Αν και για τον μέσο πολίτη μοιάζει με ακραίο ενδεχόμενο, η επιστράτευση αποτελεί θεσμοθετημένο εργαλείο της Εθνικής Άμυνας, με συγκεκριμένο νομικό πλαίσιο, σαφείς διαδικασίες και διακριτά στάδια εφαρμογής.

Τι είναι η επιστράτευση

Μετά τη λήξη της στρατιωτικής θητείας, οι οπλίτες απολύονται, αλλά εντάσσονται στην εφεδρεία. Διατηρούν Ειδικό Φύλλο Πορείας (ΕΦΠ), έγγραφο που ορίζει τη μονάδα στην οποία υπάγονται σε περίπτωση ενεργοποίησης επιστράτευσης.

Η επιστράτευση εξυπηρετεί τρεις βασικούς στόχους:

• Ενίσχυση υφιστάμενων μονάδων του Ελληνικού Στρατού
• Συγκρότηση νέων σχηματισμών
• Κινητοποίηση ανθρώπινων και υλικών πόρων της χώρας

Ουσιαστικά πρόκειται για οργανωμένη μετάβαση από καθεστώς ειρήνης σε αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα.

Η Πολιτεία δύναται να κηρύξει μερική ή γενική επιστράτευση σε περίπτωση σοβαρής απειλής, κρίσης ή πολεμικής σύρραξης.

Γενική Επιστράτευση – «Πορτοκαλί Συναγερμός»

Χρονικά όρια παρουσίας:

Μεγαλύτερη προθεσμία σε αστικά κέντρα, ανάλογα με την απόσταση από τη μονάδα

Οι μετακινήσεις καλύπτονται από το κράτος με ειδικά δελτία μεταφοράς.

Γενική Επιστράτευση – «Κόκκινος Συναγερμός»

Σε συνθήκες πολέμου ή γενικευμένης απειλής, τα ηλικιακά και ιατρικά κριτήρια μπορεί να διευρυνθούν. Ο στρατιωτικός κανονισμός προβλέπει ότι δύνανται να κληθούν όλοι όσοι κρίνονται ικανοί να φέρουν όπλο.

Ποιοι καλούνται – Τα ηλικιακά όρια

Η διαδικασία εξελίσσεται κλιμακωτά:

Α’ Φάση:
Άνδρες έως 41 ετών.

Β’ Φάση:
Άνδρες από 41 έως 45 ετών.

Οι άνω των 45 ετών εξαιρούνται, εκτός αν υπάρξει ειδική απόφαση λόγω συνθηκών.

Καθοριστική σημασία έχει το χρώμα του ΕΦΠ:

«Πράσινο» ΕΦΠ: κρίσιμες ειδικότητες, άμεση προτεραιότητα
«Λευκό» ΕΦΠ: δευτερεύουσες ειδικότητες

Πώς γίνεται η ειδοποίηση

Η κλήση των εφέδρων μπορεί να γίνει με:

Ανακοινώσεις στα ΜΜΕ, με ειδικούς κωδικούς ή χρωματικές ενδείξεις
Επίδοση ΦΑΠ από αστυνομικά ή στρατιωτικά όργανα
Δημόσιες ανακοινώσεις σε κεντρικά σημεία ή τοπικά μέσα

Η διαδικασία είναι αυστηρά καθορισμένη και απαιτεί άμεση συμμόρφωση.

Τι πρέπει να έχεις μαζί σου

Σε περίπτωση κλήσης, ο έφεδρος οφείλει να φέρει:

Αστυνομική ταυτότητα
Ειδικό Φύλλο Πορείας (ΕΦΠ)
ΦΑΠ (εφόσον έχει επιδοθεί)
Ατομικό Βιβλιάριο Εκπαίδευσης
Δίπλωμα οδήγησης (εφόσον υπάρχει)
Σακίδιο με βασικά είδη και ξηρά τροφή για δύο ημέρες

Οι ιστορικές επιστρατεύσεις στην Ελλάδα

Η επιστράτευση έχει ενεργοποιηθεί επανειλημμένα στην ελληνική ιστορία:

1897: Πρώτη οργανωμένη κινητοποίηση σε ελληνοτουρκική ένταση.

1912: Ο Ελευθέριος Βενιζέλος διατάσσει επιστράτευση για τον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο.

1940: Μετά το ιταλικό τελεσίγραφο, εφαρμόζεται πλήρως το σχέδιο επιστράτευσης – κινητοποιούνται περίπου 300.000 άνδρες.

1974: Κατά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, επιστρατεύονται περίπου 200.000 άνδρες.

1987: Κρίση στο Αιγαίο με τουρκικά ερευνητικά πλοία, διατάσσεται μερική επιστράτευση.

1996: Τελευταία μερική επιστράτευση λόγω της κρίσης στα Ίμια.

Γιατί επανέρχεται το θέμα

Η γεωπολιτική αβεβαιότητα, ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και οι συνεχείς ανακατατάξεις στην Ανατολική Μεσόγειο εντείνουν τις ανησυχίες. Ωστόσο, η επιστράτευση αποτελεί πολιτική απόφαση που ενεργοποιείται υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Η γνώση των διαδικασιών και των υποχρεώσεων δεν προκαλεί πανικό, αλλά ενισχύει την αίσθηση ετοιμότητας. Η επιστράτευση παραμένει εργαλείο άμυνας, που ενεργοποιείται μόνο όταν οι συνθήκες το επιβάλλουν.

Οι εταιρείες που προσφέρουν πτήσεις με ιδιωτικά τζετ διαπίστωσαν απότομη αύξηση της ζήτησης για πτήσεις χωρίς επιστροφή από τη Ρωσία, σύμφωνα με τον Guardian. Πλέον, χρεώνουν από 21.500 έως 27.000 δολάρια για μια θέση σε ιδιωτικό αεροπλάνο.

Οι Ρώσοι κατευθύνονται κυρίως σε χώρες που εξακολουθούν να τους επιτρέπουν να εισέλθουν χωρίς βίζα, όπως η Τουρκία, η Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν.

Ο Γεβγκένι Μπικόφ, διευθυντής της Your Charter, ενός broker για ιδιωτικά τζετ, είπε στον Guardian ότι κανονικά έχει περίπου 50 αιτήματα την ημέρα, αλλά ο αριθμός αυτός έχει αυξηθεί τώρα σε 5.000 την ημέρα.  «Η κατάσταση είναι εντελώς παρανοϊκή αυτή τη στιγμή», πρόσθεσε.

Ο Έντουαρντ Σιμόνοφ, διευθύνων σύμβουλος της αεροπορικής εταιρείας FlightWay, δήλωσε ότι η ζήτηση για ιδιωτικά τζετ έχει «αυξηθεί κατά 50 φορές», προσθέτοντας ότι η εταιρεία του δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στη ζήτηση μετά τις κυρώσεις της Ε.Ε. που περιόρισαν σημαντικά τη διαθεσιμότητα τζετ.

Ο Πούτιν ανακοίνωσε τη μερική επιστράτευση την περασμένη εβδομάδα, ως μέρος της επόμενης φάσης της συνεχιζόμενης εισβολής στην Ουκρανία.

Η ανακοίνωση προκάλεσε πανικό σε πολλούς Ρώσους. Οι αναζητήσεις στο Google για το πώς να φύγεις από τη Ρωσία αυξήθηκαν, τα αεροπορικά εισιτήρια χωρίς επιστροφή από τη Μόσχα εξαντλήθηκαν και οι δορυφορικές εικόνες δείχνουν μεγάλες ουρές αυτοκινήτων σε σημεία διέλευσης κατά μήκος των συνόρων της Ρωσίας.

Τα νοσοκομεία της Αττική δέχονται την μεγαλύτερη πίεση από την αρχή της πανδημίας και το υπουργείο Υγείας και η Κυβέρνηση προσπαθούν να ενισχύσουν το Εθνικό Σύστημα Υγείας (ΕΣΥ).

Καθημερινά γίνονται περίπου 500 εισαγωγές Covid σε όλη τη χώρα, εκ των οποίων πάνω από 200 στην Αττική.

Η κατάσταση σε πολλά νοσοκομεία της χώρας παραμένει ασφυκτική και γι' αυτόν τον λόγο ο υπουργός Υγείας προ ημερών είχε τονίσει πως θα εισηγηθεί επίταξη ιδιωτών γιατρών εάν αυτοί δεν προσέλθουν εθελοντικά.

Παρά την έκκληση, ένας πολύ μικρό αριθμός ιατρών προσφέρθηκε να συμβάλει στη μάχη κατά της πανδημίας.

Σημειώνεται πως η επιστράτευση αφορά 206 ιατρούς, με κριτήρια να είναι κάτω των 60 ετών καθώς και να είναι συμβεβλημένοι με τον ΕΟΠΥΥ στις ειδικότητες της Πνευμονολογίας, Παθολογίας και Γενικής Ιατρικής στην Περιφέρεια Αττικής.

Η διάρκεια της επίταξης είναι για χρονικό διάστημα ενός μήνα. Θα κληθούν να αναλάβουν καθήκοντα βαθμίδας Επιμελητή Β’, σε νοσοκομεία της 1ης και 2ης ΥΠΕ.

Ο υπουργός Υγείας, Βασίλης Κικίλιας, έκανε την ακόλουθη δήλωση:

«Το Υπουργείο Υγείας απηύθυνε επί εβδομάδες πρόσκληση – έκκληση προς τους ιδιώτες ιατρούς, για την ενίσχυση των Νοσοκομείων του Ε.Σ.Υ. στο τρίτο σφοδρό κύμα της πανδημίας COVID-19.

Δυστυχώς, πολύ μικρός αριθμός ιδιωτών ιατρών προσήλθε. Τους ευχαριστούμε.

Λαμβάνοντας υπ’ όψιν τις έκτακτες συνθήκες και την επιτακτική ανάγκη περίθαλψης των συνανθρώπων μας, το Υπουργείο Υγείας προβαίνει σε επίταξη προσωπικών υπηρεσιών ιατρών των ειδικοτήτων Παθολόγων, Πνευμονολόγων και Γενικών Ιατρών στην Αττική».

Ερωτήσεις και απαντήσεις για την επίταξη προσωπικών υπηρεσιών ιατρών στην Αττική

Πώς είναι η κατάσταση σήμερα στο Ε.Σ.Υ.;

Το Εθνικό Σύστημα Υγείας στην Ελλάδα, και ειδικά στην Αττική, δέχεται τη μεγαλύτερη πίεση από την αρχή της πανδημίας και το υγειονομικό προσωπικό έχει ξεπεράσει τα όριά του. Παρόλα αυτά, το σύστημα στέκεται όρθιο και συνεχίζει να φροντίζει τους συμπολίτες μας που έχουν ανάγκη.

Η πίεση είναι τεράστια, είναι καθημερινή και η διασπορά της νόσου ακολουθεί το χειρότερο σενάριο από όσα είχαμε επεξεργαστεί. Κάθε μέρα έχουμε 500 εισαγωγές με Covid σε όλη τη χώρα, εκ των οποίων πάνω από 200 στα νοσοκομεία της Αττικής – είναι σαν να γεμίζει σε μία εφημερία ένα περιφερειακό νοσοκομείο.

Πώς έχει αντιμετωπιστεί αυτή η έκτακτη κατάσταση;

Έχουμε εκπονήσει και υλοποιούμε το Σχέδιο Έκτακτης Ανάγκης για την Αττική. Η χώρα είναι μια Υγειονομική Περιφέρεια. Το Σύστημα Υγείας είναι ένα και είναι εθνικό: Νοσοκομεία του ΕΣΥ, στρατιωτικά νοσοκομεία ιδιωτικές κλινικές, νέες πολυδύναμες ΜΕΘ. Έχουμε ήδη παραδώσει, κυρίως στα νοσοκομεία της Αττικής, 900 αναπνευστικές συσκευές υψηλής ροής οξυγόνου (high flow therapy) και όταν χρειαστεί θα κάνουμε διακομιδές ή και αεροδιακομιδές στην Περιφέρεια με μέριμνα του ΕΚΑΒ.

Πώς έχουν ενισχυθεί τα νοσοκομεία;

Μέσα στην πανδημία προσλάβαμε ως επικουρικό προσωπικό περισσότερους από 10.000 υγειονομικούς εκ των οποίων οι 4.000 θα μονιμοποιηθούν μέσω ΑΣΕΠ. Τον τελευταίο ενάμιση χρόνο έχουν πραγματοποιηθεί επιπλέον πάνω από 1.200 προσλήψεις μονίμων ιατρών.

Έχουν ενισχυθεί οι κλίνες Covid στην Αττική;

Οι κλίνες ΜΕΘ-Covid στην Αττική είναι σήμερα 389, από 229 πριν από ένα μήνα. Δηλαδή, τις έχουμε αυξήσει κατά 70%.

Οι απλές κλίνες Covid είναι σήμερα 3.000 από 1600 πριν από ένα μήνα. Δηλαδή, τις έχουμε αυξήσει κατά 88%.

Γιατί δεν προσλήφθηκαν γιατροί με τις αναγκαίες ειδικότητες (πνευμονολόγοι/παθολόγοι) από τις λίστες των επικουρικών στις Υγειονομικές Περιφέρειες;

Γιατί δεν υπάρχουν. Σύμφωνα με τις καταστάσεις των Διοικητών των ΥΠΕ, αυτή τη στιγμή υπάρχει μόνο ένας Παθολόγος στις λίστες επικουρικών, στην 4η Υγειονομική Περιφέρεια Μακεδονίας-Θράκης.

Γιατί φτάσαμε στην επίταξη;

Εδώ και ένα μήνα έχουμε προχωρήσει σε επανειλημμένες εκκλήσεις προς τους ιατρούς του ιδιωτικού τομέα, για να συνεισφέρουν στην μεγάλη εθνική προσπάθεια.

Ειδικά για την Αττική, η έκκληση έλαβε χώρα και θεσμικά μαζί με τον Πρόεδρο του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών και Περιφερειάρχη Αττικής Γιώργο Πατούλη, στις 10 Μαρτίου σε κοινή συνέντευξη τύπου με τον Υπουργό Υγείας Βασίλη Κικίλια. Η απόφαση εντάσσεται στο Σχέδιο Έκτακτης Ανάγκης του Υπουργείου Υγείας και δυστυχώς κατέστη αναγκαία λόγω του μικρού αριθμού ιδιωτών ιατρών που δήλωσαν ότι συνδράμουν οικειοθελώς την εθνική προσπάθεια για τη στήριξη των νοσοκομείων του Ε.Σ.Υ. και την προστασία της Δημόσιας Υγείας.

Τι σημαίνει «επίταξη ιατρικών υπηρεσιών»;

Σημαίνει υποχρεωτική ένταξη ιδιωτών ιατρών στο Ε.Σ.Υ. για ορισμένο χρονικό διάστημα, προκειμένου να συνδράμουν τις δημόσιες δομές.

·Ποια κίνητρα έχουν δοθεί στους ιατρούς που δεν είναι μόνιμοι ιατροί του Ε.Σ.Υ;
Το Υπουργείο Υγείας έχει προβεί σε μια σειρά νομοθετικών πρωτοβουλιών με σκοπό να δώσει κίνητρα και διευκολύνσεις στους ιατρούς, ώστε να ενταχθούν και να ενισχύσουν το Ε.Σ.Υ.

Οι ιατροί που είχαν αιτηθεί για ειδίκευση μέχρι τις 15/12/2020, μπόρεσαν άμεσα να προσέλθουν στα νοσοκομεία επιθυμίας τους και να απασχοληθούν για 4 μήνες, δηλαδή μέχρι να έρθει κανονικά η σειρά διορισμού τους, το εν λόγω διάστημα να προσμετράται ως χρόνος άσκησης στην ειδικότητα.

Επίσης, απαλλάχθηκαν από τη εκπλήρωση υπηρεσίας υπαίθρου (αγροτικό) οι ιατροί που έχουν εγγραφεί στο Α΄ έτος Ιατρικών Σχολών της ημεδαπής και αλλοδαπής μέχρι και το ακαδημαϊκό έτος 2005-2006, ώστε μεγάλος αριθμός ιατρών να αποκτήσουν άμεσα το δικαίωμα στις εξετάσεις ειδικότητας και της συμμετοχής τους στις προκηρύξεις μόνιμων θέσεων ιατρών Ε.Σ.Υ.

Επιπλέον, έχουν απαλλαγεί από την υποχρέωση εκπλήρωση υπηρεσίας υπαίθρου (αγροτικό), οι ιατροί που έχουν αποκτήσει ή θα ασκηθούν προς απόκτηση του τίτλου ειδικότητας Αναισθησιολογίας και για τους ιατρούς που θα δώσουν εξετάσεις έως και την 31η Δεκεμβρίου 2021 για την ειδικότητα Πνευμονολογίας/Φυματιολογίας.

Δόθηκαν και οικονομικά κίνητρα ή η δυνατότητα μόνιμου διορισμού στο Ε.Σ.Υ.;

Φυσικά. Τους δόθηκε η δυνατότητα συνεργασίας με έκδοση δελτίου παροχής υπηρεσιών, με αφορολόγητη μηνιαία αμοιβή δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ. Πέραν αυτού, προβλέπεται και αμοιβή για τη συμμετοχή τους σε εφημερίες – εφόσον συμμετέχουν – ίση με αυτή του Επιμελητή Β’.

Σε περίπτωση συμμετοχής των εν λόγω ιατρών σε διαδικασία επιλογής πλήρωσης θέσεων ιατρών Ε.Σ.Υ., οι διανυόμενοι μήνες παροχής υπηρεσιών μοριοδοτούνται σύμφωνα με τα ισχύοντα για τους επικουρικούς ιατρούς των δημόσιων νοσοκομείων.

Επίσης, δόθηκε η δυνατότητα μόνιμου διορισμού στους ιατρούς με ειδικότητα στην Πνευμονολογία-Φυματιολογία, Καρδιολογία, Αναισθησιολογία, Παιδιατρική, Χειρουργική Παίδων, Χειρουργική, Εσωτερική Παθολογία και Νεφρολογία, που υπηρέτησαν εντός του 2020 ως επικουρικό ιατρικό προσωπικό στις Μ.Ε.Θ. Ενηλίκων και Παίδων και Μ.Ε.Ν.Ν.

(Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών), μετά από αίτησή τους να διοριστούν, με βαθμό επιμελητή Β, σε οργανικές θέσεις ιατρών κλάδου Ε.Σ.Υ. των μονάδων Μ.Ε.Θ. και Μ.Ε.Ν.Ν.

Επίσης, οι εν λόγω ιατροί έχουν απαλλαχθεί από την υπηρεσία υπαίθρου (αγροτικό).

Έχετε μεριμνήσει για την πληρωμή των εφημεριών;

Τον τελευταίο 1,5 χρόνο έχουμε νομοθετήσει διατάξεις προκειμένου να διασφαλιστεί η έγκαιρη και σε ολόκληρον καταβολή των εφημεριών των Ιατρών των Δημοσίων Νοσοκομείων και των Κέντρων Υγείας:

1. Αυξήσαμε το ποσοστό των πρόσθετων εφημεριών από 9% σε 15%, για περίοδο 7 μηνών (από 1-3-2020 έως 30-6-2020, και από 1-10-2020 έως 31-12-2020), προκειμένου να μην υπάρχουν περικοπές εφημεριών. Προχωρούμε στην έκδοση νέας ΚΥΑ για την αύξηση του ποσοστού μετά την 1η Ιανουαρίου 2021.

2. Για τις λίγες περιπτώσεις που το ποσοστό των πρόσθετων εφημεριών υπερβαίνει το 15%, νομιμοποιήσαμε την υπέρβαση των εφημεριών, προκειμένου να μην χάσει ούτε ένα ευρώ κανένας γιατρός. Η τελευταία νομιμοποίηση πραγματοποιήθηκε στο τέλος Δεκεμβρίου και θα υπάρξει και νέα παράταση.

3. Στην συντριπτική πλειονότητα των νοσοκομείων, έχει πληρωθεί ο Ιανουάριος του 2021 και ακολουθεί η εκκαθάριση και πληρωμή των επομένων μηνών.

Έχετε καλέσει και τους συνταξιούχους ιατρούς να συνδράμουν;

Βεβαίως και τους καλέσαμε. Τους δόθηκε η δυνατότητα απασχόλησης στο Ε.Σ.Υ. Συγκεκριμένα δύναται να εντάσσονται στο δυναμικό της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, των νοσοκομείων και κάθε οργανικής μονάδας του Εθνικού Συστήματος Υγείας συνταξιούχοι ιατροί, των αναγκαίων ειδικοτήτων (παθολόγων, αναισθησιολόγων, καρδιολόγων, πνευμονολόγων και γενικών ιατρών) και να τους ανατίθενται καθήκοντα για ορισμένο χρονικό διάστημα για την καταπολέμηση της έκτακτης ανάγκης Δημόσιας Υγείας.

Μάλιστα, οι συνταξιούχοι ιατροί που παρέχουν αποκλειστικά τις υπηρεσίες τους στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (Μ.Ε.Θ), εξαιρούνται από την κατά 30% μείωση των κύριων και επικουρικών συντάξεων τους.

Πόσους αφορά η επίταξη, ποια είναι τα κριτήρια και για πόσο χρονικό διάστημα;
Αφορά 206 ιατρούς, με κριτήρια να είναι κάτω των 60 ετών καθώς και να είναι συμβεβλημένοι με τον ΕΟΠΥΥ στις ειδικότητες της Πνευμονολογίας, Παθολογίας και Γενικής Ιατρικής στην Περιφέρεια Αττικής. Η διάρκεια της επίταξης είναι για χρονικό διάστημα ενός μήνα. Θα κληθούν να αναλάβουν καθήκοντα βαθμίδας Επιμελητή Β’, σε νοσοκομεία της 1ης και 2ης ΥΠΕ.

Θα δικαιούνται αμοιβής; Ποια είναι η αμοιβή και ποια τα κίνητρα;

Ναι. Θα δικαιούνται αμοιβής ανάλογης των καθηκόντων τους η οποία θα προσδιοριστεί νομοθετικά.

Πόσοι είναι συνολικά οι πνευμονολόγοι/παθολόγοι και γενικοί ιατροί στην Αττική;

Οι ιδιώτες ιατροί στις ειδικότητες αυτές στην Αθήνα είναι συνολικά 2.140: 1.331 παθολόγοι, 469 πνευμονολόγοι και 340 γενικοί ιατροί.

Στον Πειραιά οι ιατροί των συναφών ειδικοτήτων είναι 370.

· Έχουν οι ιδιώτες ιατροί οι οποίοι θα ενισχύσουν τα νοσοκομεία του ΕΣΥ, αστική ευθύνη;

Όχι. Όσοι ιδιώτες ιατροί ενταχθούν στο Ε.Σ.Υ. καλύπτονται νομικά από τις ισχύουσες διατάξεις για τους ιατρούς του Ε.Σ.Υ. Άρα δεν έχουν ατομική αστική ευθύνη έναντι τρίτου (ασθενή ή συγγενών του), όπως έχει γνωμοδοτήσει σχετικά και ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών.

Έχουν οι ιδιώτες ιατροί, οι οποίοι θα ενισχύσουν τα νοσοκομεία του ΕΣΥ, τη δυνατότητα να διατηρούν τα ιδιωτικά τους ιατρεία;

Ναι. Έχουν τη δυνατότητα να διατηρούν τα ιδιωτικά τους ιατρεία, πέραν του ωραρίου της υπηρεσίας τους στα νοσοκομεία του Ε.Σ.Υ.