Η καταβολή του επιδόματος αδείας

Σύμφωνα με τη νομοθεσία, οι εργαζόμενοι δικαιούνται να λάβουν ετήσια άδεια με αποδοχές, η οποία χορηγείται μετά από συνεννόηση με τον εργοδότη. Ο εργοδότης, ωστόσο, είναι υποχρεωμένος να εγκρίνει την άδεια μέσα σε διάστημα δύο μηνών από την υποβολή του σχετικού αιτήματος. Το επίδομα αδείας καταβάλλεται από τους εργοδότες μαζί με τις τακτικές αποδοχές, αυτές δηλαδή που θα έπαιρνε ο εργαζόμενος αν εργαζόταν στην επιχείρηση κατά τον αντίστοιχο χρόνο, πριν από την έναρξη της άδειάς του. Η καταβολή γίνεται κατά την έναρξη της άδειας και δεν μπορεί να συμψηφιστεί με ανώτερες των νομίμων καταβαλλόμενες αποδοχές.

Πώς υπολογίζεται το επίδομα αδείας

Το συνολικό ποσό του επιδόματος αδείας εξαρτάται από τον τρόπο αμοιβής του εργαζομένου και τον χρόνο εργασίας του στην επιχείρηση. Σημειώνεται ότι για τους εργαζόμενοθς που αμείβονται με μηνιαίο μισθό, το επίδομα μπορεί να φτάσει έως το μισό του μηνιαίου μισθού, ενώ για τους εργαζόμενους που πληρώνονται με ημερομίσθιο, μπορεί να ανέλθει έως 15 ημερομίσθια. Πάντως, επισημαίνεται ότι το επίδομα αδείας δεν μπορεί να ξεπεράσει τις αποδοχές 15 ημερών για όσους αμείβονται με μισθό και τις αποδοχές 13 ημερών για όσους αμείβονται με ημερομίσθιο ή με άλλους τρόπους αμοιβής.

Η περίοδος χορήγησης της καλοκαιρινής άδειας και οι εργοδοτικές υποχρεώσεις

Η καλοκαιρινή άδεια πρέπει να χορηγείται κατά το χρονικό διάστημα από 1η Μαΐου έως 30 Σεπτεμβρίου, ενώ τουλάχιστον οι μισοί εργαζόμενοι μιας επιχείρησης θα πρέπει να λαμβάνουν την άδειά τους μέσα σε αυτό το χρονικό πλαίσιο. Σε περίπτωση που ο εργοδότης αρνηθεί να χορηγήσει την άδεια που έχει ζητήσει ο εργαζόμενος, τότε προβλέπεται η καταβολή των αποδοχών άδειας με προσαύξηση 100%. Υπογραμμίζεται ότι κατά τη διάρκεια της άδειας, ο εργαζόμενος δικαιούται να λάβει τις τακτικές αποδοχές του, δηλαδή τα χρήματα που θα έπαιρνε εάν συνέχιζε να εργάζεται κανονικά για το ίδιο χρονικό διάστημα. Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά τη διάρκεια της νόμιμης άδειας δεν επιτρέπεται η απόλυση του εργαζομένου.

Την υποχρέωση να καταβάλουν το επίδομα αδείας στους εργαζόμενους και τις εργαζόμενές τους πριν την έναρξη των προγραμματισμένων διακοπών έχουν οι εργοδότες.

Η προκαταβολική καταβολή των σχετικών ποσών αποτελεί υποχρέωση του εργοδότη και δεν μπορεί να μετατεθεί για μετά την επιστροφή του εργαζομένου στην εργασία. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ότι ο δικαιούχος θα έχει στη διάθεσή του τα χρήματα που αντιστοιχούν στην άδειά του πριν από την έναρξη της περιόδου ανάπαυσης.

Πότε καταβάλλεται το επίδομα

Το ισχύον εργατικό πλαίσιο προβλέπει ότι τόσο το επίδομα αδείας όσο και οι αποδοχές της άδειας πρέπει να εξοφλούνται πριν από την πρώτη ημέρα της κανονικής άδειας.

Εάν η θερινή άδεια χορηγείται σε περισσότερα από ένα χρονικά διαστήματα, το επίδομα καταβάλλεται κατά κανόνα μαζί με το πρώτο και μεγαλύτερο τμήμα της άδειας, εκτός εάν εργοδότης και εργαζόμενος έχουν συμφωνήσει διαφορετικό τρόπο καταβολής, υπό την προϋπόθεση ότι αυτό δεν θίγει τα δικαιώματα του εργαζομένου.

Αν, ωστόσο, η εργασιακή σχέση λυθεί πριν χορηγηθεί η κανονική άδεια, είτε λόγω παραίτησης είτε λόγω απόλυσης, ο εργοδότης υποχρεούται να εξοφλήσει τόσο τις αποδοχές άδειας όσο και το αναλογούν επίδομα κατά τη λύση της σύμβασης εργασίας.

Αυξημένο το ποσό για το 2026

Η σημαντικότερη διαφοροποίηση για τη φετινή χρονιά αφορά όσους αμείβονται με τον νόμιμο κατώτατο μισθό.

Μετά την αναπροσαρμογή που τέθηκε σε εφαρμογή από την 1η Απριλίου 2026, ο κατώτατος μεικτός μισθός αυξήθηκε από τα 880 στα 920 ευρώ.

Η μεταβολή αυτή επηρεάζει άμεσα και το ύψος του επιδόματος αδείας, το οποίο διαμορφώνεται πλέον στα 589,41 ευρώ, έναντι 556,05 ευρώ που ίσχυε το προηγούμενο έτος.

Η αύξηση αυτή αντανακλά τη σύνδεση του επιδόματος με τις τακτικές αποδοχές του εργαζομένου, με αποτέλεσμα κάθε μεταβολή στον κατώτατο μισθό να επηρεάζει αντίστοιχα και το τελικό ποσό που λαμβάνουν οι δικαιούχοι.

Ο τρόπος υπολογισμού

Για τους εργαζομένους που αμείβονται με μηνιαίο μισθό, το επίδομα αδείας αντιστοιχεί στο 50% του μηνιαίου μισθού τους.

Στην περίπτωση όσων αμείβονται με ημερομίσθιο, ωρομίσθιο ή με ποσοστά, το καταβαλλόμενο ποσό δεν μπορεί να υπερβαίνει τις αποδοχές που αντιστοιχούν σε 13 ημερομίσθια.

Πέρα όμως από το ίδιο το επίδομα, κάθε εργαζόμενος δικαιούται και τις αποδοχές της άδειάς του, δηλαδή τις κανονικές αποδοχές που θα εισέπραττε εάν εργαζόταν κατά το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Στις αποδοχές αυτές περιλαμβάνονται όχι μόνο ο βασικός μισθός, αλλά και όλες οι τακτικές πρόσθετες αμοιβές που αποτελούν μέρος των συνήθων αποδοχών. Σε αυτές συγκαταλέγονται οι προσαυξήσεις για εργασία κατά τις Κυριακές και τις αργίες, η νυχτερινή απασχόληση, καθώς και οι αμοιβές που προκύπτουν από νόμιμη υπερεργασία ή υπερωριακή απασχόληση.

Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται ότι ο εργαζόμενος δεν υφίσταται εισοδηματική απώλεια κατά τη διάρκεια της νόμιμης άδειάς του και μπορεί να κάνει χρήση του δικαιώματός του χωρίς οικονομική επιβάρυνση. Το επίδομα αδείας, σε συνδυασμό με τις αποδοχές άδειας, αποτελεί βασικό πυλώνα της προστασίας των εργαζομένων, διατηρώντας αμετάβλητο το επίπεδο των αποδοχών τους κατά την περίοδο της θερινής ανάπαυσης.

Την ίδια στιγμή, το υπουργείο Εργασίας προωθεί σημαντικές αλλαγές στον τρόπο χορήγησης της ετήσιας άδειας, δίνοντας στους εργαζομένους μεγαλύτερη δυνατότητα να προσαρμόζουν τις ημέρες ξεκούρασής τους στις προσωπικές και οικογενειακές τους ανάγκες. Η νέα φιλοσοφία εγκαταλείπει σταδιακά το αυστηρό μοντέλο της συνεχόμενης άδειας και ανοίγει τον δρόμο για πιο ευέλικτες λύσεις, ύστερα από συμφωνία εργαζομένου και εργοδότη.

Αυξημένο επίδομα λόγω της ανόδου του κατώτατου μισθού

Η αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού από τα 880 στα 920 ευρώ μεικτά οδηγεί αυτομάτως σε αύξηση του επιδόματος αδείας για όσους αμείβονται με τις κατώτατες αποδοχές. Το επίδομα συνδέεται άμεσα με τις τακτικές αποδοχές του εργαζομένου και ως εκ τούτου ακολουθεί κάθε μεταβολή που επηρεάζει τον μισθό.

Η εργατική νομοθεσία προβλέπει ότι όλοι οι εργαζόμενοι που διατηρούν ενεργή σχέση εξαρτημένης εργασίας δικαιούνται ετήσια άδεια με αποδοχές, ενώ ο εργοδότης οφείλει να τη χορηγήσει μέσα σε διάστημα δύο μηνών από την υποβολή σχετικού αιτήματος.

Το επίδομα αδείας καταβάλλεται είτε κατά την έναρξη της άδειας είτε μαζί με τις αποδοχές της περιόδου κατά την οποία ο εργαζόμενος απουσιάζει νόμιμα από την εργασία του.

Πώς διαμορφώνεται το ποσό

Ο υπολογισμός του επιδόματος γίνεται με βάση τις τακτικές αποδοχές και διαφέρει ανάλογα με τον τρόπο αμοιβής του εργαζομένου.

Για όσους αμείβονται με μηνιαίο μισθό, το επίδομα αντιστοιχεί συνήθως στο μισό του μηνιαίου μισθού και δεν μπορεί να υπερβαίνει τις αποδοχές 15 ημερών.

Για τους εργαζομένους που αμείβονται με ημερομίσθιο ή με ποσοστά επί των πωλήσεων, το επίδομα αντιστοιχεί σε 13 ημερομίσθια.

Δικαίωμα λήψης του επιδόματος έχουν αποκλειστικά όσοι βρίσκονται σε ενεργή εργασιακή σχέση. Αντίθετα, δεν καταβάλλεται σε ανέργους που λαμβάνουν τακτικό επίδομα ανεργίας από τη ΔΥΠΑ.

Για τον ακριβή υπολογισμό του ποσού, οι εργαζόμενοι μπορούν να χρησιμοποιούν την ηλεκτρονική εφαρμογή του Κέντρου Πληροφόρησης Εργαζομένων και Ανέργων (ΚΕΠΕΑ) της ΓΣΕΕ.

Περισσότερη ευελιξία στη λήψη άδειας

Η σημαντικότερη αλλαγή που φέρνει το νέο εργασιακό νομοσχέδιο αφορά τον τρόπο αξιοποίησης της ετήσιας άδειας. Μέχρι σήμερα, η κατάτμηση της άδειας επιτρεπόταν μόνο κατ’ εξαίρεση και υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ενώ μέρος της έπρεπε υποχρεωτικά να χορηγείται συνεχόμενα.

Με το νέο πλαίσιο, εργαζόμενοι και εργοδότες θα μπορούν να συμφωνούν σε μεγαλύτερο αριθμό επιμέρους περιόδων άδειας μέσα στο ίδιο ημερολογιακό έτος. Έτσι, ένας εργαζόμενος θα έχει τη δυνατότητα να κατανείμει τις ημέρες άδειας σε περισσότερα χρονικά διαστήματα, αντί να τις λαμβάνει συγκεντρωμένες σε μία ή δύο περιόδους.

Στην πράξη, η ρύθμιση έρχεται να νομιμοποιήσει μια πρακτική που ήδη εφαρμόζεται σε πολλές επιχειρήσεις μέσω άτυπων συνεννοήσεων μεταξύ εργαζομένων και λογιστηρίων. Πλέον, η διαδικασία θα αποκτήσει σαφές νομικό πλαίσιο, επιτρέποντας στον εργαζόμενο να υποβάλλει αίτημα για το χρονικό διάστημα που επιθυμεί να απουσιάσει και να καταλήγει σε συμφωνία με τον εργοδότη του.

Υποχρεωτική χορήγηση αδειών κατά τη θερινή περίοδο

Παραμένει σε ισχύ η πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία τουλάχιστον το 50% του προσωπικού κάθε επιχείρησης πρέπει να λάβει την ετήσια άδειά του στο διάστημα από την 1η Μαΐου έως και την 30ή Σεπτεμβρίου.

Η ρύθμιση αυτή αποσκοπεί στη διασφάλιση της δυνατότητας των εργαζομένων να κάνουν χρήση της άδειάς τους κατά τους θερινούς μήνες, οι οποίοι εξακολουθούν να αποτελούν την πλέον δημοφιλή περίοδο διακοπών.

Πόσες ημέρες άδειας δικαιούνται οι εργαζόμενοι

Για όσους εργάζονται με πενθήμερο σύστημα απασχόλησης, η ετήσια άδεια διαμορφώνεται ως εξής:

– Κατά το πρώτο έτος απασχόλησης δικαιούνται 20 εργάσιμες ημέρες άδειας.

– Με τη συμπλήρωση 12 μηνών στον ίδιο εργοδότη δικαιούνται 21 ημέρες.

– Από το τρίτο έτος και μετά η άδεια ανέρχεται σε 22 ημέρες.

– Όσοι συμπληρώνουν 10 χρόνια στον ίδιο εργοδότη ή 12 χρόνια συνολικής προϋπηρεσίας δικαιούνται 25 ημέρες.

– Με 25 χρόνια προϋπηρεσίας η άδεια αυξάνεται σε 26 ημέρες.

Για τους εργαζομένους με εξαήμερη εργασία προβλέπονται:

– 24 ημέρες κατά το πρώτο έτος εργασίας.

– 25 ημέρες κατά το δεύτερο έτος.

– 26 ημέρες από το τρίτο έτος και μετά.

– 30 ημέρες μετά τη συμπλήρωση 10 ετών.

– 31 ημέρες μετά τη συμπλήρωση 25 ετών εργασίας.

Οι δυσκολίες σε κλάδους με αυξημένη θερινή ζήτηση

Παρά τη θεσμοθέτηση μεγαλύτερης ευελιξίας, η διαχείριση των αδειών εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση για επιχειρήσεις που καταγράφουν τη μεγαλύτερη δραστηριότητά τους κατά τους θερινούς μήνες.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν οι βιομηχανίες ποτών και ζυθοποιίας, οι εταιρείες εμφιαλωμένων νερών, οι μεταφορικές επιχειρήσεις, καθώς και τα σούπερ μάρκετ και τα καταστήματα που δραστηριοποιούνται σε τουριστικές περιοχές και νησιά. Σε αυτούς τους κλάδους, η ανάγκη διατήρησης επαρκούς προσωπικού κατά την περίοδο αιχμής συχνά δημιουργεί δυσκολίες στον προγραμματισμό των αδειών, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο σημαντική τη δυνατότητα ευέλικτης κατανομής των ημερών ξεκούρασης.

Σύμφωνα με την ισχύουσα εργατική νομοθεσία, το επίδομα αδείας χορηγείται σε όλους τους εργαζόμενους που διατηρούν ενεργή εργασιακή σχέση, και καταβάλλεται είτε με την έναρξη της άδειας είτε σταδιακά μαζί με τις αποδοχές του διαστήματος της άδειας. Παράλληλα, στο νομοσχέδιο για τα εργασιακά που θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση τις επόμενες ημέρες περιλαμβάνεται διάταξη για την περαιτέρω κατάτμηση της άδειας κατόπιν συμφωνίας εργαζόμενου και εργοδότη.

Αύξηση στο επίδομα αδείας λόγω κατώτατου μισθού

Από την 1η Απριλίου 2026, ο κατώτατος μισθός αυξήθηκε στα 920 ευρώ μεικτά, από 880 ευρώ που ήταν προηγουμένως. Σύμφωνα με την ισχύουσα εργατική νομοθεσία, κάθε εργαζόμενος δικαιούται ετήσια άδεια με πλήρεις αποδοχές, ενώ ο εργοδότης υποχρεούται να τη χορηγήσει εντός δύο μηνών από την ημερομηνία υποβολής του σχετικού αιτήματος.

Πώς υπολογίζεται το επίδομα αδείας

Το επίδομα αδείας υπολογίζεται βάσει των τακτικών αποδοχών του εργαζομένου και υπόκειται σε ανώτατα όρια, ανάλογα με τον τρόπο αμοιβής:

Για εργαζόμενους με μηνιαίο μισθό: το επίδομα δεν μπορεί να ξεπερνά τις αποδοχές 15 ημερών. Συνήθως αντιστοιχεί στο μισό του μηνιαίου μισθού.

Για εργαζόμενους με ημερομίσθιο ή ποσοστά: αντιστοιχεί σε 13 ημερομίσθια.

Το επίδομα αδείας καταβάλλεται μόνο σε εργαζομένους που βρίσκονται σε ενεργή εργασιακή σχέση. Δεν το δικαιούνται όσοι είναι άνεργοι και λαμβάνουν τακτικό επίδομα ανεργίας από τη ΔΥΠΑ.

Για τη διευκόλυνση των εργαζομένων, το Κέντρο Πληροφόρησης Εργαζομένων και Ανέργων (ΚΕΠΕΑ) της ΓΣΕΕ διαθέτει στην ιστοσελίδα του online εφαρμογή, μέσω της οποίας μπορεί ο καθένας να υπολογίσει το ύψος του επιδόματος που δικαιούται.

Υποχρεωτική άδεια το καλοκαίρι για το 50% του προσωπικού

Κατά τη θερινή περίοδο, ισχύει ειδική πρόβλεψη για τη λήψη της άδειας: τουλάχιστον το 50% των εργαζομένων κάθε επιχείρησης θα πρέπει να λάβει την ετήσια άδειά του μεταξύ 1ης Μαΐου και 30ης Σεπτεμβρίου. Το αντίστοιχο επίδομα αδείας καταβάλλεται είτε ολόκληρο στην αρχή της άδειας είτε σε δόσεις μαζί με τις αποδοχές της περιόδου.

Τι ισχύει με την άδεια το 2026

Μέχρι πρότινος, η ετήσια άδεια έπρεπε να λαμβάνεται ενιαία, εκτός και αν υπήρχε αίτημα του εργαζομένου για κατάτμησή της. Ακόμη και τότε, ο νόμος απαιτούσε οι δύο εβδομάδες να χορηγούνται συνεχόμενα.

Με τις νέες ρυθμίσεις, δίνεται μεγαλύτερη ευελιξία στους εργαζομένους, οι οποίοι θα μπορούν να επιλέξουν - με τη συναίνεση του εργοδότη - να κατανείμουν την άδειά τους σε περισσότερα χρονικά διαστήματα εντός του ίδιου έτους. Για παράδειγμα, θα μπορούν να τη λάβουν σε τέσσερις επιμέρους περιόδους, ανάλογα με τις ανάγκες τους.

Με τη νέα διάταξη αυτό που γίνεται σήμερα κατόπιν άτυπης συνεννόησης μεταξύ των εργαζόμενων και των λογιστηρίων των επιχειρήσεων, έρχεται να ρυθμιστεί με νόμο που θα δίνει το δικαίωμα στον εργαζόμενο να κάνει αίτηση για το διάστημα που επιθυμεί να πάρει την άδειά του ερχόμενος κατόπιν διαπραγμάτευσης με τον εργοδότη του.

Με βάση το ισχύον καθεστώς για τις θερινές (ετήσιες) άδειες στον ιδιωτικό τομέα, οι εργαζόμενοι δικαιούνται τα εξής:

Πενθήμερη απασχόληση

• Α’ έτος: 20 ημέρες άδεια
• Β’ έτος (συμπληρωμένο 12μηνο): 21 ημέρες άδεια
• Γ’ έτος και μετά: 22 ημέρες άδεια
• Με 10 και άνω χρόνια στον ίδιο εργοδότη ή 12 έτη συνολικά: 25 ημέρες άδεια
• Με 25ετή προϋπηρεσία: 26 ημέρες άδεια

Εξαήμερη απασχόληση

• Α’ έτος: 24 μέρες άδεια
• Β’ έτος: 25 μέρες άδεια
• Γ’ έτος και μετά: 26μέρες άδεια
• Μετά 10 έτη: 30 ημέρες άδεια
• Μετά 25 έτη: 31 ημέρες άδεια

Σήμερα, η κατάτμηση του χρόνου αδείας επιτρέπεται μόνο κατ' εξαίρεση σε δύο περιόδους από τις οποίες η μία πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον 12 εργάσιμες ημέρες επί εξαήμερου εβδομαδιαίας εργασίας και 10 εργάσιμες ημέρες επί πενθημέρου μετά από έγγραφη αίτηση του εργαζομένου προς τον εργοδότη. Ωστόσο πρακτικά στις περισσότερες επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα η άδεια δίνεται για τρεις εβδομάδες τον Αύγουστο που παραδοσιακά είναι μήνας διακοπών.

Τα προβλήματα δημιουργούνται όταν οι εργαζόμενοι απασχολούνται σε επιχειρήσεις που οι καλοκαιρινοί μήνες είναι οι μήνες με τη μεγαλύτερη ζήτηση, όπως για παράδειγμα οι ποτοποιίες–ζυθοποιίες, οι εταιρίες εμφιαλωμένων νερών, τα σούπερ μάρκετ που λειτουργούν στα νησιά, οι μεταφορικές εταιρίες, κ.α.

Η αύξηση του κατώτατου μισθού από τα 880 στα 920 ευρώ μεικτά μεταφράζεται σε υψηλότερες απολαβές για χιλιάδες μισθωτούς, ενώ ταυτόχρονα δρομολογούνται αλλαγές στον τρόπο χορήγησης της άδειας, δίνοντας μεγαλύτερη ευχέρεια στους εργαζόμενους να προσαρμόζουν τον χρόνο απουσίας τους στις προσωπικές και οικογενειακές τους ανάγκες.

Αυξημένο επίδομα λόγω κατώτατου μισθού

Η ισχύουσα εργατική νομοθεσία προβλέπει ότι όλοι οι εργαζόμενοι που διατηρούν ενεργή σχέση εργασίας δικαιούνται ετήσια άδεια με πλήρεις αποδοχές. Ο εργοδότης οφείλει να εγκρίνει και να χορηγήσει την άδεια μέσα σε χρονικό διάστημα δύο μηνών από την υποβολή του σχετικού αιτήματος.

Η αύξηση του κατώτατου μισθού συμπαρασύρει και το επίδομα αδείας, καθώς ο υπολογισμός του βασίζεται στις τακτικές αποδοχές του εργαζομένου. Ως αποτέλεσμα, όσοι αμείβονται με τον κατώτατο μισθό ή με μισθούς που επηρεάζονται από την αναπροσαρμογή θα δουν βελτιωμένες αποδοχές και κατά τη λήψη της άδειάς τους.

Πώς υπολογίζεται το επίδομα

Το ποσό που δικαιούται κάθε εργαζόμενος εξαρτάται από τον τρόπο αμοιβής του και υπόκειται σε συγκεκριμένα ανώτατα όρια.

Για τους εργαζόμενους που αμείβονται με μηνιαίο μισθό, το επίδομα αντιστοιχεί συνήθως στο μισό του μηνιαίου μισθού και δεν μπορεί να υπερβαίνει τις αποδοχές δεκαπέντε ημερών.

Για όσους αμείβονται με ημερομίσθιο ή ποσοστά, το επίδομα αντιστοιχεί σε δεκατρία ημερομίσθια.

Το δικαίωμα αυτό αφορά αποκλειστικά εργαζόμενους που βρίσκονται σε ενεργή εργασιακή σχέση. Αντίθετα, οι άνεργοι που λαμβάνουν τακτικό επίδομα ανεργίας δεν δικαιούνται επίδομα αδείας.

Παράλληλα, οι εργαζόμενοι έχουν τη δυνατότητα να υπολογίζουν το ποσό που δικαιούνται μέσω των διαθέσιμων ηλεκτρονικών εφαρμογών ενημέρωσης που λειτουργούν για τον σκοπό αυτό.

Θερινή άδεια και υποχρεώσεις των επιχειρήσεων

Για την περίοδο από την 1η Μαΐου έως και την 30ή Σεπτεμβρίου ισχύει ειδική πρόβλεψη, σύμφωνα με την οποία τουλάχιστον το 50% του προσωπικού κάθε επιχείρησης πρέπει να λάβει την ετήσια άδειά του μέσα στο συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Το επίδομα αδείας μπορεί να καταβληθεί είτε ολόκληρο κατά την έναρξη της άδειας είτε τμηματικά μαζί με τις αποδοχές του αντίστοιχου διαστήματος απουσίας.

Οι νέες αλλαγές στην κατάτμηση της άδειας

Σημαντικές διαφοροποιήσεις αναμένονται και στον τρόπο χορήγησης της άδειας. Μέχρι σήμερα η βασική αρχή προέβλεπε ότι η ετήσια άδεια χορηγείται ενιαία, εκτός εάν ο εργαζόμενος ζητήσει εγγράφως την κατάτμησή της.

Ακόμη και σε αυτές τις περιπτώσεις, ο νόμος απαιτούσε ένα τμήμα της άδειας να χορηγείται συνεχόμενα, ώστε να διασφαλίζεται η ουσιαστική περίοδος ανάπαυσης του εργαζομένου.

Με τη νέα ρύθμιση που προωθείται, προβλέπεται μεγαλύτερη ευελιξία. Εφόσον υπάρχει συμφωνία μεταξύ εργαζομένου και εργοδότη, η άδεια θα μπορεί να κατανέμεται σε περισσότερα χρονικά διαστήματα μέσα στο ίδιο έτος. Έτσι, ένας εργαζόμενος θα έχει τη δυνατότητα να επιλέξει ακόμη και τέσσερις διαφορετικές περιόδους άδειας, προσαρμόζοντας καλύτερα τον προγραμματισμό του.

Στην πράξη, πολλές επιχειρήσεις ακολουθούσαν ήδη αντίστοιχες λύσεις μέσα από άτυπες συμφωνίες. Η νέα νομοθετική πρόβλεψη έρχεται ουσιαστικά να θεσμοθετήσει μια πρακτική που εφαρμοζόταν εδώ και χρόνια σε αρκετούς χώρους εργασίας.

Οι ημέρες άδειας ανά προϋπηρεσία

Στο καθεστώς πενθήμερης εργασίας, οι εργαζόμενοι δικαιούνται 20 ημέρες άδειας κατά το πρώτο έτος απασχόλησης, 21 ημέρες μετά τη συμπλήρωση δωδεκαμήνου και 22 ημέρες από το τρίτο έτος και μετά.

Για όσους συμπληρώνουν δέκα χρόνια στον ίδιο εργοδότη ή συνολικά δώδεκα χρόνια προϋπηρεσίας, η άδεια αυξάνεται σε 25 ημέρες, ενώ όσοι διαθέτουν 25 χρόνια εργασιακού βίου δικαιούνται 26 ημέρες.

Στο εξαήμερο σύστημα εργασίας, οι ημέρες άδειας διαμορφώνονται σε 24 κατά το πρώτο έτος, 25 κατά το δεύτερο και 26 από το τρίτο έτος. Μετά τη συμπλήρωση δέκα ετών φτάνουν τις 30 ημέρες και μετά τα 25 έτη τις 31 ημέρες.

Παρά τις νέες δυνατότητες κατανομής της άδειας, στην πράξη ο Αύγουστος εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό μήνα διακοπών για μεγάλο μέρος των εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα. Ωστόσο, σε κλάδους με αυξημένη θερινή δραστηριότητα, όπως οι ποτοποιίες, οι ζυθοποιίες, οι επιχειρήσεις εμφιαλωμένων νερών, οι μεταφορές και τα καταστήματα λιανικής σε τουριστικές περιοχές, η χορήγηση αδειών εξακολουθεί να αποτελεί μια σύνθετη διαδικασία που απαιτεί προσεκτικό προγραμματισμό τόσο από τις επιχειρήσεις όσο και από το προσωπικό τους.

Το εν λόγω επίδομα εξαρτάται από το εργασιακό καθεστώς του εργαζόμενου και υπολογίζεται στην αναλογία του χρονικού διαστήματος που δούλεψε. Οι αποδοχές και το επίδομα αδείας προκαταβάλλονται στον εργαζόμενο κατά την έναρξη της άδειάς του. Το ποσό μπορεί να φτάσει το μισό του μισθού.

Σύμφωνα με τον νέο νόμο, οι εργαζόμενοι έχουν ευχέρεια στον προγραμματισμό των διακοπών, καθώς επιτρέπεται να «σπάσουν» την άδεια σε περισσότερα χρονικά διαστήματα μέσα στο ίδιο έτος. Έτσι, ο μισθωτός δεν είναι υποχρεωμένος να αξιοποιήσει το σύνολο των ημερών σε μία περίοδο. Βέβαια, η άδεια δεν μπορεί να κατατμηθεί απεριόριστα. Το νέο καθεστώς προβλέπει ελάχιστη διάρκεια για κάθε τμήμα άδειας.

Για όσους εργάζονται πενθήμερο, απαιτούνται τουλάχιστον πέντε συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες, ενώ για τους εργαζόμενους σε εξαήμερη το ελάχιστο όριο ανέρχεται σε έξι συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες. Μάλιστα, από φέτος καταργείται η υποχρέωση προαναγγελίας της ετήσιας άδειας των εργαζομένων στο πληροφοριακό σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ II».

Πόσα λεφτά σου χρωστάει ο εργοδότης σου αν δεν έχεις πάρει την άδεια σου

Σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 3 του Νόμου 1346/1983, κάθε εργαζόμενος που αποχωρεί από την επιχείρηση χωρίς να έχει αξιοποιήσει την ετήσια άδειά του δικαιούται οικονομική αποζημίωση ισοδύναμη με τις αποδοχές που θα εισέπραττε αν είχε πραγματοποιήσει την άδεια. Αυτό το ποσό υπολογίζεται με διαφορετικό τρόπο ανάλογα με το πόσα χρόνια εργάζεσαι στην εταιρεία.

Τι ποσά δικαιούσαι το πρώτο έτος εργασίας

Κατά το πρώτο ημερολογιακό έτος που εργάζεσαι σε μια επιχείρηση, τα χρήματα που σου χρωστάει ο εργοδότης για την άδεια που δεν πήρες υπολογίζονται με βάση τους μήνες απασχόλησής σου. Συγκεκριμένα, για κάθε μήνα που εργάστηκες δικαιούσαι αποζημίωση ίση με 2 ημερομίσθια ή το 2/25 του μηνιαίου μισθού σου.

Επιπλέον, το επίδομα άδειας που σου αναλογεί υπολογίζεται στα 2 ημερομίσθια για κάθε μήνα εργασίας, με ανώτατο όριο το μισό του μηνιαίου μισθού σου ή τα 13 ημερομίσθια συνολικά. Αυτό σημαίνει ότι ακόμα και αν εργάστηκες ολόκληρο το έτος, το επίδομα δεν μπορεί να ξεπεράσει αυτό το ανώτατο όριο.

Υπολογισμός αποζημίωσης κατά το δεύτερο έτος

Στο δεύτερο ημερολογιακό έτος απασχόλησής σου, ο τρόπος υπολογισμού παραμένει ίδιος με το πρώτο έτος. Πόσα λεφτά σου χρωστάει ο εργοδότης σου αν δεν έχεις πάρει την άδεια σου εξακολουθεί να καθορίζεται από τον ίδιο τύπο: 2 ημερομίσθια ή 2/25 του μηνιαίου μισθού για κάθε μήνα που παρέμεινες στην υπηρεσία.

Το επίδομα άδειας διατηρείται επίσης στα ίδια επίπεδα, δηλαδή 2 ημερομίσθια ανά μήνα με ανώτατο όριο το ήμισυ του μηνιαίου μισθού ή τα 13 ημερομίσθια. Η νομοθεσία δεν κάνει διάκριση μεταξύ πρώτου και δεύτερου έτους όσον αφορά τον υπολογισμό αυτών των ποσών.

Δικαιώματα από το τρίτο έτος και μετά

Από το τρίτο ημερολογιακό έτος απασχόλησης και για όλα τα επόμενα χρόνια, τα πράγματα αλλάζουν σημαντικά υπέρ του εργαζομένου. Σε αυτή τη φάση, αν αποχωρήσεις από την εργασία σου χωρίς να έχεις λάβει την κανονική άδειά σου, δικαιούσαι ολόκληρες τις αποδοχές της πλήρους κανονικής άδειας που προβλέπει ο νόμος.

Αυτό σημαίνει ότι ο εργοδότης οφείλει να σου καταβάλει το πλήρες επίδομα άδειας, ακριβώς όπως θα το εισέπραττες αν είχες πραγματοποιήσει την άδειά σου τη στιγμή της λύσης της εργασιακής σχέσης. Δεν υπάρχουν πλέον περιορισμοί ή αναλογική μείωση βάσει μηνών εργασίας, αλλά λαμβάνεις το σύνολο των δικαιωμάτων που έχεις αποκτήσει.

Πώς να διεκδικήσεις τα χρήματα που σου οφείλονται

Για να διασφαλίσεις ότι θα λάβεις όλα τα χρήματα που σου χρωστάει ο εργοδότης για την άδεια που δεν πήρες, είναι σημαντικό να γνωρίζεις τα δικαιώματά σου και να τα διεκδικήσεις έγκαιρα. Η αποζημίωση άδειας και το επίδομα άδειας πρέπει να περιλαμβάνονται στην τελική εκκαθάριση που λαμβάνεις κατά την αποχώρησή σου από την επιχείρηση.

Σε περίπτωση που ο εργοδότης αρνείται να καταβάλει τα οφειλόμενα ποσά ή υπάρχει διαφωνία ως προς τον υπολογισμό τους, μπορείς να απευθυνθείς στην Επιθεώρηση Εργασίας ή να ζητήσεις νομική συμβουλή. Τα δικαιώματά σου προστατεύονται από τη νομοθεσία και είναι σημαντικό να μην τα παραιτηθείς χωρίς να έχεις λάβει την πλήρη αποζημίωση που σου αναλογεί.

Οι εργαζόμενοι που παίρνουν την άδειά τους μέσα στον Αύγουστο ξεκινούν τις διακοπές τους με το επίδομα κατατεθειμένο στους τραπεζικούς τους λογαριασμούς, και όπως αναφέρουν οι ταξιδιώτες, οι περισσότεροι εργοδότες έχουν ήδη προχωρήσει στην καταβολή.

Για όσους αμείβονται με μηνιαίο μισθό, το επίδομα αντιστοιχεί στο 50% του μισθού, ενώ για όσους πληρώνονται με ημερομίσθιο, το συνολικό ποσό αντιστοιχεί σε 13 ημερομίσθια.

Φέτος το ποσό θα είναι αυξημένο για περίπου 550.000 εργαζομένους που αμείβονται με τον κατώτατο μισθό, λόγω της αναπροσαρμογής του στα 880 ευρώ μικτά από τον Απρίλιο. Το επίδομα διαμορφώνεται πλέον στα 589,41 ευρώ, από 556,05 ευρώ πέρυσι. Ωστόσο, αρκετοί εργοδότες καθυστερούν ακόμα την καταβολή του.

Όπως τόνισε ο δικηγόρος Διονύσης Ρίζος στην ΕΡΤ, όταν δεν καταβάλλεται το επίδομα εγκαίρως, πέρα από το πρόστιμο, υπάρχει και ποινική ευθύνη για τον εργοδότη, αφού μπορεί να κινηθεί ακόμη και αυτόφωρη διαδικασία.

Δεδομένου ότι η συνολική μισθολογική δαπάνη στον ιδιωτικό τομέα ξεπερνά σήμερα τα 3,2 δισ. ευρώ μηνιαίως, οι εργαζόμενοι αναμένεται να μοιραστούν πάνω από 1,6 δισ. ευρώ ως επίδομα αδείας για το φετινό καλοκαίρι.

Σε περιπτώσεις άρνησης χορήγησης άδειας εκ μέρους του εργοδότη, η εργατική νομοθεσία προβλέπει την υποχρέωση καταβολής διπλών αποδοχών για το διάστημα της μη ληφθείσας άδειας. Δηλαδή, οι αποδοχές για τον χρόνο άδειας καταβάλλονται με προσαύξηση 100%.

Με τα νέα δεδομένα, το επίδομα αδείας ανέρχεται πλέον σε 589,41 ευρώ, αντί των 556,05 ευρώ που ίσχυαν προηγουμένως.

Αναπροσαρμογή λόγω αύξησης του κατώτατου μισθού

Για τους εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα που αμείβονται με τον κατώτατο μισθό, το επίδομα παρουσιάζει αύξηση, καθώς από την 1η Απριλίου 2025, ο βασικός μισθός διαμορφώθηκε στα 880 ευρώ μεικτά, σε σύγκριση με τα 830 ευρώ μεικτά που ίσχυαν πριν.

Πώς γίνεται ο υπολογισμός

Το ποσό του επιδόματος αδείας καθορίζεται με βάση το διάστημα εργασίας του εργαζόμενου και τις πραγματικά καταβαλλόμενες τακτικές αποδοχές. Ο νόμος ορίζει ότι:

• Το επίδομα δεν πρέπει να υπερβαίνει 15 ημέρες μισθού για όσους πληρώνονται με μηνιαίο μισθό, και 13 ημερομίσθια για όσους αμείβονται ανά ημέρα, ποσοστά ή άλλο τρόπο.

• Οι εργαζόμενοι που λαμβάνουν μισθό, δικαιούνται το μισό μηνιαίο μισθό ως επίδομα.

• Οι ημερομίσθιοι δικαιούνται 15 ημερομίσθια.

Για την καλύτερη εξυπηρέτηση των εργαζομένων, διατίθεται ηλεκτρονική εφαρμογή από το ΚΕΠΕΑ, μέσω της οποίας μπορεί κανείς να υπολογίσει το ακριβές ποσό (δείτε εδώ).

Όροι και προθεσμίες για τη χορήγηση άδειας

Βάσει των σχετικών προβλέψεων:

• Κάθε εργαζόμενος έχει δικαίωμα σε ετήσια άδεια με αποδοχές, η οποία ορίζεται κατόπιν συμφωνίας με τον εργοδότη.

• Ο εργοδότης είναι νομικά υποχρεωμένος να εγκρίνει την άδεια εντός δύο μηνών από την υποβολή του σχετικού αιτήματος.

• Η καλοκαιρινή άδεια πρέπει να παρέχεται από την 1η Μαΐου έως και την 30ή Σεπτεμβρίου, τουλάχιστον στο 50% του προσωπικού μιας επιχείρησης.