Σύμφωνα με δημοσίευμα του Ελεύθερου Τύπου, για τους επανυπολογισμούς συντάξεων με αποχώρηση μετά τον Μάιο του 2016 και μέχρι 30/9/2019, τα ποσά αυξήσεων και αναδρομικών (μεικτά) που θα λάβουν οι συνταξιούχοι, ανάλογα με τα έτη ασφάλισης και τον μέσο μισθό που είχαν πριν βγουν στη σύνταξη, διαμορφώνονται ως εξής:

Συνταξιούχοι με 38 χρόνια ασφάλισης

Πιο συγκεκριμένα, για συνταξιούχους με 38 χρόνια ασφάλισης και χαμηλούς μισθούς (π.χ. 1.070 ευρώ), η αύξηση του επανυπολογισμού με το νόμο Βρούτση είναι 63,5 ευρώ και η σύνταξη από τα 801 ευρώ διαμορφώνεται στα 865 ευρώ με αναδρομικά 1.771 ευρώ.

Με 38 έτη και για υψηλότερους μισθούς στις 2.640 ευρώ, η αύξηση είναι 156 ευρώ, τα αναδρομικά 4.369 ευρώ και η νέα σύνταξη ανεβαίνει στα 1.570 ευρώ από τα 1.414 ευρώ που είχε βγει με την αρχική απόφαση βάσει του νόμου Κατρούγκαλου.

Με 39 έτη ασφάλισης

Για συνταξιούχους με 39 έτη ασφάλισης και χαμηλούς μισθούς (π.χ. 1.270 ευρώ), η αύξηση του επανυπολογισμού είναι 85 ευρώ και η σύνταξη από τα 902 ευρώ διαμορφώνεται στα 987 ευρώ με αναδρομικά 2.368 ευρώ.

Με 39 έτη και μισθούς στα 2.640 ευρώ, η αύξηση είναι 176 ευρώ, τα αναδρομικά 4.923 ευρώ και η νέα σύνταξη ανεβαίνει στα 1.637 ευρώ από τα 1.461 ευρώ που είχε βγει με την αρχική απόφαση βάσει του νόμου Κατρούγκαλου.

Για όσους αποχώρησαν με 40 έτη ασφάλισης

Συνταξιούχοι που αποχώρησαν με 40 έτη ασφάλισης και μέσο όρο μηνιαίων μισθών από το 2002 και μετά στα επίπεδα των 1.335 ευρώ θα πάρουν με τον επανυπολογισμό σύνταξη στα 1.052 ευρώ από τα 955 ευρώ που έχουν τώρα, με αύξηση κατά 96 ευρώ και αναδρομικά 2.695 ευρώ.

Για συνταξιούχους με 40 έτη και μισθούς 2.150 ευρώ, η αύξηση του επανυπολογισμού είναι 155 ευρώ, τα αναδρομικά 4.340 ευρώ και η νέα σύνταξη ανεβαίνει στα 1.459 ευρώ από τα 1.304 ευρώ που είχε βγει με την αρχική απόφαση βάσει του νόμου Κατρούγκαλου.

Συνταξιούχοι που αποχώρησαν με 40 έτη ασφάλισης και μέσο όρο μηνιαίων μισθών από το 2002 και μετά στα επίπεδα των 2.640 ευρώ θα πάρουν με τον επανυπολογισμό σύνταξη 1.704 ευρώ (μικτά) από τα 1.514 ευρώ που έχουν τώρα, με αύξηση κατά 190 ευρώ και αναδρομικά 5.330 ευρώ, εφόσον αποχώρησαν πριν από την 1η/10/2019 και ο επανυπολογισμός της σύνταξής τους εκκρεμεί.

Για συνταξιούχους με 40,6 έτη και τον ίδιο μισθό εξόδου με τη 40ετία, δηλαδή με 2.640 ευρώ, η αύξηση του επανυπολογισμού βγαίνει μικρότερη στα 171 ευρώ, με τη σύνταξη στα 1.711 ευρώ αντί 1.540 ευρώ που ήταν με το νόμο 4387, ενώ τα αναδρομικά για 28 μήνες αναμονής επανυπολογισμού βγαίνουν στις 4.775 ευρώ.

Μετά τη 40ετία οι αυξήσεις είναι μικρότερες

Ο λόγος που αρχίζουν να μικραίνουν είναι γιατί με το νόμο Βρούτση από τα 30,1 έτη και μετά οι συντελεστές αυξάνονται προοδευτικά πιο πάνω από του νόμου Κατρούγκαλου και από τα 36 ως τα 40 έτη για κάθε έτος παραμονής δίδεται η μέγιστη προσαύξηση 2,55% κατ’ έτος, με το ποσοστό αναπλήρωσης να φτάνει στο 50,01%. Όμως, μετά την 40ετία η προσαύξηση πέφτει από 2,55% στο 0,5% και προστίθεται στο ποσοστό αναπλήρωσης 50,01% που έχουν ήδη κατοχυρώσει οι ασφαλισμένοι μέχρι τα 40 χρόνια.

Με το νόμο Κατρούγκαλου η προσαύξηση πήγαινε με βήμα 2% κατ’ έτος μετά την 40ετία και το παλιό ποσοστό αναπλήρωσης, που ήταν 42,8%, έπαιρνε ένα 2% επιπλέον κάθε χρόνο. Η διαφορά αυτή (0,5% έναντι 2%) στην ετήσια προσαύξηση των ετών παραμονής στην ασφάλιση μετά τα 40 έτη οδηγεί σταδιακά σε σύγκλιση των δύο ποσοστών.

Ο νόμος Βρούτση δίνει καλές αυξήσεις, μέχρι και τα 42-43 έτη, ενώ από τα 44 έτη και 10 μήνες υπερέχει ο νόμος Κατρούγκαλου. Για παράδειγμα, στα 40 έτη το ποσοστό αναπλήρωσης του νόμου Βρούτση είναι 50,01%, στα 41 έτη πάει στο 50,51%, στα 42 πάει στο 51,01%, στα 44 έτη είναι 52,01% και στα 45 έτη είναι 52,51%.

Αντίστοιχα, ο νόμος Κατρούγκαλου είχε 42,8% στα 40 έτη, και συνέχισε με προσαύξηση 2% ανά έτος, με ποσοστό 44,8% στα 41 έτη, 46,8% στα 42 έτη, 50,8% στα 44 έτη και 52,8% στα 45 έτη.

Ακόμη και με αυτή τη σύγκριση όμως όσοι έχουν συνταξιοδοτηθεί επί νόμου Κατρούγκαλου με περισσότερα από 45 έτη θα τύχουν επανυπολογισμού, αλλά δεν θα έχουν μείωση σύνταξης, καθώς το ποσό που θα υπολείπεται της σύνταξης που πήραν με τα ποσοστά του Νόμου 4387 θα συνεχίσει να καταβάλλεται ως προσωπική διαφορά του Νόμου 4670.

Για παράδειγμα, συνταξιούχος αποχώρησε το 2018 με 47 χρόνια στο Δημόσιο και μισθό έστω στις 2.300 ευρώ. Η σύνταξή του υπολογίστηκε με το νόμο Κατρούγκαλου και με ποσοστό αναπλήρωσης για τα 47 έτη, που είναι 56,8%, και βγήκε η μεν ανταποδοτική στα 1.306 ευρώ και σύνολο με τα 384 ευρώ της εθνικής στα 1.690 ευρώ.

Με το νόμο Βρούτση, η σύνταξη θα επανυπολογιστεί με ποσοστό αναπλήρωσης 53,51% και η νέα ανταποδοτική θα είναι 1.231 ευρώ, ενώ μαζί με την εθνική το σύνολο θα είναι 1.615 ευρώ.

Η μείωση σε σχέση με την αρχική σύνταξη είναι 75 ευρώ (1.690-1615=75) και αυτά τα 75 ευρώ θα καταβάλλονται στον συνταξιούχο ως προσωπική διαφορά ώστε να μην πέσει κάτω από τα 1.690 ευρώ.

Σημείωση: Μέσος όρος μηνιαίων αποδοχών ασφαλισμένου από το 2002 ως τη συνταξιοδότηση. Παλιά σύνταξη: Με ποσοστά νόμου Κατρούγκαλου (Ν.4387/2016). Νέα σύνταξη: Με ποσοστά νόμου Βρούτση (Ν. 4670/2020). Ποσά συντάξεων μεικτά προ κρατήσεων και προ φόρου.

Η νέα υπουργική απόφαση, αφορά σε κύριες συντάξεις Δημοσίου και ιδιωτικού τομέα (εκτός του πρώην ΟΓΑ), οι οποίες είτε έχουν ήδη επανυπολογιστεί είτε εκκρεμεί ο επανυπολογισμός τους. Αποτελείται από επτά άρθρα τα οποία αφορούν στο πεδίο εφαρμογής της, τους κανόνες αναπροσαρμογής των συντάξεων, τις συντάξιμες αποδοχές, τα ποσοστά αναπλήρωσης, τα έτη ασφάλισης, τον προσδιορισμό της καταβλητέας από 1.10.2019 σύνταξης και τη διαδικασία αναπροσαρμογής.

Βασικά σημεία της απόφασης

Τα βασικά σημεία της απόφασης αφορούν στον υπολογισμό του ανταποδοτικού μέρους της σύνταξης, βάσει των νέων, βελτιωμένων συντελεστών αναπλήρωσης του ν. 4670/2020 για όσους έχουν συνταξιοδοτηθεί με περισσότερα από 30 έτη ασφάλισης. Υπενθυμίζεται ότι ο υπολογισμός βάσει των αυξημένων συντελεστών αναπλήρωσης για όσους συνταξιοδοτήθηκαν μετά την εφαρμογή του ν. 4387/2016 προβλέφθηκε στην εγκύκλιο του ΥΠΕΚΥΠ με Α.Π. 15982/2020.

Η αναπροσαρμογή από 01.10.2019 όλων των κύριων συντάξεων που χορηγήθηκαν με προγενέστερες του ν.4387/2016 διατάξεις, πραγματοποιείται βάσει των στοιχείων επί των οποίων πραγματοποιήθηκε ο πρώτος επανυπολογισμός και αναπροσαρμογή του διαστήματος από 13.05.2016 έως 30.09.2019. Οι βελτιωμένοι συντελεστές αναπλήρωσης εφαρμόζονται άμεσα χωρίς επανάληψη του πρώτου επανυπολογισμού και της αναπροσαρμογής.

Προκειμένου να προσδιοριστεί η καταβλητέα από 01.10.2019 σύνταξη, γίνεται σύγκριση α) του καταβαλλόμενου την 30.09.2019 ποσού εθνικής σύνταξης, ανταποδοτικής σύνταξης και προσωπικής διαφοράς με β) το άθροισμα εθνικής σύνταξης, ανταποδοτικής σύνταξης και προσωπικής διαφοράς που προκύπτει με βάση τους αυξημένους συντελεστές αναπλήρωσης. Η σύγκριση των ποσών διενεργείται μεταξύ καθαρών προ φόρου ποσών.

Αν το καθαρό προ φόρου ποσό που ελάμβανε ο συνταξιούχος προ της 30.09.2019 εξακολουθεί να είναι μεγαλύτερο από το ποσό που προκύπτει με τους αυξημένους συντελεστές αναπλήρωσης, τότε εξακολουθεί να καταβάλλεται το υψηλότερο ποσό. Η διαφορά τους εξακολουθεί να καταβάλλεται στο δικαιούχο ως προσωπική διαφορά, και ακολουθώντας τις σχετικές προβλέψεις του νόμου.

Στην περίπτωση που λόγω των αυξημένων συντελεστών αναπλήρωσης προκύπτει αυξημένο ποσό στον δικαιούχο, σε σχέση με ό,τι ελάμβανε προ της 30ης Σεπτεμβρίου 2019, τότε το ποσό της ανταποδοτικής σύνταξης προσαυξάνεται κατά το ένα πέμπτο της τυχόν πρόσθετης διαφοράς που προκύπτει, για την περίοδο από την 1η Οκτωβρίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2020 και σταδιακά ισόποσα κατ` έτος έως την 31η Δεκεμβρίου 2024.

Με τον τρόπο αυτό εξασφαλίζεται ότι κάθε συνταξιούχος προ του 2016 θα λαμβάνει τουλάχιστον όσα ελάμβανε, εάν όχι περισσότερα. Για όσους έχουν πάνω από 30 έτη ασφάλισης θα αναπροσαρμοστούν προς τα πάνω οι ανταποδοτικές τους συντάξεις, ενώ ενδέχεται να υπάρξουν και αυξήσεις των καθαρών ποσών που αυτοί λαμβάνουν.

Τέλος, τυχόν αναδρομικά ποσά που θα προκύψουν για τους συνταξιούχους για το διάστημα από τον Οκτώβριο 2019, μέχρι την εφαρμογή της αναπροσαρμογής, αυτά θα τους αποδοθούν εφάπαξ.

Με την υπουργική αυτή απόφαση, κλείνει ο κύκλος των επανυπολογισμών και αποκαθίστανται οι αδικίες των χαμηλών συντελεστών αναπλήρωσης του προηγούμενου νόμου 4387/2016 για όσους είχαν πολλά χρόνια ασφάλισης. Πρόκειται για το τελευταίο σημαντικό βήμα συμμόρφωσης στις αποφάσεις του ΣτΕ του Οκτωβρίου 2019  και, σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα πρόσφατα μέτρα επιτάχυνσης απονομής των συντάξεων, συμπληρώνει το πλέγμα ενεργειών της κυβέρνησης και του Υπουργείου προς ομαλοποίηση της λειτουργίας του ασφαλιστικού μας συστήματος.

Έτσι, μεγαλύτερα ποσοστά για τον υπολογισμό της ανταποδοτικής σύνταξης προτίθεται να νομοθετήσει η νέα ηγεσία του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων,δίδοντας κίνητρα στους ασφαλισμένους να παρατείνουν την εργασία έναντι καλύτερων συντάξεων από αυτές που δίνει ο νόμος Κατρούγκαλου.

Το σχέδιο των αλλαγών προβλέπει, σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, να αυξηθούν οι συντελεστές υπολογισμού της ανταποδοτικής σύνταξης οριζόντια από το 28ο έτος ασφάλισης και πάνω κατά 5%, 8% ή 10%. Υπάρχει όμως και η σκέψη για μια συνολική μεταβολή των συντελεστών από τα 15 έτη και άνω με βελτιωμένα ποσοστά για όλα τα έτη, αλλά με ενδεχόμενο αντίμετρο την αύξηση της ποινής σε περίπτωση πρόωρης συνταξιοδότησης.

Στην εκδοχή αυτή δηλαδή, ο ασφαλισμένος θα έχει τα οφέλη από την αύξηση της σύνταξης, εφόσον μείνει ως τα 67 για πλήρη σύνταξη με λιγότερα από 40 έτη ασφάλισης ή ως τα 62 για πλήρη σύνταξη με 40 έτη ασφάλισης.

Από την αλλαγή των συντελεστών θα προκύψουν αυξήσεις συντάξεων από 50 ως και 115 ευρώ ενδεικτικά, για όσους πρόκειται να συνταξιοδοτηθούν με 30 έτη, με 35 και με 42 ή περισσότερα έτη, έχοντας μέσες συντάξιμες αποδοχές από 1.200 ευρώ ως και 2.800 ευρώ.

Το σχέδιο που θα επιλεγεί θα βασιστεί σε οικονομική μελέτη που θα αποτυπώνει πολλά σενάρια με τους νέους συντελεστές στις συντάξεις και τις επιπτώσεις (δαπάνη) που προκαλούν στο ασφαλιστικό σύστημα.

Αυξήσεις στα ποσά συντάξεων και για όσους έχουν ήδη αποχωρήσει με τις διατάξεις του νόμου Κατρούγκαλου, δηλαδή με αίτηση από 13 Μαΐου 2016 και μετά, εξετάζεται να περιλαμβάνει το μεγάλο πακέτο των αλλαγών στο ασφαλιστικό με τους νέους συντελεστές για την ανταποδοτική σύνταξη.

Οι αλλαγές θα ισχύσουν από το 2020 και θα αφορούν τόσο όσους θα αποχωρήσουν από την επόμενη χρονιά όσο και όσους έχουν ήδη αποχωρήσει με διατάξεις του νόμου Κατρούγκαλου από 13/5/2016 και μετά. Ομως για τους ήδη συνταξιοδοτηθέντες η όποια αύξηση προκύπτει θα δοθεί από την ισχύ του νόμου και μετά και όχι αναδρομικά.

Εκτιμάται ότι από 13/5/2016 ως και τα μέσα του 2019 έχουν συνταξιοδοτηθεί πάνω από 230.000 ασφαλισμένοι με μειώσεις για τους περισσότερους μεταξύ 11% και 40%, ενώ όσοι είχαν βγει με λίγα χρόνια και χαμηλούς μισθούς (π.χ. 17 έτη, 20 έτη, 25 έτη) είχαν μικρότερες απώλειες, αρκετοί μάλιστα μηδενικές, επειδή ο νόμος ευνοεί όσους ασφαλίζονται για λίγα έτη με μικρούς μισθούς.

Με το νέο σύστημα τίθεται σε νέα βάση και ο επανυπολογισμός των παλιών συντάξεων. Τα ενημερωτικά σημειώματα με τον επανυπολογισμό που έγινε επί ΣΥΡΙΖΑ θα εκδοθούν μετά τον Νοέμβριο, όπως πληροφορείται ο «Ε.Τ.» και θα έχουν τα ποσά ανταποδοτικής και εθνικής σύνταξης με τους παλιούς συντελεστές.

Με την ψήφιση του νέου νόμου θα γίνει εκ νέου επανυπολογισμός με τους νέους συντελεστές που θα βελτιώνουν την ανταποδοτική σύνταξη.

Μείωση εισφορών: Προσεκτικά προσεγγίζει η ηγεσία του υπουργείου τη μείωση των εισφορών για μισθωτούς και ελεύθερους επαγγελματίες.

Η υλοποίηση της εξαγγελίας για σταδιακή μείωση των εισφορών σε κύρια σύνταξη από 20% σε 15% εντός της τετραετίας προκειμένου να αναπνεύσουν οι επιχειρήσεις από το μη μισθολογικό κόστος και να ενισχυθεί η ανάπτυξη, θα εξαρτηθεί από την πορεία των οικονομικών του ΕΦΚΑ.

Προς το παρόν η ηγεσία του υπουργείου εξετάζει σενάρια για μείωση των εισφορών που δεν συνδέονται με την κύρια σύνταξη, όπως είναι οι εισφορές υπέρ υγείας, επικουρικής ασφάλισης και ανεργίας.

Η μείωση των εισφορών για τους ελεύθερους επαγγελματίες, τους αυτοαπασχολούμενους επιστήμονες και τους αγρότες δεν έφερε την πολυπόθητη αύξηση των εσόδων γι' αυτό και εξετάζονται νέα σενάρια ελάφρυνσης των εισφορών για τους μη μισθωτούς.

Μέσα σε αυτές είναι και πολλές επανυπολογισμένες συντάξεις που βγήκαν με υψηλά ποσά, παρόμοια με αυτά των συντάξεων των 7.000 ευρώ ως 20.000 ευρώ που βρήκαν στο υπουργείο για αιτήσεις νέων δικαιούχων και μπλοκαρίστηκαν με εντολή του Γιάννη Βρούτση μέχρι να διευθετηθεί το όριο (πλαφόν) που εξετάζεται να νομοθετηθεί ώστε να εξορθολογιστούν τα ποσά που καθ’ ομολογίαν όχι μόνον του υπουργείου, αλλά και στελεχών του ΕΦΚΑ, είναι υπερβολικά (σύνταξη 10.000, 12.000 και 20.000 ευρώ τον μήνα) και ουδέποτε είχαν εκδοθεί στα προηγούμενα χρόνια, και μάλιστα ακόμη και όταν δεν υπήρχαν μνημόνια.

Ορισμένες από τις υψηλές συντάξεις όμως (226 συνολικά) με ποσά από 3.000 ευρώ τον μήνα ως και 7.500 ευρώ τον μήνα έχουν ήδη εκδοθεί από τον ΕΦΚΑ με την ανοχή ή και συνενοχή της προηγούμενης ηγεσίας του υπουργείου.

Το νέο στοιχείο μάλιστα που προκύπτει από τις εξελίξεις στο μείζον αυτό θέμα που ανέδειξε με μια πρώτη αποτύπωση της κατάστασης που πήρε στα χέρια του ο νέος υπουργός Γιάννης Βρούτσης είναι ότι η πρώην υπουργός Ε. Αχτσιόγλου και ο πρώην υφυπουργός Τ. Πετρόπουλος δεν είναι μόνον ότι γνώριζαν αλλά ότι είχαν πάρει και εισήγηση από υπηρεσιακούς παράγοντες για να μπει πλαφόν, αλλά την αγνόησαν! Τώρα βέβαια λένε ότι είχαν πρόθεση να φέρουν πλαφόν αλλά τους πρόλαβαν οι εκλογές…

Η ουσία είναι ότι η εισήγηση που τους δόθηκε λέει για πλαφόν σύνταξης στα 4.608 ευρώ με τον νόμο Κατρούγκαλου, που θα έχει εφαρμογή και στους παλαιούς συνταξιούχους που έχουν επανυπολογισμό. Τίποτε από αυτά όμως δεν έγιναν παρότι υπήρχε ενημέρωση από τον Ιούλιο του 2018 (ένα χρόνο πριν) με έγγραφο του ΕΦΚΑ ότι θα εκδίδονταν και συντάξεις των 23.000 ευρώ λόγω των στρεβλώσεων του νόμου 4387!

Δίνοντας συνέχεια στις αποκαλύψεις, ο υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων Γ. Βρούτσης είπε (μιλώντας στον ΑΝΤ1) ότι οι πληροφορίες που έχει δείχνουν να έχουν δοθεί υψηλές συντάξεις λόγω λαθών στον επανυπολογισμό των συντάξεων. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, συμπλήρωσε ο υπουργός, θα γίνει restart (σ.σ.: επανεκκίνηση) στον επανυπολογισμό και θα επανεξετασθούν συντάξεις.

Πόσες θα επανεξεταστούν μένει να φανεί μόλις ερευνηθούν τα στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν για τον επανυπολογισμό και τι αυξήσεις προέκυψαν.

Από μια πρώτη εικόνα, πάντως, εντοπίστηκαν υψηλά ποσά σε συνταξιούχους ΔΕΚΟ ενώ σε περιπτώσεις δικαιούχων του ΟΑΕΕ έγιναν επανυπολογισμοί στο… περίπου, καθώς δεν βρέθηκαν στοιχεία (ετών ασφάλισης και αποδοχών) για τις αρχικές του συντάξεις!
Κόντεμα…

Στον επανυπολογισμό που θα γίνει είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα μειωθούν οι προσωπικές διαφορές και θα κοντύνουν οι αυξήσεις που δόθηκαν εφόσον δεν αντανακλούν σε πραγματικά μεγέθη μισθών, εισφορών και ετών ασφάλισης.

Σε κάθε περίπτωση η επικείμενη νομοθετική ρύθμιση θα εξισορροπήσει τις αποδοχές και για τους παλαιούς συνταξιούχους, χωρίς αυτό να σημαίνει μειώσεις, αφού θα διατηρήσουν την όποια νέα προσωπική διαφορά προκύψει.

Το πλαφόν θα είναι με βάση τις αποδοχές για τον υπολογισμό της ανταποδοτικής σύνταξης που θα έχουν ταβάνι τις 5.860 ευρώ μηνιαίως, ώστε για παράδειγμα στα 42 έτη η ανταποδοτική να μην ξεπερνά τα 2.742 ευρώ τον μήνα και μαζί με την εθνική να φτάνει στα 3.126 ευρώ.

«Είμαι υποχρεωμένος να φέρω διάταξη για να μπει ταβάνι στις υπέρογκες συντάξεις», είπε ο υπουργός για να «αποκατασταθεί η δικαιοσύνη» τονίζοντας ότι «δεν μπορώ να αφήσω να δοθούν συντάξεις των 15.000 ευρώ.

Επισήμανε ότι υπάρχουν ήδη κάποιες υψηλές συντάξεις που έχουν καταβληθεί (σ.σ.: 226 μέχρι στιγμής, σύμφωνα με τον επίσημο πίνακα του ΕΦΚΑ), οι οποίες, όπως είπε, θα προσαρμοστούν στο νέο ανώτατο όριο που επεξεργάζεται αρμόδια επιτροπή στο υπουργείο.