοκτήτες, η σημαντικότερη υποχρέωση είναι η έγκαιρη δήλωση όταν ένα ακίνητο (κατοικία, κατάστημα κλπ) εκμισθώνεται ή παραχωρείται δωρεάν.

Αν η σχετική ενημέρωση στο ΜΙΔΑ δεν γίνει μέσα σε τρεις μήνες από την έναρξη της μίσθωσης ή της παραχώρησης, επιβάλλεται πρόστιμο 500 ευρώ.

• Πρόστιμο και για τα αγροτεμάχια

Αντίστοιχη υποχρέωση προβλέπεται και για περιπτώσεις που συνδέονται με την Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης αγροτών, εξέλιξη που θέτει στο μικροσκόπιο και τις μισθώσεις αγροτεμαχίων που σχετίζονται με επιδοτήσεις.

• Αυστηρό πλαίσιο για ανακριβή στοιχεία

Αν ο μισθωτής ή παραχωρησιούχος δηλώσει λανθασμένα στοιχεία, το πρόστιμο ανέρχεται στα 100 ευρώ.

Ενώ αν χρησιμοποιηθούν ψευδή δεδομένα για τη λήψη επιδομάτων, επιδοτήσεων ή άλλων κρατικών ενισχύσεων, το πρόστιμο εκτινάσσεται τα 1.000 ευρώ.

Η νέα ρύθμιση του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ορίζει ότι από το 2027 ο ΕΝΦΙΑ θα υπολογίζεται με βάση το πραγματικό εμβαδόν, όπως αυτό αποδεικνύεται από την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, αλλά χωρίς απειλή για αναδρομικά πρόστιμα λόγω ασυμφωνίας μεταξύ των τετραγωνικών που δηλώνονταν παλαιότερα στο Ε9 -όπως ήταν ο μεγαλύτερος φόβος των ιδιοκτητών ακινήτων για την πρώτη εφαρμογή του μέτρου.

Η ρύθμιση περιλαμβάνεται στο πολυνομοσχέδιο που ψηφίστηκε χθες στη Βουλή. Εντάσσεται στο νέο πλαίσιο για το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων -το λεγόμενο ΜΙΔΑ- και προβλέπει ότι:

• αν το πραγματικό εμβαδό των ακινήτων με βάση την Ηλεκτρονική Ταυτότητα αποδειχθεί μικρότερο από όσο δηλωνόταν στο Ε9, ο ιδιοκτήτης θα πληρώνει στο εξής μικρότερο φόρο (ΕΝΦΙΑ ή φόρο μεταβίβασης κλπ).
• αν το πραγματικό εμβαδό αποδειχθεί πως ήταν μεγαλύτερο από όσο δήλωνε στο Ε9, από το 2027 και στα επόμενα χρόνια ο ιδιοκτήτης θα πληρώνει μεγαλύτερο φόρο, αλλά όχι αναδρομικά για τα έτη 2026 και πριν.

Επιπλέον, όσον αφορά ασυμφωνίες με παλαιότερες δηλώσεις στοιχείων ακινήτων, ορίζεται ότι οι πράξεις προσδιορισμού ΕΝΦΙΑ και τα πιστοποιητικά που έχουν ήδη εκδοθεί δεν θα θεωρούνται ανακριβή, στο μέτρο και στον βαθμό που οι αποκλίσεις αφορούν κτίσματα των οποίων η πραγματική επιφάνεια είναι μικρότερη από εκείνη που εμφανίζεται στο Κτηματολόγιο, στον τίτλο κτήσης ή στην οικοδομική άδεια.

Πρόστιμα για ψευδείς δηλώσεις

Το νέο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων αλλάζει τον «χάρτη» της ακίνητης περιουσίας στη χώρα μας, καθώς φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως ο κεντρικός ψηφιακός «φάκελος» κάθε ακινήτου.

Ωστόσο, για να αποτυπωθεί η πραγματική εικόνα των ακινήτων, η ρύθμιση προβλέπει και πρόστιμα για εκπρόθεσμες ή ανακριβείς δηλώσεις στο ΜΙΔΑ, με στόχο να περιοριστούν λάθη, παραλείψεις και ασυμφωνίες.

Για τους ιδιοκτήτες, η σημαντικότερη υποχρέωση είναι η έγκαιρη δήλωση όταν ένα ακίνητο (κατοικία, κατάστημα κλπ) εκμισθώνεται ή παραχωρείται δωρεάν. Αν η σχετική ενημέρωση στο ΜΙΔΑ δεν γίνει μέσα σε τρεις μήνες από την έναρξη της μίσθωσης ή της παραχώρησης, επιβάλλεται πρόστιμο 500 ευρώ.

Αντίστοιχη υποχρέωση προβλέπεται και για περιπτώσεις που συνδέονται με την Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης αγροτών, εξέλιξη που θέτει στο μικροσκόπιο και τις μισθώσεις αγροτεμαχίων που σχετίζονται με επιδοτήσεις.

Ακόμη αυστηρότερο είναι το πλαίσιο για τυχόν ανακριβή στοιχεία. Αν ο μισθωτής ή παραχωρησιούχος δηλώσει λανθασμένα στοιχεία, το πρόστιμο ανέρχεται στα 100 ευρώ. Ενώ αν χρησιμοποιηθούν ψευδή δεδομένα για τη λήψη επιδομάτων, επιδοτήσεων ή άλλων κρατικών ενισχύσεων, το πρόστιμο εκτινάσσεται τα 1.000 ευρώ.

Διορθώσεις και στις δηλώσεις ακινήτων (Ε9)

Κομβική αλλαγή αποτελεί και η σύνδεση του ΜΙΔΑ με το Ε9. Η δήλωση χρήσης ενός ακινήτου δεν θα μπορεί να υποβληθεί, εάν πρώτα δεν έχει προηγηθεί η καταχώριση των στοιχείων του στο Ε9. Με τον τρόπο αυτό, η ΑΑΔΕ δημιουργεί ένα ενιαίο ψηφιακό αρχείο που θα ενώνει την ιδιοκτησία με τη χρήση και θα βοηθά στον εντοπισμό λαθών, παραλείψεων και ασυμφωνιών.

Για τριπλάσια ετήσια οικονομική επιβάρυνση των ιδιοκτητών ακινήτων κάνει λόγο η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ), επισημαίνοντας ότι ουσιαστικά πρόκειται για έναν νέο ετήσιο «Αυτοδιοικητικό ΕΝΦΙΑ» που θα εφαρμόζεται παράλληλα με τον υπάρχοντα ΕΝΦΙΑ, με συνολικό συντελεστή που μπορεί να φτάσει έως και 1,05‰ ετησίως.

Τι προβλέπεται

Βάσει του νομοσχεδίου για τον «Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης», το οποίο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση, από την 1η Ιανουαρίου 2027 καταργείται το ΤΑΠ που σήμερα επιβάλλεται με συντελεστή από 0,25 έως 0,35‰ πάνω στο γινόμενο (επιφάνεια ακινήτου σε τετραγωνικά μέτρα Χ αντικειμενική τιμή ζώνης ανά τετραγωνικό Χ συντελεστή παλαιότητας), καθώς και ο Φόρος Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων, ο οποίος κυμαίνεται από 0,02 έως 0,07 ευρώ ετησίως ανά τετραγωνικό μέτρο φωτιζόμενης επιφάνειας, και αντικαθίστανται από:

Το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης (ΤΤΑ), το οποίο θα αποτελεί έσοδο των Δήμων. Θα επιβάλλεται με συντελεστές από 0,3‰ έως 0,7‰, οι οποίοι θα καθορίζονται από κάθε Δήμο. Ο «δημοτικός ΕΝΦΙΑ» ενσωματώνει το ΤΑΠ και τον Φόρο Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων, όμως τελικά θα είναι ακριβότερος από το συνολικό ποσό των δύο φόρων που αντικαθιστά, με την ΠΟΜΙΔΑ να επισημαίνει ότι θα είναι περίπου διπλάσιος σε σύγκριση με το ΤΑΠ.

Το Τέλος Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΤΠΑ), τα έσοδα του οποίου θα χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση έργων των περιφερειών. Το νέο τέλος θα επιβάλλεται με συντελεστές από 0,15‰ έως 0,35‰, που θα καθορίζονται από κάθε Περιφέρεια.

Με τα δύο νέα τέλη, η επιβάρυνση των ιδιοκτητών ακινήτων τριπλασιάζεται σε σχέση με το ΤΑΠ, σημειώνει η ΠΟΜΙΔΑ, προσθέτοντας ότι ο νέος «Αυτοδιοικητικός ΕΝΦΙΑ» είναι υψηλότερος ακόμη και από το ΕΤΑΚ, το οποίο αντικαταστάθηκε από τον σημερινό ΕΝΦΙΑ και εφαρμοζόταν με συντελεστή 1‰. Σύμφωνα με την ΠΟΜΙΔΑ, η κατάργηση του Φόρου Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων (ΦΗΧ) δεν εξισορροπεί τα νέα βάρη, επειδή εκείνος επιβάρυνε τους ενοικιαστές, ενώ το νέο τέλος βαρύνει αποκλειστικά τους ιδιοκτήτες.

Τα τέλη επιβάλλονται επί της συνολικής αξίας κάθε μορφής ακίνητης περιουσίας και ειδικότερα:

• Σε όλα τα ακίνητα που βρίσκονται εντός εγκεκριμένου σχεδίου πόλης ή μέσα στα όρια οικισμών που υφίστανται πριν από το 1923 ή σε οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων.
• Σε κάθε είδους κτίσματα που βρίσκονται εκτός σχεδίου πόλης ή εκτός ορίων οικισμών προ του 1923 ή οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων.

Για τον προσδιορισμό της αξίας λαμβάνεται υπόψη από το δημοτικό συμβούλιο η αξία των κτισμάτων μαζί με την αξία διπλάσιας έκτασης από εκείνη που καλύπτουν τα κτίσματα.

• Στο δικαίωμα υψούν, δηλαδή στον «αέρα», εφόσον αυτό έχει συμπεριληφθεί σε συμβόλαιο μεταβίβασης ακινήτου.

Για τον υπολογισμό της αξίας των ακινήτων υπολογίζονται τα τετραγωνικά μέτρα, η τιμή ζώνης και ο συντελεστής παλαιότητας.

Εξαιρέσεις

Εξαιρούνται ακίνητα του Δημοσίου, ναοί, μονές, κοινωφελή ιδρύματα, αθλητικοί σύλλογοι, διπλωματικές αποστολές, καθώς και διατηρητέα ή δεσμευμένα ακίνητα που δεν αποφέρουν έσοδα. Απαλλάσσονται επίσης οι κοινόχρηστοι χώροι πολυκατοικιών, στάβλοι αγροτικών περιοχών και ακίνητα που υπόκεινται σε πολεοδομικές ή αρχαιολογικές δεσμεύσεις.

Νέες οικοδομές

Για τις νέες οικοδομές προβλέπεται απαλλαγή από το ΤΤΑ για τα πρώτα επτά έτη από την έκδοση της οικοδομικής άδειας, εκτός αν κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου τα διαμερίσματα ενοικιαστούν ή χρησιμοποιηθούν με οποιονδήποτε τρόπο.

Ακίνητα εκτός αντικειμενικού συστήματος

Στις περιοχές όπου δεν εφαρμόζεται ακόμη το αντικειμενικό σύστημα προσδιορισμού αξιών ακινήτων, ο υπολογισμός της αξίας τους για την επιβολή του τέλους θα πραγματοποιείται με βάση στοιχεία της Φορολογικής Διοίκησης.

Οι υπόχρεοι

Υπόχρεος καταβολής είναι κάθε ιδιοκτήτης, επικαρπωτής ή νομέας ακινήτου. Αν ο λογαριασμός ηλεκτρικού ρεύματος επιβαρύνει τον ενοικιαστή, τότε υπόχρεος πληρωμής θα είναι ο ενοικιαστής, όμως στη συνέχεια το ποσό των τελών θα αφαιρείται από το ενοίκιο.

Όποιος αποκτά για πρώτη φορά ιδιοκτησία, επικαρπία ή νομή ακινήτου, υποχρεούται να υποβάλει ηλεκτρονικά δήλωση ακινήτων στον δήμο όπου βρίσκεται το ακίνητο, μέσα σε έναν μήνα από την αναγνώριση του δικαιώματός του. Σε περίπτωση μεταβολής στοιχείων, η δήλωση υποβάλλεται εντός δύο μηνών.

Διακοπή ηλεκτροδότησης

Σε περίπτωση μη εξόφλησης τριών συνεχόμενων μηνιαίων λογαριασμών, ο πάροχος ηλεκτρικής ενέργειας υποχρεούται να προχωρά σε διακοπή της σύνδεσης και να μην την επαναφέρει μέχρι να καταβληθεί το οφειλόμενο ποσό.

Παλαιές οφειλές

Ληξιπρόθεσμες οφειλές που θα έχουν βεβαιωθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 από το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας και τον Φόρο Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων θα συνεχίσουν να διεκδικούνται από τους δήμους.