Ενώ οι έξυπνοι λαμπτήρες, οι κεφαλές ντους χαμηλής ροής, οι έξυπνοι θερμοστάτες και άλλες συσκευές εξοικονόμησης ενέργειας συμβάλλουν ελάχιστα στη μείωση των λογαριασμών κοινής ωφέλειας, η προσαρμογή σε ορισμένες από τις καθημερινές μας συνήθειες μπορεί να τους μειώσει πολύ περισσότερο, με ελάχιστο ή και καθόλου κόστος.

1. Ανοίξτε και κλείστε τις κουρτίνες και τα παράθυρα

Μην αφήνετε τα παράθυρά σας ανέγγιχτα. Μια μελέτη του Υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ διαπίστωσε ότι το 75% των καλυμμάτων παραθύρων κατοικιών παραμένουν στην ίδια θέση κάθε μέρα, αντιπροσωπεύοντας χαμένες ευκαιρίες για εξοικονόμηση της θέρμανσης του σπιτιού και αξιοποίηση της θερμότητας από τον ήλιο. Αποκτήστε τη συνήθεια να ανοίγετε τα παράθυρα το πρωί (ειδικά εκεί που λαμβάνετε άμεσο ηλιακό φως) για να αφήνετε όσο το δυνατόν περισσότερο ήλιο στο σπίτι σας. Όταν έρθει το απόγευμα, κλείστε τις κουρτίνες  για να κρατήσετε τη ζέστη.

2. Αντιμετωπίστε τις ρωγμές στα παράθυρα και τις πόρτες

Η αντικατάσταση παλαιών, ραγισμένων ή ακατάλληλων παραθύρων μπορεί να βελτιώσει τη μόνωση του σπιτιού σας, αλλά κάτι τέτοιο μπορεί να είναι δαπανηρό και χρονοβόρο. Μια φθηνή αλλά καλή λύση θα ήταν η  τοποθέτηση  διπλωμένων πετσετών στα περβάζια των παραθύρων και στο κάτω μέρος των θυρών.

Η τακτική αφαίρεση βρωμιάς και σκόνης από τα τζάμια των παραθύρων σας είναι ένας εύκολος τρόπος για να επιτρέψετε να μπει περισσότερο φως (και επομένως περισσότερη ζέστη) κατά τη διάρκεια της ημέρας.

4. Μαγειρέψτε σε συσκευές πάγκου

Αν διαθέτετε ήδη μικρότερες ηλεκτρικές συσκευές, όπως τοστιέρα, φριτέζα, ηλεκτρική χύτρα ρυζιού ή ηλεκτρική χύτρα ταχύτητας, σκεφτείτε να τις χρησιμοποιήσετε για συγκεκριμένες εργασίες αντί για τον μεγαλύτερο ηλεκτρικό φούρνο ή την ηλεκτρική σας κουζίνα.

Το Υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ αναφέρει ότι οι φούρνοι πάγκου και οι φρυγανιέρες χρησιμοποιούν το ένα τρίτο έως τη μισή ενέργεια από έναν ηλεκτρικό φούρνο πλήρους μεγέθους και συνιστούν να χρησιμοποιείτε τον φούρνο μικροκυμάτων όταν είναι δυνατόν, καθώς και έναν ηλεκτρικό βραστήρα για να βράζετε νερό. 

5. Χρησιμοποιήστε θερμάστρα χώρου (με σύνεση και όχι πολύ)

Η τεχνολογία υπερύθρων στις θερμάστρες χώρου έχει σχεδιαστεί για να ζεσταίνει ανθρώπους και αντικείμενα, όχι χώρο.

Λειτουργούν πιο αποτελεσματικά όταν κατευθύνονται σε ένα ή δύο άτομα σε μια μικρότερη περιοχή. Ευθυγραμμίστε τη θερμάστρα χώρου ώστε να είναι στραμμένη απευθείας προς εσάς και κλείστε τις πόρτες για να κρατήσετε τον ζεστό αέρα μέσα.

Επιπλέον, πολλές θερμάστρες χώρου σήμερα είναι εξοπλισμένες με χρονοδιακόπτες, ώστε να σβήνουν αυτόματα, κάτι που μπορεί να σας εξοικονομήσει χρήματα και να σας κρατήσει ασφαλείς.

6. Χαμηλώστε τη θερμοκρασία του θερμοσίφωνα σας

Την επόμενη φορά που θα βρεθείτε κοντά στο θερμοσίφωνό σας, αφιερώστε δύο λεπτά για να ελέγξετε και ίσως επαναφέρετε τη θερμοκρασία. Οι  θερμοκρασίες στους θερμοσίφωνες είναι συχνά πολύ υψηλές. Μπορείτε να χαμηλώσετε τη θερμοκρασία σε τέτοιο βαθμό που θα εξακολουθεί να σας δίνει άφθονο ζεστό νερό, εξοικονομώντας παράλληλα ενέργεια.

7. Πλύνετε τα ρούχα με κρύο νερό αντί για ζεστό

Η αλλαγή από το ζεστό νερό στο κρύο στο πλυντήριό σας μπορεί να μειώσει στο μισό την κατανάλωση ενέργειας των ρούχων, αναφέρει το Υπουργείο Ενέργειας . Το ζεστό νερό γενικά μπορεί να αντιμετωπίσει τα πραγματικά βρώμικα ρούχα καλύτερα από το κρύο, αλλά μπορεί επίσης να προκαλέσει μεγαλύτερη φθορά με την πάροδο του χρόνου.

8. Καθαρισμός του εξαερισμού

Μπορείτε να σκουπίσετε με ηλεκτρική σκούπα την σχάρα εξαερισμού, ώστε να απελευθερώνεται πιο εύκολα ο θερμός αέρας. 

9. Αντί να χρησιμοποιήσετε καλοριφέρ το βράδυ, προσθέστε περισσότερα κλινοσκεπάσματα

Ανεξάρτητα από το είδος της θέρμανσης που έχετε, σας συμβουλεύουμε να χρησιμοποιείτε κλινοσκεπάσματα αντί για καλοριφέρ. Σκεφτείτε να ντύσετε το κρεβάτι σας με ένα επιπλέον επίπεδο σεντόνι, πάπλωμα ή κουβέρτα από φυσικά υφάσματα που αναπνέουν, όπως βαμβάκι, λινό ή μαλλί. Εάν υποφέρετε από κρύα πόδια την ώρα του ύπνου, οι μάλλινες ή βαμβακερές κάλτσες είναι ένας άλλος εξαιρετικός τρόπος για να ζεσταθείτε.

10. Τοποθετείστε επιπλέον κουβέρτες και πουλόβερ γύρω από το σπίτι

Οι κουκούλες και τα φούτερ που συνήθως μένουν στη ντουλάπα σας μπορούν να κρεμαστούν κοντά στην εξώπορτά σας έτσι ώστε όταν επιστρέψετε στο σπίτι να τα φορέσετε απευθείας για να ζεσταθείτε. Το ίδιο πράγμα μπορείτε να κάνετε και με τις κουβέρτες. Αντί να «κάθονται» σε ένα μπαούλο  μπορούν να σας περιμένουν στον καναπέ σας.

1. Απομόνωση χώρων που δεν χρησιμοποιούνται

Κλείνουμε τα σώματα θέρμανσης και τις εσωτερικές πόρτες (εάν υπάρχουν) που οδηγούν σε διαδρόμους ή κοντά σε σκάλες. Έτσι, κλείνουμε τις φυσικές διόδους αέρα, εμποδίζοντας το ζεστό αέρα να διαφύγει μέσα από το σπίτι.

2. Ελεύθερα θερμαντικά σώματα

Τα θερμαντικά σώματα δεν πρέπει να είναι σκεπασμένα, π.χ. με καλύμματα, ή να εμποδίζεται η απόδοσή τους από έπιπλα.

3. Στεγανοποιούμε πόρτες και παράθυρα

Τοποθετούμε μονωτικές ταινίες ή κουρτίνες. Σύμφωνα με μελέτες (DOE), όταν τραβηχτούν, οι κουρτίνες μπορούν να μειώσουν την απώλεια θερμότητας από ένα ζεστό δωμάτιο έως και 10%. Επίσης, μπορούμε να βάλουμε μεμβράνες σε παράθυρα και μπαλκονόπορτες ή μόνο σε δωμάτια που δεν χρησιμοποιούμε.

4. Ελέγχουμε το μονωτικό λάστιχο στις πόρτες ψυγείων, καταψυκτών και φούρνων, ώστε να κάνει καλή επαφή και να μην υπάρχει απώλεια ενέργειας (απώλεια ψύξης). 

5. Περιορίζουμε τη διάρκεια που αφήνουμε ανοιχτή την πόρτα του ψυγείου

Με αυτόν τον τρόπο ελαχιστοποιούμε τον χρόνο ανάκτησης θερμοκρασίας (απώλεια ψύξης, φως ψυγείου) με συνέπεια να μειώνεται η κατανάλωση από τη λειτουργία του μοτέρ.

6. Ρυθμίζουμε το θερμοστάτη

• Του συστήματος ψύξης ψυγείων και καταψυκτών σε μεγαλύτερη θερμοκρασία.
• Του θερμοσίφωνα σε χαμηλότερες θερμοκρασίες.
• Του aircondition (εάν το αφήνουμε ανοικτό) κατά τις ώρες απουσίας μας από το σπίτι σε χαμηλότερη θερμοκρασία. Επίσης κατά τη διάρκεια του ύπνου μπορούμε να μειώσουμε τη θερμοκρασία έως και 2 βαθμούς.

7. Τοποθέτηση των οικιακών συσκευών (π.χ. ψυγείου, καταψύκτη και στεγνωτηρίου ρούχων) μακριά από εστίες θέρμανσης.

8. Πλένουμε τα ρούχα μας στο πλυντήριο ρούχων σε χαμηλή θερμοκρασία.

9. Κλείσιμο συσκευών όταν είναι σε κατάσταση αναμονής (stand-by). 

10. Όταν δεν χρησιμοποιούμε το τζάκι, η καμινάδα πρέπει να είναι κλειστή από το κλείστρο της.

11. Κλείνουμε το φούρνο μας 10 – 15 λεπτά πριν τελειώσει το μαγείρεμα, καθώς η θερμότητα που υπάρχει επαρκεί για να ετοιμαστεί το φαγητό μας.

12. Τα μαγειρικά σκεύη πρέπει να εφαρμόζουν καλά στα μάτια της κουζίνας.

13. Όπου είναι εφικτό όταν μαγειρεύουμε χρησιμοποιούμε χύτρα ταχύτητας.

14. Χαμηλώνουμε τη φωτεινότητα όσο μπορούμε στις συσκευές με οθόνη (π.χ. Η/Υ, τηλεοράσεις).

15. Εγκατάσταση προγραμματιζόμενου θερμοστάτη

Ένας προγραμματιζόμενος θερμοστάτης επιτρέπει τον προκαθορισμό διαφορετικών θερμοκρασιών για διαφορετικές ώρες της ημέρας. Ένας προγραμματιζόμενος θερμοστάτης εξοικονομεί χρήματα τόσο για κλιματισμό όσο και για θερμότητα.

16. Εγκατάσταση θερμοστατικών βαλβίδων στα θερμαντικά σώματα

Επιτρέπουν την αυτόματη ρύθμιση της ροής του ζεστού νερού ανάλογα με την επιθυμητή θερμοκρασία του κάθε χώρου ξεχωριστά. Η τοποθέτηση τους γίνεται τοπικά επάνω σε κάθε θερμαντικό σώμα ξεχωριστά και ρυθμίζουν προοδευτικά τη ροή του ζεστού νερού.

Έτσι κάθε θερμαντικό σώμα γίνεται ανεξάρτητο και απομονώνεται αυτόματα όταν επιτευχθεί η επιθυμητή θερμοκρασία, τη στιγμή που οι υπόλοιποι χώροι που έχουν ανάγκη θέρμανσης συνεχίζουν να λειτουργούν

17. Εγκατάσταση συστήματος αντιστάθμισης στον λέβητα

18. Συντήρηση συστήματος θέρμανσης/ψύξης, π.χ. λέβητα, αντλιών θερμότητας, κλιματιστικών

19. Εγκατάσταση ηλιακού θερμοσίφωνα

20. Αντικατάσταση συσκευών με συσκευές υψηλής ενεργειακής απόδοσης βάσει του πλαισίου ενεργειακής σήμανσης και των προδιαγραφών EnergyStar.

21. Αντικατάσταση λαμπτήρων φωτισμού με τεχνολογία led.

22. Αντικατάσταση των υπαρχόντων κουφωμάτων με νέα θερμομονωτικά – ενεργειακά.

23. Εγκατάσταση συστήματος ενεργειακής διαχείρισης

Πρόκειται για τα προγράμματα που αφορούν την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών, την αγορά ηλιακών θερμοσίφωνων και οικιακών συσκευών καθώς και την εξοικονόμηση ενέργειας από μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Ειδικότερα:

-Το πρόγραμμα για τα φωτοβολταϊκά που εξήγγειλε ο πρωθυπουργός κ. Κυριάκος Μητσοτάκης στη ΔΕΘ θα προβλέπει επιδότηση για εγκατάσταση συστημάτων παραγωγής ρεύματος από τον ήλιο από νοικοκυριά, επαγγελματίες και αγρότες. Ήδη έχει ψηφιστεί η νομοθετική ρύθμιση που διασφαλίζει τον απαιτούμενο "ηλεκτρικό χώρο" στο δίκτυο διανομής ενώ είναι έτοιμη η πλατφόρμα υποδοχής των αιτημάτων του ΔΕΔΔΗΕ. Στόχος είναι η προκήρυξη έως τον Ιανουάριο.

-Για το πρόγραμμα "Αλλάζω συσκευή" αναμένεται έγκριση από τις Βρυξέλλες προκειμένου να ενταχθούν περισσότεροι επιλαχόντες, πέρα από εκείνους που έχουν ήδη ανακοινωθεί. "Όσο υπάρχουν επιλαχόντες θα προσπαθούμε να βρίσκουμε κονδύλια", ανέφερε ο κ. Σκρέκας.

-Το πρόγραμμα για τους ηλιακούς θερμοσίφωνες θα έχει προϋπολογισμό 65 εκατ. Ευρώ. Στόχος επίσης είναι η προκήρυξη ως το τέλος του έτους.

-Εντός των ημερών θα γίνει η προδημοσίευση του οδηγού του προγράμματος "Εξοικονομώ για επιχειρήσεις", ύψους 200 εκατ. Ευρώ από τα οποία 100 εκατ. θα διατεθούν σε τουριστικές επιχειρήσεις και τα υπόλοιπα στους τομείς εμπορίου και τουρισμού.

Η κεντρική Ευρώπη είναι ευάλωτη σε αυτήν την αντιπαράθεση της Δύσης με τη Μόσχα, καθώς ορισμένες χώρες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το ρωσικό φυσικό αέριο. Παράλληλα, η άνοδος των τιμών στην ενέργεια προκαλεί πονοκέφαλο σε ολόκληρη τη Γηραιά Ήπειρο.

Η κυβέρνηση της Τσεχίας ανακοίνωσε σήμερα ότι αφαιρεί τους μισούς λαμπτήρες στα κυβερνητικά γραφεία και αντικαθιστά τους υπόλοιπους με LED που καταναλώνουν λιγότερη ηλεκτρική ενέργεια. Εγκαθιστά επίσης αισθητήρες κίνησης για να μειώσει τον φωτισμό στους διαδρόμους.

Όσον αφορά τη θέρμανση — συνήθως η θερμοκρασία κυμαίνεται γύρω τους 22 βαθμούς Κελσίου ή και παραπάνω — μειώθηκε στους 19-20 βαθμούς Κελσίου στα κυβερνητικά γραφεία και στους 15 βαθμούς στους διαδρόμους, διαβεβαίωσε ο τσέχος πρωθυπουργός Πετρ Φιάλα. «Θα πιέσω τους κρατικούς θεσμούς για να δώσουν το παράδειγμα», είπε ο Φιάλα σε δημοσιογράφους, σημειώνοντας η δέσμη μέτρων στοχεύει σε «εξοικονόμηση ενέργειας κατά 17-20%».

Παράλληλα, μειώνεται η θέρμανση και σβήνουν οι προβολείς στο εμβληματικό Κάστρο της Πράγας και στον καθεδρικό ναό της τσεχικής πρωτεύουσας από τις 22:00 αντί για τα μεσάνυχτα.

Στην Ουγγαρία, η κυβέρνηση έδωσε εντολή σε κρατικά ιδρύματα και δημόσιες επιχειρήσεις να μειώσουν την κατανάλωση φυσικού αερίου κατά 25% σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά, εξαιρουμένων νοσοκομείων και κοινωνικών υπηρεσιών.

Στη Ρουμανία, μειώνεται ο φωτισμός στο κοινοβούλιο (γνωστό και ως Παλάτι του Λαού) — το δεύτερο μεγαλύτερο κτίριο στον κόσμο ύστερα από το αμερικανικό Πεντάγωνο. Ο εξωτερικός φωτισμός περιορίζεται κατά το ήμισυ και οι προβολείς θα ανάβουν μόνο δύο ώρες κάθε βράδυ.

Στην Πολωνία, η κυβέρνηση ζήτησε από τις υπηρεσίες της να μειώσουν την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας κατά 10%. Οι υπάλληλοι καλούνται να εκτυπώνουν μόνο τα απολύτως απαραίτητα έγγραφα, να αφαιρούν τους φορτιστές από τις πρίζες όταν δεν τους χρησιμοποιούν και να κλείνουν τους υπολογιστές φεύγοντας. Στο υπουργείο Οικονομικών, το σιντριβάνι τέθηκε εκτός λειτουργίας και ο εξωτερικός φωτισμός του κτιρίου περιορίστηκε σε δύο ώρες τα Σαββατοκύριακα. Η Βαρσοβία αντικαθιστά επίσης περίπου 38.000 λαμπτήρες φωτισμού σε δρόμους με LED.

Ωστόσο, μέτρα όπως τα παραπάνω δεν εξυπηρετούν εγκαταστάσεις όπου η θέρμανση (ή η ψύξη) είναι απαραίτητη για τη λειτουργία τους, όπως π.χ. τα πανεπιστήμια ή οι αθλητικοί χώροι.

Στη Σλοβακία, τα πανεπιστήμια έχουν προειδοποιήσει ότι θα καταφύγουν στη λύση της τηλεκπαίδευσης εάν η κυβέρνηση δεν αυξήσει τα κονδύλια για τη θέρμανση μέχρι τα μέσα Νοεμβρίου.

Στην Τσεχία, έρευνα στην οποία συμμετείχαν περίπου 500 αθλητικοί σύλλογοι έδειξε ότι το 61% όσων χρησιμοποιούν κλειστές εγκαταστάσεις (όπως πισίνες, παγοδρόμια, γυμναστήρια) αντιμετωπίζουν τεράστια προβλήματα, αφού το ενεργειακό κόστος τους έχει ήδη αυξηθεί κατά 135%.

«Η Ελλάδα έχει από την πρώτη στιγμή λάβει μέτρα. ‘Ολοι μαζί θα δώσουμε τη μάχη τους μήνες που έρχονται» ανέφερε νωρίτερα σήμερα ο αρμόδιος υπουργός Κώστας Σκρέκας κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στους 23 τρόπους εξοικονόμησης ενέργειας.

Πώς θα εξοικονομήσουμε ενέργεια

Απομόνωση χώρων που δεν χρησιμοποιούνται.

Κλείνουμε τα σώματα θέρμανσης και τις εσωτερικές πόρτες (εάν υπάρχουν) που οδηγούν σε διαδρόμους ή κοντά σε σκάλες. Έτσι, κλείνουμε τις φυσικές διόδους αέρα, εμποδίζοντας το ζεστό αέρα να διαφύγει μέσα από το σπίτι.

Ελεύθερα θερμαντικά σώματα.

Τα θερμαντικά σώματα δεν πρέπει να είναι σκεπασμένα, π.χ. με καλύμματα, ή να εμποδίζεται η απόδοσή τους από έπιπλα.

Στεγανοποιούμε πόρτες και παράθυρα.

Τοποθετούμε μονωτικές ταινίες ή κουρτίνες. Σύμφωνα με μελέτες (DOE), όταν τραβηχτούν, οι κουρτίνες μπορούν να μειώσουν την απώλεια θερμότητας από ένα ζεστό δωμάτιο έως και 10%. Επίσης, μπορούμε να βάλουμε μεμβράνες σε παράθυρα και μπαλκονόπορτες ή μόνο σε δωμάτια που δεν χρησιμοποιούμε.

Ελέγχουμε το μονωτικό λάστιχο στις πόρτες ψυγείων, καταψυκτών και φούρνων, ώστε να κάνει καλή επαφή και να μην υπάρχει απώλεια ενέργειας (απώλεια ψύξης).

Περιορίζουμε τη διάρκεια που αφήνουμε ανοιχτή την πόρτα του ψυγείου.

Με αυτόν τον τρόπο ελαχιστοποιούμε τον χρόνο ανάκτησης θερμοκρασίας (απώλεια ψύξης, φως ψυγείου) με συνέπεια να μειώνεται η κατανάλωση από τη λειτουργία του μοτέρ.

Ρυθμίζουμε το θερμοστάτη του συστήματος ψύξης ψυγείων και καταψυκτών σε μεγαλύτερη θερμοκρασία, ενώ του θερμοσίφωνα σε χαμηλότερες θερμοκρασίες.

Το aircondition (εάν το αφήνουμε ανοικτό) κατά τις ώρες απουσίας μας από το σπίτι το ρυθμίζουμε σε χαμηλότερη θερμοκρασία. Επίσης κατά τη διάρκεια του ύπνου μπορούμε να μειώσουμε τη θερμοκρασία έως και 2 βαθμούς.

Τοποθέτηση των οικιακών συσκευών (π.χ. ψυγείου, καταψύκτη και στεγνωτηρίου ρούχων) μακριά από εστίες θέρμανσης.

Πλένουμε τα ρούχα μας στο πλυντήριο ρούχων σε χαμηλή θερμοκρασία.

Κλείσιμο συσκευών όταν είναι σε κατάσταση αναμονής (stand-by).

Όταν δεν χρησιμοποιούμε το τζάκι, η καμινάδα πρέπει να είναι κλειστή από το κλείστρο της.

Κλείνουμε το φούρνο μας 10 – 15 λεπτά πριν τελειώσει το μαγείρεμα, καθώς η θερμότητα που υπάρχει επαρκεί για να ετοιμαστεί το φαγητό μας.

Τα μαγειρικά σκεύη πρέπει να εφαρμόζουν καλά στα μάτια της κουζίνας.

Όπου είναι εφικτό όταν μαγειρεύουμε χρησιμοποιούμε χύτρα ταχύτητας.

Χαμηλώνουμε τη φωτεινότητα όσο μπορούμε στις συσκευές με οθόνη (π.χ. Η/Υ, τηλεοράσεις).

Εγκατάσταση προγραμματιζόμενου θερμοστάτη.

Ένας προγραμματιζόμενος θερμοστάτης επιτρέπει τον προκαθορισμό διαφορετικών θερμοκρασιών για διαφορετικές ώρες της ημέρας. Ένας προγραμματιζόμενος θερμοστάτης εξοικονομεί χρήματα τόσο για κλιματισμό όσο και για θερμότητα.

Εγκατάσταση θερμοστατικών βαλβίδων στα θερμαντικά σώματα.

Οι βαλβίδες επιτρέπουν την αυτόματη ρύθμιση της ροής του ζεστού νερού ανάλογα με την επιθυμητή θερμοκρασία του κάθε χώρου ξεχωριστά. Η τοποθέτηση τους γίνεται τοπικά επάνω σε κάθε θερμαντικό σώμα ξεχωριστά και ρυθμίζουν προοδευτικά τη ροή του ζεστού νερού. Έτσι κάθε θερμαντικό σώμα γίνεται ανεξάρτητο και απομονώνεται αυτόματα όταν επιτευχθεί η επιθυμητή θερμοκρασία, τη στιγμή που οι υπόλοιποι χώροι που έχουν ανάγκη θέρμανσης συνεχίζουν να λειτουργούν.

Εγκατάσταση συστήματος αντιστάθμισης στον λέβητα

Συντήρηση συστήματος θέρμανσης/ψύξης, π.χ. λέβητα, αντλιών θερμότητας, κλιματιστικών

Εγκατάσταση ηλιακού θερμοσίφωνα

Αντικατάσταση συσκευών με συσκευές υψηλής ενεργειακής απόδοσης βάσει του πλαισίου ενεργειακής σήμανσης και των προδιαγραφών EnergyStar.

Αντικατάσταση λαμπτήρων φωτισμού με τεχνολογία led.

Αντικατάσταση των υπαρχόντων κουφωμάτων με νέα θερμομονωτικά – ενεργειακά.

Εγκατάσταση συστήματος ενεργειακής διαχείρισης.

Tο ελληνικό δημόσιο οφείλει να αποτελέσει το θετικό παράδειγμα για όλη την κοινωνία, να πρωταγωνιστήσει στις πρωτοβουλίες για την εξοικονόμηση ενέργειας, τόνισε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κώστας Σκρέκας.

Ο κ. Σκρέκας ανακοίνωσε τις εξής δράσεις:

-Αμεσα μέτρα με στόχο τη μείωση της κατανάλωσης 10% το επόμενο διάστημα και μεσομακροπρόθεσμα μέτρα με τελικό στόχο τη μείωση το 30% μέχρι το 2030

-Ψηφιακό σύστημα παρακολούθησης της κατανάλωσης

– Κίνητρα και αντικίνητρα σε φορείς του Δημοσίου

Για τα κτήρια του δημοσίου αρχικά οι δημόσιοι φόρεις πρέπει να ορίσουν ενεργειακό υπεύθυνο για τον έλεγχο των κτηρίων και των εγκαταστάσεων.

Συστήνουμε συντήρηση κλιματιστικών και ρύθμιση για την ορθολογική ενεργειακή κρίση.

Ζητάμε από όσους εργάζονται στο δημόσιο να λάβουν μέτρα για την εξοικονόμηση ενέργειας.

Κατά την αποχώρηση των εργαζομένων θα πρέπει να μεριμνούν για κλείσιμο ηλεκτρικών υπολογιστών και φωτισμού. Ο ενεργειακός υπεύθυνος θα ορίζει ανά όροφο έναν υπάλληλο που θα αποχωρεί τελευταίος.

Για τον οδοφωτισμό των πόλεων προτείνουμε τη βελτιστοποίηση του οδοφωτισμού, την περιορισμένη λειτουργία καλλωπιστικού φωτισμού που μπορεί να μειώσει 35-50% την κατανάλωση.

Τη Δευτέρα 12/9 ξεκινά η πλατφόρμα του προγράμματος Ηλέκτρα για την ενεργειακή αναβάθμιση των κτηρίων του δημοσίου με προυπολογισμό 640 εκατ. ευρώ.

Ανάλογες συστάσεις και κίνητρα θα ανακοινωθούν το επόμενο διάστημα και για ιδιωτικό τομέα και νοικοκυριά.

Όπως σημείωσε ο κ. Βορίδης από τους 2.495 φορείς του Δημοσίου αυτοί που έχουν ενεργοποιηθεί για το θέμα της εξοικονόμησης ενέργειας με ενεργειακό υπεύθυνο και καταχώριση στοιχείων στην πλατφόρμα ήταν μόλις 221.

Όπως είπε ο υπουργός Εσωτερικών, Μάκης Βορίδης, το πρώτο, απολύτως απαραίτητο βήμα είναι ο ορισμός ενεργειακού υπεύθυνου, ο οποίος θα μεριμνά για το κλιματιστικό, τον αερισμό και όλες τις απαραίτητες αλλαγές, βελτιώσεις που απαιτούνται για την καλύτερη ενεργειακή απόδοση.

«Όταν ζητάμε σε αυτή την ασύμμετρη συνθήκη από όλους – και από τους πολίτες – εξοικονόμηση ενέργειας, δεν μπορεί να μην πρωτοστατούν οι φορείς του Δημοσίου. Πέρα από οικονομικό είναι και ηθικό ζήτημα» τόνισε ο κ. Βορίδης.

Σύμφωνα με τον υπουργό έχουμε μία αλλαγή του παραδείγματος στη Δημόσια Διοίκηση. Για πρώτη φορά μία οριζόντια πολιτική του Δημοσίου θα συνδέεται με κίνητρα, αλλά και κυρώσεις. Το κίνητρο θα είναι η επιβράβευση μέσω της ενίσχυσης του προϋπολογισμού τους.

Με βάση την ερμηνευτική εγκύκλιο που εκδόθηκε στις 31/08 σε περίπτωση μη συμμορφώσεως των φορέων του Δημοσίου, σε πρώτο επίπεδο θα υπάρχει η δυνατότητα να μην ενταχθούν οι φορείς στον προγραμματισμό προσλήψεων του Σεπτεμβρίου και στον κύκλο κινητικότητας του Οκτωβρίου.

«Θα είμαστε αυστηροί στο ζήτημα, γιατί θεωρώ ότι ζητείται κάτι αρκετά απλό. και πολύ σημαντικό» τόνισε ο υπουργός.

Ανέφερε ακόμη ότι πρέπει να ανοίξει μία μεγάλη συζήτηση με την τοπική αυτοδιοίκηση, αφού πλήθος των φορέων του Δημοσίου είναι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης ή νομικά πρόσωπα που συνδέονται με την Τ.Ο. (περίπου οι 1.800 από τους 2.495).

Τα κυβερνητικά μέτρα έρχονται δύο μήνες μετά τις ανακοινώσεις του καλοκαιριού που οι κ.κ Σκυλακάκης και Σκρέκας είχαν παρουσιάσει τις παρεμβάσεις και έναν οδικό χάρτη που όριζε τις προτεραιότητες και τις ευθύνες των δημόσιων λειτουργών. Και ενώ η κρίση κλιμακώνεται με κίνδυνο ακόμη και την ασφαλή τροφοδοσία της χώρας, ελάχιστοι φορείς του Δημοσίου ανταποκρίθηκαν.

«Είναι γεγονός ότι η άσκηση (σ.σ εξοικονόμηση ενέργειας στο Δημόσιο) έχει ξεκινήσει να υλοποιείται, και δεν έχει προσδοκώμενα αποτελέσματα στα πρώτα στάδιά της» παραδέχτηκε χθες με δηλώσεις του ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας.

Το υπουργείο Οικονομικών έχει υπολογίσει τη δαπάνη του Δημοσίου για ηλεκτρική ενέργεια στα 800 εκατ. ευρώ χωρίς φόρους και τέλη. Η ενεργειακή δαπάνη για το σύνολο των 212 χιλιάδων κτηρίων του δημοσίου ανήλθε σύμφωνα με το ΥΠΕΝ το 2020 σε 596 εκατ. ευρώ για 4.450 γιγαβατώρες ενώ το 2021 αυξήθηκε στις 5.236 κιλοβατώρες με κόστος 956 εκατ. ευρώ.

«Δεν φοράω γραβάτα και ζήτησα από τους υπουργούς μου να κάνουν το ίδιο», δήλωσε ο Σάντσες φορώντας ένα μπλε κοστούμι και ένα λευκό πουκάμισο χωρίς γραβάτα. Επιπλέον όπως μεταδίδει το Bloomberg ζήτησε από τις επιχειρήσεις να επιτρέψουν στους εργαζόμενούς τους να εργάζεται χωρίς γραβάτα, ώστε να συμβάλλουν και αυτοί στην εξοικονόμηση ηλεκτρικής ενέργειας.

Τη Δευτέρα 1η Αυγούστου, η κυβέρνηση του Σάντσεθ αναμένεται να εγκρίνει ένα πρόγραμμα ενεργειακής απόδοσης και εξοικονόμησης ενέργειας.

Αν και οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ισπανία αυξήθηκαν τους τελευταίους μήνες λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, τις τελευταίες εβδομάδες οι τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος ήταν σημαντικά χαμηλότερες μετά τον ορισμό πλαφόν στην τιμή του φυσικού αερίου που χρησιμοποιείται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Οπως αναφέρει σε ανακοίνωσή του το υπουργείο Οικονομικών, πρόκειται για μία πρωτοβουλία που συμβάλλει στην πρόκληση της ενεργειακής κρίσης και αφορά όλο το φάσμα του Δημοσίου (σχολεία, πανεπιστήμια, νοσοκομεία, υπουργεία, δημόσιες υπηρεσίες κ.λπ.) και την Τοπική Αυτοδιοίκηση. «Με την αξιοποίηση σύγχρονων, ψηφιακών εργαλείων από το Δημόσιο, που πρωτοστατεί σε αυτό το εγχείρημα, ο στόχος για εξοικονόμηση ενέργειας θα μπορέσει να καταστεί πράξη», επισημαίνεται.

Για τον σκοπό αυτόν, αξιοποιεί τους μοναδικούς κωδικούς – διαπιστευτήρια (taxisnet) της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, που αφορούν στον Α.Φ.Μ. κάθε φορέα.
Μετά την αρχική πιστοποίηση, η είσοδος κάθε φορέα στην εφαρμογή πραγματοποιείται από τους διοικητικούς υπευθύνους (για το σύνολο των εγκαταστάσεων κάθε φορέα ορίζονται ένας ή περισσότεροι).
Σε αυτή την περίπτωση, η σύνδεση γίνεται με τη χρήση των «Κωδικών Δημόσιας Διοίκησης» της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

Σημειώνεται πως η ηλεκτρονική διασταύρωση των απαραίτητων στοιχείων για την παρακολούθηση της υλοποίησης των δράσεων εξοικονόμησης ενέργειας στο Δημόσιο και της πορείας των καταναλώσεων ηλεκτρικής ενέργειας πραγματοποιείται μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης.

Τα μέτρα ανακοινώθηκαν (9 Ιουνίου 2022) και στη συνέχεια εξειδικεύτηκαν σε Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ – ΦΕΚ Β3424/02.07.2022 – τροποποίηση B3794/18.07.2022) των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κώστα Σκρέκα, Εσωτερικών, Μάκη Βορίδη, Επικρατείας & Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Κυριάκου Πιερρακάκη, καθώς και του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών, Θόδωρου Σκυλακάκη.

Μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας θα παρακολουθείται η υλοποίηση των δράσεων εξοικονόμησης ενέργειας, καθώς και η πορεία των καταναλώσεων ηλεκτρικής ενέργειας για την επίτευξη του στόχου μείωσης, τουλάχιστον κατά 10%, της ηλεκτρικής ενέργειας, μέσα στο 2022, σε σχέση με τις καταναλώσεις του 2019 (σύγκριση με ίδια χρονική περίοδο).

Πρόκειται για μία πρωτοβουλία που συμβάλλει στην πρόκληση της ενεργειακής κρίσης και αφορά όλο το φάσμα του Δημοσίου (σχολεία, πανεπιστήμια, νοσοκομεία, υπουργεία, δημόσιες υπηρεσίες κ.λπ.) και την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Με την αξιοποίηση σύγχρονων, ψηφιακών εργαλείων από το Δημόσιο, που πρωτοστατεί σε αυτό το εγχείρημα, ο στόχος για εξοικονόμηση ενέργειας θα μπορέσει να καταστεί πράξη.

• Η σύνδεση, κατά την αρχική πιστοποίηση εισόδου στην εφαρμογή, γίνεται από τον υπεύθυνο ενεργειακών υποδομών/εγκαταστάσεων του φορέα.
• Για τον σκοπό αυτόν, αξιοποιεί τους μοναδικούς κωδικούς – διαπιστευτήρια (taxisnet) της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, που αφορούν στον Α.Φ.Μ. κάθε φορέα.
• Μετά την αρχική πιστοποίηση, η είσοδος κάθε φορέα στην εφαρμογή πραγματοποιείται από τους διοικητικούς υπευθύνους (για το σύνολο των εγκαταστάσεων κάθε φορέα ορίζονται ένας ή περισσότεροι).
• Σε αυτή την περίπτωση, η σύνδεση γίνεται με τη χρήση των «Κωδικών Δημόσιας Διοίκησης» της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

Σημειώνεται πως η ηλεκτρονική διασταύρωση των απαραίτητων στοιχείων για την παρακολούθηση της υλοποίησης των δράσεων εξοικονόμησης ενέργειας στο Δημόσιο και της πορείας των καταναλώσεων ηλεκτρικής ενέργειας πραγματοποιείται μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης.

Η Διεθνής Οργάνωση Ενέργειας (International Energy Agency/ΙΕΑ) , σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κατήρτισαν ένα σύντομο οδηγό απλών βημάτων, με τα οποία μπορεί να μειωθεί η κατανάλωση ενέργειας στη Γηραιά Ήπειρο.

Τα μέτρα παρουσιάστηκαν από τον εκτελεστικό διευθυντής της ΙΕΑ, Fatih Birol και τη γενική  διευθύντρια για την ενέργεια της Κομισιόν, Juul Jørgensen.

Ακολουθώντας όλες τις προτάσεις, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ΙΕΑ, ένα τυπικό νοικοκυριό στην Ευρώπη μπορεί να μειώσει, κατά μέσο όρο, τον ενεργειακό του λογαριασμό κατά περίπου 450 ευρώ ετησίως. Αν όλοι οι Ευρωπαίοι πολίτες ακολουθήσουν τις προτάσεις στο σπίτι και στη δουλειά τους, μπορούν να εξοικονομηθούν έως 220 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ετησίως- ποσότητα που γεμίζει 120 σούπερ τάνκερ- και περίπου 17 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα αερίου, ποσότητα που είναι αρκετή για να ζεστάνει περίπου 20 εκατομμύρια σπίτια.

Οι προτάσεις περιλαμβάνουν:

– Ρυθμίστε το θερμοστάτη κατά ένα βαθμό

Η μέση θερμοκρασία καλοριφέρ στα σπίτια της ΕΕ είναι πάνω από τους 22 °C, όμως πολλοί μπορούν να ζήσουν άνετα στους 19 °C ή 20 °C. Κατεβάζοντας τον θερμοστάτη κατά μόλις 1°C θα εξοικονομήσετε περίπου το 7% της ενέργειας που χρησιμοποιείτε για θέρμανση. Για κάθε βαθμό που χαμηλώνετε τη θέρμανση, «κόβετε» τουλάχιτον 70 ευρώ από τον ετήσιο λογαριασμό. Εάν ζείτε σε κτίριο με κεντρικό σύστημα θέρμανσης, μπορείτε να συζητήσετε με γείτονες και διαχειριστές για τη δυνατότητα μείωσης της θερμοκρασίας του κοινόχρηστου λέβητα.
Εάν ρυθμίσετε το κλιματιστικό σας κατά 1 °C υψηλότερα, μειώνετε την ηλεκτρική ενέργεια που
χρησιμοποιείτε σχεδόν κατά 10%.

Η ρύθμιση του θερμοστάτη κάνει τη διαφορά σε όλους τους τύπους κτιρίων: εταιρείες και δημόσιοι φορείς πρέπει επίσης να εξετάσουν το ενδεχόμενο εφαρμογής αυτού του μέτρου.

Σε πολλά σπίτια και χώρους εργασίας, οι προεπιλεγμένες ρυθμίσεις στους λέβητες μπορούν να προσαρμοστούν για αύξηση της απόδοσης και εξοικονόμηση έως και 8% της ενέργειας που χρησιμοποιείται για τη θέρμανση των χώρων και του νερού, εφόσον υπάρχει και μπόιλερ. Η σωστή ρύθμιση του λέβητα  μπορεί να εξοικονομήσει περίπου 100 ευρώ κάθε χρόνο. Εάν δεν ξέρετε πώς να το κάνετε, συμβουλευτείτε το εγχειρίδιο ή ζητήστε συμβουλές κατά την ετήσια συντήρηση του λέβητα.

– Εργαστείτε από το σπίτι

Οι μετακινήσεις από και προς την εργασία «ευθύνονται» για περίπου το ένα τέταρτο της βενζίνης που καίνε τα αυτοκίνητα στην ΕE και η μέση μονή διαδρομή είναι περίπου 15 χιλιόμετρα. Ωστόσο, πάνω από το ένα τρίτο των θέσεων εργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα μπορούσε να καλυφθεί από το σπίτι. Η τηλεργασία θα πρέπει να ενθαρρύνεται από τους εργοδότες. Δουλεύοντας από το σπίτι τρεις ημέρες την εβδομάδα θα μπορούσατε να μειώσετε τον λογαριασμό καυσίμων τουλάχιστον κατά 35 ευρώ το μήνα, ακόμη και αφού ληφθεί υπόψη η αυξημένη κατανάλωση ενέργειας στο σπίτι.

-Χρησιμοποιήστε το αυτοκίνητό σας πιο οικονομικά

Οι περισσότερες μετακινήσεις με αυτοκίνητο στην Ε. Ένωση γίνονται με έναν μόνο επιβάτη. Μοιράζοντας τις διαδρομές με γείτονες, φίλους ή συναδέλφους εξοικονομείτε καύσιμα και χρήματα.
Η ρύθμιση του κλιματιστικού του αυτοκινήτου σας κατά 3 °C θα βελτιώσει αμέσως την
κατανάλωση. Συνδυάζοντας αυτά τα δύο μέτρα, μπορείτε να εξοικονομήσετε περίπου 100 ευρώ το χρόνο.

– Μειώστε την ταχύτητά σας στους αυτοκινητόδρομους

Οι πολύ υψηλές ταχύτητες είναι κακές και για τον κινητήρα του και για την οικονομία καυσίμων. Το μέσο αυτοκίνητο στην Ε. Ένωση μετράει περίπου 13.000 χιλιόμετρα το χρόνο. Μειώνοντας τη μέση ταχύτητα στους αυτοκινητόδρομους κατά 10 χιλιόμετρα την ώρα, μπορείτε να μειώσετε το κόστος καυσίμων κατά περίπου 60 ευρώ το χρόνο.

– Κυριακή χωρίς αυτοκίνητο στις μεγάλες πόλεις

Οι πόλεις πρέπει να προωθούν τις “Κυριακές χωρίς αυτοκίνητο” και να το κάνουν συχνά. Οι Κυριακές χωρίς αυτοκίνητο είναι ήδη ένα τακτικό πρόγραμμα σε πολλές πόλεις, όπως Βρυξέλλες, Εδιμβούργο, Μιλάνο, Παρίσι. Πάνω από 3.000 μικρές και μεγάλες πόλεις μετείχαν στην Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας το 2021, η οποία προέβλεπε τουλάχιστον μια ημέρα χωρίς αυτοκίνητα. Αν ζείτε σε μεγάλη πόλη, αφήνοντας το αυτοκίνητό σας στο σπίτι κάθε Κυριακή μπορείτε να εξοικονομήσετε έως 100 ευρώ το χρόνο.

– Χρήση μέσων μαζικής μεταφοράς

Εάν μπορείτε να μετακινηθείτε στη δουλειά με τα μέσα μαζικής μεταφοράς, αξίζει να το κάνετε. Συνήθως υπάρχει πλεονάζουσα χωρητικότητα στα μέσα μεταφοράς σε διαφορετικές ώρες από τις ώρες αιχμής. Αυτή μπορεί να αξιοποιηθεί, εάν οι εργοδότες επιτρέψουν ένα ευέλικτο ωράριο εργασίας.

Σε αυτή την κατεύθυνση είναι σημαντική και η συμβολή του δημοσίου, που μπορεί να μειώσει το κόστος των εισιτηρίων σε λεωφορεία, μετρό και τραμ.

– Αφήστε το αεροπλάνο, πάρτε το τρένο

Για αποστάσεις κάτω των 1.000 χιλιομέτρων, τα τρένα υψηλής ταχύτητας παρέχουν μία εναλλακτική υψηλής ποιότητας. Σκεφτείτε να πάρετε τρένο αντί για αεροπλάνο όποτε είναι εφικτό και οικονομικά συμφέρον. Στα επαγγελματικά ταξίδια, οι εργοδότες θα πρέπει να ενθαρρύνουν τα ταξίδια με τρένο αντί για τις πτήσεις μικρών αποστάσεων  ή να επιλέξουν την ψηφιακή/ διαδικτυακή συμμετοχή σε επιχειρηματικές συναντήσεις.

Τα νυχτερινά τρένα είναι μια καλή επιλογή για τις μεγαλύτερες αποστάσεις και έχουντο πλεονέκτημα ότι κατανέμουν την κυκλοφορία σε διαφορετικές ώρες της ημέρας. Σύμφωνα με την υπάρχουσα σιδηροδρομική υποδομή υψηλής ταχύτητας, περίπου  5% των αεροπορικών ταξιδιών στην ΕΕ θα μπορούσε να γίνει με τρένο, τόσο για τα ταξίδια αναψυχής όσο και για τα επαγγελματικά.