Με τη νέα ρύθμιση, ο ασφαλιστικός χρόνος από διαφορετικά ταμεία προσμετράται αθροιστικά, επιτρέποντας την επανεξέταση παλαιών αιτήσεων και την καταβολή ποσών που σε αρκετές περιπτώσεις φτάνουν ή ακόμη και υπερβαίνουν τις 4.000–5.000 ευρώ.

Τι αλλάζει με τη νέα ρύθμιση

Με πρόσφατη νομοθετική παρέμβαση, ο χρόνος ασφάλισης σε περισσότερους από έναν ασφαλιστικούς φορείς συνυπολογίζεται για τη θεμελίωση δικαιώματος στο επίδομα μητρότητας. Η αλλαγή αφορά γυναίκες των οποίων οι αιτήσεις είχαν απορριφθεί, επειδή δεν συγκέντρωναν 200 ένσημα σε έναν φορέα, παρότι τα είχαν συμπληρώσει συνολικά.

Πλέον, μέσω της διαδοχικής ασφάλισης, ένσημα από διαφορετικούς τομείς —όπως ιδιωτικός και δημόσιος τομέας ή μισθωτή εργασία και ελεύθερο επάγγελμα— μπορούν να υπολογίζονται ενιαία.

Ποιες μητέρες δικαιούνται αναδρομικά

Δικαίωμα επανεξέτασης και αναδρομικής καταβολής αποκτούν μητέρες που:

• είχαν απορριφθεί από 1/1/2025 και μετά,

• δεν συμπλήρωναν 200 ένσημα σε έναν φορέα,

• τα συμπληρώνουν συνολικά μέσω διαδοχικής ασφάλισης,

• υπέβαλαν ή θα επανυποβάλουν αίτηση μέσα σε έξι μήνες από τη δημοσίευση του νόμου.

Οι αιτήσεις επανεξετάζονται και, εφόσον εγκριθούν, τα ποσά καταβάλλονται αναδρομικά από την ημερομηνία της αρχικής αίτησης.

Πόσα είναι τα αναδρομικά – Ενδεικτικά σενάρια

Το επίδομα μητρότητας καταβάλλεται για τέσσερις μήνες, δηλαδή για 119 ημέρες. Ανάλογα με το ύψος του μισθού, τα αναδρομικά διαμορφώνονται ενδεικτικά ως εξής:

• Κατώτατος μισθός 830 €: περίπου 3.300 €

• Χαμηλός μισθός 900 €: περίπου 3.600 €

• Μέσος μισθός 1.000 €: περίπου 4.000 €

• Μεσαίος προς υψηλός μισθός 1.200 €: περίπου 4.800 €

• Υψηλός μισθός 1.300 € και άνω: 5.000 € και άνω

Στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων, τα αναδρομικά κυμαίνονται μεταξύ 3.000 και 4.500 ευρώ.

Πώς γίνεται η αίτηση

Η αίτηση για το επίδομα μητρότητας υποβάλλεται:

• ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας του e-ΕΦΚΑ,

• έως οκτώ μήνες μετά τον τοκετό,

• με την επισύναψη των απαιτούμενων δικαιολογητικών.

Για όσες είχαν απορριφθεί στο παρελθόν, απαιτείται επανυποβολή εντός έξι μηνών από τη δημοσίευση της νέας ρύθμισης. Η παράλειψη της προθεσμίας ενδέχεται να οδηγήσει σε οριστική απώλεια του δικαιώματος αναδρομικών, ακόμη και αν πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις.

Τι να κρατήσετε

• Ο συνυπολογισμός ενσήμων από διαφορετικά ταμεία αλλάζει τα δεδομένα.

• Ανοίγει ο δρόμος για αναδρομικά έως 5.000 ευρώ.

• Καθοριστική η έγκαιρη επανυποβολή αίτησης εντός έξι μηνών.

• Οι πληρωμές υπολογίζονται από την αρχική ημερομηνία αίτησης.

Οι μητέρες που είχαν λάβει απορριπτική απάντηση στο παρελθόν έχουν πλέον τη δυνατότητα να επανυποβάλουν αίτηση και να διεκδικήσουν τα χρήματα που τους αναλογούν, εφόσον πληρούν τις νέες προϋποθέσεις.

Η πρόσφατη νομοθετική παρέμβαση αλλάζει ριζικά τον τρόπο υπολογισμού των προϋποθέσεων για το επίδομα μητρότητας. Πλέον, ο ασφαλιστικός χρόνος από περισσότερους του ενός φορείς αθροίζεται για τη θεμελίωση του δικαιώματος. Αυτό αφορά γυναίκες που εργάστηκαν σε διαφορετικούς τομείς, όπως στον ιδιωτικό και στον δημόσιο τομέα, αλλά και όσες συνδύασαν μισθωτή εργασία με ελεύθερο επάγγελμα.

Η ρύθμιση στοχεύει κυρίως σε μητέρες που είχαν απορριφθεί επειδή δεν είχαν συμπληρώσει 200 ένσημα σε έναν μόνο ασφαλιστικό οργανισμό, παρότι είχαν συγκεντρώσει τον απαιτούμενο χρόνο συνολικά. Η διαδοχική ασφάλιση αναγνωρίζεται πλέον ως επαρκής βάση, δίνοντας λύση σε χιλιάδες υποθέσεις που παρέμεναν σε εκκρεμότητα.

Δικαίωμα επανεξέτασης και αναδρομικής καταβολής έχουν οι γυναίκες που είχαν λάβει απορριπτική απάντηση από την 1η Ιανουαρίου 2025 και μετά, καθώς και όσες δεν πληρούσαν έως σήμερα το κριτήριο των 200 ενσήμων σε έναν φορέα, αλλά το καλύπτουν μέσω της άθροισης από διαφορετικά ταμεία. Καθοριστικής σημασίας είναι η υποβολή ή επανυποβολή της αίτησης εντός εξαμήνου από τη δημοσίευση της νέας ρύθμισης.

Οι αιτήσεις που θα εγκριθούν θα οδηγήσουν σε αναδρομικές πληρωμές, οι οποίες θα υπολογιστούν από την ημερομηνία της αρχικής υποβολής της αίτησης, διασφαλίζοντας ότι οι δικαιούχες θα λάβουν ολόκληρο το ποσό που τους αναλογεί.

Το ύψος των αναδρομικών εξαρτάται άμεσα από το επίπεδο των μικτών αποδοχών. Το επίδομα μητρότητας καλύπτει περίοδο τεσσάρων μηνών, συγκεκριμένα 119 ημερών, και υπολογίζεται βάσει του μηνιαίου μισθού. Για αποδοχές που αντιστοιχούν στον κατώτατο μισθό των 830 ευρώ, τα αναδρομικά ανέρχονται περίπου στις 3.300 ευρώ, ενώ για μισθό 900 ευρώ προσεγγίζουν τις 3.600 ευρώ.

Σε περίπτωση μηνιαίων αποδοχών 1.000 ευρώ, το ποσό φτάνει περίπου τις 4.000 ευρώ, ενώ για μισθούς της τάξης των 1.200 ευρώ τα αναδρομικά αγγίζουν τις 4.800 ευρώ. Για μητέρες με αποδοχές 1.300 ευρώ και άνω, τα ποσά ξεπερνούν τις 5.000 ευρώ. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, η οικονομική ενίσχυση κυμαίνεται μεταξύ 3.000 και 4.500 ευρώ, προσφέροντας ουσιαστική ανακούφιση στα οικογενειακά εισοδήματα.

Η διαδικασία υποβολής της αίτησης πραγματοποιείται αποκλειστικά ηλεκτρονικά μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας του e-ΕΦΚΑ. Οι ενδιαφερόμενες μητέρες έχουν προθεσμία έως οκτώ μήνες μετά τον τοκετό για την αρχική αίτηση, ενώ όσες είχαν απορριφθεί στο παρελθόν οφείλουν να προχωρήσουν σε επανυποβολή εντός εξαμήνου από την έναρξη ισχύος της νέας ρύθμισης.

Η τήρηση των προθεσμιών είναι απολύτως κρίσιμη, καθώς η καθυστέρηση μπορεί να οδηγήσει σε οριστική απώλεια του δικαιώματος αναδρομικών, ακόμη και αν πληρούνται όλες οι υπόλοιπες προϋποθέσεις. Για την ολοκλήρωση της διαδικασίας απαιτείται η επισύναψη των προβλεπόμενων δικαιολογητικών, ώστε να καταστεί δυνατή η ταχεία εξέταση του αιτήματος.

Η νέα ρύθμιση για το επίδομα μητρότητας αλλάζει ουσιαστικά τα δεδομένα για χιλιάδες γυναίκες, δίνοντας λύση σε αδικίες του παρελθόντος και εξασφαλίζοντας πρόσβαση σε μια κρίσιμη οικονομική παροχή, η οποία μέχρι σήμερα παρέμενε εκτός εμβέλειας για πολλές δικαιούχες.

Τι αλλάζει στο επίδομα μητρότητας

Η υπουργός Εργασίας, Νίκη Κεραμέως, προωθεί μια καινοτόμα ρύθμιση που προβλέπει την ενοποίηση όλων των ασφαλιστικών ενσήμων των μητέρων από διαφορετικούς φορείς. Αυτή η μεταρρύθμιση θα επιτρέψει τον συνολικό και δίκαιο υπολογισμό των ημερών ασφάλισης, με αποτέλεσμα την αύξηση των παροχών για το επίδομα μητρότητας. Η νέα προσέγγιση αντιμετωπίζει ένα σημαντικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενες με ασταθή ασφαλιστική ιστορία. Σήμερα, το επίδομα μητρότητας βασίζεται αποκλειστικά στην ασφάλιση στον e-ΕΦΚΑ, χωρίς να υπολογίζονται προηγούμενες ασφαλίσεις σε άλλους φορείς.

Ποιες μητέρες θα ωφεληθούν από τις αλλαγές

Οι εργαζόμενες που έχουν ασφαλιστεί σε πολλαπλούς φορείς κατά την εγκυμοσύνη τους θα δουν σημαντική βελτίωση στις παροχές τους. Μέχρι σήμερα, πολλές από αυτές δεν δικαιούνταν επίδομα μητρότητας ή έπαιρναν μειωμένες παροχές λόγω ανεπαρκών ημερών ασφάλισης στον τρέχοντα φορέα. Επιπλέον, οι γυναίκες κατά τη διάρκεια της απουσίας τους από την εργασία λόγω κυοφορίας και τοκετού θεωρούνται σε άδεια από νόμιμο κώλυμα. Σύμφωνα με τα άρθρα 657 και 658 του Αστικού Κώδικα, δικαιούνται αποδοχές από τον εργοδότη ανάλογα με τα χρόνια υπηρεσίας τους.

Παροχές και δικαιώματα εργαζόμενων μητέρων

Το επίδομα μητρότητας περιλαμβάνει παροχές από διαφορετικούς φορείς που συνδυάζονται για την καλύτερη κάλυψη των αναγκών των εργαζόμενων μητέρων. Από τον ΕΦΚΑ, οι ασφαλισμένες δικαιούνται επίδομα κυοφορίας για 56 ημέρες πριν τον τοκετό και επίδομα λοχείας για 63 ημέρες μετά. Τα επιδόματα αυτά ισούνται με το βασικό επίδομα ασθενείας συν τις προσαυξήσεις για οικογενειακά βάρη. Προϋπόθεση είναι η ασφαλισμένη να έχει 200 τουλάχιστον ημέρες εργασίας στα δύο τελευταία έτη.

Ο ΟΑΕΔ παρέχει συμπληρωματικές παροχές μητρότητας που καλύπτουν τη διαφορά μεταξύ του ημερήσιου επιδόματος από τον ΕΦΚΑ και των πραγματικών ημερήσιων αποδοχών. Αυτές χορηγούνται μετά την εξάντληση των υποχρεώσεων του εργοδότη και μέχρι τη συμπλήρωση των 17 εβδομάδων υποχρεωτικής άδειας.

Απαιτούμενα δικαιολογητικά για το επίδομα μητρότητας

Για τη λήψη του επιδόματος μητρότητας, οι ενδιαφερόμενες πρέπει να προσκομίσουν συγκεκριμένα έγγραφα:

• Ασφαλιστικό βιβλιάριο ΕΦΚΑ
• Βεβαίωση εργοδότη με στοιχεία εργασιακής σχέσης, διακοπής απασχόλησης, τακτικών αποδοχών και χρονικού διαστήματος υποχρεώσεων
• Βεβαίωση ΕΦΚΑ για διάρκεια επιδότησης και ύψος ημερήσιου επιδόματος
• ΙΒΑΝ λογαριασμού ΕΤΕ με την ενδιαφερόμενη ως πρώτη δικαιούχο

Οι νέες ρυθμίσεις για το επίδομα μητρότητας αναμένεται να βελτιώσουν σημαντικά την κατάσταση χιλιάδων εργαζόμενων μητέρων, προσφέροντας δικαιότερη αντιμετώπιση και υψηλότερες παροχές.

Σήμερα, παρατηρούνται μεγάλες αποκλίσεις στα επιδόματα που λαμβάνουν οι γυναίκες, ανάλογα με το πρώην ασφαλιστικό ταμείο στο οποίο ανήκαν, όπως:

• Πρώην ΙΚΑ: 6.420 ευρώ για 119 ημέρες άδειας κυοφορίας και λοχείας.
• Πρώην ΕΤΑΑ: 800 ευρώ.
• ΟΑΕΕ: 600 ευρώ.
• ΟΓΑ: 487 ευρώ.

Τα ποσά αυτά προστίθενται στο επίδομα της ΔΥΠΑ, το οποίο ανέρχεται σε 830 ευρώ τον μήνα για 9 μήνες και καταβάλλεται σε όλες τις νέες μητέρες.

Οι διαφορετικές προϋποθέσεις

• Για τις μισθωτές απαιτείται συγκεκριμένος αριθμός ημερών ασφάλισης.
• Για τις μη μισθωτές προϋπόθεση είναι η μη ύπαρξη ληξιπρόθεσμων οφειλών.
• Το αποτέλεσμα είναι ένα χαοτικό πλαίσιο 88 διαφορετικών κανονισμών, που εξακολουθούν να εφαρμόζονται παρά την ενοποίηση των ταμείων στον ΕΦΚΑ το 2017.

Με το νέο Νομοσχέδιο που αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή έως το τέλος του έτους, θα τεθεί σε εφαρμογή ενιαίος κανονισμός που:

• Θα εξομοιώνει τα ποσά των επιδομάτων, με μικρές αυξήσεις για όσες κατηγορίες λαμβάνουν σήμερα χαμηλά ποσά.
• Θα θεσπίζει ενιαίες προϋποθέσεις για όλες τις κατηγορίες ασφαλισμένων.
• Θα ενοποιεί πέντε επιδόματα: ασθένειας, μητρότητας, εργατικού ατυχήματος, αναπηρίας και εξόδων κηδείας.

Η επιτροπή που εργάζεται για το νέο πλαίσιο προτείνει οι ρυθμίσεις να βασιστούν κυρίως στις παροχές του πρώην ΙΚΑ, με προσαρμογές όπου χρειάζεται.

Μία από τις πιο σημαντικές αλλαγές αφορά το επίδομα κυοφορίας και λοχείας.

Στο νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Εργασίας, με τίτλο «Δίκαιη Εργασία για Όλους: Απλοποίηση της Νομοθεσίας – Στήριξη στον Εργαζόμενο – Προστασία στην Πράξη», περιλαμβάνεται διάταξη που προβλέπει ότι οι μητέρες που έχουν συμπληρώσει 200 ημέρες ασφάλισης θα δικαιούνται το επίδομα, ανεξαρτήτως ταμείου ή εργοδότη.

Η Υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Άννα Ευθυμίου, τόνισε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: «Ο χρόνος ασφάλισης για τη χορήγηση του επιδόματος κυοφορίας και λοχείας στις μισθωτές εργαζόμενες προσμετράται πλέον ενιαία, ακόμα και αν προέρχεται από διαφορετικούς πρώην ασφαλιστικούς φορείς. Αυτό σημαίνει ότι όσες έχουν συνολικά 200 ημέρες εργασίας, θα δικαιούνται κανονικά το επίδομα». Μέχρι σήμερα, οι 200 ημέρες ασφάλισης έπρεπε να έχουν συμπληρωθεί στον ίδιο ασφαλιστικό φορέα εντός της τελευταίας διετίας. Έτσι, μια γυναίκα με 140 ένσημα σε έναν φορέα και 60 σε άλλον δεν δικαιούνταν το επίδομα.

Η νέα ρύθμιση έρχεται να καλύψει ένα πραγματικό κενό, καθώς πολλές μητέρες με επαρκή συνολική ασφαλιστική κάλυψη αποκλείονταν από το δικαίωμα στο επίδομα. Με την εφαρμογή του Ενιαίου Κανονισμού Παροχών, το υπουργείο Εργασίας επιδιώκει να δημιουργήσει δίκαιες συνθήκες για όλες τις εργαζόμενες μητέρες, ανεξάρτητα από το ταμείο προέλευσής τους, και να βάλει τέλος σε ένα πολύπλοκο και άνισο σύστημα που ίσχυε μέχρι σήμερα.

Το επίδομα μητρότητας χορηγείται στους δικαιούχους για 119 ημέρες συνολικά, 56 ημέρες πριν τον τοκετό και 63 ημέρες μετά τον τοκετό.

Οι νέες μητέρες θα πρέπει τα δύο προηγούμενα χρόνια πριν από τον τοκετό να έχουν εργασιακά ένσημα για οκτώ μήνες.

Η ασφαλισμένη υποβάλει ηλεκτρονική αίτηση με την έναρξη της κυοφορίας (56 ημέρες πριν τον τοκετό), εφόσον έχει χορηγηθεί ηλεκτρονική Βεβαίωση Πιθανής Ημερομηνίας Τοκετού από τον θεράποντα ιατρό (πιστοποιημένο στο σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης). Η βεβαίωση αυτή αντλείται αυτόματα από το σύστημα.

Για το επίδομα λοχείας, απαιτούνται τα εξής δικαιολογητικά:

– Ληξιαρχική πράξη γέννησης του τέκνου, η οποία αντλείται αυτόματα μέσω διασύνδεσης ή επισυνάπτεται ως αρχείο pdf.

– Βεβαίωση εργοδότη για την αποχή της ασφαλισμένης από την εργασία μετά τον τοκετό (για 63 ημέρες), η οποία συμπληρώνεται ηλεκτρονικά μετά την υποβολή της αίτησης για το επίδομα λοχείας.

– Για τις αιτούσες που είναι υπήκοοι κράτους-μέλους της ΕΕ, καταχωρίζεται ο αριθμός άδειας παραμονής ή επισυνάπτεται φωτοαντίγραφο της βεβαίωσης εγγραφής πολίτη της ΕΕ ή δελτίο μόνιμης διαμονής.

– Σε περίπτωση υπηκόου τρίτης χώρας, πρέπει να καταχωρίζεται ο αριθμός της άδειας διαμονής, η οποία πρέπει να είναι σε ισχύ.

Η αίτηση για την χορήγηση του επιδόματος μητρότητας (κυοφορίας-λοχείας) υποβάλλεται αποκλειστικά μέσω των ηλεκτρονικών υπηρεσιών του e-ΕΦΚΑ.

Σε περιπτώσεις που οι ασφαλισμένες δεν μπορούν να εξυπηρετηθούν ηλεκτρονικά, θα πρέπει να προσέρχονται στην Τοπική Διεύθυνση e-ΕΦΚΑ του τόπου κατοικίας τους.

Η ασφαλισμένη πληκτρολογεί την ιστοσελίδα του e-ΕΦΚΑ, ανακατευθύνεται στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ, επιλέγει την κατηγορία στην οποία ανήκει (μισθωτή ή μη μιθσωτή) και επιλέγει “Ηλεκτρονική Αίτηση Χορήγησης Επιδόματος Μητρότητας“.

Οι προϋποθέσεις

Η άμεσα ασφαλισμένη στο τ.ΙΚΑ ΕΤΑΜ, θα πρέπει να έχει πραγματοποιήσει 200 ημέρες ασφάλισης στο τ.ΙΚΑ-ΕΤΑΜ κατά τα δυο προηγούμενα χρόνια πρίν από την ημέρα τοκετού.

Η ασφαλισμένη θα πρέπει να διαθέτει κωδικούς taxisnet για την ηλεκτρονική υποβολή της αίτησης.

Για τη χορήγηση των επιδομάτων μητρότητας (κυοφορίας και λοχείας) στις μη μισθωτές που υπάγονται στην ασφάλιση του e-ΕΦΚΑ (τ. ΟΑΕΕ, τ. ΕΤΑΑ, τ. ΟΓΑ και με εργόσημο ΟΓΑ), απαραίτητες προϋποθέσεις είναι η ύπαρξη ασφαλιστικής ενημερότητας και ασφαλιστικής ικανότητας για παροχές ασθένειας σε είδος και σε χρήμα.

Η ίδια η υφυπουργός Παιδείας, Ζέττα Μακρή, ήταν ξεκάθαρη μόλις πρόσφατα στη Βουλή λέγοντας πως δεν είναι εφικτή η εξίσωση αναπληρωτριών με μόνιμες στις άδειες εγκυμοσύνης και μητρότητας.

Και αυτό γιατί όπως εξήγησε, οι προσωρινοί αναπληρωτές προσλαμβάνονται με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου για να καλυφθούν έκτακτες εκπαιδευτικές ανάγκες, οι μόνιμοι εκπαιδευτικοί για πάγιες και διαρκείς ανάγκες και καλύπτουν οργανικές θέσεις.

Επιπλέον, οι μόνιμοι εκπαιδευτικοί ασκούν εκπαιδευτικά, αλλά και διοικητικά καθήκοντα.

Ο μισθός τους είναι από τον τακτικό προϋπολογισμό και όχι από συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Από την άλλη πλευρά, οι μόνιμοι εκπαιδευτικοί έχουν μόνιμη θέση που υπάρχει μέχρι την κατάργηση της οργανικής τους θέσης.

Οι μόνιμοι εκπαιδευτικοί μπορούν να καταλάβουν θέσεις ευθύνης, ανάλογα με τα τυπικά και ουσιαστικά προσόντα, όχι όμως οι προσωρινοί αναπληρωτές.

Ακόμη, οι μόνιμοι προσλαμβάνονται ως δόκιμοι, μονιμοποιούνται μετά από αξιολόγηση που επαναλαμβάνεται περιοδικά καθ’ όλη τη διάρκεια του εργασιακού βίου.

Με άλλα λόγια το Υπουργείο εκτιμά πως μόνιμοι και αναπληρωτές δεν βρίσκονται σε καταστάσεις που είναι συγκρίσιμες: Διαφέρουν ουσιωδώς ως προς το αντικείμενο, τη διάρκεια απασχόλησης, τις καλυπτόμενες ανάγκες, τις απολαβές, την πηγή χρηματοδότησης, τις μεταβολές της υπηρεσιακής κατάστασης.

Όπως αναφέρει η εφημερίδα «Απογευματινή», το επίδομα αυτό ισοδυναμεί με τον κατώτατο μισθό που σήμερα είναι στα 830 ευρώ και δίδεται για διάστημα εννέα μηνών σε μη μισθωτές μητέρες.

Τι ισχύει για ειδικές περιπτώσεις

Στην περίπτωση υιοθεσίας, η καταβολή της ειδικής παροχής προστασίας μητρότητας εκκινεί από την τελεσιδικία της δικαστικής απόφασης ή από την ένταξη του τέκνου στην οικογένεια, ανεξαρτήτως αν η δικαιούχος έλαβε επίδομα λοχείας από τον e-ΕΦΚΑ.

Την ειδική παροχή προστασίας μητρότητας δικαιούνται και όσες μητέρες απέκτησαν τέκνο με τη διαδικασία της παρένθετης μητρότητας, ακριβώς όπως και στην περίπτωση των μητέρων με μισθωτή εργασία.

Όπως επεσήμανε η Υπουργός

– το 2022 η άδεια μητρότητας επεκτάθηκε από τους έξι στους εννέα μήνες,

– το 2023 διευρύνθηκε η παροχή και συμπεριλήφθηκαν οι αυτοαπασχολούμενες, οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι αγρότισσες,

– και τώρα η ρύθμιση επεκτείνεται στις εργαζόμενες μητέρες σε ΔΕΚΟ, τράπεζες και Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης.

«Χθες υπέγραψα την κοινή υπουργική απόφαση που επεκτείνει αυτό το ενιάμηνο προστασίας και σε αυτές τις κατηγορίες των μητέρων» ανέφερε η κ. Κεραμέως διευκρινίζοντας μάλιστα ότι η ρύθμιση θα εφαρμοστεί αναδρομικά από τον Νοέμβριο του 2022.

«Προτεραιότητα της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη είναι η δημιουργία ενός πλήρους πλέγματος προστασίας της μητρότητας και γι’ αυτό έχουν αναληφθεί πολλές πρωτοβουλίες για την ενίσχυση, για την προστασία της μητρότητας και τη συμφιλίωση μεταξύ προσωπικής και επαγγελματικής ζωής». Η Υπουργός αναφέρθηκε συνολικά σε πρωτοβουλίες του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και κεντρικά από την Κυβέρνηση για τρία επίπεδα προστασίας της μητρότητας: 1) την άδεια κύησης και λοχείας, 2) το επίδομα γέννησης, και 3) η επιπλέον άδεια μητρότητας.

Αναφορικά με τα όσα ακούγονται περί θέσπισης εξαήμερης εργασίας, η κ. Κεραμέως διευκρίνισε ότι δεν τίθεται κανένα θέμα κατάργησης της πενθήμερης εργασίας, καθώς αν ίσχυε αυτό «το Σάββατο που μας πέρασε θα δούλευε όλη η Ελλάδα» και αποσαφήνισε ότι πρόκειται απλώς για τη δυνατότητα για μία έκτακτη βάρδια σε πολύ συγκεκριμένες συνθήκες. Όπως επεσήμανε η υπουργός το μέτρο αφορά αποκλειστικά επιχειρήσεις συνεχούς λειτουργίας, όπως εργοστάσια και διυλιστήρια, που έχουν κυλιόμενες βάρδιες και χρειάζονται έκτακτη βάρδια. Όπως είπε, η σωστή περιγραφή είναι η δυνατότητα για έκτακτη βάρδια σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. «Ακόμη και σε αυτές τις επιχειρήσεις, το μέτρο δεν ισχύει για όλους τους εργαζόμενους και βεβαίως δεν μπορεί κάποιος να δουλεύει στους χώρους αυτούς σε εξαήμερη βάση, πχ κάθε Σάββατο. Αυτό είναι παράνομο, δεν επιτρέπεται», είπε κατηγορηματικά, σημειώνοντας ότι το μέτρο είναι για την προστασία του εργαζομένου και καταπολεμά την παράνομη εργασία. Σημείωσε ότι αν η έκτακτη βάρδια συμπίπτει με Σάββατο ο εργαζόμενος αμείβεται με προσαύξηση 40% επί του ημερομισθίου, ενώ αν συμπίπτει με Κυριακή ή ημέρα αργίας, με προσαύξηση 115%.

«Ξαναλέω όμως, εμπίπτουν όλοι; Όχι είναι η απάντηση. Και θέλω να σας πω το εξής: Υπήρξαν κατηγορίες και εργαζομένων και εργοδοτών που λένε μπορούμε να μπούμε σε αυτό το μέτρο; Η απάντηση είναι όχι αν δεν πληροίς τις προϋποθέσεις. Αν δεν είσαι δηλαδή επιχείρηση συνεχούς λειτουργίας 24 ώρες το 24ωρο και δεν έχεις κυλιόμενες βάρδιες» δήλωσε.

Η κ. Κεραμέως χαρακτήρισε πολύ σημαντικό τον ρόλο της Επιθεώρησης Εργασίας, η οποία είναι επιφορτισμένη με τους ελέγχους σε επιχειρήσεις για την ορθή εφαρμογή της εργατικής νομοθεσίας. Όπως είπε η Υπουργός, το 2020 έγιναν 57.000 έλεγχοι και επιβλήθηκαν 19 εκατομμύρια ευρώ σε πρόστιμα ενώ το 2023 έγιναν 74.000 έλεγχοι και επιβλήθηκαν 46 εκατομμύρια ευρώ πρόστιμα. Παράλληλα, προανήγγειλε ότι θα ζητήσει από την Επιθεώρηση Εργασίας την οποία θα επισκεφθεί την Πέμπτη, περαιτέρω εντατικοποίηση των ελέγχων, ενώ αναφερόμενη στη στελέχωση της Αρχής, αποκάλυψε ότι έχει ήδη ζητήσει από το Υπουργείο Εσωτερικών, στο πλαίσιο του επόμενου προγραμματισμού προσλήψεων, πρόσθετο προσωπικό «για να ενισχύουμε έτσι περαιτέρω την Αρχή που επιτελεί πάρα πολύ σημαντικό έργο», ξεκαθαρίζοντας ότι «η Επιθεώρηση Εργασίας είναι εδώ για να διασφαλίσει τη διαφάνεια, την πιστή εφαρμογή της εργατικής νομοθεσίας, και εμείς ως Κυβέρνηση θέλουμε διαφανείς εργασιακές σχέσεις για την προστασία όλων.».

Αναφορικά με την ψηφιακή κάρτα εργασίας, η υπουργός τόνισε ό,τι είναι ένα πολύ σημαντικό εργαλείο, το οποίο καταγράφει τον πραγματικό χρόνο εργασίας για την προστασία του εργαζόμενου. Όπως επεσήμανε η υπουργός, το μέτρο ξεκίνησε πριν από δύο χρόνια με τις τράπεζες και τα μεγάλα σούπερ μάρκετ, μεταξύ άλλων, προσθέτοντας ότι από την 1η Ιανουαρίου του 2024 ξεκίνησε πιλοτικά σε βιομηχανία και λιανεμπόριο ενώ από την 1η Ιουλίου 2024 τέθηκε σε πλήρη εφαρμογή στους κλάδους αυτούς. Σημείωσε δε, ότι το επόμενο βήμα είναι η πιλοτική εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας σε τουρισμό και εστίαση.

«Θεωρώ πολύ σημαντικό βήμα την εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας στον τουρισμό και στην εστίαση. Είναι χώροι με ιδιαιτερότητες και για αυτό θα ξεκινήσουμε με πιλοτική εφαρμογή για να δούμε τις πρακτικές δυσκολίες σε αυτή την εφαρμογή».

Η κα Κεραμέως υπενθύμισε ότι η ψηφιακή κάρτα εργασίας ήταν αίτημα της ΓΣΕΕ, ενώ τόνισε ό,τι προτεραιότητά της είναι ο ανοιχτός διάλογος τον οποίο έχει ξεκινήσει με όλους τους κοινωνικούς εταίρους.

«Θεωρώ ότι έχουμε ένα πολύ πρόσφορο πεδίο για ένα νέο κοινωνικό σύμφωνο εργασίας. Να βάλουμε κάτω τι εκκρεμότητες υπάρχουν, τι αιτήματα υπάρχουν όλοι μαζί. Εργαζόμενοι, εργοδότες, κράτος, να τα βάλουμε όλα κάτω και να δούμε που μπορεί να υπάρχει πεδίο σύγκλισης.».

Οπως αναφέρεται στη σχετική διάταξη, η μητέρα ασφαλισμένη του e-ΕΦΚΑ, ελεύθερη επαγγελματίας, αυτοαπασχολούμενη ή αγρότισσα, δικαιούται ειδική παροχή προστασίας μητρότητας διάρκειας 9 μηνών, η οποία εκκινεί μετά τη λήξη του επιδόματος μητρότητας του e-ΕΦΚΑ, και συγκεκριμένα μετά το πέρας 14 εβδομάδων από την επομένη του τοκετού.

Επισημαίνεται ότι έχει αναδρομική ισχύ, καθώς την ειδική παροχή προστασίας της μητρότητας δικαιούνται και όσες μητέρες απέκτησαν παιδί έως και 14 εβδομάδες πριν από τη λήξη του 2023 και ειδικότερα, από τις 24 Σεπτεμβρίου 2023 και μετά.

Οι προϋποθέσεις είναι να βρίσκονται ασφαλιστικά ενήμερες, να μην έχουν δηλαδή οφειλές προς τον ΕΦΚΑ. Θα έχει αναδρομική ισχύ και θα ισχύσει για όσες μητέρες έχουν γεννήσει ή υιοθετήσει από τις 24 Σεπτεμβρίου του 2023.

Οι ελεύθερες επαγγελματίες, οι αυτοαπασχολούμενες και οι αγρότισσες θα λαμβάνουν, όπως και οι μισθωτές, την ειδική παροχή της μητρότητας.

Αν συνυπολογιστεί και το επίδομα γέννησης, το συνολικό ποσό φθάνει έως και τα 10.970 ευρώ ή έως και 1.200 ευρώ τον μήνα.

Ακολουθούν 12 ερωτήσεις και απαντήσεις για την Ειδική Παροχή Μητρότητας σε ελεύθερες επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενες και αγρότισσες:

1. Ποιες δικαιούνται την ειδική παροχή της μητρότητας;

Από σήμερα οι ελεύθερες επαγγελματίες, οι αυτοαπασχολούμενες και οι αγρότισσες, λαμβάνουν την ειδική παροχή προστασίας της μητρότητας. Η ειδική παροχή δίδεται για διάστημα 9 μηνών και ισοδυναμεί με τον κατώτατο μισθό που σήμερα είναι στα 830 ευρώ. Δηλαδή θα λάβουν συνολικά το ποσό των 7.470 ευρώ. Μάλιστα αν συνυπολογίσουμε και το επίδομα γέννησης, που για το πρώτο παιδί είναι 2.400 ευρώ και φθάνει τα 3.500 ευρώ για το τέταρτο παιδί, η μη μισθωτή μητέρα λαμβάνει για τους 9 μήνες έως και 10.970 ευρώ. Έτσι το μηναίο έσοδο ξεκινά από τα 1.100 ευρώ και φθάνει τα 1.200 ευρώ ανάλογα με το ύψος του επιδόματος γέννησης.

2. Τι ίσχυε μέχρι σήμερα για τις μη μισθωτές;

Οι μη μισθωτές μέχρι σήμερα λαμβάνουν μετά τη γέννηση εφάπαξ επίδομα κυοφορίας/λοχείας ως εξής: Οι ελεύθερες επαγγελματίες λαμβάνουν από τον ΟΑΕΕ 600 ευρώ, οι αγρότισσες 486 ευρώ και οι μηχανικοί, οι δικηγόροι και οι υγιειονομικοί (ΕΤΑΑ) το ποσό των 800 ευρώ.

3. Με τις μισθωτές μητέρες τι ισχύει;

Οι μισθωτές μητέρες καλύπτονται αντίστοιχα με την ειδική παροχή της μητρότητας. Μάλιστα λιγότερο από δύο χρόνια πριν, τον Νοέμβριο του 2022, διευρύνθηκε ο χρόνος καταβολής της παροχής από τους 6 μήνες που ίσχυε τότε σε 9 μήνες. Αποτέλεσμα το επιπλέον όφελος, από την αύξηση του χρόνου καταβολής της παροχής και της αύξησης του κατώτατου μισθού από τα 713 ευρώ που ήταν τον Νοέμβριο του 2022 στα 830 ευρώ σήμερα, να φθάνει τα 3.200 ευρώ. Όφελος που αυξάνεται με το επίδομα μητρότητας που ξεκινά από τα 2.400 ευρώ για το πρώτο παιδί και φθάνει τα 3.500 ευρώ για το τέταρτο παιδί.

4. Είμαι μη μισθωτή, τι πρέπει να κάνω για να λάβω την ειδική παροχή προστασίας της μητρότητας;

Για να μπορέσει μια μη μισθωτή, δηλαδή μια ελεύθερη επαγγελματίας, μια αυτοαπασχολούμενη ή μια αγρότισσα, να λάβει την ειδική παροχή προστασίας της μητρότητας θα πρέπει να ακολουθήσει τα εξής βήματα:

1ον: Θα πρέπει να έχει λάβει το επίδομα μητρότητας του e-ΕΦΚΑ (κυοφορίας και λοχείας) και εντός δύο μηνών από την επομένη της καταβολής του να καταθέσει την αίτηση για την ειδική παροχή μητρότητας.