Σύμφωνα με ανακοίνωση της Επιτροπής, η υπόθεση εξετάζεται κατά προτεραιότητα και έχει ήδη ανατεθεί σε αρμόδιο εισηγητή, εξέλιξη που υποδηλώνει ότι η έρευνα έχει περάσει σε κρίσιμη φάση. Οι αρχές διερευνούν κατά πόσο οι πρακτικές των εμπλεκόμενων επιχειρήσεων συνιστούν παραβιάσεις της ελληνικής και ευρωπαϊκής νομοθεσίας περί ανταγωνισμού, ιδίως των άρθρων 2 του Ν. 3959/2011 και 101 και 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ).

Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται η πιθανότητα ύπαρξης συμπράξεων μεταξύ επιχειρήσεων -μέσω συμφωνιών ή εναρμονισμένων πρακτικών- που ενδέχεται να περιορίζουν τον ανταγωνισμό στην αγορά εμβασμάτων. Παράλληλα, εξετάζεται το ενδεχόμενο καταχρηστικής εκμετάλλευσης δεσπόζουσας θέσης, καθώς και πρακτικών αποκλεισμού ανταγωνιστών μέσω παράλληλων δικτύων συμφωνιών προώθησης συγκεκριμένου σήματος.

Η νομοθεσία προβλέπει αυστηρές απαγορεύσεις τόσο για οριζόντιες και κάθετες συμπράξεις που στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό, όσο και για μονομερείς πρακτικές που συνιστούν πρόσκληση σε απαγορευμένες συμπράξεις ή ανακοίνωση μελλοντικών προθέσεων τιμολόγησης προς ανταγωνιστές.

Ο τελικός χρόνος ολοκλήρωσης εξαρτάται από την πολυπλοκότητα της υπόθεσης, τον όγκο των στοιχείων και τη συνεργασία των ελεγχόμενων επιχειρήσεων.

Αναλυτικά η ανακοίνωση αναφέρει:

Η Επιτροπή Ανταγωνισμού (ΕΑ) προχώρησε, κατ' εφαρμογή του άρθρου 15 του Ν. 3959/2011 περί προστασίας του ελεύθερου ανταγωνισμού, όπως ισχύει, στην κατά προτεραιότητα εξέταση και ανάθεση σε αρμόδιο Εισηγητή της διερεύνησης συγκεκριμένων πρακτικών επιχειρήσεων δραστηριοποιούμενων στον αγορά των υπηρεσιών εκτέλεσης εμβασμάτων.

Οι πρακτικές αυτές διερευνώνται στο πλαίσιο υποβληθείσας καταγγελίας για ενδεχόμενες παραβάσεις του άρθρου 2 του Ν. 3959/2011 περί «Προστασίας του ελεύθερου ανταγωνισμού», ως ισχύει, καθώς και των άρθρων 101 και 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) και σχετικής αυτεπάγγελτης έρευνας της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού (ΓΔΑ) στον κλάδο των υπηρεσιών εκτέλεσης εμβασμάτων προκειμένου να διερευνηθεί τυχόν παράβαση των άρθρων 1 του Ν. 3959/2011 και 101 ΣΛΕΕ λόγω σωρευτικών αποτελεσμάτων αποκλεισμού μέσω παράλληλων δικτύων συμφωνιών προώθησης συγκεκριμένου σήματος.

Νομικό πλαίσιο

Η ΕΑ, θεματοφύλακας της εύρυθμης λειτουργίας της ελεύθερης αγοράς, είναι επιφορτισμένη με την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού βάσει του Ν. 3959/2011 και των άρθρων 101/102 ΣΛΕΕ.

* Τα άρθρα 1 του Ν. 3959/2011 και 101 ΣΛΕΕ απαγορεύουν συμπράξεις μεταξύ επιχειρήσεων (συμφωνίες, αποφάσεις ενώσεων επιχειρήσεων ή εναρμονισμένες πρακτικές) που έχουν ως αντικείμενο ή αποτέλεσμα τον περιορισμό του ανταγωνισμού.

* Το άρθρο 1Α του Ν. 3959/2011 απαγορεύει μονομερείς πρακτικές που συνιστούν πρόσκληση σε απαγορευμένη σύμπραξη και ανακοίνωση μελλοντικών προθέσεων τιμολόγησης προϊόντων και υπηρεσιών προς ανταγωνιστές.

* Τα άρθρα 2 του Ν. 3959/2011 και 102 ΣΛΕΕ απαγορεύουν την καταχρηστική εκμετάλλευση δεσπόζουσας θέσης.

Επόμενα βήματα

Η ανάθεση σε Εισηγητή σημαίνει ότι η έρευνα της ΕΑ βρίσκεται σε ιδιαίτερα προχωρημένο στάδιο και συνεπάγεται την εκκίνηση των προθεσμιών των παρ. 4 και 5 του άρθρου 15 του Ν. 3959/2011 για τη λήψη απόφασης, ωστόσο δεν προδικάζει το περιεχόμενο της εισήγησης ή/και της απόφασης της ΕΑ. Η νόμιμη προθεσμία είναι ενδεικτική και ο χρόνος εξέτασης κάθε υπόθεσης εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από την πολυπλοκότητά της, τον όγκο του διοικητικού φακέλου, καθώς και τον αριθμό και το βαθμό συνεργασίας των ελεγχόμενων επιχειρήσεων.

Η ενδιάμεση αυτή έκθεση αποτυπώνει τη διάρθρωση του κλάδου τραπεζικών καταθέσεων, την προσφορά και τη ζήτηση, εξετάζει αναλυτικά τις παραμέτρους που καθορίζουν το ύψος των επιτοκίων και καταγράφει την πορεία των επιτοκίων καταθετικών λογαριασμών για την περίοδο 2019 έως τις αρχές του 2025.

Βασικό αντικείμενο της έρευνας είναι οι τραπεζικές καταθέσεις (καταθέσεις όψεως, ταμιευτηρίου και προθεσμίας), οι οποίες αποτελούν βασική πηγή χρηματοδότησης των πιστωτικών ιδρυμάτων και βασικό μέσο αποταμίευσης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στις προθεσμιακές καταθέσεις, καθώς αυτές αποτελούν το κύριο αποταμιευτικό προϊόν στην ελληνική αγορά, σε αντίθεση με τις καταθέσεις ταμιευτηρίου, οι οποίες στην πράξη λειτουργούν κυρίως ως λογαριασμοί πληρωμών με ελάχιστη ή μηδενική απόδοση. Από το πεδίο της έρευνας εξαιρούνται τα δάνεια λόγω του υψηλού βαθμού εξατομίκευσης, των σχετικών κρατικών παρεμβάσεων καθώς και τα μικτά καταθετικά-επενδυτικά προϊόντα,  λόγω του επενδυτικού κινδύνου που ενέχουν, στοιχεία που θα αλλοίωναν τη δυνατότητα εξαγωγής γενικών και αξιόπιστων συμπερασμάτων

Η μεθοδολογία της Έκθεσης βασίζεται σε συνδυασμό ποσοτικών και ποιοτικών εργαλείων: ερωτηματολόγια προς συστημικές και μη συστημικές τράπεζες, στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, ανάλυση εσωτερικών εγγράφων τραπεζών, βιβλιογραφική έρευνα και έρευνα καταναλωτών σχετικά με τις αποταμιευτικές συνήθειες και τις προτιμήσεις ιδιωτών και επιχειρήσεων. Επιπλέον, η Επιτροπή Ανταγωνισμού συνεργάστηκε με τον εξωτερικό επιστημονικό εμπειρογνώμονα, καθηγητή Μάρκο Ζαχαριάδη.

Μέσα από αυτή την έρευνα, η Ενδιάμεση Έκθεση αναδεικνύει τη σύνθετη και πολυπαραγοντική διάσταση του ζητήματος των χαμηλών επιτοκίων καταθέσεων στον εγχώριο κλάδο, και καταγράφει τους ακόλουθους προβληματισμούς/ διαπιστώσεις που σχετίζονται με την επίδραση στη διαμόρφωση του ύψους των επιτοκίων:

• την ολιγοπωλιακή δομή της αγοράς και των υψηλών εμποδίων εισόδου,
• διάφορες παραμέτρους, με προεξάρχουσα την υπερβάλλουσα ρευστότητα των τραπεζών, οι οποίες ενδέχεται να στερούν από τις τράπεζες το κίνητρο να ενσωματώνουν πληρέστερα και ταχύτερα τυχόν αυξήσεις των επιτοκίων πολιτικής της ΕΚΤ,
• την αδράνεια των καταναλωτών ως προς την αναζήτηση και ενδεχόμενη αλλαγή παρόχου, η οποία μπορεί να εδραιώσει την ήδη ολιγοπωλιακή δομή της αγοράς.

Με την καταγραφή προβληματισμών και τη διατύπωση προκαταρκτικών θέσεων και προτάσεων, η παρούσα Έκθεση φιλοδοξεί να προκαλέσει έναν ειλικρινή και ανοιχτό διάλογο με τους αρμόδιους φορείς και τα ενδιαφερόμενα μέρη, με στόχο την ενίσχυση του ανταγωνισμού προς όφελος των καταθετών.

Η κλαδική έρευνα καταδεικνύει ότι:

• η αύξηση των καταθέσεων την εξεταζόμενη περίοδο αφορά κυρίως καταθέσεις υψηλής ρευστότητας και χαμηλής απόδοσης,
• η μετακύλιση των αυξήσεων των επιτοκίων πολιτικής της ΕΚΤ στα επιτόκια καταθέσεων υπήρξε περιορισμένη, καθυστερημένη και άνιση,
• το κόστος ευκαιρίας της διακράτησης τραπεζικών καταθέσεων παραμένει υψηλό, ενισχύοντας τη στροφή των καταθετών σε εναλλακτικές τοποθετήσεις,
• η δομή και τα χαρακτηριστικά της ελληνικής τραπεζικής αγοράς δεν ευνοούν την ανάπτυξη έντονου ανταγωνισμού στα καταθετικά επιτόκια.

Με βάση τα ανωτέρω, η Έκθεση καταλήγει σε διαπιστώσεις και προτάσεις που αποσκοπούν να ενισχύσουν τη διαφάνεια, τη συγκρισιμότητα των καταθετικών προϊόντων και την κινητικότητα των καταθετών, καθώς και την αποτελεσματικότερη μετακύλιση των μεταβολών της νομισματικής πολιτικής προς όφελος των καταναλωτών. Οι προτάσεις αυτές αποσκοπούν στη βελτίωση της λειτουργίας του ανταγωνισμού στην αγορά τραπεζικών καταθέσεων και, κατ’ επέκταση, στη στήριξη της αποταμίευσης και της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Συγκεκριμένα η Επιτροπή Ανταγωνισμού προτείνει :

1. Ενίσχυση ανταγωνισμού μέσω νέων εισόδων και επεκτάσεων (π.χ. Attica/Credia Bank, συνεταιριστικές τράπεζες, Viva Bank), με στόχο την πίεση για καλύτερα επιτόκια.
2. Δημιουργία κρατικών αποταμιευτικών λογαριασμών τύπου Livret A/LEP (γαλλικό μοντέλο), με κρατικά καθοριζόμενο επιτόκιο, ως συμπληρωματικό εργαλείο χρηματοδότησης του κρατικού προϋπολογισμού και ενίσχυσης αποδόσεων για μικροκαταθέτες, με την επιφύλαξη αξιολόγησης της δυνατότητας εφαρμογής και της σχετικής δημοσιονομικής αποτελεσματικότητας.
3. Ανάπτυξη γνήσιων αποταμιευτικών προϊόντων (π.χ. fidelity premium όπως στο Βέλγιο), που επιβραβεύουν τη διακράτηση κεφαλαίων με προνομιακό επιτόκιο, προσφέροντας ισορροπία μεταξύ απόδοσης και ευελιξίας έναντι της ισχύουσας κατάστασης.
4. Αύξηση κινητικότητας καταθετών με καλύτερη ενημέρωση και σύγκριση επιτοκίων (δημοσιεύσεις ΤτΕ, ιστοσελίδες σύγκρισης), απλοποίηση/προώθηση της «αλλαγής παρόχου», πιθανή επέκτασή της σε επιχειρήσεις και μακροπρόθεσμα διερεύνηση φορητότητας αριθμού λογαριασμού σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Ενόψει των ανωτέρω, η ΕΑ καλεί όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να καταθέσουν τις θέσεις τους σχετικά με τα εξεταζόμενα ζητήματα μέσω υπομνημάτων στην ηλεκτρονική διεύθυνση deposits@epant.gr.μέχρι τις 16 Φεβρουαρίου 2026 ή/και διά της συμμετοχής τους σε τηλεδιαβούλευση, η οποία θα διεξαχθεί το Φεβρουάριο του 2026, σε ημερομηνία που θα ανακοινωθεί το επόμενο διάστημα.

Η ΕΑ διερευνά ενδεχόμενες οριζόντιες συμφωνίες/εναρμονισμένες πρακτικές μεταξύ των ελεγχόμενων επιχειρήσεων με αντικείμενο την παρεμπόδιση, τον περιορισμό ή τη νόθευση του ανταγωνισμού κατά παράβαση των άρθρων 1 ν. 3959/2011 περί «Προστασίας του Ελεύθερου Ανταγωνισμού» και 101 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), ιδίως μέσω του άμεσου ή έμμεσου καθορισμού τιμών και άλλων όρων συναλλαγής ή/και μέσω του περιορισμού ή του ελέγχου της παραγωγής/διάθεσης. Η ΕΑ διερευνά επίσης ενδεχόμενη καταχρηστική εκμετάλλευση δεσπόζουσας θέσης επιχείρησης, κατά παράβαση των άρθρων 2 ν. 3959/2011 και 102 ΣΛΕΕ, ιδίως μέσω της επιβολής μη δίκαιων τιμών ή άλλων όρων συναλλαγής ή/και μέσω του περιορισμού της παραγωγής/διάθεσης ηλεκτρικής ενέργειας.

Σημειώνεται ότι η διεξαγωγή ελέγχων γίνεται σε επιχειρήσεις από τις οποίες μπορεί να συλλεχθούν στοιχεία για αντι-ανταγωνιστικές πρακτικές στην ερευνώμενη αγορά και δεν προδικάζει ότι οι επιχειρήσεις έχουν εμπλακεί σε αντι-ανταγωνιστική συμπεριφορά ούτε προδικάζει το αποτέλεσμα της έρευνας.

Η αυτεπάγγελτη έρευνα της ΕΑ διενεργείται με τη συνδρομή της  Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ), στο πλαίσιο συντονισμένης προσπάθειας των δύο Ανεξάρτητων Αρχών για τη διερεύνηση παραβάσεων στο πλαίσιο των διακριτών αρμοδιοτήτων τους.

Η ΡΑΑΕΥ έχει εκκινήσει αυτεπάγγελτη έρευνα για παραβιάσεις του Κανονισμού REMIT (Κανονισμός 1227/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την ακεραιότητα και τη διαφάνεια στη χονδρική αγορά ενέργειας, όπως τροποποιήθηκε από τον νέο Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1106), από επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην αγορά ενέργειας.

Νομικό πλαίσιο

Η ΕΑ, θεματοφύλακας της εύρυθμης λειτουργίας της ελεύθερης αγοράς, είναι επιφορτισμένη με την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού βάσει του ν. 3959/2011 και των άρθρων 101/102 ΣΛΕΕ.

Τα άρθρα 1 του ν. 3959/2011 και 101 ΣΛΕΕ απαγορεύουν συμπράξεις μεταξύ επιχειρήσεων (συμφωνίες, αποφάσεις ενώσεων ή εναρμονισμένες πρακτικές) που έχουν ως αντικείμενο ή αποτέλεσμα τον περιορισμό του ανταγωνισμού.
Το άρθρο 1Α του ν. 3959/2011 απαγορεύει μονομερείς πρακτικές που συνιστούν πρόσκληση σε απαγορευμένη σύμπραξη και ανακοίνωση μελλοντικών προθέσεων τιμολόγησης προϊόντων και υπηρεσιών προς ανταγωνιστές.
Τα άρθρα 2 του ν. 3959/2011 και 102 ΣΛΕΕ απαγορεύουν την καταχρηστική συμπεριφορά επιχειρήσεων με δεσπόζουσα θέση στην αγορά.
Η ΕΑ επισημαίνει ότι στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, θα παρεμβαίνει κατά άμεση προτεραιότητα όπου κρίνεται απαραίτητο και θα εξετάζει κάθε σχετική περίπτωση που θα υποπέσει στην αντίληψή της, με την υποβολή καταγγελίας, αίτησης επιείκειας ή ανώνυμων σχετικών πληροφοριών μέσω του ασφαλούς ψηφιακού περιβάλλοντος (whistleblowing) ή άλλως, και θα επιβάλλει αυστηρότατες διοικητικές κυρώσεις στις επιχειρήσεις που τυχόν μετέρχονται αντι-ανταγωνιστικών πρακτικών βάσει των διατάξεων του ν. 3959/2011 και 101/102 ΣΛΕΕ.

Το πρόγραμμα επιείκειας της ΕΑ

Η διαπίστωση συμμετοχής επιχείρησης ή ένωσης επιχειρήσεων σε συμφωνίες καρτελικής φύσεως, δηλαδή σε μυστικές συμφωνίες μεταξύ ανταγωνιστών, οι οποίες έχουν ως αντικείμενο τον καθορισμό τιμών ή ποσοτήτων, κατανομή πελατών ή μεριδίων αγοράς, ή βάσει των οποίων λαμβάνει χώρα νόθευση διαγωνισμών, μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικά πρόστιμα από την ΕΑ, σε ποινικές κυρώσεις των υπεύθυνων φυσικών προσώπων και σε αποκλεισμό των εμπλεκόμενων επιχειρήσεων από δημόσιους διαγωνισμούς και συμβάσεις παραχωρήσεων για τρία (3) έτη από την έκδοση της απόφασης.

Η ένταξη στο πρόγραμμα επιείκειας της ΕΑ έχει σημαντικά πλεονεκτήματα για τις επιχειρήσεις, ενώσεις επιχειρήσεων και τα φυσικά πρόσωπα που έχουν εμπλακεί σε τέτοιου είδους συμφωνίες, καθώς με αυτή επιτυγχάνεται:

• Ολική ή μερική απαλλαγή από τα διοικητικά πρόστιμα ή μείωση αυτών,
• Εξάλειψη του αξιοποίνου ή μειωμένη ποινή για τα υπαίτια φυσικά πρόσωπα,
• Πλήρης απαλλαγή της επιχείρησης από κάθε είδους διοικητικές κυρώσεις, και
• Μη αποκλεισμό των επιχειρήσεων από τους δημόσιους διαγωνισμούς ή τις συμβάσεις παραχώρησης.

Για τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία υπαγωγής στο πρόγραμμα επιείκειας της ΕΑ, δείτε https://www.epant.gr/nomothesia/nomothesia-antagonismou/programma-epieikias.html ή επικοινωνήστε στο 210 88 09 100.

Για το σύστημα ανώνυμης πληροφόρησης της ΕΑ επισκεφθείτε την ιστοσελίδα https://www.epant.gr/whistleblowing.

Η Χαρά Νικολοπούλου τοποθετήθηκε αναφορικά με τις διατάξεις του σχεδίου νόμου που αφορούν στην Επιτροπή Ανταγωνισμού -σε συνέχεια διευκρινίσεων της επιτροπής όπως αυτές δημοσιοποιήθηκαν με το Δελτίο Τύπου της 7/11/2025, το οποίο είναι διαθέσιμο στον επίσημο ιστότοπο της Επιτροπής: Δελτίο Τύπου - Τροποποιήσεις του ν. 3959/2011 - και απαντώντας σε ερωτήσεις σχετικά με τον ευρύτερο ρόλο της επιτροπής σημείωσε: «Επιχειρηματικές συμπεριφορές που αφορούν οριζόντιες ή κάθετες συμπράξεις ή κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης και παράβασης των κανόνων του ελεύθερου ανταγωνισμού είναι αρμοδιότητα της Επιτροπής Ανταγωνισμού».

Η ίδια συνέχισε λέγοντας:

«Η αύξηση του κόστους ζωής αποτελεί ένα σύνθετο οικονομικό φαινόμενο, το οποίο προφανώς η Επιτροπή Ανταγωνισμού παρακολουθεί στενά και παρεμβαίνει στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της. Τα τελευταία χρόνια έχουμε παρέμβει με τη διαπίστωση αντι-ανταγωνιστικών πρακτικών σε πλήθος κλάδων της οικονομίας - από τα παιδικά καρότσια έως τις τράπεζες και από τα εργαλεία χειρός μέχρι το πετρέλαιο, από τα βρεφικά είδη και τα δημητριακά ως τις σχολικές τσάντες, τα καλλυντικά, τις λευκές συσκευές, τους ομίλους αγορών. Έχουμε πραγματοποιήσει δεκάδες ελέγχους και, σε κάθε περίπτωση που διαπιστώνεται αντι-ανταγωνιστική πρακτική, επιβάλλονται οι προβλεπόμενες κυρώσεις.

Αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε εξέλιξη έρευνες που αφορούν προϊόντα και υπηρεσίες πολύ κοντά στην καθημερινότητα του Έλληνα καταναλωτή, όπως ο καφές, οι σχολικές εκδρομές και τα φροντιστήρια. Να σας υπενθυμίσω ότι, στο πλαίσιο του ελέγχου συγκεντρώσεων, πολύ πρόσφατα δεν εγκρίναμε τη συγχώνευση των ΙΕΚ ΑΚΜΗ και ΙΕΚ ΔΕΛΤΑ, θέσαμε όρους για τη χρήση του εμπορευματικού κέντρου στο Θριάσιο, ενώ προχωρήσαμε σε εκτεταμένους ελέγχους στην ακτοπλοΐα - όχι μόνο στους δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς, αλλά και στη γραμμή Παλούκια–Πέραμα, η οποία είναι η μεγαλύτερη σε όγκο στην Ελλάδα και μία από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη.

Επιπλέον, έχουμε ερευνήσει την κατάσταση στη φέτα, στις ζωοτροφές, στα κτηνιατρικά φαρμακευτικά προϊόντα και στο ελαιόλαδο, δημοσιεύσαμε επίσης τις απόψεις μας για την ακτοπλοΐα και σκοπεύουμε να κάνουμε το ίδιο το επόμενο διάστημα για τα επιτόκια. Όλες αυτές οι παρεμβάσεις μας είναι δημοσιευμένες και θα τις βρείτε στην ιστοσελίδα, στις ετήσιες εκθέσεις, στα ενημερωτικά δελτία και στην παρουσία μας στα Μέσα Κοινωνικής δικτύωσης.

Η αύξηση του κόστους ζωής δεν μπορεί να αποδοθεί σε έναν μόνο παράγοντα. Δεν ευθύνεται αποκλειστικά το ενεργειακό κόστος, ούτε μόνο η έλλειψη παραγωγής στην Ελλάδα, ούτε μόνο ο πληθωρισμός, ούτε μόνο η αντιανταγωνιστική συμπεριφορά των επιχειρήσεων. Πρόκειται για ένα σύνθετο πρόβλημα που απαιτεί ουσιαστική και συνεργατική αντιμετώπιση. Και ναι, για την αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού, ο καταναλωτής πρέπει να έχει μία ισχυρή φωνή, να είναι ενημερωμένος και να προστατεύεται».

Η διαδικασία της Κανονιστικής Παρέμβασης επικεντρώνεται στην εξέταση συγκεκριμένων συνθηκών αγοράς, οι οποίες δύνανται να οδηγήσουν σε προβλήματα στη λειτουργία της ανταγωνιστικής διαδικασίας, τα οποία δεν δύνανται να επιλυθούν με την εφαρμογή των άρθρων 1, 2 και 5 μέχρι 10 του Ν. 3959/2011. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού οφείλει να δημοσιοποιήσει τις απόψεις της ως προς τη μη ύπαρξη συνθηκών ανταγωνισμού στον υπό εξέταση κλάδο και να θέσει αυτές σε δημόσια διαβούλευση.

Η Έκθεση Πρώτων Απόψεων της ΕΑ δημοσιεύθηκε τον Αύγουστο του 2024 και είναι διαθέσιμη εδώ. Η Έκθεση αυτή ανέλυσε (α) τη δομή και συνθήκες ανταγωνισμού σε κάθε στάδιο της εφοδιαστικής αλυσίδας του κλάδου (διύλιση, εμπορία και λιανική διάθεση), (β) το θεσμικό πλαίσιο της αγοράς των πετρελαιοειδών στην Ελλάδα, (γ) την εξέλιξη των τιμών, εμπορικών ροών και δεικτών κερδοφορίας στα στάδια διύλισης και εμπορίας, (δ) τον τρόπο τιμολόγησης των υπό εξέταση προϊόντων και τους παράγοντες που επηρέασαν τα επίπεδα τιμών στην περίοδο αναφοράς και (ε) το φαινόμενο της ασυμμετρίας στην μετακύλιση αυξήσεων τιμών (‘rockets and feathers’).

Η παρούσα Έκθεση Δεύτερων Απόψεων δημοσιεύεται σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 11 Ν. 3959/2011, σύμφωνα με την οποία, μετά το πέρας της πρώτης δημόσιας διαβούλευσης και εφόσον η ΕΑ διαπιστώνει ξανά ότι στον συγκεκριμένο κλάδο της οικονομίας δεν υπάρχουν συνθήκες αποτελεσματικού ανταγωνισμού, ανακοινώνει συγκεκριμένα μέτρα τα οποία θεωρεί ότι είναι απολύτως αναγκαία, πρόσφορα και σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, για τη δημιουργία συνθηκών αποτελεσματικού ανταγωνισμού.

Η Έκθεση Δεύτερων Απόψεων της ΕΑ, η οποία περιλαμβάνει τα προτεινόμενα μέτρα, δημοσιεύεται σήμερα και τίθεται σε δημόσια διαβούλευση.

Το πλήρες κείμενο της Έκθεσης παρατίθεται ολόκληρο εδώ.

ΣΥΝΟΨΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΜΕΤΡΩΝ

Α. Ενίσχυση των εισαγωγών με σύσταση Κεντρικού Φορέα Διατήρησης Αποθεμάτων

Ο φορέας αυτός θα τελεί υπό την εποπτεία της ΡΑΑΕΥ. Ο ΚΦΔΑ θα τηρεί τα αποθέματα ασφαλείας για λογαριασμό των υπόχρεων έναντι καθορισμένου τιμήματος, το οποίο θα καταβάλλεται από όλους τους υπόχρεους ανάλογα με τις συνολικές καταναλώσεις τους κατά το προηγούμενο έτος. Με αυτό τον τρόπο, όσοι δραστηριοποιούνται στη σχετική αγορά θα έχουν τη δυνατότητα να διατηρούν τα αποθέματα ασφαλείας που υποχρεούνται βάσει του νόμου, χωρίς να αποθαρρύνονται από την πραγματοποίηση εισαγωγών (ολοκληρωτικά ή περιορισμένης έστω κλίμακας). To εν λόγω μέτρο κρίνεται αναγκαίο, πρόσφορο και αποτελεσματικό για την πραγμάτωση του επιδιωκόμενου σκοπού, ήτοι την ενίσχυση της έντασης του ανταγωνισμού στο στάδιο της διύλισης μέσω ενίσχυσης των εισαγωγών, ιδίως από μη καθετοποιημένες εταιρείες εμπορίας.

Με τη σύσταση ΚΦΔΑ, οι εταιρίες εμπορίας (ιδίως οι μη καθετοποιημένες) θα μπορούν να πραγματοποιούν εισαγωγές, χωρίς άμεση διασύνδεση των εισαγωγών αυτών με το επιπλέον κόστος που συνεπάγεται η τήρηση ανάλογων αποθεμάτων ή/και συνακόλουθων αποθηκευτικών χώρων. Επιπλέον, η θέσπιση ανεξάρτητου ΚΦΔΑ δεν θα επιτρέπει την εμφάνιση και «συντήρηση» του διαπραγματευτικού πλεονεκτήματος των εγχώριων εταιριών διύλισης ως πιστοποιημένων αποθηκευτικών φορέων τήρησης αποθεμάτων ασφαλείας, το οποίο μπορεί να οδηγήσει σε στρέβλωση των συνθηκών ανταγωνισμού στην εν λόγω σχετική αγορά μέσω ενδεχόμενης άρνησης πώλησης, καταχρηστικών πρακτικών (συμπεριλαμβανομένων τυχόν καταχρηστικών πρακτικών προσδιορισμού του κόστους τήρησης αποθεμάτων ασφαλείας, όπως υπερβολική ή διακριτική τιμολόγηση, και συνακόλουθη χειραγώγησης των τιμών) προνομιακής μεταχείρισης των συμμετεχόντων Με την ενίσχυση των εισαγωγών, αναμένεται να ενισχυθεί η ένταση του ανταγωνισμού στο στάδιο της διύλισης.

Είναι αναγκαίο να υπάρξει μια θεσμική καταγραφή, παρακολούθηση και εποπτεία των αποθηκευτικών χώρων για πετρελαιοειδή.

Γ. Κατάργηση ρητρών αποκλειστικότητας στις συμβάσεις αποθήκευσης

Οι ρήτρες αποκλειστικότητας στις υπάρχουσες συμβάσεις (συν)αποθήκευσης ή/και εξυπηρέτησης καυσίμων δεν κρίνονται ούτε πρόσφορες ούτε αναγκαίες για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού, ήτοι του ομαλού εφοδιασμού του συνόλου της χώρας, αλλά ούτε και για τον σκοπό της ορθολογικότερης διαχείρισης των διαθέσιμων αποθηκευτικών χώρων. Αντιθέτως, μία τέτοια ορθολογική διαχείριση των αποθηκευτικών χώρων είναι αναγκαία προεργασία για να ενισχυθεί η δυνατότητα πραγματοποίησης εισαγωγών, να διευκολυνθεί η τήρηση αποθεμάτων ασφαλείας και να ενισχυθούν οι συνθήκες αποτελεσματικού ανταγωνισμού στην αγορά προμήθειας, ο οποίος εν τοις πράγμασι παρεμποδίζεται από τις ρήτρες αποκλειστικής αποθήκευσης.

Προτείνεται να μην περιλαμβάνονται εφεξής ρήτρες αποκλειστικότητας ως προς την αποθήκευση των καυσίμων σε συμβάσεις αποθήκευσης/εξυπηρέτησης καυσίμων σε ιδιόκτητες εγκαταστάσεις τρίτων εταιρειών. Η αποκλειστικότητα στη χρήση αποθηκευτικών χώρων εν τέλει κατατείνει σε αποκλειστική προμήθεια έναντι αντιτίμου του ιδιοκτήτη της εγκατάστασης από τις αντισυμβαλλόμενες εταιρείες διύλισης, εμποδίζοντας κατά τον τρόπο αυτό τη διενέργεια εισαγωγών, ενώ η έρευνα έδειξε ότι ο σκοπός σύναψης των συμβάσεων αυτών εξυπηρετείται και χωρίς τις εν λόγω ρήτρες.

Δ. Μείωση της διαφάνειας στη διύλιση

Προκειμένου να μειωθεί ο κίνδυνος σιωπηρής συμπαιγνίας στη διύλιση προτείνεται η μείωση της διαφάνειας ως προς τις τιμές. Βάσει της ΥΑ οικ. 3006 ΦΕΚ Β’ 554/2007 γνωστοποιείται με ηλεκτρονικό μέσο στις εταιρείες εμπορίας η τιμή πώλησης των πετρελαιοειδών που προορίζονται για την εγχώρια αγορά το αργότερο έως της 10:00 το πρωί της ημέρας παράδοσής της. Η γνωστοποίηση αυτή θα πρέπει να γίνεται με εξατομικευμένη επικοινωνία με τις εταιρείες εμπορίας χωρίς δημοσιοποίηση των τιμών αυτών, οι οποίες σήμερα αναρτώνται καθημερινά στην ιστοσελίδα της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή. Το ως άνω μέτρο κρίνεται αναγκαίο, πρόσφορο για τη μείωση του επιπέδου διαφάνειας στην αγορά, η οποία διευκολύνει τη σιωπηρή συμπαιγνία, και δεν είναι επαχθές για τις εταιρείες διύλισης.

Ε. Αύξηση της διαφάνειας στη λιανική

Στην Έκθεση Πρώτων Απόψεων αναφέρεται παλαιότερη πρόταση της ΕΑ να τοποθετηθούν ειδικοί ηλεκτρονικοί πίνακες κατά μήκος των εθνικών αυτοκινητοδρόμων προς ενημέρωση των διερχομένων οδηγών για τη λιανική τιμή πώλησης των υγρών καυσίμων (απλή αμόλυβδη και πετρέλαιο κίνησης) στα επόμενα τρία πρατήρια (από το σημείο τοποθέτησης του ειδικού ηλεκτρονικού πίνακα), καθώς και για τη χιλιομετρική απόσταση από αυτά, υποχρέωση η οποία δεν έχει εφαρμοστεί μέχρι σήμερα.

Η τοποθέτηση ηλεκτρονικών πινάκων κατά μήκος των εθνικών οδών, μπορεί να συμπληρωθεί και με άλλα μέτρα που να ενισχύουν την ενημέρωση των τελικών καταναλωτών ως προς τις τιμές ή την ποιότητα των καυσίμων και συγχρόνως συνάδουν καλύτερα με την ψηφιακή εξέλιξη των τελευταίων ετών και την επίδραση που αυτή έχει στην καθημερινότητα των καταναλωτών.

Προτείνεται η θέσπιση από το αρμόδιο Υπουργείο ενός ανάλογου σε αποτελεσματικότητα μέτρου, μέσω της δημιουργίας της ψηφιακής εφαρμογής (application) για την ενημέρωση των καταναλωτών ως προς τις τιμές σε πραγματικό χρόνο και με τρόπο φιλικό προς τον χρήστη. Μια τέτοια εφαρμογή θα μπορούσε να είναι εξέλιξη του υπάρχοντος Παρατηρητηρίου Τιμών προκειμένου να έχει το κύρος και την αξιοπιστία ενός κρατικού φορέα. Η πρόταση της ΕΑ αφορά την δημιουργία μιας φιλικής προς τον χρήστη εφαρμογής που θα περιλαμβάνει τις τιμές των πρατηρίων ανά προϊόν, ανά πρατήριο και ανά γεωγραφική περιοχή σε πραγματικό χρόνο, και θα εμφανίζει στον χρήστη (με βάση την τρέχουσα τοποθεσία του) τα κοντινότερα σε αυτόν πρατήρια και τις τιμές σε αυτά. Το μέτρο αυτό θα ήταν ένα επαρκές μέτρο που θα συντελούσε στην αύξηση της διαφάνειας της αγοράς προς όφελος των καταναλωτών.

Οι πρατηριούχοι θα πρέπει να ενημερώνουν το Παρατηρητήριο Τιμών για τις τιμές τους σε πραγματικό χρόνο και τα δεδομένα αυτόματα να μεταφέρονται στην εφαρμογή, ώστε να γίνεται η σύγκριση και να επιλέγεται το ανά περιοχή φθηνότερο πρατήριο. Συνεπώς, οι καταναλωτές θα μπορούν να επιλέξουν το φθηνότερο καύσιμο ανά πάσα στιγμή, κάτι που με τη σειρά του θα αυξήσει τα κίνητρα των πρατηριούχων να ανταγωνιστούν έντονα ως προς την τιμή και παράλληλα οι ανταγωνιστικές πιέσεις να επεκταθούν στις εταιρείες εμπορίας.

Η AKTOR ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΜΑΕ αποτελεί θυγατρική εταιρεία της AKTOR ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ και έχει ως αντικείμενο δραστηριότητας την ανάπτυξη και διαχείριση της λειτουργίας έργων ΑΠΕ για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Η GREEN LINE δραστηριοποιείται στον κλάδο των ΑΠΕ και, κατά κύριο λόγο, στην κατασκευή και συντήρηση φωτοβολταϊκών πάρκων. Η SUN FORCE ONE συστάθηκε τον Νοέμβριο του 2024 και δραστηριοποιείται στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ.

Η συναλλαγή θα επιφέρει τη μεταβολή του ελέγχου της Επιχείρησης – Στόχου από αποκλειστικό, που έχει σήμερα η GREEN LINE, σε κοινό έλεγχο της AKTOR ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΜΑΕ και της GREEN LINE.

Η συγκέντρωση αφορά στις σχετικές αγορές κατασκευής μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και παραγωγής και προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας σε επίπεδο χονδρικής. Ως γεωγραφική αγορά για την αγορά κατασκευής μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ορίζεται το σύνολο της ελληνικής επικράτειας ενώ για την αγορά παραγωγής και προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας σε επίπεδο χονδρικής ορίζεται το σύνολο της ελληνικής επικράτειας με διάκριση σε Διασυνδεδεμένο και Μη Διασυνδεδεμένο Σύστημα.

Η ΕΑ έκρινε ότι δεν προκύπτουν επηρεαζόμενες από τη συγκέντρωση αγορές σε οριζόντιο ή/και κάθετο επίπεδο. Ως εκ τούτου, παρότι εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της παραγράφου 1 του άρθρου 6 του Ν. 3959/2011, η υπό κρίση συγκέντρωση δεν προκαλεί σοβαρές αμφιβολίες, ως προς το συμβατό αυτής με τις απαιτήσεις λειτουργίας του ανταγωνισμού στις επιμέρους αγορές στις οποίες αφορά.

Με την απόφασή της, η Επιτροπή έκρινε ότι η ως άνω συγκέντρωση, η οποία αφορά στον κλάδο ενέργειας και λοιπές αγορές, όπως, η αγορά παραγωγής και προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας σε επίπεδο χονδρικής, εμπορίας (trading) ηλεκτρικής ενέργειας, προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας σε επίπεδο λιανικής, χονδρικής & λιανικής προμήθειας φυσικού αερίου, σωρευτικής εκπροσώπησης από Φορείς, παραγωγών ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ (ΦοΣΕ) και διύλισης και εμπορίας πετρελαιοειδών σε κάθε στάδιο της αξιακής αλυσίδας, παρ’ ότι εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της παραγράφου 1 του άρθρου 6 Ν. 3959/2011, δεν προκαλεί σοβαρές αμφιβολίες, ως προς το συμβατό αυτής με τις απαιτήσεις λειτουργίας του ανταγωνισμού στις επιμέρους αγορές στις οποίες αφορά.

«Η Ολομέλεια της Επιτροπής Ανταγωνισμού (ΕΑ),  με την υπ’ αριθ. 878/2025 ομόφωνη Απόφασή της, αποδέχθηκε την Πρόταση Διευθέτησης Διαφοράς που υπέβαλε η επιχείρηση « AΤΛΑΝΤΑ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΑΙ – ΔΙΑΝΟΜΑΙ ΑΕ » και επέβαλε μειωμένο πρόστιμο συνολικού ποσού 127.314 ευρώ για την τέλεση της διαπιστωθείσας, βάσει του σκεπτικού της Απόφασης, παράβασης των άρθρων 1 του ν. 3959/2011 και 101 ΣΛΕΕ.

Η υπόθεση αφορά στην αγορά δημητριακών πρωινού (ready-to-eat cereal ή RTEC).  Η ως άνω εμπλεκόμενη στη διαδικασία επιχείρηση, για την οποία συλλέχθηκαν αποδεικτικά στοιχεία ικανά να στοιχειοθετήσουν παράβαση των άρθρων 1 του N. 3959/2011 και 101 ΣΛΕΕ στο πλαίσιο κάθετης σύμπραξης, κατέθεσε αίτημα υπαγωγής στη Διαδικασία Διευθέτησης Διαφορών, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην παρ. 16 της υπ’ αριθ. 790/2022 απόφασης της ΕΑ.

Από τα διαθέσιμα αποδεικτικά στοιχεία προκύπτει ότι η εν λόγω επιχείρηση υπέπεσε σε παράβαση των άρθρων 1 του Ν. 3959/2011 και 101 ΣΛΕΕ καθ’ ο μέρος προέβη σε πρακτική καθορισμού τιμών μεταπώλησης, με τις οποίες συμμορφώθηκαν σε σημαντικό βαθμό τα συνεργαζόμενα καταστήματα λιανικής πώλησης/αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Η παράβαση διήρκησε από τις 09.03.2021 έως τις 31.08.2021. Σημειώνεται ότι η συγκεκριμένη κάθετη σύμπραξη αποτελεί εξ αντικειμένου περιορισμό του ανταγωνισμού» ανέφερε η ανακοίνωση της Επιτροπής Ανταγωνισμού αναφέρει τα εξής.

Όπως σημειώνει σε ανακοίνωση της, αναλυτικά, η επιτροπή:

«Ο εν λόγω αιφνιδιαστικός έλεγχος διενεργείται στο πλαίσιο έρευνας της ΕΑ κατόπιν καταγγελίας για τον εντοπισμό αντι-ανταγωνιστικών πρακτικών βάσει των διατάξεων του ν. 3959/2011.

Σημειώνεται ότι η διεξαγωγή ελέγχων γίνεται σε επιχειρήσεις από τις οποίες μπορεί να συλλεχθούν στοιχεία για αντι-ανταγωνιστικές πρακτικές στην ερευνώμενη αγορά και δεν προδικάζει ότι οι επιχειρήσεις έχουν εμπλακεί σε αντι-ανταγωνιστική συμπεριφορά ούτε προδικάζει το αποτέλεσμα της έρευνας.

Η ΕΑ, θεματοφύλακας της εύρυθμης λειτουργίας της ελεύθερης αγοράς, είναι επιφορτισμένη με την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού βάσει του ν. 3959/2011 και των άρθρων 101/102 ΣΛΕΕ.

1. Τα άρθρα 1 του ν. 3959/2011 και 101 ΣΛΕΕ απαγορεύουν συμπράξεις μεταξύ επιχειρήσεων (συμφωνίες, αποφάσεις ενώσεων ή εναρμονισμένες πρακτικές) που έχουν ως αντικείμενο ή αποτέλεσμα τον περιορισμό του ανταγωνισμού.
2. Το άρθρο 1Α του ν. 3959/2011 απαγορεύει μονομερείς πρακτικές που συνιστούν πρόσκληση σε απαγορευμένη σύμπραξη και ανακοίνωση μελλοντικών προθέσεων τιμολόγησης προϊόντων και υπηρεσιών προς ανταγωνιστές.
3. Τα άρθρα 2 του ν. 3959/2011 και 102 ΣΛΕΕ απαγορεύουν την καταχρηστική συμπεριφορά επιχειρήσεων με δεσπόζουσα θέση στην αγορά. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού επισημαίνει ότι στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, θα παρεμβαίνει κατά άμεση προτεραιότητα όπου κρίνεται απαραίτητο και θα εξετάζει κάθε σχετική περίπτωση που θα υποπέσει στην αντίληψή της, με την υποβολή καταγγελίας, αίτησης επιείκειας ή ανώνυμων σχετικών πληροφοριών μέσω του ασφαλούς ψηφιακού περιβάλλοντος (whistleblowing) ή άλλως, και θα επιβάλλει αυστηρότατες διοικητικές κυρώσεις στις επιχειρήσεις που τυχόν μετέρχονται αντι-ανταγωνιστικών πρακτικών».

Πρόκειται για τις εταιρείες:

– «Β. ΚΑΙ Μ. ΣΚΑΡΜΟΥΤΣΟΣ – ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΑΙΔΙΚΩΝ ΕΙΔΩΝ Α.Ε.»

– «ΦΑΡΜΕΞ ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ» (εφεξής Φαρμέξ), και

Remaining Time-0:00FullscreenMute

– «ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΑΙ-ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΑΙΔΙΚΩΝ ΕΙΔΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΝ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΑΜΑΞ Α.Ε.» (εφεξής Περαμάξ)

Αναλυτικά, η υπόθεση αφορά στις αγορές :

α) εισαγωγής, χονδρικής και λιανικής εμπορίας προϊόντων άντλησης και διαχείρισης/αποθήκευσης μητρικού γάλακτος (όπως ενδεικτικά θήλαστρα και συναφή αξεσουάρ),

β) εισαγωγής, χονδρικής και λιανικής εμπορίας βρεφικών ειδών στόματος και διατροφής (όπως ενδεικτικά μπιμπερό, πιπίλες) και

γ) εισαγωγής, χονδρικής και λιανικής εμπορίας παιδικών καροτσιών και παιδικών καθισμάτων αυτοκινήτου.

Σύμφωνα με την Επιτροπή Ανταγωνισμού οι τρεις εμπλεκόμενες εταιρείες προέβησαν σε πρακτικές καθορισμού τιμών μεταπώλησης στο πλαίσιο κάθετης σύμπραξης με τα δίκτυα διανομής τους. Στο πλαίσιο αυτό προέβησαν σε συστηματική παρακολούθηση των τιμών λιανικής και σε οχλήσεις στους λιανοπωλητές να διορθώσουν τις τιμές τους, με τις οποίες οι λιανοπωλητές συμμορφώνονταν. Σημειώνεται ότι συμβατικοί όροι ή πρακτικές σε κάθετες συμφωνίες με τους οποίους ορίζονται σε διανομέα οι τιμές μεταπώλησης των προϊόντων που διανέμει αποτελούν ιδιαίτερα σοβαρό περιορισμό του ανταγωνισμού.

Οι εταιρείες κατέθεσαν αίτημα υπαγωγής στη διαδικασία διευθέτησης διαφορών σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην παρ. 16 της υπ’ αριθ. 790/2022 απόφασης της ΕΑ.

Η Ολομέλεια της ΕΑ, αποφάσισε την αποδοχή, σύμφωνα με το σκεπτικό της Έκθεσης του Εισηγητή, των Προτάσεων Διευθέτησης Διαφοράς που υπέβαλλαν οι ανωτέρω εταιρείες και την επιβολή προστίμων ως εξής :

• στην εταιρεία Σκαρμούτσος πρόστιμο αξίας 165.822 ευρώ
• στην εταιρεία Φαρμέξ, πρόστιμο αξίας 108.253 ευρώ και
• στην εταιρεία Περαμάξ πρόστιμο αξίας 40.314 ευρώ.