Στην ανακοίνωσή της, η ΕΚΤ επισημαίνει ότι οι προοπτικές για τις τιμές της ενέργειας παραμένουν εξαιρετικά ευμετάβλητες, ενώ το Διοικητικό Συμβούλιο παρακολουθεί στενά τόσο τη διάρκεια και την ένταση της ενεργειακής διαταραχής όσο και τις έμμεσες και δευτερογενείς επιδράσεις της στην οικονομία. Παράλληλα, επαναλαμβάνει τη δέσμευσή του να λαμβάνει τις αποφάσεις για τη νομισματική πολιτική με γνώμονα τη διασφάλιση της σταθεροποίησης του πληθωρισμού στον στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας παρέμβασης εφόσον οι πληθωριστικοί κίνδυνοι ενταθούν.

Με τη σημερινή του απόφαση, το Διοικητικό Συμβούλιο εξακολουθεί να είναι σε θέση να αντιμετωπίσει την αβεβαιότητα που έχει προκαλέσει η σύγκρουση. Θα ακολουθήσει μια προσέγγιση βασιζόμενη στα εκάστοτε διαθέσιμα στοιχεία και θα λαμβάνει αποφάσεις από συνεδρίαση σε συνεδρίαση για τον καθορισμό της κατάλληλης κατεύθυνσης της νομισματικής πολιτικής. Συγκεκριμένα, οι αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου όσον αφορά τα επιτόκια θα βασίζονται στην αξιολόγησή του για τις προοπτικές του πληθωρισμού και τους κινδύνους που τις περιβάλλουν, υπό το πρίσμα των εισερχόμενων οικονομικών και χρηματοπιστωτικών στοιχείων, καθώς και για τη δυναμική του υποκείμενου πληθωρισμού και την ένταση με την οποία μεταδίδεται η νομισματική πολιτική. Το Διοικητικό Συμβούλιο δεν δεσμεύεται εκ των προτέρων για συγκεκριμένη πορεία των επιτοκίων.

Βασικά επιτόκια της ΕΚΤ

Τα επιτόκια της διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων, των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης και της διευκόλυνσης οριακής χρηματοδότησης θα παραμείνουν αμετάβλητα σε 2,25%, 2,40% και 2,65% αντιστοίχως.

Πρόγραμμα αγοράς στοιχείων ενεργητικού (APP) και έκτακτο πρόγραμμα αγοράς στοιχείων ενεργητικού λόγω πανδημίας (PEPP)

Τα χαρτοφυλάκια APP και PEPP μειώνονται με μετρημένο και προβλέψιμο ρυθμό, καθώς το Ευρωσύστημα δεν επανεπενδύει πλέον τα ποσά από την εξόφληση τίτλων κατά τη λήξη τους.

Το Διοικητικό Συμβούλιο είναι έτοιμο να προσαρμόσει όλα τα μέσα που έχει στη διάθεσή του εντός των ορίων της εντολής που του έχει ανατεθεί, προκειμένου να διασφαλίσει ότι ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί στον στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα και να διαφυλάξει την ομαλή λειτουργία του μηχανισμού μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής. Επιπλέον, το μέσο για την προστασία της μετάδοσης (Transmission Protection Instrument - TPI) είναι διαθέσιμο για να αντισταθμίζει ανεπιθύμητες, άτακτες εξελίξεις στην αγορά που θέτουν σοβαρή απειλή για τη μετάδοση της νομισματικής πολιτικής σε όλες τις χώρες της ζώνης του ευρώ, επιτρέποντας έτσι στο Διοικητικό Συμβούλιο να εκπληρώνει πιο αποτελεσματικά την αποστολή του για σταθερότητα των τιμών.

Παρότι η ΕΚΤ προχώρησε σε αύξηση των επιτοκίων τον Ιούνιο, τα στοιχεία που ακολούθησαν για τον πληθωρισμό, τις μισθολογικές αυξήσεις, την οικονομική δραστηριότητα και τις πληθωριστικές προσδοκίες ήταν πιο ήπια από τις αρχικές εκτιμήσεις. Αυτό έχει οδηγήσει αρκετούς αξιωματούχους να υποστηρίζουν ότι απαιτείται περισσότερη υπομονή πριν από οποιαδήποτε νέα παρέμβαση.

Ωστόσο, η εκ νέου άνοδος του Brent πάνω από τα 95 δολάρια το βαρέλι, λόγω της συνεχιζόμενης έντασης στη Μέση Ανατολή, μεταβάλλει εκ νέου τα δεδομένα. Η ενεργειακή κρίση θα μπορούσε να μεταφερθεί στις τιμές αγαθών και υπηρεσιών, αναγκάζοντας την ΕΚΤ να επανέλθει σε αυστηρότερη νομισματική πολιτική μέσα στο φθινόπωρο.

Οι αγορές έχουν ήδη προεξοφλήσει σχεδόν τρεις ακόμη αυξήσεις επιτοκίων, με την πρώτη να θεωρείται πλήρως ενσωματωμένη στις τιμές έως τον Οκτώβριο και τη δεύτερη έως τον Φεβρουάριο του 2027. Ωστόσο, αρκετοί οικονομολόγοι θεωρούν ότι οι προσδοκίες αυτές αντανακλούν κυρίως την άνοδο των τιμών του πετρελαίου και όχι τα θεμελιώδη μεγέθη της οικονομίας.

Σύμφωνα με δημοσκόπηση του Reuters, η πλειονότητα των οικονομολόγων εκτιμά ότι η Ευρωζώνη δεν θα χρειαστεί τόσο επιθετική σύσφιγξη της νομισματικής πολιτικής, καθώς ο πληθωρισμός αναμένεται να κινηθεί κοντά στο 3% τους επόμενους μήνες, παραμένοντας πάνω από τον στόχο του 2%, αλλά χωρίς να απαιτεί διαδοχικές αυξήσεις επιτοκίων.

Δεν έχουν εμφανιστεί ακόμη οι «δευτερογενείς επιδράσεις»

Κρίσιμο στοιχείο για τις αποφάσεις της ΕΚΤ αποτελεί το γεγονός ότι μέχρι στιγμής δεν έχουν εκδηλωθεί σε σημαντικό βαθμό οι λεγόμενες δευτερογενείς επιδράσεις του ενεργειακού σοκ.

Συνήθως, η αύξηση του ενεργειακού κόστους μεταφέρεται στις τιμές όλων των αγαθών και υπηρεσιών και στη συνέχεια οδηγεί τους εργαζομένους να διεκδικήσουν υψηλότερες αυξήσεις μισθών, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο μεταξύ μισθών και πληθωρισμού.

Προς το παρόν όμως τα στοιχεία δείχνουν διαφορετική εικόνα. Η αύξηση των μισθών συνεχίζει να αποκλιμακώνεται, η αγορά εργασίας εμφανίζει σημάδια επιβράδυνσης – ιδιαίτερα στη Γερμανία – ενώ και οι επιχειρήσεις που συμμετέχουν στις έρευνες της ΕΚΤ προβλέπουν ηπιότερες μισθολογικές πιέσεις τους επόμενους μήνες.

Η Morgan Stanley εκτιμά ότι οι δευτερογενείς πληθωριστικές επιδράσεις θα αποδειχθούν τελικά ασθενέστερες από ό,τι φοβόταν η αγορά, επισημαίνοντας ότι η αδυναμία της γερμανικής βιομηχανίας πιθανότατα θα συνεχιστεί, περιορίζοντας τις πιέσεις στους μισθούς και, κατ' επέκταση, στον δομικό πληθωρισμό.

Την ίδια στιγμή, οι καταναλωτές εμφανίζονται λιγότερο ανήσυχοι για τις μελλοντικές αυξήσεις τιμών, ενώ και ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες επιβραδύνθηκε τον προηγούμενο μήνα, ενισχύοντας την άποψη ότι δεν έχει δημιουργηθεί ακόμη ένας επίμονος πληθωριστικός κύκλος.

Νέος κίνδυνος από τα τρόφιμα

Παρά τα ενθαρρυντικά αυτά στοιχεία, οι υπεύθυνοι χάραξης νομισματικής πολιτικής θεωρούν ότι οι πληθωριστικοί κίνδυνοι δεν έχουν εξαλειφθεί.

Ένας νέος παράγοντας ανησυχίας είναι οι ακραίες θερμοκρασίες που καταγράφηκαν στην Ευρώπη το φετινό καλοκαίρι. Οι υψηλές θερμοκρασίες ενδέχεται να έχουν επηρεάσει αρνητικά τις αγροτικές καλλιέργειες, ενώ η χαμηλή στάθμη των υδάτων σε σημαντικούς ποταμούς μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στις μεταφορές και στις εφοδιαστικές αλυσίδες.

Η Barclays προειδοποιεί ότι, παρότι ο πληθωρισμός στα τρόφιμα είχε αποκλιμακωθεί τους τελευταίους μήνες χάρη στη μείωση των διεθνών τιμών βασικών αγροτικών προϊόντων, όπως η ζάχαρη, το κακάο και ο καφές, οι ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες στην Ευρώπη σε συνδυασμό με τις επιπτώσεις του φαινομένου El Niño θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε νέα άνοδο των τιμών των τροφίμων μέσα στους επόμενους μήνες.

Υπό αυτές τις συνθήκες, η Κριστίν Λαγκάρντ αναμένεται να επιχειρήσει μια λεπτή ισορροπία στη συνέντευξη Τύπου μετά τη συνεδρίαση της ΕΚΤ. Από τη μία πλευρά θα θελήσει να καταστήσει σαφές ότι η μάχη κατά του πληθωρισμού δεν έχει ακόμη κερδηθεί και ότι νέα αύξηση των επιτοκίων παραμένει πιθανή. Από την άλλη, θα επιδιώξει να μην ενισχύσει περαιτέρω τις ήδη αυξημένες προσδοκίες των αγορών, καθώς μεγάλο μέρος της πιθανής αυστηροποίησης της νομισματικής πολιτικής έχει ήδη προεξοφληθεί στις αποτιμήσεις των χρηματοπιστωτικών αγορών.

Η αμερικανική τράπεζα θεωρεί ότι τα οικονομικά δεδομένα που έχουν δημοσιευθεί μετά τη συνεδρίαση του Ιουνίου δεν δικαιολογούν προς το παρόν μία άμεση νέα παρέμβαση της ΕΚΤ. Ωστόσο, οι εξελίξεις στις αγορές ενέργειας και οι πληθωριστικές πιέσεις εξακολουθούν να κρατούν σε εγρήγορση τη Φρανκφούρτη, με αποτέλεσμα η κεντρική τράπεζα να διατηρεί όλες τις επιλογές της ανοιχτές για το φθινόπωρο.

Η οικονομία αντέχει, ο πληθωρισμός αποκλιμακώνεται ήπια

Σύμφωνα με την Bank of America, τα τελευταία στοιχεία για την οικονομία της Ευρωζώνης κινούνται σε γενικές γραμμές εντός των προβλέψεων της ΕΚΤ. Ο πληθωρισμός εμφανίζεται ελαφρώς χαμηλότερος από τις εκτιμήσεις που είχαν ενσωματωθεί στις προβολές του Ιουνίου, ενώ οι δείκτες οικονομικής δραστηριότητας εξακολουθούν να αποτυπώνουν μια οικονομία που επιδεικνύει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα παρά τη γεωπολιτική αβεβαιότητα.

Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι οι συνθήκες αυτές επιτρέπουν στην ΕΚΤ να διατηρήσει στάση αναμονής, καθώς δεν διαπιστώνεται ακόμη η ανάγκη για μία άμεση νέα αύξηση του κόστους δανεισμού.

Οι τιμές της ενέργειας κρατούν ανοιχτό τον Σεπτέμβριο

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις εξελίξεις στην αγορά ενέργειας. Η Bank of America σημειώνει ότι οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν χαμηλότερες από εκείνες που είχαν χρησιμοποιηθεί ως παραδοχές στις μακροοικονομικές προβλέψεις της ΕΚΤ τον Ιούνιο, ενώ αντίθετα οι τιμές του φυσικού αερίου κινούνται υψηλότερα.

Η πρόσφατη ανοδική πορεία των ενεργειακών τιμών, σε συνδυασμό με τις γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή, αυξάνει την πιθανότητα η ΕΚΤ να εξετάσει ακόμη μία αύξηση επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης τον Σεπτέμβριο, εφόσον οι πληθωριστικές πιέσεις αποδειχθούν πιο επίμονες.

Χωρίς εκπλήξεις η ανακοίνωση της Λαγκάρντ

Η αμερικανική τράπεζα δεν αναμένει σημαντικές αλλαγές στη διατύπωση της επίσημης ανακοίνωσης της ΕΚΤ, η οποία εκτιμάται ότι θα παραμείνει κοντά στη γλώσσα που χρησιμοποιήθηκε τον Ιούνιο.

Παράλληλα, θεωρεί ότι η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ δεν πρόκειται να προσφέρει σαφείς ενδείξεις για την πορεία της νομισματικής πολιτικής τους επόμενους μήνες. Αντίθετα, αναμένεται να επαναλάβει ότι οι αποφάσεις θα συνεχίσουν να λαμβάνονται «ανά συνεδρίαση», με βάση τα εκάστοτε οικονομικά στοιχεία, χωρίς καμία εκ των προτέρων δέσμευση για την πορεία των επιτοκίων.

Η Bank of America εκτιμά ότι η ΕΚΤ θα συνεχίσει να χαρακτηρίζει προσωρινές τις επιπτώσεις του νέου ενεργειακού σοκ, αποφεύγοντας μια πιο επιθετική αντίδραση όσο δεν διαφαίνεται κίνδυνος μόνιμης αναζωπύρωσης του πληθωρισμού.

Το βασικό επιτόκιο στο 2% έως το τέλος του 2027

Παρά το ενδεχόμενο μιας ακόμη αύξησης μέσα στο 2026, η Bank of America διατηρεί την εκτίμησή της ότι ο κύκλος αυστηροποίησης της νομισματικής πολιτικής πλησιάζει στο τέλος του.
Οι αναλυτές προβλέπουν ότι το βασικό επιτόκιο της ΕΚΤ θα διαμορφωθεί στο 2% ή και χαμηλότερα έως το τέλος του 2027, καθώς θεωρούν ότι ο πληθωρισμός θα αποδειχθεί τελικά λιγότερο επίμονος από ό,τι φοβάται σήμερα η αγορά.
Κατά την τράπεζα, το σημερινό ενεργειακό σοκ διαφέρει σημαντικά από εκείνο του 2022 τόσο ως προς την ένταση όσο και ως προς τη διάρκειά του. Ως εκ τούτου, δεν αναμένεται να οδηγήσει σε έναν νέο παρατεταμένο κύκλο αυξήσεων των τιμών που θα απαιτούσε ιδιαίτερα περιοριστική νομισματική πολιτική.

Επιφυλακτικότητα για τα ομόλογα

Η Bank of America εμφανίζεται πιο προσεκτική όσον αφορά την αγορά κρατικών ομολόγων της Ευρωζώνης. Όπως σημειώνει, η πιθανότητα περαιτέρω κλιμάκωσης της κρίσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, αλλά και μιας νέας ανόδου στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, δημιουργεί πρόσθετους κινδύνους για τις αποδόσεις των ευρωπαϊκών ομολόγων.

Παράλληλα, επισημαίνει ότι αρκετοί επενδυτές έχουν ήδη λάβει σημαντικές θέσεις που ευνοούνται από τη μελλοντική αποκλιμάκωση των επιτοκίων, γεγονός που περιορίζει τα περιθώρια για περαιτέρω έντονες κινήσεις στην ίδια κατεύθυνση. Για το τρίτο τρίμηνο, η τράπεζα προβλέπει ήπια εξομάλυνση της καμπύλης αποδόσεων μεταξύ των διετών και των δεκαετών κρατικών ομολόγων, υπενθυμίζοντας ότι ιστορικά η συγκεκριμένη διαφορά τείνει να περιορίζεται κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.

Περιορισμένες επιπτώσεις στο ευρώ

Η συνεδρίαση της ΕΚΤ δεν αναμένεται να προκαλέσει έντονες διακυμάνσεις στην αγορά συναλλάγματος.

Σύμφωνα με την Bank of America, η ανατιμολόγηση των προσδοκιών για τη νομισματική πολιτική της ΕΚΤ κινήθηκε τους τελευταίους μήνες σχεδόν παράλληλα με εκείνη της Federal Reserve, γεγονός που περιόρισε τις επιπτώσεις στο ευρώ, παρά τη μεγαλύτερη ενεργειακή ευαισθησία της Ευρωζώνης.
Η τράπεζα διατηρεί την πρόβλεψή της για ισοτιμία ευρώ/δολαρίου στο 1,12 στο τέλος του τρίτου τριμήνου, παραμένοντας επιφυλακτική για τους καλοκαιρινούς μήνες. Ωστόσο, εμφανίζεται πιο αισιόδοξη για τη συνέχεια του έτους, εκτιμώντας ότι η αναμενόμενη δημοσιονομική ώθηση από τη Γερμανία και η σταδιακή σύγκλιση των ρυθμών ανάπτυξης μεταξύ Ευρωζώνης και Ηνωμένων Πολιτειών θα μπορούσαν να στηρίξουν το ευρωπαϊκό νόμισμα και να βελτιώσουν τις προοπτικές της οικονομίας της Ευρωζώνης.

Μετά την αύξηση των επιτοκίων της κατά 25 μονάδες βάσης στις 11 Ιουνίου με στόχο τη μείωση του πληθωρισμού, η ΕΚΤ κράτησε ανοικτές τις επιλογές της για τη συνέχεια, με βάση τη θέση ότι οι αποφάσεις θα λαμβάνονται σε κάθε συνεδρίαση με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία. Η Κριστίν Λαγκάρντ είχε σημειώσει μάλιστα στη συνέντευξη Τύπου ότι η συγκεκριμένη κίνηση δεν αποτελούσε την αρχή ενός νέου ανοδικού κύκλου των επιτοκίων.

Οι μελλοντικές αποφάσεις, όπως είχε τονισθεί, συνδέονταν κυρίως με την πορεία του πολέμου στο Ιράν και με τη διάρκεια που τα Στενά του Ορμούζ θα έμεναν κλειστά. Λίγες ημέρες μετά τη συνεδρίαση της ΕΚΤ ανακοινώθηκε η προσωρινή συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου, διάρκειας δύο μηνών, η οποία προέβλεπε και το σταδιακό άνοιγμα του Ορμούζ στη ναυσιπλοΐα. Πράγματι, οι διελεύσεις πλοίων από την κρίσιμη αυτή θαλάσσια δίοδο αυξήθηκαν στη συνέχεια σημαντικά, με αποτέλεσμα οι τιμές του πετρελαίου μπρεντ να κατρακυλήσουν από πάνω από 90 δολάρια το βαρέλι πριν τη συμφωνία στα 72 δολάρια, κοντά δηλαδή στα επίπεδα που κυμαίνονταν πριν την έναρξη του πολέμου στις 27 Φεβρουαρίου.

Εφόσον η προσωρινή συμφωνία τηρείτο και παράλληλα οι προβλεπόμενες διαπραγματεύσεις ΗΠΑ και Ιράν οδηγούσαν σε μία πιο διαρκή ειρήνη στην περιοχή – κάτι πάντως που από την αρχή θεωρείτο ιδιαίτερα αβέβαιο – η μείωση του πληθωρισμού στον στόχο του 2% θα διευκολυνόταν σε μεγάλο βαθμό και η ΕΚΤ θα μπορούσε να περιοριστεί σε μία νέα μικρή αύξηση των επιτοκίων ή ακόμη και να αποφύγει κάθε άλλη αύξηση.

Ωστόσο, το μνημόνιο κατανόησης που υπέγραψαν ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και ο Ιρανός ομόλογός του, Μασούντ Πεζεσκιάν, έχει ακυρωθεί μετά τις επιθέσεις της Τεχεράνης σε πλοία που διέρχονταν από τα Στενά του Ορμούζ και τους βομβαρδισμούς ιρανικών στόχων από τις ΗΠΑ που ακολούθησαν. Οι τιμές του μπρεντ εκτινάχθηκαν τις περασμένες ημέρες στα 85 δολάρια το βαρέλι, περίπου 20% υψηλότερες σε σχέση με τις αρχές Ιουλίου.

Η ΕΚΤ θα παρακολουθήσει πώς θα εξελιχθούν οι τιμές της ενέργειας και πώς αυτές θα επηρεάσουν τον πληθωρισμό, μέσω της διάχυσής τους στις τιμές άλλων προϊόντων και υπηρεσιών, πριν λάβει τις αποφάσεις της. Ανησυχητική είναι εν προκειμένω η προειδοποίηση του ΔΝΤ ότι εξαντλούνται οι παράγοντες που απέτρεψαν μία μεγαλύτερη έκρηξη των τιμών του πετρελαίου έως σήμερα, όπως η χρήση σε μεγάλη κλίμακα στρατηγικών αποθεμάτων, η αύξηση της παραγωγής χωρών εκτός του Περσικού Κόλπου και η συγκράτηση της ζήτησης από την Κίνα.

Σε κάθε περίπτωση, κρίσιμη σημασία έχουν τα στοιχεία για τον πληθωρισμό του Ιουλίου, που θα ανακοινωθούν από την Eurostat στο τέλος του μήνα και για τον πληθωρισμό του Αυγούστου, τα οποία αναμένονται την 1η Σεπτεμβρίου, λίγες ημέρες πριν τη συνεδρίαση της ΕΚΤ στις 10 Σεπτεμβρίου. Η ΕΚΤ θα λάβει επίσης υπόψη τα προκαταρκτικά στοιχεία για το ΑΕΠ στην Ευρωζώνη το β’ τρίμηνο, τα οποία θα ανακοινωθούν στις 30 Ιουλίου και τα οποία σταθμίζονται πάντα στις αποφάσεις για τα επιτόκια. Το ΑΕΠ της Ευρωζώνης είχε μειωθεί κατά 0,2% το α’ τρίμηνο σε σύγκριση με το δ’ τρίμηνο του 2025, λόγω της μεγάλης συρρίκνωσης που σημειώθηκε στην Ιρλανδία (χωρίς την Ιρλανδία, το ΑΕΠ αυξήθηκε 0,1%).

Η Φρανκφούρτη είναι σε επιφυλακή, με τον τόνο να τον δίνει ο πρόεδρος της Bundesbank, Γιόαχιμ Νάγκελ, την περασμένη Τετάρτη. Αν και υπονόησε ότι δεν χρειάζεται νέα αύξηση των επιτοκίων αυτό τον μήνα, λέγοντας ότι αυτά είναι «σε κατάλληλο επίπεδο», πρόσθεσε: «Το νέο ξέσπασμα στρατιωτικών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή και η νέα αύξηση στις τιμές του πετρελαίου υπογραμμίζουν ότι η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ευμετάβλητη και η αβεβαιότητα είναι αντίστοιχα υψηλή. Παραμένει σκόπιμο να αντιδράσουμε με προσοχή, αλλά να δράσουμε αποφασιστικά, αν χρειαστεί… Η εξέλιξη των τιμών ενέργειας αποτελεί αποφασιστικό παράγοντα για τον καθορισμό των προοπτικών του πληθωρισμού. Η νομισματική πολιτική θα διατηρήσει τη στάση επιφυλακής της».

Όλοι οι συμμετέχοντες σε δημοσκόπηση του Bloomberg προβλέπουν ότι την ερχόμενη Πέμπτη η ΕΚΤ δεν θα μεταβάλει το κόστος δανεισμού. Η πλειονότητα εκτιμά ότι τον Σεπτέμβριο, όταν θα υπάρχουν και οι νέες τριμηνιαίες μακροοικονομικές προβλέψεις των υπηρεσιών της Τράπεζας, θα προχωρήσει σε αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης, ανεβάζοντας το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,5%.

Το επίπεδο αυτό θεωρείται από τους περισσότερους οικονομολόγους ως η κορύφωση του τρέχοντος κύκλου σύσφιξης της νομισματικής πολιτικής, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν προκάλεσε άνοδο στις τιμές του πετρελαίου και αναζωπύρωση του πληθωρισμού στην ευρωζώνη, οδηγώντας στη μεγαλύτερη πληθωριστική έξαρση από το 2023.

Ωστόσο, σε συμφωνία με τα μηνύματα που εκπέμπει η ίδια η ΕΚΤ, οι αναλυτές αποφεύγουν τις βεβαιότητες, καθώς η κατάσταση στη Μέση Ανατολή παραμένει ιδιαίτερα ρευστή. Μέσα σε διάστημα μόλις ενός μήνα, η περιοχή πέρασε από μια εύθραυστη εκεχειρία σε νέα αναζωπύρωση των εχθροπραξιών.

«Το βασικό ερώτημα πλέον είναι αν οι νέες εντάσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν θα αποδειχθούν προσωρινές», δήλωσε ο Dennis Shen, καθηγητής στο International School of Management του Τεχνικού Πανεπιστημίου του Βερολίνου. Όπως ανέφερε, εάν η κρίση περιοριστεί, θα ενισχυθεί το σενάριο διατήρησης των επιτοκίων. Αν όμως υπάρξει περαιτέρω κλιμάκωση, ενδέχεται να επανεμφανιστούν δευτερογενείς πληθωριστικές πιέσεις και να αυξηθούν οι πληθωριστικές προσδοκίες.

Ανάλογα και με τις κινήσεις των υπόλοιπων μεγάλων κεντρικών τραπεζών, μία αύξηση επιτοκίων τον Σεπτέμβριο θα μπορούσε να εδραιώσει την ΕΚΤ ως την πιο «επιθετική» (hawkish) κεντρική τράπεζα μεταξύ των χωρών της G7. Υπενθυμίζεται ότι τον προηγούμενο μήνα ήταν η πρώτη από τις μεγάλες κεντρικές τράπεζες που αύξησε τα επιτόκια μετά το ξέσπασμα του πολέμου με το Ιράν.

Οι τοποθετήσεις των αξιωματούχων στην επόμενη συνεδρίαση αναμένεται να διαμορφώσουν και τις προσδοκίες των αγορών πριν από τη θερινή περίοδο. Ο οικονομολόγος της Dekabank, Kristian Toedtmann, εκτιμά ότι το βασικό στοιχείο της συνεδρίασης θα είναι η επικοινωνία της ΕΚΤ.

«Το σοκ στην πλευρά της προσφοράς εξακολουθεί να διαχέεται στην οικονομία», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η ΕΚΤ θα επισημάνει πως παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, θεωρεί ότι βρίσκεται σε καλή θέση και είναι έτοιμη να παρέμβει εφόσον χρειαστεί.

Προς το παρόν, πάντως, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι μισθολογικές εξελίξεις ενισχύουν περαιτέρω τις πληθωριστικές πιέσεις, όπως υποστήριξαν αυτή την εβδομάδα ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Αυστρίας Martin Kocher και το μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΕΚΤ Piero Cipollone.

Ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη επιβραδύνθηκε περισσότερο από το αναμενόμενο τον Ιούνιο, ενώ υποχώρησε και ο ιδιαίτερα σημαντικός δείκτης του πληθωρισμού στις υπηρεσίες.

Παρ' όλα αυτά, ο πρόεδρος της Bundesbank, Joachim Nagel, υπογράμμισε ότι η ΕΚΤ θα διατηρήσει την «επαγρύπνησή» της. Όπως δήλωσε, τα σημερινά επιτόκια βρίσκονται σε «κατάλληλο επίπεδο», διευκρινίζοντας ότι το Διοικητικό Συμβούλιο θα συνεχίσει να αξιολογεί όλα τα διαθέσιμα οικονομικά στοιχεία στις επόμενες συνεδριάσεις.

Για τους οικονομολόγους, ο βασικός παράγοντας που θα καθορίσει εάν θα υπάρξει νέα αύξηση το φθινόπωρο είναι η εξέλιξη του πολέμου με το Ιράν και οι επιπτώσεις του στις ροές πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Τι εκτιμά η Bloomberg Economics

«Η επιβράδυνση του πληθωρισμού στην ευρωζώνη τον Ιούνιο αφαίρεσε την ανάγκη για άμεση δράση. Ωστόσο, οι υψηλές τιμές των εμπορευμάτων διατηρούν το Διοικητικό Συμβούλιο σε τροχιά νέας αύξησης επιτοκίων τον Σεπτέμβριο, όταν θα έχει στη διάθεσή του και τις επικαιροποιημένες προβλέψεις των οικονομολόγων της ΕΚΤ, πιθανότατα για τελευταία φορά σε αυτόν τον σύντομο κύκλο σύσφιξης της νομισματικής πολιτικής», αναφέρουν οι οικονομολόγοι David Powell και Simona Delle Chiaie.

Από την πλευρά του, ο οικονομολόγος της HSBC, Chris Hare, εμφανίζεται πιο επιφυλακτικός:

«Δεν θεωρούμε δεδομένη μια αύξηση επιτοκίων τον Σεπτέμβριο. Αν υπάρξει πρόοδος προς την ειρήνη και αποκατασταθεί η ομαλή τροφοδοσία της αγοράς ενέργειας, η ΕΚΤ ίσως τελικά να μη χρειαστεί να αυξήσει περαιτέρω τα επιτόκια.»

Το 41% των οικονομολόγων που συμμετείχαν στη δημοσκόπηση εκτιμά ότι η ΕΚΤ θα δώσει ήδη από την επόμενη εβδομάδα κάποιες ενδείξεις για την πορεία της νομισματικής πολιτικής τους επόμενους μήνες, παρά τη δέσμευση της προέδρου Κριστίν Λαγκάρντ να αποφεύγει την παροχή συγκεκριμένης καθοδήγησης (forward guidance).

Οι αναλυτές θεωρούν ότι οι κίνδυνοι για τις προβλέψεις της ΕΚΤ όσον αφορά την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό το 2026 κλίνουν προς τα κάτω βραχυπρόθεσμα, ενώ σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα εμφανίζονται γενικά ισορροπημένοι.

Μόλις το 9% των συμμετεχόντων διαπιστώνει ενδείξεις αποσταθεροποίησης των μακροπρόθεσμων πληθωριστικών προσδοκιών, ενώ οι περισσότεροι δεν ανησυχούν ιδιαίτερα για δευτερογενείς επιδράσεις στον πληθωρισμό.

Με βάση αυτό το σενάριο, αρχίζει να διαφαίνεται και η χρονική στιγμή της πρώτης μελλοντικής μείωσης επιτοκίων. Η διάμεση πρόβλεψη της έρευνας τοποθετεί την πρώτη μείωση τον Σεπτέμβριο του 2027, αν και τέσσερις οικονομολόγοι – μεταξύ αυτών και οι αναλυτές της Bloomberg Economics – εκτιμούν ότι αυτή θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί ήδη από τον Μάρτιο του 2027.

Τα τελευταία στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για τον Μάιο επιβεβαιώνουν την εικόνα αυτή. Στα νέα στεγαστικά δάνεια με αρχική περίοδο σταθερού επιτοκίου από ένα έως πέντε χρόνια, το μέσο επιτόκιο στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 3,10%, έναντι 3,47% στην Ευρωζώνη. Η επίδοση αυτή κατατάσσει τη χώρα στην πέμπτη χαμηλότερη θέση μεταξύ των κρατών-μελών της ζώνης του ευρώ, αποτυπώνοντας τον έντονο ανταγωνισμό που έχει αναπτυχθεί στην εγχώρια τραπεζική αγορά.

Μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ των χωρών

Η σύγκριση των στοιχείων της ΕΚΤ αναδεικνύει σημαντικές διαφοροποιήσεις στο κόστος δανεισμού μεταξύ των κρατών της Ευρωζώνης. Τα υψηλότερα επιτόκια καταγράφονται στη Λετονία (8,28%), στη Λιθουανία (4,44%) και στη Γερμανία (3,92%), ενώ στον αντίποδα βρίσκονται η Μάλτα (1,75%), η Κροατία (2,68%) και η Πορτογαλία (2,78%).

Η Ελλάδα, με μέσο επιτόκιο 3,10%, βρίσκεται αισθητά κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, γεγονός που ενισχύει την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών τραπεζών στον τομέα της στεγαστικής πίστης.

Χαμηλότερο κόστος ακόμη και στα δάνεια άνω των 10 ετών

Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η εικόνα στα στεγαστικά δάνεια με σταθερό επιτόκιο διάρκειας άνω των δέκα ετών. Το μέσο επιτόκιο στην Ελλάδα διαμορφώθηκε τον Μάιο στο 3,08%, χαμηλότερα ακόμη και από την κατηγορία των δανείων με σταθερό επιτόκιο έως πέντε ετών.

Το αντίστοιχο μέσο επιτόκιο στην Ευρωζώνη ανήλθε στο 3,32%, με αποτέλεσμα η Ελλάδα να καταλαμβάνει την έκτη φθηνότερη θέση μεταξύ των χωρών της ζώνης του ευρώ.

Στην κατηγορία αυτή, τα υψηλότερα επιτόκια εμφανίζονται στη Σλοβακία (5,28%), στη Λετονία (5,20%) και στη Γερμανία (3,98%), ενώ τις χαμηλότερες χρεώσεις παρουσιάζουν η Βουλγαρία (2,52%), η Ισπανία (2,62%) και η Κροατία (2,94%).

Ο ανταγωνισμός πιέζει το κόστος χρηματοδότησης

Η αποκλιμάκωση των επιτοκίων αποδίδεται κυρίως στον αυξανόμενο ανταγωνισμό μεταξύ των συστημικών τραπεζών για την ενίσχυση της παραγωγής νέων στεγαστικών δανείων. Η ανάκαμψη της αγοράς κατοικίας, τα προγράμματα στήριξης της απόκτησης πρώτης κατοικίας και η αυξημένη ζήτηση για χρηματοδότηση έχουν οδηγήσει τα πιστωτικά ιδρύματα στην υιοθέτηση πιο ανταγωνιστικών τιμολογιακών πολιτικών.

Παράλληλα, η σταθεροποίηση του κόστους χρηματοδότησης και οι προσδοκίες για σταδιακή αποκλιμάκωση των επιτοκίων στην Ευρωζώνη επιτρέπουν στις τράπεζες να προσφέρουν ελκυστικότερους όρους στους νέους δανειολήπτες, διατηρώντας παράλληλα την ποιότητα των χαρτοφυλακίων τους.

Ψηφιοποίηση και ταχύτερες εγκρίσεις

Καθοριστικό ρόλο στη βελτίωση της στεγαστικής πίστης διαδραματίζει και ο ψηφιακός μετασχηματισμός των τραπεζών. Τα τελευταία χρόνια έχουν υλοποιηθεί σημαντικές επενδύσεις σε αυτοματοποιημένα συστήματα αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας, ψηφιακές πλατφόρμες διαχείρισης αιτήσεων και νέες διαδικασίες ηλεκτρονικής εξυπηρέτησης.

Οι αλλαγές αυτές έχουν περιορίσει σημαντικά τον χρόνο προέγκρισης και εκταμίευσης των στεγαστικών δανείων, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις όπου δεν υπάρχουν νομικές ή τεχνικές εκκρεμότητες που αφορούν το χρηματοδοτούμενο ακίνητο.

Ταυτόχρονα, οι περισσότερες τράπεζες έχουν δημιουργήσει εξειδικευμένες κεντροποιημένες μονάδες στεγαστικής πίστης και δίκτυα στεγαστικών συμβούλων που παρέχουν προσωποποιημένη υποστήριξη στους ενδιαφερόμενους, ενώ η ηλεκτρονική υποβολή δικαιολογητικών επεκτείνεται συνεχώς, βελτιώνοντας την ταχύτητα, τη διαφάνεια και τη συνολική εμπειρία εξυπηρέτησης των πελατών.

Η εικόνα που διαμορφώνεται δείχνει ότι η ελληνική αγορά στεγαστικών δανείων εξελίσσεται σε μία από τις πλέον ανταγωνιστικές της Ευρωζώνης. Παρά τις προκλήσεις που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει η αγορά κατοικίας, οι τράπεζες αξιοποιούν τόσο την τεχνολογία όσο και τον αυξημένο ανταγωνισμό για να προσφέρουν ευνοϊκότερους όρους χρηματοδότησης, στοιχείο που αναμένεται να στηρίξει την περαιτέρω ανάπτυξη της στεγαστικής πίστης το επόμενο διάστημα.

Με αυτά τα δεδομένα, η θετική αξιολόγηση της Morgan Stanley έρχεται να προστεθεί στις ευνοϊκές εκτιμήσεις που έχουν διατυπώσει το τελευταίο διάστημα διεθνείς επενδυτικοί οίκοι για τη ΔΕΗ, επιβεβαιώνοντας ότι η εταιρεία εξακολουθεί να συγκαταλέγεται μεταξύ των πλέον ελκυστικών επενδυτικών επιλογών στο ελληνικό χρηματιστήριο.

Οι τράπεζες, από το Ηνωμένο Βασίλειο έως την Αυστρία, επωφελήθηκαν από την εκεχειρία στη Μέση Ανατολή, τα υψηλότερα επιτόκια, τις προσδοκίες ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα ενισχύσει την αποδοτικότητα, καθώς και τις ανανεωμένες διαπραγματεύσεις για συμφωνίες στην Ιταλία. Ο δείκτης Stoxx 600 Banks σημείωσε άνοδο 21% κατά το τρίμηνο, καθιστώντας τον τον δεύτερο τομέα με την καλύτερη απόδοση στην Ευρώπη, μετά τον τομέα της τεχνολογίας.

«Οι τράπεζες της Ευρωζώνης παραμένουν ένα ελκυστικό περιουσιακό στοιχείο για τοποθέτηση εν όψει της επόμενης φάσης της κυκλικής ανάκαμψης της Ευρώπης, καθώς η περιοχή κοιτάζει πέρα από τα γεωπολιτικά ζητήματα», έγραψαν σε σημείωμά τους αναλυτές της Bank of America Corp., μεταξύ των οποίων και ο Ρίντι Πρασάντ.

«Με τις αποτιμήσεις να παραμένουν χαμηλές και τις θέσεις των επενδυτών να είναι περιορισμένες, ενδέχεται να υπάρχει περαιτέρω ανοδική δυναμική», τόνισε.

Οι θετικές αποδόσεις του β’ τριμήνου σηματοδοτούν ανάκαμψη σε σχέση με τους πρώτους τρεις μήνες του έτους και ολοκληρώνουν το 13ο θετικό τρίμηνο στα τελευταία 14, για τους ευρωπαϊκούς δανειστές.

Ο δείκτης του κλάδου έχει σημειώσει άνοδο περίπου 180% από τις αρχές του 2023, καθώς οι επενδυτές προεξοφλούν ισχυρότερους ισολογισμούς και ανάκαμψη στις συναλλαγές και τα έσοδα από αυτές.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αύξησε τον Ιούνιο τα επιτόκια για πρώτη φορά σε τρία χρόνια, γεγονός που έδωσε ώθηση στην κύρια δραστηριότητα των τραπεζών, δηλαδή τη χορήγηση δανείων.

Ωστόσο, μέχρι το τέλος του μήνα, οι αγορές είχαν περιορίσει τις προσδοκίες για περαιτέρω αυξήσεις σε λιγότερο από 25 μονάδες βάσης έως το τέλος του έτους, λόγω της πτώσης των τιμών του πετρελαίου και των μηνυμάτων της προέδρου Κριστίν Λαγκάρντ.

Οι αποτιμήσεις παραμένουν ευνοϊκές, αλλά ίσως λιγότερο ελκυστικές μετά την απότομη άνοδο που διήρκεσε αρκετούς μήνες. Ο κλάδος είναι επί του παρόντος ο φθηνότερος στην Ευρώπη, με δείκτη τιμής προς κέρδη (P/E) περίπου 11,5Χ, πάνω από τον μέσο όρο πέντε ετών που είναι περίπου 8Χ.

Ο δείκτης τιμής προς λογιστική αξία (P/B) βρίσκεται επί του παρόντος στο 1,48Χ, αρκετά πάνω από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο του.

«Από θεμελιώδη άποψη, παραμένουμε αρκετά αισιόδοξοι για τις προοπτικές του έτους. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει αλλάξει την πιθανή πορεία της νομισματικής πολιτικής προς υψηλότερα επιτόκια. Αυτό στηρίζει τα περιθώρια κέρδους και την κερδοφορία των τραπεζών, αντισταθμίζοντας τους μεγαλύτερους κινδύνους για την ποιότητα των περιουσιακών στοιχείων», δήλωσε ο Μάρκο Τροϊάνο, επικεφαλής του τμήματος χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων της Scope Ratings.

Η Banco Santander SA αναδείχθηκε στην πιο αξιόλογη εισηγμένη εταιρεία της Ισπανίας κατά τη διάρκεια του τριμήνου, ξεπερνώντας την Inditex SA, ιδιοκτήτρια της Zara, για πρώτη φορά σε οκτώ χρόνια, ενώ η ιταλική Banca Monte dei Paschi di Siena SpA συγκαταλέχθηκε μεταξύ των εταιρειών με την καλύτερη απόδοση του τριμήνου, καθώς εντάθηκε το ενδιαφέρον για εξαγορά. Τόσο η Intesa Sanpaolo SpA όσο και η Banco BPM SpA επιδιώκουν συμφωνίες που αφορούν τον εν λόγω δανειστή, σύμφωνα με το Bloomberg.

Η UniCredit SpA σημείωσε επίσης καλύτερες επιδόσεις, καθώς συνεχίζει την προσπάθειά της για την εξαγορά της γερμανικής Commerzbank AG, ενώ η Bawag Group AG συμφώνησε να εξαγοράσει την ιρλανδική τράπεζα Permanent TSB Group Holdings. 

«Καθώς οι αποτιμήσεις των τραπεζών είναι πολύ πιο υγιείς, είναι λογικό οι τράπεζες να είναι πιο ανοιχτές στην εξαγορά ομολόγων τους», δήλωσε ο αναλυτής της Keefe, Bruyette & Woods, Άντριου Στίμσον, επαναλαμβάνοντας πρόσφατα τη θέση του υπέρ της υπερεκτίμησης του κλάδου.

Ειδικότερα, το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο των νέων καταθέσεων αυξήθηκε στο 0,35%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο των νέων δανείων υποχώρησε στο 4,65%. Ως αποτέλεσμα, το περιθώριο επιτοκίου μεταξύ νέων καταθέσεων και νέων δανείων περιορίστηκε στις 4,30 ποσοστιαίες μονάδες, έναντι υψηλότερων επιπέδων τον προηγούμενο μήνα.

Αντίστοιχη εικόνα καταγράφεται και στα υφιστάμενα υπόλοιπα. Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των καταθέσεων αυξήθηκε οριακά στο 0,34%, ενώ το μέσο επιτόκιο των υφιστάμενων δανείων παρέμεινε ουσιαστικά αμετάβλητο στο 4,63%.

Έτσι, το επιτοκιακό περιθώριο μεταξύ υφιστάμενων καταθέσεων και δανείων διατηρήθηκε σχεδόν αμετάβλητο στις 4,29 ποσοστιαίες μονάδες, επιβεβαιώνοντας ότι, παρά τη σταδιακή αποκλιμάκωση του κόστους χρηματοδότησης, η διαφορά μεταξύ επιτοκίων χορηγήσεων και καταθέσεων εξακολουθεί να παραμένει σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.

1. Επιτόκια νέων καταθέσεων και δανείων σε ευρώ

Νέες Καταθέσεις

Τον Μάιο του 2026, το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των νέων καταθέσεων αυξήθηκε κατά 3 μονάδες βάσης στο 0,35%, σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα.

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο των καταθέσεων μίας ημέρας από νοικοκυριά παρέμεινε  αμετάβλητο στο 0,03%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο καταθέσεων από επιχειρήσεις παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 0,10%.

Το μέσο επιτόκιο των καταθέσεων με συμφωνημένη διάρκεια έως 1 έτος από νοικοκυριά παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 1,14%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο καταθέσεων από επιχειρήσεις αυξήθηκε κατά 17 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 1,93%.

Νέα Δάνεια

Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των νέων δανείων προς νοικοκυριά και επιχειρήσεις μειώθηκε κατά 12 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 4,65%.

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο των καταναλωτικών δανείων χωρίς καθορισμένη διάρκεια (κατηγορία που περιλαμβάνει τα δάνεια μέσω πιστωτικών καρτών, τα ανοικτά δάνεια και υπεραναλήψεις από τρεχούμενους λογαριασμούς) παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 14,63%.

Το μέσο επιτόκιο των καταναλωτικών δανείων με συγκεκριμένη διάρκεια και κυμαινόμενο επιτόκιο μειώθηκε κατά 19 μονάδες βάσης στο 10,75%, ενώ το μέσο επιτόκιο των στεγαστικών δανείων με κυμαινόμενο επιτόκιο παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 3,50%.

Το μέσο επιτόκιο των επιχειρηματικών δανείων χωρίς καθορισμένη διάρκεια παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 4,61%. Το αντίστοιχο επιτόκιο των επαγγελματικών δανείων παρέμεινε αμετάβλητο στο 6,85%.

Το μέσο επιτόκιο των νέων επιχειρηματικών δανείων με συγκεκριμένη διάρκεια και κυμαινόμενο επιτόκιο μειώθηκε κατά 20 μονάδες βάσης στο 4,20%. Το μέσο επιτόκιο των δανείων τακτής λήξης με κυμαινόμενο επιτόκιο προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) μειώθηκε κατά 15 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 4,43%.

Όσον αφορά τη διάρθρωση των επιτοκίων ως προς το ύψος του δανείου σημειώνεται ότι το μέσο επιτόκιο για δάνεια μέχρι και 250.000 ευρώ αυξήθηκε κατά 8 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 5,09%, για δάνεια από 250.001 μέχρι 1 εκατ. ευρώ αυξήθηκε κατά 14 μονάδες βάσης στο 4,54%, ενώ για δάνεια άνω του 1 εκατ. ευρώ μειώθηκε κατά 22 μονάδες βάσης στο 4,15%.

2. Επιτόκια στα υφιστάμενα υπόλοιπα καταθέσεων και δανείων σε ευρώ

 Υφιστάμενες Καταθέσεις

Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των υφιστάμενων καταθέσεων (συμπεριλαμβανομένων των καταθέσεων μίας ημέρας) αυξήθηκε κατά 4 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 0,34%, τον Μάιο του 2026.

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα των καταθέσεων με συμφωνημένη διάρκεια έως 2 έτη από νοικοκυριά παρέμεινε αμετάβλητο στο 1,14%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο καταθέσεων από επιχειρήσεις αυξήθηκε κατά 16 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 1,87%.

Υφιστάμενα Δάνεια

Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο των υφιστάμενων δανείων παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 4,63%.

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα των στεγαστικών δανείων με διάρκεια άνω των 5 ετών παρέμεινε αμετάβλητο στο 3,60%. Το αντίστοιχο επιτόκιο των καταναλωτικών και λοιπών δανείων προς ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα αυξήθηκε κατά 9 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 8,40%.

Το μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα των επιχειρηματικών δανείων με διάρκεια άνω των 5 ετών παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 4,14%. Το αντίστοιχο επιτόκιο των επαγγελματικών δανείων παρέμεινε επίσης σχεδόν αμετάβλητο στο 5,39%.

Σε συνέντευξή της στη γαλλική εφημερίδα Les Echos, που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη, η Λαγκάρντ δήλωσε ότι «είμαστε πεπεισμένοι πως λάβαμε τη σωστή απόφαση». Όπως ανέφερε, ήδη από τον Απρίλιο η μεγάλη πλειοψηφία του Διοικητικού Συμβουλίου ήταν έτοιμη να προχωρήσει σε αύξηση των επιτοκίων, ωστόσο τότε δεν υπήρχαν ακόμη όλα τα απαραίτητα στοιχεία για να στηρίξουν μια τέτοια απόφαση.

Όπως μεταδίδει το Bloomberg η ΕΚΤ έγινε τον περασμένο μήνα η πρώτη κεντρική τράπεζα της G7 που προχώρησε σε αύξηση επιτοκίων μετά το ξέσπασμα του πολέμου μεταξύ Ιράν και Ισραήλ. Η Φρανκφούρτη είχε αιτιολογήσει την απόφαση επισημαίνοντας ότι οι πληθωριστικές πιέσεις εξαπλώνονταν στην οικονομία και ότι δεν μπορούσε να διακινδυνεύσει την απώλεια του ελέγχου του πληθωρισμού.

Έκτοτε, ωστόσο, η ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν οδήγησε σε σημαντική αποκλιμάκωση των τιμών του πετρελαίου, περιορίζοντας τον βασικό παράγοντα που τροφοδοτούσε τον πληθωρισμό. Παράλληλα, τα τελευταία στοιχεία που ανακοινώθηκαν την Τετάρτη για την ευρωζώνη έδειξαν ότι ο πληθωρισμός επιβραδύνθηκε περισσότερο από ό,τι ανέμεναν οι αναλυτές.

Παρά τη βελτίωση αυτή, η Λαγκάρντ εκτίμησε ότι οι επιπτώσεις του σοκ στην προσφορά εξακολουθούν να διαχέονται στην οικονομία, αν και μέχρι στιγμής δεν έχουν εμφανιστεί οι λεγόμενες δευτερογενείς επιδράσεις, όπως ένας σπιράλ αυξήσεων σε μισθούς και τιμές.

«Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ένα εξωτερικό σοκ στην προσφορά, το οποίο εξακολουθεί να διαχέεται στην υπόλοιπη οικονομία και πλέον βλέπουμε τις έμμεσες επιπτώσεις του», δήλωσε η πρόεδρος της ΕΚΤ. «Παρακολουθούμε επίσης πολύ στενά τον κίνδυνο εμφάνισης δευτερογενών επιδράσεων, παρότι μέχρι στιγμής δεν έχουν εκδηλωθεί», πρόσθεσε.

«Όταν μπούμε σε εκείνη την αίθουσα και κλείσουμε την πόρτα, θα έχουμε μια ουσιαστική συζήτηση. Δεν έχω κάτι περισσότερο να σας πω από αυτό», ανέφερε ο επικεφαλής της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας, κατά τη συμμετοχή του σε πάνελ στο ετήσιο φόρουμ νομισματικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) στη Σίντρα της Πορτογαλίας.

Απαντώντας σε νέα ερώτηση της παρουσιάστριας του CNBC, Sara Eisen, ο Γουόρς επανέλαβε ότι δεν πρόκειται να προσφέρει «forward guidance», δηλαδή προαναγγελία των επόμενων κινήσεων της Fed και ότι η κοινή πρόκληση για τις κεντρικές τράπεζες παραμένει η διασφάλιση της σταθερότητας των τιμών.

«Δεν πρόκειται να δώσω forward guidance», είπε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας με χιούμορ ότι «η Σάρα προσπαθεί να με κάνει να παραβώ αυτόν τον κανόνα. Δεν θα τα καταφέρει».

«Όλοι βρισκόμαστε στην ίδια δουλειά, που είναι η σταθερότητα των τιμών. Μπορεί να μην είναι η μοναδική μας αποστολή, αλλά αν υπάρχει κάτι κοινό που άκουσα τις τελευταίες ημέρες, είναι η ανοιχτή στάση απέναντι στα ζητήματα της τεχνητής νοημοσύνης, η ανοιχτή στάση απέναντι στην παραγωγικότητα. Ωστόσο, όλοι κοιτάξαμε γύρω μας και διαπιστώσαμε ότι οι τιμές παραμένουν υπερβολικά υψηλές», ανέφερε.

Ήταν η πρώτη δημόσια εμφάνιση του Γουόρς εκτός των συνεδριάσεων της Fed μετά τη συνεδρίαση 16-17 Ιουνίου. Στο ίδιο πάνελ συμμετείχαν επίσης η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), Κριστίν Λαγκάρντ, ο διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας, Άντριου Μπέιλι, και ο διοικητής της Τράπεζας του Καναδά, Τιφ Μάκλεμ.

Διαφορετικές προσεγγίσεις στις κεντρικές τράπεζες

Παρότι όλες οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες εξακολουθούν να επιδιώκουν πληθωρισμό 2% και αντιμετωπίζουν τις επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν που στηρίζουν οι ΗΠΑ, οι επιλογές τους στη νομισματική πολιτική έχουν αποκλίνει.

Οι δηλώσεις του Γουόρς μετά τη συνεδρίαση της Fed στα μέσα Ιουνίου οδήγησαν τις αγορές να αυξήσουν τις πιθανότητες για νέα αύξηση των αμερικανικών επιτοκίων ήδη από τον Σεπτέμβριο. Αντίθετα, η ΕΚΤ έχει ήδη προχωρήσει σε αύξηση επιτοκίων, ενώ οι κεντρικές τράπεζες της Βρετανίας και του Καναδά εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές ως προς περαιτέρω σύσφιγξη της πολιτικής τους, λόγω της ασθενέστερης πορείας των οικονομιών τους.

Η ανεξαρτησία της Fed στο επίκεντρο

Πέρα από τη μάχη κατά του πληθωρισμού, οι υπόλοιποι κεντρικοί τραπεζίτες έχουν υιοθετήσει ευρύτερη ατζέντα σε ζητήματα όπως η κλιματική αλλαγή, ενώ διατηρούν έντονο ενδιαφέρον και για τη διαφύλαξη της ανεξαρτησίας της Fed.

Νωρίτερα φέτος, οι επικεφαλής των μεγάλων κεντρικών τραπεζών υπέγραψαν κοινή επιστολή στήριξης προς τον πρώην πρόεδρο της Fed, Τζερόμ Πάουελ, στη διαμάχη του με την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ για την ανεξαρτησία της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας.

Το ζήτημα απέκτησε νέα διάσταση αυτή την εβδομάδα, όταν το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έκρινε ότι η διοικήτρια της Fed, Λίζα Κουκ, μπορεί να παραμείνει στη θέση της, παρά το γεγονός ότι ο Τραμπ είχε ανακοινώσει πέρυσι την αποπομπή της.

Ο Πάουελ έχει επαινεθεί από πολλούς ομολόγους του ως βασικός υπερασπιστής της ανεξαρτησίας της Fed, στοιχείο που θεωρείται κρίσιμο για τη διατήρηση της σταθερότητας του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος. Ο Γουόρς, από την πλευρά του, έχει μέχρι στιγμής αποφύγει να τοποθετηθεί ευθέως τόσο για την υπόθεση της Κουκ όσο και για τις νομικές πιέσεις που ασκήθηκαν στον Πάουελ.

Ο Τραμπ επέλεξε τον Γουόρς για να διαδεχθεί τον Powell στην προεδρία της Fed, ενώ ο τελευταίος παραμένει μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της κεντρικής τράπεζας. Ο νέος πρόεδρος της Fed ανέλαβε τα καθήκοντά του στα τέλη Μαΐου.