Η αύξηση του κατώτατου μισθού από τα 880 στα 920 ευρώ μεικτά μεταφράζεται σε υψηλότερες απολαβές για χιλιάδες μισθωτούς, ενώ ταυτόχρονα δρομολογούνται αλλαγές στον τρόπο χορήγησης της άδειας, δίνοντας μεγαλύτερη ευχέρεια στους εργαζόμενους να προσαρμόζουν τον χρόνο απουσίας τους στις προσωπικές και οικογενειακές τους ανάγκες.

Αυξημένο επίδομα λόγω κατώτατου μισθού

Η ισχύουσα εργατική νομοθεσία προβλέπει ότι όλοι οι εργαζόμενοι που διατηρούν ενεργή σχέση εργασίας δικαιούνται ετήσια άδεια με πλήρεις αποδοχές. Ο εργοδότης οφείλει να εγκρίνει και να χορηγήσει την άδεια μέσα σε χρονικό διάστημα δύο μηνών από την υποβολή του σχετικού αιτήματος.

Η αύξηση του κατώτατου μισθού συμπαρασύρει και το επίδομα αδείας, καθώς ο υπολογισμός του βασίζεται στις τακτικές αποδοχές του εργαζομένου. Ως αποτέλεσμα, όσοι αμείβονται με τον κατώτατο μισθό ή με μισθούς που επηρεάζονται από την αναπροσαρμογή θα δουν βελτιωμένες αποδοχές και κατά τη λήψη της άδειάς τους.

Πώς υπολογίζεται το επίδομα

Το ποσό που δικαιούται κάθε εργαζόμενος εξαρτάται από τον τρόπο αμοιβής του και υπόκειται σε συγκεκριμένα ανώτατα όρια.

Για τους εργαζόμενους που αμείβονται με μηνιαίο μισθό, το επίδομα αντιστοιχεί συνήθως στο μισό του μηνιαίου μισθού και δεν μπορεί να υπερβαίνει τις αποδοχές δεκαπέντε ημερών.

Για όσους αμείβονται με ημερομίσθιο ή ποσοστά, το επίδομα αντιστοιχεί σε δεκατρία ημερομίσθια.

Το δικαίωμα αυτό αφορά αποκλειστικά εργαζόμενους που βρίσκονται σε ενεργή εργασιακή σχέση. Αντίθετα, οι άνεργοι που λαμβάνουν τακτικό επίδομα ανεργίας δεν δικαιούνται επίδομα αδείας.

Παράλληλα, οι εργαζόμενοι έχουν τη δυνατότητα να υπολογίζουν το ποσό που δικαιούνται μέσω των διαθέσιμων ηλεκτρονικών εφαρμογών ενημέρωσης που λειτουργούν για τον σκοπό αυτό.

Θερινή άδεια και υποχρεώσεις των επιχειρήσεων

Για την περίοδο από την 1η Μαΐου έως και την 30ή Σεπτεμβρίου ισχύει ειδική πρόβλεψη, σύμφωνα με την οποία τουλάχιστον το 50% του προσωπικού κάθε επιχείρησης πρέπει να λάβει την ετήσια άδειά του μέσα στο συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Το επίδομα αδείας μπορεί να καταβληθεί είτε ολόκληρο κατά την έναρξη της άδειας είτε τμηματικά μαζί με τις αποδοχές του αντίστοιχου διαστήματος απουσίας.

Οι νέες αλλαγές στην κατάτμηση της άδειας

Σημαντικές διαφοροποιήσεις αναμένονται και στον τρόπο χορήγησης της άδειας. Μέχρι σήμερα η βασική αρχή προέβλεπε ότι η ετήσια άδεια χορηγείται ενιαία, εκτός εάν ο εργαζόμενος ζητήσει εγγράφως την κατάτμησή της.

Ακόμη και σε αυτές τις περιπτώσεις, ο νόμος απαιτούσε ένα τμήμα της άδειας να χορηγείται συνεχόμενα, ώστε να διασφαλίζεται η ουσιαστική περίοδος ανάπαυσης του εργαζομένου.

Με τη νέα ρύθμιση που προωθείται, προβλέπεται μεγαλύτερη ευελιξία. Εφόσον υπάρχει συμφωνία μεταξύ εργαζομένου και εργοδότη, η άδεια θα μπορεί να κατανέμεται σε περισσότερα χρονικά διαστήματα μέσα στο ίδιο έτος. Έτσι, ένας εργαζόμενος θα έχει τη δυνατότητα να επιλέξει ακόμη και τέσσερις διαφορετικές περιόδους άδειας, προσαρμόζοντας καλύτερα τον προγραμματισμό του.

Στην πράξη, πολλές επιχειρήσεις ακολουθούσαν ήδη αντίστοιχες λύσεις μέσα από άτυπες συμφωνίες. Η νέα νομοθετική πρόβλεψη έρχεται ουσιαστικά να θεσμοθετήσει μια πρακτική που εφαρμοζόταν εδώ και χρόνια σε αρκετούς χώρους εργασίας.

Οι ημέρες άδειας ανά προϋπηρεσία

Στο καθεστώς πενθήμερης εργασίας, οι εργαζόμενοι δικαιούνται 20 ημέρες άδειας κατά το πρώτο έτος απασχόλησης, 21 ημέρες μετά τη συμπλήρωση δωδεκαμήνου και 22 ημέρες από το τρίτο έτος και μετά.

Για όσους συμπληρώνουν δέκα χρόνια στον ίδιο εργοδότη ή συνολικά δώδεκα χρόνια προϋπηρεσίας, η άδεια αυξάνεται σε 25 ημέρες, ενώ όσοι διαθέτουν 25 χρόνια εργασιακού βίου δικαιούνται 26 ημέρες.

Στο εξαήμερο σύστημα εργασίας, οι ημέρες άδειας διαμορφώνονται σε 24 κατά το πρώτο έτος, 25 κατά το δεύτερο και 26 από το τρίτο έτος. Μετά τη συμπλήρωση δέκα ετών φτάνουν τις 30 ημέρες και μετά τα 25 έτη τις 31 ημέρες.

Παρά τις νέες δυνατότητες κατανομής της άδειας, στην πράξη ο Αύγουστος εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό μήνα διακοπών για μεγάλο μέρος των εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα. Ωστόσο, σε κλάδους με αυξημένη θερινή δραστηριότητα, όπως οι ποτοποιίες, οι ζυθοποιίες, οι επιχειρήσεις εμφιαλωμένων νερών, οι μεταφορές και τα καταστήματα λιανικής σε τουριστικές περιοχές, η χορήγηση αδειών εξακολουθεί να αποτελεί μια σύνθετη διαδικασία που απαιτεί προσεκτικό προγραμματισμό τόσο από τις επιχειρήσεις όσο και από το προσωπικό τους.

Μέσω της διαδικασίας αυτής, οι ασφαλισμένοι έχουν τη δυνατότητα να συμπληρώσουν τα απαιτούμενα έτη ασφάλισης χωρίς να απαιτείται αντίστοιχος πραγματικός χρόνος εργασίας.

Διαβάστε περισσότερα στο Lykavitos.gr

Στο ταμπλό, ο Dow Jones ενισχύθηκε κατά 0,70% στις 51.202 μονάδες, ο S&P 500 πρόσθεσε 0,50% στις 7.431 μονάδες και ο Nasdaq ανέβηκε 0,31% στις 25.888 μονάδες.

Σε επίπεδο εβδομάδας τα κέρδη του τελευταίου διημέρου και κυρίως το χθεσινό ράλι, ώθησε και τους τρεις δείκτες σε θετικό έδαφος. Ο S&P 500 πρόσθεσε 0,5%, ο Dow 0,6% και ο Nasdaq 0,6%.

Στην αγορά ομολόγων, η απόδοση του 10ετούς ανέβηκε ελαφρά στο 4,48% και του 2ετούς στο 4,08%.

Η είδηση της ημέρας ήταν βεβαίως η έναρξη διαπραγμάτευσης της SpaceX, μετά την ιστορική δημόσια εγγραφή της διαστημικής εταιρείας του Ελον Μάσκ αξίας 75 δισ. δολαρίων. Η μετοχή ξεκίνησε να διαπραγματεύεται στα 150 δολάρια και έκλεισε στα 161,11 δολάρια με άλμα 19% και με την αποτίμηση της να ξεπερνά το ορόσημο των 2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων.

Μάλιστα στα επίπεδα αυτά ο ίδιος ο Μασκ, με το 43% που κατέχει στην εταιρεία, έγινε από δισεκατομμυριούχος ο πρώτος τρισεκατομμυριούχος του πλανήτη, ενώ τεράστια κέρδη αποκόμισαν όσοι είχαν επενδύσει από νωρίς στο όραμα του για την SpaceX, αλλά και χιλιάδες εργαζόμενοι που είχαν λάβει στο παρελθόν μετοχές της ανερχόμενης start-up.

«Οι επενδυτές είναι μοιρασμένοι ως προς το αν το IPO της SpaceX σηματοδοτεί την κορύφωση ενός απίστευτου ράλι ή μια αλλαγή παραδείγματος στον τρόπο αποτίμησης της ανάπτυξης στις αγορές», υποστήριξε ο Κρεγκ Κόμπεν, της Bank of America.

Ο Τίμοθι Χόραν της Oppenheimer, εμφανίστηκε ιδιαίτερα αισιόδοξος για τις προοπτικές της μετοχής και τοποθέτησε την τιμή στόχο αρκετά υψηλότερα από την τιμή της IPO, υποστηρίζοντας ότι μπορεί να φτάσει περίπου στα 190 δολάρια ανά μετοχή, ήτοι περίπου 40% πάνω από τα 135 δολάρια της δημόσιας εγγραφής.

Η δημοτικότητα της SpaceX ενισχύθηκε, εξάλλου, από πρόσφατη έρευνα της Reuters/Ipsos, σύμφωνα με την οποία το 84% των Αμερικανών δηλώνουν ότι γνωρίζουν την εταιρεία αποτελώντας έτσι τόσο ένα γνώριμο όνομα για τα νοικοκυριά όσο και έναν ενδιαφέρον επενδυτικό στόχο για θεσμικούς και μεγάλους χρηματιστηριακούς παίκτες.

Ενθαρρυντικά για την αγορά λειτούργησαν και τα καλά μαντάτα από το μέτωπο της Μέσης Ανατολής, μετά από αρκετές ημέρες αβεβαιότητας.

Οι δηλώσεις του πρωθυπουργού του Πακιστάν ότι «έχει επιτευχθεί τελικό, συμφωνημένο κείμενο της ειρηνευτικής συμφωνίας» ήρθαν να «κουμπώσουν» στα όσα είχε ισχυριστεί νωρίτερα ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, ο οποίος υποστήριξε ότι ένα μνημόνιο κατανόησης «δεν υπήρξε ποτέ πιο κοντά» με τις ΗΠΑ.

Σύμφωνα με πληροφορίες του διεθνούς Τύπου, το κείμενο προβλέπει την προσωρινή άρση του ναυτικού αποκλεισμού στους λιμένες του Ιράν και την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, τα οποία αποτελούν κρίσιμο πέρασμα για περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Επιπλέον, η συμφωνία που είναι πιθανόν να υπογραφεί τις επόμενες ημέρες, περιλαμβάνει δέσμευση του Ιράν να μην αποκτήσει πυρηνικά όπλα, ενώ οι ΗΠΑ αναμένεται να άρουν ορισμένες κυρώσεις και να απελευθερώσουν παγωμένα κεφάλαια της χώρας.

Οι ελπιδοφόρες εξελίξεις οδήγησαν σε αποκλιμάκωση των πετρελαϊκών τιμών κατά σχεδόν 4%, κάτω από το όριο των 90 δολαρίων. Η προθεσμιακή τιμή του Brent έπεσε στα 86,96 δολάρια και του αμερικάνικου WTI στα 84,47 δολάρια.

«Απαιτείται προσοχή» για τις προοπτικές συμφωνίας, προειδοποίησε ο Καρλ Σαμότα, επικεφαλής στρατηγικός αναλυτής της Corpay. Ωστόσο, «ακόμη και μια προσωρινή επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσε να μετριάσει το πλήγμα στον πληθωρισμό για τις παγκόσμιες κεντρικές τράπεζες, επιτρέποντας στις αγορές να τιμολογήσουν πιο μετριοπαθείς πορείες σύσφιξης».

Στο μέτωπο της οικονομίας, ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν αυξήθηκε στις 48,9 μονάδες τον Ιούνιο από 44,8 τον Μάιο, ενώ οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό μειώθηκαν, γεγονός που ανακουφίζει τη Federal Reserve από την πίεση για αυξήσεις επιτοκίων.

«Οι προσδοκίες πληθωρισμού δέκα ετών υποχώρησαν πάνω από 5 ποσοστιαίες μονάδες, καθώς οι καταναλωτές περιμένουν μετριασμό των τιμών μετά την αποκλιμάκωση της κρίσης στο Ιράν», εξήγησε ο Τζέφρι Ροατς, της LPL Financial.

Σε επίπεδο μετοχών, η εισαγωγή της SpaceX οδήγησε σε αναδιάρθρωση των χαρτοφυλακίων στις τεχνολογικές μετοχές αφήνοντας χαμένα αρκετά ονόματα του κλάδου και κυρίως της ΑΙ, όπως η AMD, η Alphabet, η Amazon και η Palantir Technologies.

Σημαντικές απώλειες μέτρησαν και οι μετοχές έτερων εταιρειών πυραυλικής, δορυφορικής και διαστημικής τεχνολογίας, όπως η Rocket Lab Corp, η Redwire Corp, η AST SpaceMobile, η Intuitive Machines και η Virgin Galactic, καθώς όλοι αγοραστές στράφηκαν στην εταιρεία του Ελον Μασκ.

Χαμηλές επιδόσεις κατέγραψαν και οι πετρελαϊκές εταιρείες ακολουθώντας τη διόρθωση των τιμών του μαύρου χρυσού, ενώ σημαντική πτώση παρουσίασε η Adobe Inc. μετά την ανακοίνωση ότι ο CFO της, Νταν Ντέρν, θα αποχωρήσει στις 15 Ιουνίου για να εργαστεί στην Marvell Technology Inc., ενώ ο CEO είχε παραιτηθεί νωρίτερα φέτος.

Στον αντίποδα, οι τραπεζικές μετοχές ενισχύθηκαν χάρη στα ισχυρά κέρδη που αναμένεται να αποκομίσουν από προμήθειες και άλλα έσοδα που σχετίζονται με την IPO της SpaceX, αλλά και τα επερχόμενα mega-IPOs της Anthropic και OpenAI.

Συνολικά, το πακέτο προμηθειών από τη δημόσια εγγραφή της διαστημικής εκτιμάται ότι θα φτάσει γύρω στα 500 εκατ. δολάρια, με τις μεγαλύτερες τράπεζες όπως Goldman Sachs και Morgan Stanley να λαμβάνουν περίπου 100 εκατ. δολάρια η καθεμία, και άλλες κορυφαίες τράπεζες όπως η Bank of America, η Citigroup και η JPMorgan Chase να διασφαλίζουν περίπου 75 εκατ. δολάρια η κάθε μία!

Διαβάστε:

ΚΟΜΜΑ ΣΑΜΑΡΑ με στήριξη Καραμανλή

• Στα κάγκελα η ΝΔ για το… 25%
• ΚΛΥΔΩΝΙΣΜΟΙ ΣΤΟ ΜΑΞΙΜΟΥ:

Τρίζει η… πολυθρόνα του επιτελικού κράτους

• Η αντεπίθεση των πρώην αλλάζει τα δεδομένα στη Δεξιά

Γράφει ο Βασίλης Σκουρής

ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΟΥΒΑΡΑ

Ποιους βολεύει η στρατηγική της «μίας» Κυριακής

ΜΑΧΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΕ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ ΚΑΙ ΤΣΙΠΡΑ

Δωρεάν πρόσβαση για όλους τους νέους  έως 24 ετών στα ΜΜΜ υποσχέθηκε ο Ν. Ανδρουλάκης

Γράφουν ο Ανδρέας Παπαδόπουλος, ο Χρήστος Δ. Δρούζιας  και ο Γιώργος Πιέρρος

Γιατί κόμματα χωρίς στελέχη και πρόγραμμα εμφανίζονται με διψήφια ποσοστά στα γκάλοπ;

Γράφει ο Ευτύχης Παλλήκαρης

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ – Μιλένα Αποστολάκη

«Αναγκαίο σενάριο η επικράτηση του ΠΑΣΟΚ και των προτάσεών του για την επόμενη μέρα της χώρας»

ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΥΝ ΣΗΜΕΡΑ:

Ανδρέας Σπυρόπουλος, Νίκος Παππάς, Παναγιώτης Παυλόπουλος, Χάρης Τσιόκας, Θανάσης Πετρόπουλος, Δημήτρης Κνης

ΚΑΖΑΝΙ ΠΟΥ ΒΡΑΖΕΙ Ο ΣΥΡΙΖΑ

Άνευ συμμάχων ο Φάμελλος

ΣΤΟ ΜΟΥΝΤΙΑΛ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΠΑΙΖΕΤΑΙ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΓΗΠΕΔΟΥ

Γκολ από Τραμπ, ανοίγουν τα στενά του Ορμούζ

Στο VAR η συμφωνία με το Ιράν

Γράφει ο Ανδρέας Μαζαράκης

Η Κεντρική Επιτροπή του Κινήματος τοποθετείται για τις πολιτικές εξελίξεις

Και μαζί ΔΩΡΕΑΝ

• ΚΑΡΦΙ στην TV. Μάθετε όλες τις εξελίξεις στα Media, στις τηλεοπτικές σειρές καθώς και τις ταινίες που θα προβληθούν – Ακόμη ενημερωθείτε για Τέχνες και Πολιτισμό
• Διαβάστε για θέματα που αφορούν την Υγεία
  και το Ευ ζην – Συνταγές μαγειρικής
• Ενημερωθείτε για όλα τα θέματα στο χώρο του αυτοκινήτου. Νέα μοντέλα, χρηστικά και οδηγίες αγοράς

Σε μια ιδιαίτερα θερμή συζήτηση, οι Υπουργοί Οικονομικών είχαν την ευκαιρία να ακούσουν από πρώτο χέρι τα διδάγματα ενός από τους πολιτικούς που βρέθηκαν στο επίκεντρο των σημαντικότερων ευρωπαϊκών αποφάσεων τις τελευταίες δεκαετίες. Ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ μοιράστηκε τη γνώση και τη σωρευμένη εμπειρία του, συμβάλλοντας σε έναν ουσιαστικό διάλογο για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρώπη.

Η παρουσία του Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ στο Eurogroup είχε και έναν έντονο συναισθηματικό συμβολισμό. Ο άνθρωπος που ταυτίστηκε όσο λίγοι με τις πιο δύσκολες στιγμές της ευρωπαϊκής οικονομικής κρίσης και που στάθηκε διαχρονικά δίπλα στην Ελλάδα, επέστρεψε για πρώτη φορά σε συνεδρίαση του Eurogroup μετά την αποχώρησή του από την ενεργό ευρωπαϊκή πολιτική.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης και ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ μίλησαν στην κάμερα της ΕΡΤ και τη δημοσιογράφο Ελένη Αποστολίδου, σε κλίμα αμοιβαίας εκτίμησης και συγκίνησης.

Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ: Είναι χαρά μου που βρίσκομαι απόψε εδώ. Υπήρξα, νομίζω, για οκτώ χρόνια Πρόεδρος του Eurogroup και αυτή είναι η πρώτη φορά, αφότου αποχώρησα από το Eurogroup και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που προσκαλούμαι σε συνεδρίαση του Eurogroup, έστω και άτυπη. Ευχαριστώ τον Κυριάκο, τον Έλληνα Υπουργό Οικονομικών. Είχα πάντοτε μια ιδιαίτερη σχέση με τους Έλληνες Υπουργούς Οικονομικών, όχι πάντα την καλύτερη, αλλά πάντως μια ιδιαίτερη σχέση.

Είμαι λοιπόν χαρούμενος, περισσότερο από χαρούμενος, που η Ελλάδα είναι μέλος της Ευρωζώνης. Αγωνίστηκα πολύ για να γίνει αυτό πραγματικότητα. Κανείς δεν θα πίστευε, πριν από χρόνια, ότι θα ερχόταν η ημέρα που ένας Έλληνας Υπουργός Οικονομικών θα βρισκόταν στο τιμόνι του Eurogroup. Και τώρα βρίσκεται εκεί. Και χαίρομαι πολύ γι' αυτό.

Κυριάκος Πιερρακάκης: Σας ευχαριστώ θερμά. Με την άδειά σας, θα μιλήσω στα ελληνικά, καθώς απευθυνόμαστε στην ελληνική δημόσια τηλεόραση. Όπως είπατε, γνωρίζετε τα πάντα για την Ελλάδα, με εξαίρεση τη γλώσσα. Οπότε θα επαναλάβω στη συνέχεια όσα είπα στα ελληνικά.

Με την ιδιότητά μου ως πρόεδρος του Eurogroup προσκάλεσα τον Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ στο άτυπο δείπνο των Υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης για να συζητήσουμε το σύνολο των προκλήσεων που έχουμε μπροστά μας και για να αντλήσουμε μαθήματα από τη σοφία του και από τη σωρευτική του εμπειρία στη διαχείριση κρίσεων σε ιδιαίτερα δύσκολες και απαιτητικές περιόδους.

Για κάθε Ευρωπαίο, ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ είναι μια πάρα πολύ σπουδαία μορφή πολιτικού, που έπαιξε καθοριστικό ρόλο σε μια σειρά από κρίσεις και σε μια σειρά από αποφάσεις που έπρεπε να ληφθούν. Νομίζω όμως ότι μπορούμε όλοι να συμφωνήσουμε ότι για την Ελλάδα ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ σημαίνει πολλά περισσότερα. Διότι είναι ένας άνθρωπος, ο οποίος, μέσα από τους ρόλους του, είτε ως πρόεδρος του Eurogroup, είτε ως πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, πίστεψε στην Ελλάδα σε μια στιγμή και σε μια συγκυρία όπου ελάχιστοι, έως και κανείς άλλος, δεν το έκανε.

Η ιστορία τον δικαίωσε. Είμαστε εδώ γιατί η ιστορία τον δικαίωσε.

Η Ελλάδα υπερέβη την κρίση, γύρισε στην ανάκαμψη, κατάφερε να κατακτήσει πολλά. Είναι σήμερα στο τραπέζι των ευρωπαϊκών αποφάσεων. Και νομίζω ότι μιλάω για όλους τους Έλληνες, λέγοντας ότι ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ έχει μια πολύ ξεχωριστή θέση στην καρδιά μας.

Μέσα από τη συζήτηση, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στην πορεία ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας, στις μεταρρυθμίσεις και την ψηφιοποίηση του κράτους, στη διαχείριση του μεταναστευτικού, αλλά και στον ρόλο της Ελλάδας μέσα σε ένα μεταβαλλόμενο ευρωπαϊκό και διεθνές περιβάλλον.

Παράλληλα, ανέδειξε ζητήματα άμυνας, ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής, δίνοντας έμφαση στη στήριξη της Ουκρανίας, στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας και στη σταθερή θέση της Ελλάδας απέναντι στην Τουρκία.

Διαβάστε περισσότερα στο Lykavitos.gr

Στο ταμπλό, ο Dow Jones εκτινάχθηκε κατά 929 μονάδες ή 1,86% με αποτέλεσμα να επανέλθει δυναμικά πάνω από το ορόσημο των 50.000 μονάδων, στις 50.848. Ο S&P 500 κατέγραψε σημαντική άνοδο 1,75% στις 7.394 μονάδες και ο Nasdaq έκανε άλμα ύψους 2,54% αγγίζοντας τις 25.809 μονάδες.

Στην αγορά ομολόγων, οι αποδόσεις έχασαν έδαφος με το 10ετές να πέφτει περίπου εννέα μονάδες στο 4,44% και το 2ετές να προσγειώνεται στο 4,04%.

«Ως Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, ακύρωσα τις προγραμματισμένες επιθέσεις και βομβαρδισμούς κατά του Ιράν απόψε», ανέφερε ο Τραμπ σε ανάρτησή του στο Truth Social. Επεσήμανε δε, ότι οι συζητήσεις έχουν φτάσει στο υψηλότερο επίπεδο της ιρανικής ηγεσίας και ότι ο «τόπος και η ώρα της υπογραφής» θα ανακοινωθούν σύντομα, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.

Παρά το γεγονός ότι η Τεχεράνη δεν επιβεβαίωσε την επίτευξη συμφωνίας, η δήλωση Τραμπ ήταν αρκετή για να αλλάξει το κλίμα στην αγορά που νωρίτερα ήταν αρκετά συγκρατημένο δεδομένης της επανάληψης των στρατιωτικών χτυπημάτων που είχαν δημιουργήσει ερωτηματικά για τη διατήρηση της εκεχειρίας.

Είναι χαρακτηριστικό πως και οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν άμεσα μετά την ανάρτηση Τραμπ. Τα συμβόλαια Brent για τον Αύγουστο έκλεισαν περίπου 3% χαμηλότερα στα 90,38 δολάρια το βαρέλι και το αμερικανικό WTI υποχώρησε στα 87,71 δολάρια το βαρέλι. Ωστόσο στις μετα-συνεδριακές συναλλαγές οι τιμές συνέχισαν να κατρακυλούν κοντά στο 5%!

Σύμφωνα με την Ulrike Hoffmann-Burchardi της UBS, «αν και η διαδρομή προς την επίλυση πιθανότατα θα είναι ανισόρροπη, η βασική εκτίμηση είναι ότι η διπλωματία τελικά θα επικρατήσει, επιτρέποντας στους επενδυτές να επαναπροσδιορίσουν την προσοχή τους στα ανθεκτικά οικονομικά θεμελιώδη και στην ισχυρή ανάπτυξη κερδών σε ΗΠΑ και Ευρώπη».

Οι επενδυτές εστίασαν επίσης στις ανακοινώσεις πληθωρισμού των ΗΠΑ: ο δείκτης τιμών παραγωγού (PPI) αυξήθηκε 1,1% μηνιαίως τον Μάιο, υπερβαίνοντας τις εκτιμήσεις, ενώ ο δομικός δείκτης αυξήθηκε πιο ήπια (0,4% Μ/Μ).

Τα στοιχεία αυτά, σε συνδυασμό με τη τελευταία μέτρηση του δείκτη λιανικής, ενίσχυσαν τις προσδοκίες ότι η Federal Reserve δεν θα χρειαστεί να προχωρήσει άμεσα σε αλλαγή νομισματικής πολιτικής, παρά το γεγονός ότι η αγορά θεωρεί σίγουρη μια αύξηση επιτοκίων μέχρι τα τέλη της χρονιάς.

Θυμίζουμε δε, πως σήμερα και η ΕΚΤ προχώρησε στην πρώτη αύξηση επιτοκίων μετά από περίπου τρία χρόνια!

Σε επίπεδο μετοχών, οι τεχνολογικές μετοχές πρωταγωνίστησαν και πάλι, αν και αυτή τη φορά οδηγώντας το ράλι. Ειδικά ο δείκτης μετοχών των εταιρειών ημιαγωγών ανέβηκε πάνω από 8% με τις Micron Technology, Nvidia και Intel να ξεχωρίζουν.

Εξαίρεση στην ανοδική πορεία του κλάδου αποτέλεσε η Oracle, που υποχώρησε πάνω από 9% μετά την ανακοίνωση ότι οι κεφαλαιουχικές δαπάνες της για το 2027 θα φτάσουν τα 95 δισ. δολάρια, πολύ υψηλότερα από τις προβλέψεις της αγοράς.

Ο κλάδος των Big Tech εστιάζει, εξάλλου, και στην πολυαναμενόμενη αυριανή έναρξη διαπραγμάτευσης της SpaceX, μετά το ιστορικό IPO της εταιρείας του Έλον Μασκ που συγκέντρωσε 1,75 τρισεκατομμύρια δολάρια, αποτελώντας τη μεγαλύτερη δημόσια εγγραφή στην ιστορία των αγορών διεθνώς. .

Τουλάχιστον 20% των διαθέσιμων μετοχών προορίζονται για λιανικούς επενδυτές, οι οποίοι ήδη υπέβαλαν παραγγελίες άνω των 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Μάλιστα, οι αναλυτές βλέπουν την προσφορά ως βασικό τεστ για τη ζήτηση σε εταιρείες υψηλής τεχνολογίας, με μεγάλες προσδοκίες για τις αποδόσεις και τη δυναμική της αγοράς.

Σημειωτέον, εξάλλου, ότι η χρηματοδότηση προς τον κλάδο της τεχνητής νοημοσύνης δεν περιορίζεται μόνο στην SpaceX. Τέσσερις μέγκα εταιρείες του κλάδου, η SpaceX, η Anthropic, η OpenAI και η Alphabet, αναζητούν συνολικά περίπου 380 δισεκατομμύρια δολάρια στις δημόσιες αγορές.

Παράλληλα, ιδιωτικές και εισηγμένες εταιρείες συγκεντρώνουν ιστορικά ποσά κεφαλαίου για να αξιοποιήσουν το ρεύμα της ΤΝ. Η OpenAI πρόσφατα άντλησε 122 δισ. δολάρια, υπό την ηγεσία της Nvidia και της Amazon, ενώ και η Anthropic ολοκλήρωσε χρηματοδότηση ύψους 65 δισ. δολαρίων, αυξάνοντας την αποτίμησή της σε 965 δισ. δολάρια.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης προήδρευσε την Πέμπτη (11/6), υπό την ιδιότητά του ως Προέδρου του Συμβουλίου των Διοικητών του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), στη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Οργανισμού.

Με την ιδιότητά του ως Προέδρου του Eurogroup, ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης είναι παράλληλα, ex officio, και Πρόεδρος του Συμβουλίου των Διοικητών του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), στο οποίο συμμετέχουν οι Υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης.

Ο ESM έχει ιδιαίτερη σημασία για την χρηματοπιστωτική αρχιτεκτονική της Ευρωζώνης. Έχει στηρίξει πέντε ευρωπαϊκές χώρες και την Ελλάδα, της οποίας αποτελεί τον μεγαλύτερο επίσημο πιστωτή. Στο πλαίσιο του τρίτου προγράμματος οικονομικής προσαρμογής (2015–2018), χορήγησε στην Ελλάδα δάνεια ύψους 61,9 δισ. ευρώ. Μαζί με τα δάνεια του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF), οι δύο ευρωπαϊκοί μηχανισμοί κατέχουν σήμερα περισσότερο από το ήμισυ του ελληνικού δημόσιου χρέους.

Οι ιδιαίτερα ευνοϊκοί όροι χρηματοδότησης, τα χαμηλά επιτόκια και οι πολύ μεγάλες διάρκειες αποπληρωμής των δανείων αυτών, συνέβαλαν καθοριστικά στη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους, στη μείωση του κόστους εξυπηρέτησής του και στην επιτυχή επιστροφή της χώρας στις διεθνείς αγορές. Χωρίς τη συμβολή του ESM και του EFSF, η εικόνα του ελληνικού δημόσιου χρέους θα ήταν σήμερα σημαντικά πιο επιβαρυμένη.

Ο Γενικός Διευθυντής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), Πιέρ Γκραμένια είπε:

«Καλημέρα σας, χαίρομαι που σας βλέπω όλους. Σήμερα πραγματοποιείται η 14η ετήσια συνεδρίαση του Συμβουλίου των Διοικητών του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM, επομένως είναι πάντοτε μεγάλη χαρά και τιμή να υποδεχόμαστε τους Υπουργούς Οικονομικών που εκπροσωπούν τις χώρες τους.

Φέτος θα επικεντρωθούμε, πρώτα απ’ όλα, στα εξαιρετικά αποτελέσματα του ESM. Τα κέρδη μας για φέτος θα προσεγγίσουν τα 2 δισεκατομμύρια ευρώ, το υψηλότερο ποσό στην ιστορία μας. Αυτό ενισχύει την ανθεκτικότητά μας.
Θα εξετάσουμε, επίσης, πώς μπορούμε να διασφαλίσουμε την ετοιμότητά μας απέναντι σε κάθε ενδεχόμενη κρίση, αξιολογώντας παράλληλα τα προληπτικά μέσα και εργαλεία που διαθέτουμε. Αυτό ακριβώς αναμένουν από εμάς τα κράτη-μέλη.

Και τελευταίο, αλλά εξίσου σημαντικό, σήμερα θα καλωσορίσουμε θερμά τη Βουλγαρία ως νέο μέλος του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας.

Η Βουλγαρία εντάχθηκε στη ζώνη του ευρώ τον Ιανουάριο του τρέχοντος έτους και αναμένεται μέσα στον Ιούνιο να γίνει πλήρες μέλος του ESM, ο οποίος αποτελεί ουσιαστικά ένα είδος ασφαλιστικής δικλείδας που αποκτά μια χώρα όταν υιοθετεί το ευρώ - κάτι που η Βουλγαρία πέτυχε».

«Ο ESM μέρος της δύσκολης, αλλά επιτυχημένης πορείας ανάκαμψής της Ελλάδας»

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, σημείωσε: «Είναι μεγάλη χαρά για εμένα που βρίσκομαι σήμερα εδώ στον ESM, υπό τη νέα μου ιδιότητα ως Πρόεδρος του Συμβουλίου των Διοικητών του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας.

Συμφωνώ απολύτως με την αποτίμηση που μόλις έκανες και με τη συνολική επισκόπηση των σημερινών συζητήσεων. Ο ESM δημιουργήθηκε σε μια πολύ δύσκολη περίοδο για την Ευρώπη, εν μέσω της ευρωπαϊκής κρίσης δημόσιου χρέους έχοντας καθοριστικό ρόλο στο να μπορέσουν η Ευρώπη και τα κράτη-μέλη της να εξέλθουν από εκείνη την κρίση, μέσα από έναν νέο θεσμικό σχεδιασμό και από την ενίσχυση των ευρωπαϊκών δυνατοτήτων.

Σήμερα βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ένα μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό και οικονομικό περιβάλλον. Οι συνθήκες αλλάζουν διαρκώς και στόχος όλων μας είναι ο ESM να παραμείνει ισχυρός, αξιόπιστος και ικανός να ανταποκρίνεται στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη.

Πιστεύω ότι για τη χώρα από την οποία προέρχομαι, την Ελλάδα, ο ESM έχει διαδραματίσει έναν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο. Αποτελεί μέρος της δύσκολης αλλά επιτυχημένης πορείας ανάκαμψής της.

Και θεωρώ ότι η Ελλάδα αποτυπώνει με πολύ χαρακτηριστικό τρόπο το τι μπορεί να επιτευχθεί όταν η ευρωπαϊκή στήριξη συναντά την εθνική αποφασιστικότητα για την υπέρβαση μιας κρίσης.

Υπάρχουν πολλά διδάγματα που μπορούν να αντληθούν από αυτή την εμπειρία, αλλά και ένας πολύ ισχυρός συμβολισμός.

Ανυπομονώ για τις σημερινές συζητήσεις και διαβουλεύσεις, καθώς και για τη συνεδρίαση που θα ακολουθήσει».

Σε ερώτηση δημοσιογράφου «πώς μπορεί να θεωρείται αξιόπιστος ο ESM όταν μια μεγάλη χώρα όπως η Ιταλία δεν έχει ακόμη κυρώσει την αναθεωρημένη Συνθήκη του ESM;», ο κ. Πιερρακάκης απάντησε: «Η διαδικασία κύρωσης αποτελεί προφανώς κυρίαρχη απόφαση της ιταλικής κυβέρνησης και του ιταλικού κοινοβουλίου.

Από τη δική μας πλευρά, θα έλεγα ότι συνολικά πρόκειται για μια χαμένη ευκαιρία.
Υπάρχει ήδη σε ισχύ ένα υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο που επιτρέπει στον ESM να επιτελεί τον ρόλο του και να διαδραματίζει το σημαντικό του έργο.

Εξάλλου, βρισκόμαστε εδώ, ακριβώς για να συζητήσουμε αυτό το θέμα και να εξετάσουμε πώς ο ESM θα συνεχίσει να επιτελεί αυτόν τον ρόλο τόσο στο σημερινό περιβάλλον όσο και τα επόμενα χρόνια».

Ο Dow Jones υποχώρησε 1,87% στις 49.918 μονάδες, ο S&P 500 απώλεσε 1,62% στις 7.266 μονάδες και ο Νasdaq διολίσθησε 1,98% στις 25.169 μονάδες. Οι τίτλοι των τσιπ βίωσαν sell off για ακόμη ένα 24ωρο. Ειδικότερα, οι μετοχές των Micron Technology, Advanced Micro Devices και Broadcom αποδυναμώθηκαν 4,7%, 4,86% και 5,12% αντίστοιχα, για τέταρτη σερί συνεδρίαση ενώ το ETF iShares Semiconductor κατρακύλησε 3%.

Ο Αμερικανός πρόεδρος εξαπέλυσε νέες απειλές κατά της Τεχεράνης, λέγοντας ότι οι ΗΠΑ θα επιτεθούν στο Ιράν «πολύ σκληρά» αν δεν οριστικοποιηθεί μια ειρηνευτική συμφωνία. «Θα τους επιτεθούμε, θα τους επιτεθούμε πολύ σκληρά, θα συνεχίσουμε τους βομβαρδισμούς», με τις τιμές του πετρελαίου να επιδίδονται σε ράλι: Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης αργού πετρελαίου West Texas Intermediate ενισχύθηκαν 2,07% φτάνοντας τα 90,03 δολάρια το βαρέλι.

«Η ιστορία του πολέμου με το Ιράν είναι πραγματικά σημαντική», τόνισε ο Τζεντ Έλερμπρουκ, διαχειριστής χαρτοφυλακίου στην Argent Capital Management. «Είτε οι επενδυτές θα έχουν δίκιο, ότι δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας, ο Τραμπ θα το φροντίσει, θα πετύχουμε μια συμφωνία με το Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν, αλλά αν όχι, φαίνεται ότι οι τιμές του πετρελαίου θα αυξηθούν πολύ. Σε αυτό το επενδυτικό περιβάλλον, είναι αδύνατο να νιώθεις άνετα», πρόσθεσε.

Στο μέτωπο των «μάκρο», ο PCI (δείκτης τιμών καταναλωτή) του Μαΐου, ξεπέρασε το 4% (στο 4,2%) για πρώτη φορά μετά από τρία χρόνια. Εξαιρουμένων των τιμών τροφίμων και ενέργειας, ο δομικός ΔΤΚ διαμορφώθηκε στο 0,2%, στον μήνα ενώ σε σύγκριση με ένα χρόνο πριν, ο «πυρήνας» επιταχύνθηκε στο 2,9%, πάνω από τον στόχο πληθωρισμού 2% της Fed.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Ντόναλντ Τραμπ αποκάλυψε πως οι ΗΠΑ μετέφεραν μυστικά εκατ. βαρέλια πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ. «Λατρεύω τον πληθωρισμό. Όχι, τον λατρεύω, οι αριθμοί ήταν εξαιρετικοί». «Ξέρετε τι μου αρέσει πραγματικά; Αγαπώ τον πληθωρισμό. Ξέρετε γιατί;» ρώτησε τους δημοσιογράφους μιλώντας στον Λευκό Οίκο.

«Επειδή μόλις τελειώσει αυτός ο πόλεμος, ξέρετε ότι μπορώ να το πω τώρα... ξέρετε ότι έχουμε αντλήσει εκατ. βαρέλια πετρελαίου. Κανείς δεν το ξέρει. Ξέρετε ποιος δεν το ξέρει; Το Ιράν, μέχρι τώρα. Βγάλαμε την άλλη νύχτα, 22 πλοία, αργά το βράδυ, χωρίς φώτα. Εκείνοι δεν έχουν ραντάρ, τα καταστρέψαμε», τόνισε ο Αμερικανός πρόεδρος. «Γι' αυτό το πετρέλαιο κοστίζει 85 δολάρια το βαρέλι» εξήγησε.

Τα γερμανικά νοικοκυριά καταβάλλουν περίπου ένα τρίτο περισσότερα για ηλεκτρική ενέργεια σε σχέση με τον μέσο πολίτη της ΕΕ, γεγονός που αναδεικνύει τις προκλήσεις της ενεργειακής μετάβασης ακόμη και για τις χώρες που πρωταγωνιστούν στην ανάπτυξη καθαρών μορφών ενέργειας.

Σύμφωνα με το ενεργειακό think tank Ember, η Γερμανία συγκαταλέγεται πλέον στους παγκόσμιους ηγέτες της πράσινης ενέργειας, καθώς το 59% της ηλεκτροπαραγωγής της το 2025 προήλθε από καθαρές πηγές.

Η μεταμόρφωση είναι εντυπωσιακή. Από την εφαρμογή του νόμου για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας το 2000, η συμμετοχή των αιολικών και φωτοβολταϊκών στην παραγωγή ηλεκτρισμού εκτινάχθηκε από λιγότερο του 2% σε σχεδόν 45% το 2024. Την ίδια περίοδο, ο άνθρακας, που επί δεκαετίες κυριαρχούσε στο γερμανικό ενεργειακό σύστημα, περιορίστηκε από ποσοστά άνω του 50% σε μόλις 21%.

Η Ember επισημαίνει ότι η Γερμανία παρήγαγε το 2025 περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια από αιολικά και φωτοβολταϊκά από οποιαδήποτε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αντιπροσωπεύοντας πάνω από το ένα τέταρτο της συνολικής παραγωγής αυτών των τεχνολογιών στην ΕΕ.

Οι ακριβότεροι λογαριασμοί στην Ευρώπη

Παρά τη θετική αυτή εικόνα, ανάλυση της ενεργειακής εταιρείας 1KOMMA5° δείχνει ότι η Γερμανία παραμένει μία από τις ακριβότερες αγορές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη.

Με βάση στοιχεία της Eurostat για το δεύτερο εξάμηνο του 2025, η μέση τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ διαμορφώνεται στα 0,29 ευρώ ανά κιλοβατώρα, συμπεριλαμβανομένων φόρων και τελών. Στη Γερμανία, όμως, το αντίστοιχο κόστος φτάνει τα 0,39 ευρώ ανά κιλοβατώρα.

Για ένα μονοπρόσωπο νοικοκυριό με ετήσια κατανάλωση 1.500 kWh, η διαφορά μεταφράζεται σε περίπου 150 ευρώ επιπλέον ετησίως σε σχέση με τον μέσο όρο της ΕΕ. Για μια οικογένεια που καταναλώνει 5.000 kWh τον χρόνο, η επιβάρυνση αγγίζει τα 500 ευρώ.

Την πρώτη θέση στην ευρωπαϊκή κατάταξη κατέχει η Ιρλανδία, όπου η τιμή ηλεκτρικής ενέργειας φτάνει τα 0,40 ευρώ ανά κιλοβατώρα, λίγο υψηλότερα από τη Γερμανία. Ακολουθούν το Βέλγιο με 0,35 ευρώ, η Δανία και η Αυστρία με 0,33 ευρώ, ενώ η Ελλάδα βρίσκεται χαμηλότερα με μέση τιμή 0,24 ευρώ ανά κιλοβατώρα.

Στον αντίποδα, τα χαμηλότερα τιμολόγια καταγράφονται στην Ουγγαρία με 0,11 ευρώ ανά κιλοβατώρα, στη Μάλτα με 0,13 ευρώ και στη Βουλγαρία με 0,14 ευρώ.

Ο μηχανισμός που κρατά ψηλά τις τιμές

Το παράδοξο της Γερμανίας εξηγείται σε μεγάλο βαθμό από τον τρόπο λειτουργίας της ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Παρότι οι ανανεώσιμες πηγές παράγουν ολοένα και μεγαλύτερο ποσοστό του ηλεκτρισμού, η τελική τιμή καθορίζεται μέσω της αρχής merit order.

Με βάση αυτό το σύστημα, η τιμή διαμορφώνεται από την ακριβότερη μονάδα παραγωγής που χρειάζεται για να καλυφθεί η ζήτηση. Έτσι, όταν οι ανανεώσιμες πηγές δεν επαρκούν, ενεργοποιούνται μονάδες φυσικού αερίου ή άνθρακα, οι οποίες ανεβάζουν το συνολικό κόστος για όλους τους καταναλωτές.

Οι ειδικοί θεωρούν ότι η περαιτέρω αύξηση της συμμετοχής των ΑΠΕ μπορεί να περιορίσει αυτή την εξάρτηση. Η Ισπανία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Από το 2019, η ισχυρή ανάπτυξη της αιολικής και της ηλιακής ενέργειας έχει μειώσει κατά 75% την επίδραση των μονάδων ορυκτών καυσίμων στη διαμόρφωση της τιμής του ηλεκτρισμού.

Παρότι Ισπανία και Γερμανία παρουσίασαν το 2025 παρόμοια παραγωγή από αιολικά και φωτοβολταϊκά, η Ισπανία διαθέτει μεγαλύτερη συμμετοχή υδροηλεκτρικών και πυρηνικών μονάδων. Ως αποτέλεσμα, η καθαρή ενέργεια αντιστοιχούσε στο 75% του ενεργειακού της μίγματος, έναντι 59% στη Γερμανία.

Η σκιά της εξόδου από τα πυρηνικά

Σημαντικό ρόλο στη σημερινή εικόνα παίζει και η απόφαση της Γερμανίας να εγκαταλείψει την πυρηνική ενέργεια.

Σύμφωνα με την έκθεση Clean Power Progress της Montel, το 2022 οι πυρηνικοί σταθμοί κάλυπταν ακόμη το 6,6% της ηλεκτροπαραγωγής της χώρας. Η απόσυρση αυτής της σταθερής πηγής χαμηλών εκπομπών δημιούργησε ένα ενεργειακό κενό που έπρεπε να καλυφθεί είτε με περισσότερα ορυκτά καύσιμα είτε με ακόμη ταχύτερη ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών.

Παρά τις δυσκολίες, οι αναλυτές εκτιμούν ότι τα οφέλη της ενεργειακής μετάβασης θα γίνουν πιο εμφανή από το 2026 και μετά, καθώς η αύξηση της παραγωγής από ΑΠΕ θα συνεχίσει να εκτοπίζει τα ορυκτά καύσιμα.

Γιατί χάνεται τόσο μεγάλη ποσότητα καθαρής ενέργειας

Ένα ακόμη πρόβλημα αφορά την αδυναμία του δικτύου να αξιοποιήσει πλήρως την παραγόμενη πράσινη ενέργεια.

Όπως επισημαίνει ο συνιδρυτής της 1KOMMA5°, Γιάνικ Σαλ, το πρόβλημα της Γερμανίας δεν είναι ότι παράγει υπερβολικά μεγάλη ποσότητα φθηνής αιολικής και ηλιακής ενέργειας, αλλά ότι διαθέτει περιορισμένη ευελιξία στη διαχείρισή της.

Το 2025 δαπανήθηκαν περίπου 435 δισ. ευρώ για μέτρα περιορισμού παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές. Οι παρεμβάσεις αυτές περιλαμβάνουν τη σκόπιμη διακοπή παραγωγής σε περιοχές όπου υπάρχει υπερπροσφορά και την ενίσχυση παραγωγής σε άλλες περιοχές του δικτύου.

Οι παραγωγοί αποζημιώνονται όταν δεν μπορούν να διοχετεύσουν το ρεύμα τους στο δίκτυο, ενώ καταβάλλονται πρόσθετες πληρωμές σε άλλες μονάδες για να καλυφθούν οι ανάγκες του συστήματος.

Το φαινόμενο εμφανίζεται συχνά σε περιόδους έντονης ηλιοφάνειας ή ισχυρών ανέμων, όταν παράγεται περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια από όση μπορεί να απορροφήσει το δίκτυο. Σε ακραίες περιπτώσεις, η υπερπροσφορά οδηγεί ακόμη και σε αρνητικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.

Οι μπαταρίες και το πρόβλημα του δικτύου

Η αντιμετώπιση αυτής της πρόκλησης δεν είναι εύκολη, καθώς τα ευρωπαϊκά δίκτυα σχεδιάστηκαν για ένα σύστημα κεντρικών σταθμών παραγωγής και όχι για χιλιάδες αποκεντρωμένες μονάδες ανανεώσιμων πηγών.

Γι’ αυτόν τον λόγο, τα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες θεωρούνται κρίσιμο εργαλείο για την καλύτερη αξιοποίηση της πράσινης παραγωγής.

Σύμφωνα με την Solar Power Europe, η εγκατεστημένη ισχύς μπαταριών στην ΕΕ έχει δεκαπλασιαστεί από το 2021 και πλέον ξεπερνά τις 77 GWh. Παρ’ όλα αυτά, η Ευρώπη εξακολουθεί να απέχει σημαντικά από τα επίπεδα που απαιτούνται για την επίτευξη των ενεργειακών στόχων της.

Για να επιτευχθούν οι στόχοι του 2030, η αποθηκευτική ικανότητα θα πρέπει να αυξηθεί εκ νέου σχεδόν δέκα φορές, φτάνοντας περίπου τις 750 GWh μέσα στην επόμενη πενταετία. Πρωταγωνιστικό ρόλο στην ανάπτυξη των συστημάτων BESS διαδραματίζουν σήμερα η Γερμανία και η Ιταλία.

Το βάρος των φόρων και των τελών

Πέρα από τη δομή της αγοράς και τα προβλήματα του δικτύου, καθοριστικό ρόλο στις υψηλές τιμές διαδραματίζουν οι φόροι και οι χρεώσεις χρήσης δικτύου.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της 1KOMMA5°, χωρίς αυτές τις επιβαρύνσεις το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας για τα γερμανικά νοικοκυριά θα περιοριζόταν στα 0,26 ευρώ ανά κιλοβατώρα. Σε αυτή την περίπτωση, το γερμανικό ρεύμα θα ήταν φθηνότερο από εκείνο στο Βέλγιο, το Λουξεμβούργο και την Ολλανδία.

Όπως σημειώνει ο Γιάνικ Σαλ, σημαντική μείωση των χρεώσεων θα μπορούσε να επιτευχθεί εάν περιορίζονταν οι δαπανηρές παρεμβάσεις εξισορρόπησης του δικτύου. Ένα πιο έξυπνο σύστημα διαχείρισης, που θα αξιοποιεί καλύτερα τις μπαταρίες και τους ευέλικτους καταναλωτές, θα μπορούσε να μειώσει το κόστος λειτουργίας και τελικά να οδηγήσει σε χαμηλότερους λογαριασμούς για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.