Όπως ανακοίνωσε η ΕΚΤ, το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε να αυξήσει και τα τρία βασικά επιτόκια κατά 0,25 ποσοστιαίες μονάδες. Συγκεκριμένα, το επιτόκιο της διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων διαμορφώνεται πλέον στο 2,25%, το επιτόκιο των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης στο 2,40% και το επιτόκιο της διευκόλυνσης οριακής χρηματοδότησης στο 2,65%.

Πρόκειται για την πρώτη αύξηση επιτοκίων από το 2023. Τα νέα επιτόκια θα τεθούν σε ισχύ από τις 17 Ιουνίου 2026.

Η απόφαση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη εξακολουθεί να κινείται σημαντικά πάνω από τον στόχο του 2%, ενώ η άνοδος των τιμών της ενέργειας λόγω του πολέμου με το Ιράν δημιουργεί πρόσθετες ανησυχίες για τη σταθερότητα των τιμών τους επόμενους μήνες.

Οπως σημειώνεται στην ανακοίνωση το Διοικητικό Συμβούλιο έχει δεσμευτεί να καθορίζει τη νομισματική πολιτική με σκοπό να διασφαλίζει ότι ο πληθωρισμός σταθεροποιείται στον στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα. Στο πλαίσιο αυτής της δέσμευσης, αποφάσισε σήμερα να αυξήσει τα τρία βασικά επιτόκια της ΕΚΤ κατά 25 μονάδες βάσης. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δημιουργεί πληθωριστικές πιέσεις και η απόφαση για αύξηση των επιτοκίων είναι κατάλληλη για μια σειρά σεναρίων που περιγράφουν πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί η διαταραχή και να επηρεάσει τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές για τη ζώνη του ευρώ.

Σύμφωνα με το βασικό σενάριο των νέων προβολών των εμπειρογνωμόνων του Ευρωσυστήματος, ο γενικός πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σε 3,0% το 2026, 2,3% το 2027 και 2,0% το 2028. Όσον αφορά τον πληθωρισμό χωρίς την ενέργεια και τα είδη διατροφής, το βασικό σενάριο προβλέπει ότι θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σε 2,5% το 2026 και το 2027 και σε 2,2% το 2028. Σε σύγκριση με την έκδοση του Μαρτίου, οι εμπειρογνώμονες έχουν αναθεωρήσει προς τα πάνω την προβολή του βασικού σεναρίου για τον πληθωρισμό για το 2026 και το 2027 λόγω περισσότερο ανοδικής πορείας των τιμών της ενέργειας, η οποία - σε ορισμένο βαθμό - αναμένεται να μετακυλιστεί στον πληθωρισμό των ειδών διατροφής, των αγαθών και των υπηρεσιών. Σύμφωνα με το βασικό σενάριο η οικονομική ανάπτυξη αναμένεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σε 0,8% το 2026, 1,2% το 2027 και 1,5% το 2028. Πρόκειται για αναθεώρηση προς τα κάτω για το 2026 και το 2027, η οποία αντανακλά την εντονότερη επίδραση του πολέμου στις αγορές βασικών εμπορευμάτων, στα πραγματικά εισοδήματα και στην εμπιστοσύνη.

Οι προοπτικές παραμένουν αβέβαιες, με ανοδικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό και καθοδικούς κινδύνους για την οικονομική ανάπτυξη. Οι πλήρεις επιπτώσεις του πολέμου στον πληθωρισμό και την ανάπτυξη μεσοπρόθεσμα θα εξαρτηθούν από την ένταση και τη διάρκεια της διαταραχής των τιμών της ενέργειας, καθώς και από την έκταση των έμμεσων και δευτερογενών επιδράσεών της. Αυτή η αβεβαιότητα αντανακλάται επίσης σε ευρύ φάσμα αποτελεσμάτων για τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη στα επικαιροποιημένα ενδεικτικά σενάρια που έχουν καταρτίσει οι εμπειρογνώμονες του Ευρωσυστήματος. Αυτά τα σενάρια θα δημοσιευθούν μαζί με τις προβολές των εμπειρογνωμόνων στον δικτυακό τόπο της ΕΚΤ.

Με τη σημερινή του απόφαση, το Διοικητικό Συμβούλιο εξακολουθεί να είναι σε θέση να αντιμετωπίσει την αβεβαιότητα που προκαλεί ο πόλεμος. Θα παρακολουθήσει την κατάσταση προσεκτικά, ακολουθώντας μια προσέγγιση που βασίζεται στα εκάστοτε διαθέσιμα στοιχεία και λαμβάνοντας αποφάσεις από συνεδρίαση σε συνεδρίαση για τον καθορισμό της κατάλληλης κατεύθυνσης της νομισματικής πολιτικής. Συγκεκριμένα, οι αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου για τα επιτόκια θα βασίζονται στην αξιολόγησή του για τις προοπτικές του πληθωρισμού και τους κινδύνους που τις περιβάλλουν, υπό το πρίσμα των εισερχόμενων οικονομικών και χρηματοπιστωτικών στοιχείων, καθώς και για τη δυναμική του υποκείμενου πληθωρισμού και την ένταση με την οποία μεταδίδεται η νομισματική πολιτική. Το Διοικητικό Συμβούλιο δεν δεσμεύεται εκ των προτέρων για συγκεκριμένη πορεία των επιτοκίων.

Βασικά επιτόκια της ΕΚΤ

Το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε να αυξήσει τα τρία βασικά επιτόκια της ΕΚΤ κατά 25 μονάδες βάσης. Κατά συνέπεια, τα επιτόκια της διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων, των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης και της διευκόλυνσης οριακής χρηματοδότησης θα αυξηθούν σε 2,25%, 2,40% και 2,65% αντιστοίχως, με ισχύ από τις 17 Ιουνίου 2026.

Πρόγραμμα αγοράς στοιχείων ενεργητικού (APP) και έκτακτο πρόγραμμα αγοράς στοιχείων ενεργητικού λόγω πανδημίας (PEPP)

Τα χαρτοφυλάκια APP και PEPP μειώνονται με μετρημένο και προβλέψιμο ρυθμό, καθώς το Ευρωσύστημα δεν επανεπενδύει πλέον τα ποσά από την εξόφληση τίτλων κατά τη λήξη τους.

Το Διοικητικό Συμβούλιο είναι έτοιμο να προσαρμόσει όλα τα μέσα που έχει στη διάθεσή του εντός των ορίων της εντολής που του έχει ανατεθεί, προκειμένου να διασφαλίσει ότι ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί στον στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα και να διαφυλάξει την ομαλή λειτουργία του μηχανισμού μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής. Επιπλέον, το μέσο για την προστασία της μετάδοσης (Transmission Protection Instrument - TPI) είναι διαθέσιμο για να αντισταθμίζει ανεπιθύμητες, άτακτες εξελίξεις στην αγορά που θέτουν σοβαρή απειλή για τη μετάδοση της νομισματικής πολιτικής σε όλες τις χώρες της ζώνης του ευρώ, επιτρέποντας έτσι στο Διοικητικό Συμβούλιο να εκπληρώνει πιο αποτελεσματικά την αποστολή του για σταθερότητα των τιμών.

Οι αγορές θεωρούν σχεδόν βέβαιη την κίνηση, ενώ η προσοχή στρέφεται πλέον στις νέες μακροοικονομικές προβλέψεις της ΕΚΤ.

Οι αναλυτές της αμερικανικής τράπεζας εκτιμούν ότι οι επικαιροποιημένες προβλέψεις θα περιλαμβάνουν χαμηλότερη ανάπτυξη και υψηλότερο πληθωρισμό σε σχέση με τις εκτιμήσεις του Μαρτίου.

Παράλληλα, η επιστροφή του πληθωρισμού στον στόχο του 2% τοποθετείται και πάλι προς το τέλος του 2028, στοιχείο που διατηρεί την πίεση για συνέχιση της αυστηρής νομισματικής πολιτικής.

Δύο ακόμη αυξήσεις επιτοκίων το 2026

Σύμφωνα με τη BofA, το βασικό σενάριο παραμένει δύο ακόμη αυξήσεις επιτοκίων μέσα στο 2026, με την πρώτη να αναμένεται άμεσα και τη δεύτερη είτε τον Ιούλιο είτε τον Σεπτέμβριο, ανάλογα με την πορεία των τιμών της ενέργειας.

Ωστόσο, οι νέες προβλέψεις ενδέχεται να αφήσουν ανοιχτό το ενδεχόμενο ακόμη περισσότερων παρεμβάσεων, εάν ο πληθωρισμός αποδειχθεί πιο επίμονος από τις τρέχουσες εκτιμήσεις.

Παρά τη βραχυπρόθεσμα πιο «σκληρή» στάση της ΕΚΤ, η Bank of America θεωρεί ότι μεσοπρόθεσμα οι συνθήκες στην οικονομία της Ευρωζώνης παραμένουν εύθραυστες.

Η χαμηλή ανάπτυξη, η ασθενική αγορά εργασίας και οι περιοριστικές χρηματοοικονομικές συνθήκες αναμένεται τελικά να οδηγήσουν σε μειώσεις επιτοκίων τα επόμενα χρόνια, με την τράπεζα να προβλέπει ότι το επιτόκιο καταθέσεων θα έχει επιστρέψει στο 1,75% έως το τέλος του 2027.

Όλα δείχνουν ότι η ΕΚΤ θα αυξήσει την ερχόμενη Πέμπτη το βασικό της επιτόκιο (αποδοχής καταθέσεων) κατά 25 μονάδες βάσης στο 2,25%, για πρώτη φορά μετά από δυόμισι και πλέον χρόνια. Η τελευταία αύξηση είχε γίνει τον Σεπτέμβριο του 2023, όταν το επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ κορυφώθηκε στο 4% για να μειωθεί στη συνέχεια κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες από τον Ιούνιο του 2024 έως τον Ιούνιο του 2025.

Το μήνυμα αλλαγής πολιτικής έστειλε η Ίζαμπελ Σνάμπελ, μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, η οποία δήλωσε ότι τα επιτόκια πρέπει να αυξηθούν καθώς ο πόλεμος έχει κρατήσει πολύ περισσότερο από ό,τι προβλεπόταν και οι υψηλές τιμές ενέργειας διαχέονται πλέον ευρύτερα στην οικονομία. Πρόσθεσε, μάλιστα, ότι η αύξηση θα ήταν αναγκαία και στην περίπτωση επίτευξης μίας συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν για τερματισμό του πολέμου, επειδή έχουν πληγεί ενεργειακές υποδομές στη Μέση Ανατολή, υπονοώντας ότι θα καθυστερήσει η επαναφορά των τιμών ορυκτών καυσίμων στα προ της κρίσης επίπεδα. Μία συμφωνία ειρήνευσης έχει προαναγγελθεί αρκετές φορές τον τελευταίο μήνα ως θέμα ημερών, χωρίς ωστόσο να έχει υπάρξει αντίκρισμα έως τώρα.

Η ΕΚΤ δεν αναμένεται να δεσμευτεί την ερχόμενη Πέμπτη για τις επόμενες κινήσεις της, αλλά θα επαναλάβει την πάγια θέση της ότι οι αποφάσεις θα λαμβάνονται σε κάθε συνεδρίαση με βάση τα εκάστοτε διαθέσιμα στοιχεία. Όσο καθυστερεί, όμως, μία συμφωνία για τερματισμό του πολέμου τόσο θα μεγαλώνει ο κίνδυνος για περαιτέρω αύξηση του πληθωρισμού στην Ευρωζώνη και νέα αύξηση των επιτοκίων της ΕΚΤ. Σε πρόσφατη έρευνα που έκανε το Reuters, το 60% των οικονομολόγων προέβλεπε και δεύτερη αύξηση μέσα στο 2026, πιθανόν τον Σεπτέμβριο, όπως αναμένουν και οι αγορές χρήματος.

Η επιβράδυνση της οικονομίας της Ευρωζώνης αποτελεί, πάντως, μία εξέλιξη που η ΕΚΤ θα εξετάσει προσεκτικά πριν προχωρήσει σε άλλη αύξηση των επιτοκίων, η οποία θα περιόριζε τη ζήτηση για κατανάλωση και επενδύσεις και θα μπορούσε να ωθήσει σε ύφεση. Τον σημαντικό αντίκτυπο από τον πόλεμο στην οικονομία δείχνουν τόσο τα στοιχεία για το ΑΕΠ του α’ τριμήνου όσο και τα στοιχεία από έρευνες συγκυρίας για το β΄ τρίμηνο. Το ΑΕΠ της Ευρωζώνης μειώθηκε κατά 0,2% το α’ τρίμηνο (σε σχέση με το δ’ τρίμηνο του 2025) καθώς τον Μάρτιο επηρεάστηκε αρνητικά από τον πόλεμο. Αν και η μείωση οφείλεται κυρίως στη βουτιά 12,1% του ιρλανδικού ΑΕΠ, το οποίο επηρεάζεται από τη δραστηριότητα πολυεθνικών επιχειρήσεων, ο αντίκτυπος του πολέμου είναι φανερός.

Αρνητική φαίνεται ότι είναι η πορεία και στο β’ τρίμηνο εφέτος. Ο επικεφαλής οικονομολόγος της S&P Global, Κρις Γουίλιαμσον, σημείωσε, με αφορμή την έρευνα της εταιρείας σε επιχειρήσεις τον Μάιο, ότι από τις απαντήσεις τους φαίνεται πιθανή επίσης μία μείωση του ΑΕΠ κατά 0,2%, αν δεν υπάρξει κάποια σημαντική μεταβολή τον Ιούνιο. «Το επιχείρημα για περαιτέρω αυξήσεις επιτοκίων θα είναι δυσκολότερο να υποστηριχθεί, εάν η οικονομία συνεχίσει να εξασθενεί, καθώς μάλιστα η μείωση της ζήτησης θα περιορίζει τη δυνατότητα αύξησης των τιμών και των μισθών», πρόσθεσε.

Η ΕΚΤ θα πρέπει, συνεπώς, στις επόμενες συνεδριάσεις της να σταθμίσει πολύ προσεκτικά τον κίνδυνο του πληθωρισμού με τον κίνδυνο μίας σοβαρής επιβράδυνσης της οικονομίας. Ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη συνέχισε την ανοδική του πορεία τον Μάιο, φτάνοντας στο 3,2% από 3% τον Απρίλιο και 1,9% τον Φεβρουάριο. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται κυρίως στις τιμές ενέργειας που αυξήθηκαν κατά 10,9% σε ετήσια βάση, αλλά για πρώτη φορά μετά τον πόλεμο σημειώθηκε αύξηση των τιμών και σε άλλες μεγάλες ομάδες προϊόντων και υπηρεσιών. Στον τομέα των υπηρεσιών, ο δείκτης τιμών αυξήθηκε 2,5% από 2% τον Απρίλιο και 2,4% τον Φεβρουάριο, ενώ οι τιμές των βιομηχανικών προϊόντων (πλην ενέργειας) αυξήθηκαν 0,9% από 0,8% και 0,7%, αντίστοιχα. Υπήρξαν, δηλαδή, δευτερογενείς αυξήσεις των τιμών σε άλλους κλάδους της οικονομίας, μία τάση που θα εντείνεται όσο καθυστερεί το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.

Στην ανάλυση της έρευνας του Μαΐου, ο Γουίλιαμσον σημείωσε ότι οι πιέσεις στις τιμές έχουν ενταθεί στο πιο ανησυχητικό επίπεδο τριών και πλέον ετών, υποδηλώνοντας ότι ο πληθωρισμός μπορεί να φτάσει κοντά στο 4% τους επόμενους μήνες.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Όπως επισημαίνει η ΤτΕ, το περιθώριο επιτοκίου μεταξύ των νέων καταθέσεων και δανείων αυξήθηκε στις 4,45 εκατοστιαίες μονάδες.

Τον Απρίλιο του 2026, το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των υφιστάμενων καταθέσεων παρέμεινε αμετάβλητο στο 0,30%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο των δανείων παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 4,60%.

Το περιθώριο επιτοκίου μεταξύ των υφιστάμενων καταθέσεων και δανείων παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στις 4,30 εκατοστιαίες μονάδες.

1. Επιτόκια νέων καταθέσεων και δανείων

Νέες Καταθέσεις

Τον Απρίλιο του 2026, το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των νέων καταθέσεων παρέμεινε αμετάβλητο στο 0,31%, σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα.

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο των καταθέσεων μίας ημέρας από νοικοκυριά παρέμεινε αμετάβλητο στο 0,03%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο καταθέσεων από επιχειρήσεις μειώθηκε κατά 4 μονάδες βάσης στο 0,09%.

Το μέσο επιτόκιο των καταθέσεων με συμφωνημένη διάρκεια έως 1 έτος από νοικοκυριά αυξήθηκε κατά 4 μονάδες βάσης στο 1,13%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο καταθέσεων από επιχειρήσεις παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 1,76%.

Νέα Δάνεια

Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των νέων δανείων προς νοικοκυριά και επιχειρήσεις αυξήθηκε κατά 37 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 4,76%.

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο των καταναλωτικών δανείων χωρίς καθορισμένη διάρκεια (κατηγορία που περιλαμβάνει τα δάνεια μέσω πιστωτικών καρτών, τα ανοικτά δάνεια και υπεραναλήψεις από τρεχούμενους λογαριασμούς) παρέμεινε αμετάβλητο στο 14,65%.

Το μέσο επιτόκιο των καταναλωτικών δανείων με συγκεκριμένη διάρκεια και κυμαινόμενο επιτόκιο αυξήθηκε κατά 138 μονάδες βάσης στο 11,19%, ενώ το μέσο επιτόκιο των στεγαστικών δανείων με κυμαινόμενο επιτόκιο παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 3,49%.

Το μέσο επιτόκιο των επιχειρηματικών δανείων χωρίς καθορισμένη διάρκεια αυξήθηκε κατά 6 μονάδες βάσεις στο 4,59%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο των επαγγελματικών δανείων αυξήθηκε κατά 7 μονάδες βάσης στο 6,85%.

Το μέσο επιτόκιο των νέων επιχειρηματικών δανείων με συγκεκριμένη διάρκεια και κυμαινόμενο επιτόκιο αυξήθηκε κατά 50 μονάδες βάσης στο 4,41%. Το μέσο επιτόκιο των δανείων τακτής λήξης με κυμαινόμενο επιτόκιο προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) αυξήθηκε κατά 36 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 4,58%.

Όσον αφορά τη διάρθρωση των επιτοκίων ως προς το ύψος του δανείου σημειώνεται ότι το μέσο επιτόκιο για δάνεια μέχρι και 250.000 ευρώ αυξήθηκε κατά 27 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 5,08%, για δάνεια από 250.001 μέχρι 1 εκατ. ευρώ αυξήθηκε κατά 16 μονάδες βάσης στο 4,48%, ενώ για δάνεια άνω του 1 εκατ. ευρώ αυξήθηκε κατά 54 μονάδες βάσης στο 4,37%.

2. Επιτόκια στα υφιστάμενα υπόλοιπα καταθέσεων και δανείων

Υφιστάμενες Καταθέσεις

Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των υφιστάμενων καταθέσεων (συμπεριλαμβανομένων των καταθέσεων μίας ημέρας) παρέμεινε αμετάβλητο στο 0,30%, τον Απρίλιο του 2026.

Ειδικότερα, τα μέσα επιτόκια στα υφιστάμενα υπόλοιπα των καταθέσεων με συμφωνημένη διάρκεια έως 2 έτη από νοικοκυριά και από επιχειρήσεις παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητα στο 1,14% και 1,71% αντίστοιχα.

Υφιστάμενα Δάνεια

Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο των υφιστάμενων δανείων παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 4,60%.

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα των στεγαστικών δανείων με διάρκεια άνω των 5 ετών παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 3,60%. Το αντίστοιχο επιτόκιο των καταναλωτικών και λοιπών δανείων προς ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα παρέμεινε επίσης σχεδόν αμετάβλητο στο 8,31%.

Το μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα των επιχειρηματικών δανείων με διάρκεια άνω των 5 ετών παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 4,13%. Το αντίστοιχο επιτόκιο των επαγγελματικών δανείων παρέμεινε επίσης σχεδόν αμετάβλητο στο 5,36%.

Τα τελευταία στοιχεία της ΕΚΤ δείχνουν ότι οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη υποχώρησαν οριακά τον Απρίλιο, ωστόσο η κορυφαία αξιωματούχος της Τράπεζας, Ιζαμπέλ Σνάμπελ, προειδοποιεί ότι ο κίνδυνος αποσταθεροποίησης των πληθωριστικών προσδοκιών αυξάνεται και δεν επιτρέπει πλέον στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να αγνοούν τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης.

Μικρή υποχώρηση των προσδοκιών

Σύμφωνα με τη μηνιαία έρευνα της ΕΚΤ, οι καταναλωτές της Ευρωζώνης εκτιμούν πλέον ότι ο πληθωρισμός θα διαμορφωθεί στο 2,9% σε ορίζοντα τριετίας, έναντι 3% τον Μάρτιο.

Παρά τη μικρή αποκλιμάκωση, το επίπεδο παραμένει σημαντικά υψηλότερο από τον μεσοπρόθεσμο στόχο του 2% που έχει θέσει η ΕΚΤ.

Οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό τους επόμενους δώδεκα μήνες παρέμειναν αμετάβλητες στο 4%, ενώ οι εκτιμήσεις για την πενταετία διατηρήθηκαν στο 2,4%.

Τα στοιχεία αυτά δημοσιοποιήθηκαν λίγες ώρες μετά τις νέες προειδοποιήσεις της Ιζαμπέλ Σνάμπελ, η οποία θεωρείται το πλέον «σκληρό» μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΕΚΤ όσον αφορά τη νομισματική πολιτική.

«Δεν μπορούμε πλέον να αγνοούμε το σοκ»

Μιλώντας σε συνέδριο της Τράπεζας της Κορέας στη Σεούλ, η Σνάμπελ υποστήριξε ότι ο πόλεμος με το Ιράν έχει ήδη αλλάξει ουσιαστικά τη δυναμική των τιμών στην παγκόσμια οικονομία.

Οι ζημιές στις ενεργειακές υποδομές και οι διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες, όπως τόνισε, δημιουργούν πιο μόνιμες πληθωριστικές πιέσεις, ακόμη και αν οι εχθροπραξίες τερματιστούν άμεσα.

«Δεν μπορούμε πλέον να αγνοούμε αυτό το σοκ», δήλωσε χαρακτηριστικά.

«Ο κίνδυνος αποσταθεροποίησης των πληθωριστικών προσδοκιών αυξάνεται».

Η Σνάμπελ είχε ήδη προειδοποιήσει από την προηγούμενη εβδομάδα ότι τα στοιχεία για τον πληθωρισμό και η μετατόπιση των προσδοκιών προς υψηλότερα επίπεδα αποτελούν ανησυχητικές ενδείξεις για την ΕΚΤ.

Νέα αύξηση επιτοκίων προ των πυλών

Οι δηλώσεις της ενισχύουν τις εκτιμήσεις των αγορών ότι η ΕΚΤ θα προχωρήσει σε νέα αύξηση επιτοκίων στη συνεδρίαση της 10ης και 11ης Ιουνίου.

Η πλειονότητα των οικονομολόγων εκτιμά ότι η Τράπεζα θα αυξήσει το επιτόκιο καταθέσεων αυτόν τον μήνα και πιθανότατα ακόμη μία φορά μέσα στο έτος, επιχειρώντας να αποτρέψει τη μετάδοση του αυξημένου ενεργειακού κόστους στον δομικό πληθωρισμό.

Αναλυτές προβλέπουν ότι τα στοιχεία που θα δημοσιευθούν την Τρίτη θα δείξουν περαιτέρω επιτάχυνση του πληθωρισμού στην Ευρωζώνη, με τον ετήσιο δείκτη να διαμορφώνεται στο 3,2%, σημαντικά υψηλότερα από τον στόχο της ΕΚΤ.

Πληθωρισμός και ανάπτυξη δημιουργούν δίλημμα

Παρά τις αυξανόμενες πληθωριστικές πιέσεις, αρκετά στελέχη της ΕΚΤ ανησυχούν για τις επιπτώσεις του πολέμου στην οικονομική δραστηριότητα.

Η ίδια η έρευνα της ΕΚΤ κατέγραψε επιδείνωση της καταναλωτικής ψυχολογίας, με τους πολίτες να προβλέπουν συρρίκνωση του ΑΕΠ της Ευρωζώνης κατά 2,2% τους επόμενους δώδεκα μήνες, έναντι πρόβλεψης για μείωση 2,1% τον Μάρτιο.

Παράλληλα, οι προσδοκίες για την ανεργία βελτιώθηκαν οριακά, με το ποσοστό να εκτιμάται στο 11,2% έναντι 11,3% προηγουμένως.

Η Σνάμπελ υπογράμμισε ότι το σημερινό σοκ διαφέρει από προηγούμενες ενεργειακές κρίσεις, καθώς λειτουργεί ταυτόχρονα ως σοκ προσφοράς και ζήτησης σε παγκόσμιο επίπεδο.

Όπως εξήγησε, η αύξηση των τιμών παραγωγού στην Κίνα και σε άλλες μεγάλες οικονομίες μεταφέρεται ήδη στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες, δημιουργώντας νέες πληθωριστικές πιέσεις στα βιομηχανικά προϊόντα.

«Βλέπουμε σε παγκόσμιο επίπεδο ότι οι πιέσεις στην αλυσίδα παραγωγής αυξάνονται. Αυτό θα δημιουργήσει πληθωριστικές πιέσεις σχεδόν σε ολόκληρο τον κόσμο», προειδοποίησε.

Επιφυλακτικότητα για τη συνέχεια

Παρά τη σχεδόν βέβαιη αύξηση επιτοκίων τον Ιούνιο, η Σνάμπελ απέφυγε να δεσμευτεί για τον συνολικό αριθμό των μελλοντικών κινήσεων.

Όπως ανέφερε, οι αποφάσεις της ΕΚΤ θα εξαρτηθούν από τα νέα οικονομικά στοιχεία και την εξέλιξη της κρίσης στη Μέση Ανατολή.

«Είναι πολύ νωρίς για να πούμε πόσες αυξήσεις επιτοκίων θα χρειαστούν. Πρέπει να δούμε τι θα συμβεί από εδώ και πέρα», σημείωσε.

Η δήλωση αυτή αποτυπώνει το δύσκολο δίλημμα που αντιμετωπίζει η ΕΚΤ: από τη μία πλευρά καλείται να περιορίσει τον πληθωρισμό και από την άλλη να αποφύγει την περαιτέρω επιβράδυνση μιας οικονομίας που ήδη εμφανίζει σημάδια κόπωσης.

Η πιθανή αυτή μεταβολή στις προοπτικές της νομισματικής πολιτικής φαίνεται να υιοθετείται ακόμη και από τη Μισέλ Μπόουμαν, αντιπρόεδρο της Federal Reserve για θέματα εποπτείας, η οποία θεωρείται μία από τις πιο «ήπιες» (dovish) φωνές της κεντρικής τράπεζας όσον αφορά τα επιτόκια.

Η Μπόουμαν δήλωσε σε συνέδριο στην Ισλανδία την Παρασκευή ότι ο πόλεμος και το ενεργειακό σοκ που έχει προκαλέσει θα μπορούσαν να αλλάξουν την εκτίμησή της σχετικά με την πορεία των επιτοκίων στο μέλλον.

«Εξακολουθεί να είναι νωρίς για να εκτιμηθεί το μέγεθος και η διάρκεια των οικονομικών επιπτώσεων από τη σύγκρουση με το Ιράν», δήλωσε, προσθέτοντας ωστόσο ότι «εάν οι διαταραχές συνεχιστούν και στο δεύτερο εξάμηνο του έτους, θα μπορούσαμε να αρχίσουμε να βλέπουμε ευρύτερες επιπτώσεις στον πληθωρισμό».

Εάν συμβεί αυτό, η Μπόουμαν σημείωσε ότι είναι πιο πιθανό να «εξετάσω το ενδεχόμενο να αλλάξω την προσέγγισή μου σχετικά με την αξιολόγηση της ισορροπίας των κινδύνων», μια διατύπωση που υποδηλώνει την πιθανότητα αύξησης των επιτοκίων.

Αρκετοί από τους συναδέλφους της Μπόουμαν ανησυχούν ότι ίσως αποδειχθεί δύσκολο να θεωρηθεί το τρέχον ενεργειακό σοκ ως ένας προσωρινός παράγοντας, ιδιαίτερα επειδή ο πληθωρισμός παραμένει πάνω από τον στόχο του 2% που έχει θέσει η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ εδώ και πολλά χρόνια.

Αυτή η άποψη έχει οδηγήσει τους αξιωματούχους να είναι πιο πρόθυμοι να εξετάσουν την αύξηση των επιτοκίων, προκειμένου να επαναφέρουν τις πληθωριστικές πιέσεις σε πιο συμβατά επίπεδα.

«Θεωρώ ότι είναι πρόωρο να καταλήξω στο συμπέρασμα ότι πρέπει να αυξήσουμε άμεσα τα επιτόκια, αλλά με κάνει να δίνω ακόμη μεγαλύτερη προσοχή στον κίνδυνο ότι ο πληθωρισμός θα μπορούσε να συνεχίσει να αυξάνεται και ότι οι πληθωριστικές προσδοκίες θα μπορούσαν να αποδεσμευτούν από την καθήλωση τους», δήλωσε ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας του Μινεάπολις, Νιλ Κασκάρι, ένας από τους τρεις «σκληροπυρηνικούς» διαφωνούντες στην απόφαση νομισματικής πολιτικής της Fed τον προηγούμενο μήνα.

Οι αγορές χρήματος στοιχηματίζουν ότι η επόμενη κίνηση της Fed θα είναι η αύξηση του βασικού επιτοκίου από το τρέχον εύρος 3,50%–3,75%, πιθανότατα έως το τέλος του έτους. Πριν από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, που υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ και έχει προκαλέσει σημαντικές διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα και άνοδο στις τιμές της ενέργειας, οι αξιωματούχοι της Fed εξέταζαν το ενδεχόμενο μείωσης επιτοκίων.

Μιλώντας σε επιχειρηματική ομάδα στο Νιου Τζέρσεϊ, η πρόεδρος της Fed της Φιλαδέλφειας, Άννα Πόλσον, δήλωσε την Παρασκευή ότι η νομισματική πολιτική είναι «καλά τοποθετημένη», λαμβάνοντας υπόψη τις απαράδεκτα υψηλές πληθωριστικές πιέσεις και την οικονομική αβεβαιότητα.

Η Πόλσον πρόσθεσε ότι η Fed είναι έτοιμη «να αντιδράσει» και, αν και θεωρεί ότι η νομισματική πολιτική των ΗΠΑ βρίσκεται στο σωστό σημείο, «είναι υγιές το γεγονός ότι οι συμμετέχοντες στις αγορές έχουν ενσωματώσει σενάρια όπου το επιτόκιο της ομοσπονδιακής χρηματοδότησης παραμένει αμετάβλητο για παρατεταμένη περίοδο, καθώς και σενάρια όπου καθίσταται αναγκαία περαιτέρω σύσφιξη».

Ωστόσο, όπως το έθεσε η πρόεδρος της Fed του Σαν Φρανσίσκο, Μαίρη Ντέιλι, σε συνέντευξη στο Fox Business Network με τη Μαρία Μπαρτιρόμο, «δεν υπάρχει επείγουσα ανάγκη για προσαρμογή» στα επιτόκια.

«Η πολιτική βρίσκεται σε καλό σημείο», πρόσθεσε - μια φράση που χρησιμοποιούν συχνά οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της Fed για να δείξουν ότι είναι άνετοι με το τρέχον επίπεδο επιτοκίων - και ανέφερε ότι οποιαδήποτε μελλοντική κίνηση μπορεί να εξαρτηθεί από το πότε θα λήξει πραγματικά ο πόλεμος στο Ιράν.

Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης πετρελαίου υποχώρησαν πάνω από 2% την Παρασκευή και οδεύουν προς τη μεγαλύτερη εβδομαδιαία πτώση τους από τις αρχές Απριλίου, μετά από αναφορές ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν συμφώνησαν να παρατείνουν την εκεχειρία τους για άλλες 60 ημέρες.

Ανησυχητικά στοιχεία για τον πληθωρισμό
Εάν οι τιμές του πετρελαίου «αρχίσουν να αυξάνονται επειδή η σύγκρουση παρατείνεται, τότε αυτό θα άλλαζε την άποψή μου για τις προοπτικές της οικονομίας όσον αφορά τον πληθωρισμό», δήλωσε η Ντέιλι.

Θα παρακολουθεί επίσης αν οι τομείς υπηρεσιών αρχίσουν να αυξάνουν τις τιμές τους, κάτι που αποτελεί ανησυχητικό σημάδι ότι ο πληθωρισμός μπορεί να γίνει πιο επίμονος. Μέχρι στιγμής, όπως είπε, παρατηρεί ελάχιστα τέτοια φαινόμενα εκτός από κλάδους όπου το κόστος καυσίμων αποτελεί μεγάλο μέρος της δραστηριότητας.

Παρόλα αυτά, οι κίνδυνοι για τον πληθωρισμό είναι σαφώς αυξανόμενοι για τη Fed, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα.

Ένας δείκτης της Federal Reserve της Νέας Υόρκης που έχει σχεδιαστεί για να αποτυπώνει τις υποκείμενες δυναμικές του πληθωρισμού αυξήθηκε στο 4% τον Απρίλιο από 3,5% τον Μάρτιο, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύθηκαν την Παρασκευή. Οι τιμές αγαθών και υπηρεσιών, εξαιρουμένης της στέγασης, επιταχύνθηκαν τον Απρίλιο σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα.

Επιπλέον, στοιχεία που δημοσίευσε η αμερικανική κυβέρνηση την Πέμπτη έδειξαν ότι ο Δείκτης Τιμών Προσωπικών Καταναλωτικών Δαπανών (PCE) αυξήθηκε στο 3,8% σε ετήσια βάση τον Απρίλιο, από 3,5% τον Μάρτιο.

Ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας του Κάνσας Σίτι, Τζέφρι Σμιντ, μιλώντας στο ίδιο συνέδριο με την Μπόουμαν, δήλωσε ότι «η βασική μου ανησυχία είναι ο πληθωρισμός, ο οποίος είναι υπερβολικά υψηλός και παραμένει πάνω από τον στόχο για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα». Πρόσθεσε ότι η κλασική στρατηγική του να “αγνοείς” ένα ενεργειακό σοκ ως κάτι που δεν θα έχει μόνιμο αντίκτυπο δεν είναι πλέον εφαρμόσιμη σε αυτή τη συγκυρία.

Ο Σμιντ υπαινίχθηκε επίσης το ενδεχόμενο χρήσης του ισολογισμού της Fed για να συμβάλει στον περιορισμό των πληθωριστικών πιέσεων.

«Δεν είμαστε ιδιαίτερα περιοριστικοί αυτή τη στιγμή και νομίζω ότι υπάρχει μια συζήτηση για το… αν πρέπει να αρχίσουμε να εξετάζουμε ποια εργαλεία έχουμε ώστε να κάνουμε την πολιτική λίγο πιο περιοριστική», είπε, ανάλογα με το πώς θα εξελιχθεί το σοκ στις τιμές του πετρελαίου.

«Ίσως να εξετάσουμε ξανά τον ισολογισμό ως ένα ακόμη εργαλείο για να… δημιουργήσουμε κάποια περιοριστικότητα», πρόσθεσε ο Σμιντ.

Η άποψή του για τον ισολογισμό πιθανότατα έρχεται σε αντίθεση με εκείνη του προέδρου της Fed, Κέβιν Γουόρς, ο οποίος έχει εκφράσει σκεπτικισμό σχετικά με τη χρήση των ομολόγων που κατέχει η κεντρική τράπεζα ως συμπλήρωμα της πολιτικής των επιτοκίων.

Από το άτυπο Eurogroup της Λευκωσίας, η Κριστίν Λαγκάρντ υπογράμμισε ότι μπορεί μεν να έχουμε άνοδο του πληθωρισμού στο 3% τον Απρίλιο, αλλά μεσοπρόθεσμα η τάση θέλει τον πληθωρισμό της Ευρωζώνης να επιστρέφει στο 2%.

Τόσο πάντως τα στελέχη της τράπεζας που αποκαλούνται «γεράκια», όσο και αυτοί που αποκαλούνται «περιστέρια» – ανάλογα με την στάση τους απέναντι στη νομισματική πολιτική – με δηλώσεις τους τα τελευταία 24ωρα, δείχνουν ότι μια πρώτη αύξηση επιτοκίων τον επόμενο μήνα είναι μονόδρομος, προκειμένου να αρχίσει να μαζεύεται ο πληθωρισμός προς τον στόχο του 2% και να πάρουν και οι αγορές το μήνυμα ότι η ΕΚΤ δείχνει ετοιμότητα να δράσει.

Η Γερμανίδα οικονομολόγος και μέλος του ΔΣ της ΕΚΤ, Ιζαμπέλ Σνάμπελ, που θεωρείται και πιθανή αντικαταστάτρια της Λαγκάρντ, δήλωσε σήμερα στο Reuters, ότι η Κεντρική Τράπεζα πρέπει να αυξήσει τα επιτόκια τον Ιούνιο, ακόμα και αν υπάρξει ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης. Και αυτό, γιατί η σύγκρουση έχει διαρκέσει πολύ περισσότερο από ότι αναμενόταν και οι υψηλές τιμές ενέργειας επηρεάζουν συνολικά την οικονομία. Κατά την ίδια, με τα σημερινά δεδομένα, η στάση αναμονής δεν αποτελεί πλέον επιλογή.

Πέραν του Ιουνίου, η ΕΚΤ δεν θα πρέπει να δεσμευτεί εκ των προτέρων για οποιοδήποτε νέο βήμα πολιτικής, αλλά να επανεξετάζει τη στάση της σε κάθε συνεδρίαση με βάση τα οικονομικά δεδομένα, υποστήριξε, υπενθυμίζοντας ωστόσο, ότι οι ίδιες οι βασικές προβλέψεις της ΕΚΤ περιλάμβαναν δύο αυξήσεις επιτοκίων, αφήνοντας να εννοηθεί ότι μία μόνο αύξηση ενδέχεται να μην είναι αρκετή.

Πέρα από την Σνάμπελ, είχαν προηγηθεί και άλλοι αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος και μέλος του ΔΣ της ΕΚΤ, Γιάννης Στουρνάρας, δήλωσε το Σαββατοκύριακο στο Bloomberg, ότι η διατήρηση της αξιοπιστίας της ΕΚΤ αποτελεί ισχυρό επιχείρημα υπέρ μιας αύξησης επιτοκίων τον επόμενο μήνα. «Μια αύξηση επιτοκίων έχει κόστος — για τους πολίτες, για την απασχόληση — και γι’ αυτό εύχομαι να μη χρειαζόταν να το κάνουμε. Όμως, αν η κατάσταση συνεχιστεί και δεν δράσουμε, τότε θα υπάρξει πρόβλημα», υπογράμμισε.

Ο πρόεδρος της Bundesbank, Γιοακίμ Νάγκελ, δήλωσε αυτή την εβδομάδα στο Bloomberg ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής ενδέχεται να «αναγκαστούν να αναλάβουν δράση» τον Ιούνιο, καθώς η ενεργειακή κρίση που προκάλεσε το Ιράν αποδεικνύεται επίμονη. Στο ίδιο μήκος κύματος, κυμάνθηκαν σε δηλώσεις τους και ο κεντρικός τραπεζίτης της Μάλτας, Αλεξάντερ Ντε Μάρκο, αλλά και ο Αυστριακός Μάρτιν Κόχερ.

Αντίστοιχα, ο επικεφαλής της Κεντρικής Τράπεζας της Γαλλίας, Φρανσουά Βιλερουά ντε Γκαλό, δήλωσε σε συνέντευξή του που δημοσιεύτηκε το βράδυ της Δευτέρας στη Le Figaro ότι η ΕΚΤ είναι έτοιμη να αναλάβει δράση, αν χρειαστεί, για να επαναφέρει τον πληθωρισμό στον στόχο του 2%.

«Πιθανή αναθεώρηση προβλέψεων τον Ιούνιο»

Την σκυτάλη πήρε σήμερα ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ, Φίλιπ Λέιν, βάζοντας και μια νέα παράμετρο στο τραπέζι, εκείνη της αναθεώρησης των προβλέψεων της κεντρικής τράπεζας για τον πληθωρισμό τον Ιούνιο, κάτι που αναμένεται να σημάνει καμπανάκι για άμεση δράση. «Υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που σχετίζονται με τον πόλεμο στο Ιράν και δείχνουν ότι οι μακροοικονομικές προοπτικές έχουν επιδεινωθεί», δήλωσε ο Λέιν σε συνέντευξή του στην ιαπωνική επιχειρηματική εφημερίδα Nikkei.

Όπως ανέφερε ακόμη, οι τιμές του πετρελαίου αναμένεται να παραμείνουν υψηλές για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα σε σύγκριση με τις υποθέσεις της ΕΚΤ τον Μάρτιο. Ενώ η αυξημένη προμήθεια φυσικού αερίου στις ΗΠΑ θα μπορούσε να βοηθήσει στην άμβλυνση της αγοράς ενέργειας, «σε καθαρά δεδομένα, εξακολουθώ να πιστεύω ότι υπήρξε ανοδική πίεση στον πληθωρισμό», τόνισε. «Είναι πιθανό να κάνουμε μια περαιτέρω ανοδική προσαρμογή στην πρόβλεψη για τον πληθωρισμό τον Ιούνιο», δήλωσε.

Δύο ή τρεις αυξήσεις επιτοκίων

Οι αγορές έχουν ήδη προεξοφλήσει πλήρως δύο αυξήσεις στο επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ, που βρίσκεται στο 2%, ενώ αποδίδουν περίπου 50% πιθανότητα και για τρίτη αύξηση μέσα στον επόμενο χρόνο.

Οι οικονομολόγοι εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί και προβλέπουν δύο αυξήσεις, ακολουθούμενες από μείωση επιτοκίων στα μέσα του 2027, σύμφωνα με δημοσκόπηση του Reuters.

Υπάρχουν πολλά διαγράμματα που οι τεχνικοί αναλυτές έχουν χαρακτηρίσει ως τα πιο ανησυχητικά στο τρέχον περιβάλλον της αγοράς, αλλά υπάρχει ένα που πιθανώς ξεχωρίζει. Αυτό της πολύ μακροπρόθεσμης τάσης της απόδοσης του 10ετούς ομολόγου αναφοράς του αμερικανικού Δημοσίου.

Το κύριο θέμα αυτού του διαγράμματος είναι αυτό που είναι γνωστό ως μοτίβο ενοποίησης «pennant» (σημαιάκι) που έχει σχηματιστεί τα τελευταία χρόνια, το οποίο υποδηλώνει ότι οι αποδόσεις ενδέχεται να κινηθούν πολύ υψηλότερα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Ο λόγος που αυτό έχει σημασία είναι ότι η απόδοση του 10ετούς ομολόγου επηρεάζει τα επιτόκια σε όλα, από τις αποδόσεις των ομολόγων που εκδίδουν οι εταιρείες Big Tech για να χρηματοδοτήσουν την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, έως τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων, των δανείων για αγορά αυτοκινήτου και των πιστωτικών καρτών.

«Ο κίνδυνος να συνεχίσουμε να βλέπουμε υψηλότερα επιτόκια, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα, ίσως ακόμη και σημαντικά υψηλότερα επιτόκια, είναι πολύ πραγματικός», δήλωσε ο Μπράιαν ΛαΡόουζ, τεχνικός αναλυτής της ICAP Technical Analysis.

Η απόδοση των 10ετών ομολόγων είχε εκτοξευθεί από το κατώτατο σημείο περίπου 0,5% που προκάλεσε η πανδημία το 2020 σε λίγο κάτω από το 5% στα μέσα Οκτωβρίου 2023. Η απόδοση έχει σταθεροποιηθεί σε ένα στενό εύρος που μοιάζει με σημαιάκι, με χαμηλότερα υψηλά και υψηλότερα χαμηλά, από τότε.

Τα σημαιάκια αυτά θεωρούνται μοτίβα συνέχειας, πράγμα που σημαίνει ότι το χρηματοοικονομικό μέσο που απεικονίζεται στο διάγραμμα τείνει να ξεφύγει προς την κατεύθυνση της τάσης που προηγήθηκε.

Για την απόδοση των 10ετών ομολόγων, αυτό σημαίνει ότι η έξοδος θα γίνει προς την κατεύθυνση του ιστού της σημαίας.

Για τον ΛαΡόουζ της ICAP, το bullish σενάριο είναι ότι η απόδοση δεν θα σταματήσει στο υψηλό του Οκτωβρίου 2023 γύρω στο 5%, ή ακόμη και λίγο υψηλότερα στο 5,5%. Η απόδοση του 10ετούς αυξήθηκε κατά 4,6 μονάδες βάσης πρόσφατα στο 4,668%. Αυτή ήταν η υψηλότερη απόδοση από τις 14 Ιανουαρίου 2025, σύμφωνα με στοιχεία της FactSet.

Πιστεύει ότι υπάρχει κίνδυνος μιας εκρηκτικής ανοδικής κίνησης, σε ένα εύρος από 6,25% έως 6,8%, και ίσως ακόμη και από 8,1% έως 8,6%.

Αυτό που ανησυχεί τον ΛαΡόουζ σχετικά με αυτό το σενάριο είναι ότι στο παρελθόν θα ήταν απλώς μια τεχνική άποψη, αλλά το τρέχον μοτίβο έχει αναπτυχθεί παράλληλα με έναν «σημαντικό καταλυτικό παράγοντα» — την αύξηση των τιμών της ενέργειας που προκύπτει από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.

Η άνοδος των αποδόσεων δεν καταγράφεται μόνο ΗΠΑ, καθώς οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων σε όλο τον κόσμο, όπως τα gilts του Ηνωμένου Βασιλείου, τα bunds της Γερμανίας και τα JGBs της Ιαπωνίας, έχουν φτάσει σε πολυετή υψηλά.

Εν τω μεταξύ, η πραγματική ανησυχία σχετικά με το διάγραμμα των 10ετών ομολόγων των ΗΠΑ δεν είναι μόνο το μοτίβο της σημαίας, αλλά το τι προκύπτει όταν το μεγεθύνουμε.

Πολλοί αναλυτές πιστεύουν ότι τα σχήματα «pennant» τείνουν να εμφανίζονται περίπου στη μέση μιας τάσης. Έτσι, αν το μοτίβο εξελιχθεί όπως συνήθως, οι αναλυτές συχνά παρουσιάζουν έναν στόχο «μετρημένης κίνησης», που σημαίνει ότι εκτιμούν την πιθανή κίνηση προσθέτοντας το μήκος του «ιστού» στο σημείο της διάσπασης.

Το διάγραμμα 10 ετών δείχνει ότι το ύψος του ιστού της σημαίας είναι περίπου 4,5 ποσοστιαίες μονάδες. Αν αυτό προστεθεί στο σημείο της διάσπασης, το οποίο θα μπορούσε να είναι στην περιοχή του 4,60% σύντομα, ο στόχος της μετρηθείσας κίνησης θα ήταν 9,1%.

Αν υπολογίσετε το μήκος του «ιστού» μέχρι το κάτω άκρο του pennant, όπως κάνουν ορισμένοι τεχνικοί αναλυτές, ο στόχος ανοδικής κίνησης θα είναι περίπου 7,4%.

Σε κάθε περίπτωση, το αποτέλεσμα θα είναι αρκετά ανησυχητικό, διότι καθώς αυξάνονται τα κόστη δανεισμού για τις εταιρείες, θα αυξηθούν και τα κόστη των προϊόντων τους για να καλυφθεί η διαφορά.

Υπάρχει ένα άλλο πιθανό σενάριο που θα μπορούσε να είναι ανησυχητικό με διαφορετικό τρόπο.

Ενώ ο ΛαΡόουζ πιστεύει ότι ο κίνδυνος βραχυπρόθεσμα είναι η άνοδος των επιτοκίων, δήλωσε ότι «δεν έχει πειστεί απαραίτητα» από την ιδέα ότι θα υπάρξει μια αποφασιστική και εκρηκτική ανοδική έξοδος.

Πιστεύει ότι η απόδοση των 10ετών ομολόγων του Δημοσίου θα μπορούσε να αυξηθεί ελαφρώς, στο εύρος του 5% έως 5,5%. Αλλά σε αυτό το επίπεδο, η οικονομία θα μπορούσε ακόμα να πληγεί αρκετά ώστε τα επιτόκια να καταλήξουν να κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση.

«Η αγορά ωθείται στα άκρα, οι οικονομικές συνθήκες επιδεινώνονται ραγδαία και, ως αποτέλεσμα, έχουμε οικονομική συρρίκνωση», δήλωσε ο ίδιος, σύμφωνα με το MarketWatch. «Έχουμε αναταραχή, έχουμε σημαντική υποχώρηση των χρηματιστηριακών αγορών και, ως αποτέλεσμα, έχουμε σημαντική μείωση των επιτοκίων».

Οι προοπτικές για τον πληθωρισμό επιδεινώνονται όσο δεν επιτυγχάνεται ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ενώ οι καταναλωτές θα αρχίσουν κάποια στιγμή να αναρωτιούνται αν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής εννοούν όσα λένε όταν δηλώνουν έτοιμοι να αντιδράσουν, δήλωσε ο Γιάννης Στουρνάρας από τη Λευκωσία της Κύπρου, όπου συμμετέχει σε συνάντηση Ευρωπαίων υπουργών Οικονομικών.

«Μια αύξηση επιτοκίων έχει κόστος — για τους πολίτες, για την απασχόληση — και γι’ αυτό εύχομαι να μη χρειαζόταν να το κάνουμε. Όμως, αν η κατάσταση συνεχιστεί και δεν δράσουμε, τότε θα υπάρξει πρόβλημα», δήλωσε ο Γ. Στουρνάρας όπως αναφέρει το Bloomberg. «Για την αξιοπιστία της ΕΚΤ και της λειτουργίας αντίδρασής μας, πιθανότατα θα χρειαστεί να αυξήσουμε τα επιτόκια τον Ιούνιο».

Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής είχαν ήδη συζητήσει την αύξηση του κόστους δανεισμού στην τελευταία τους συνεδρίαση. Έκτοτε έχουν αφήσει ελάχιστα περιθώρια αμφιβολίας ότι μια τέτοια κίνηση θα είναι αναπόφευκτη εάν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν αποκλεισμένα, οι τιμές του πετρελαίου διατηρηθούν σε υψηλά επίπεδα και η σταθερότητα των τιμών στην ευρωζώνη των 21 κρατών τεθεί υπό απειλή.

«Αν υπάρξει συμφωνία, μπορεί να δούμε τις τιμές της ενέργειας να υποχωρούν πολύ, πολύ γρήγορα και τότε τα επιτόκια ίσως μπορέσουν να παραμείνουν εκεί όπου βρίσκονται», είπε ο κ. Στουρνάρας. «Όμως χωρίς συμφωνία, ενδέχεται να περάσουν σε ένα εντελώς διαφορετικό επίπεδο και ο πληθωρισμός να επιταχυνθεί περισσότερο».

Τον Μάρτιο, η ΕΚΤ προέβλεψε ότι ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στο 2,6% φέτος. Η πρόβλεψη αυτή πιθανότατα θα αναθεωρηθεί προς τα πάνω τον Ιούνιο, δήλωσε σε ξεχωριστή συνέντευξη το μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ Αλεξάντερ Ντεμάρκο, επισημαίνοντας παράλληλα ενδείξεις επιβράδυνσης της οικονομικής ανάπτυξης.

Η οικονομική δραστηριότητα αυξήθηκε μόλις κατά 0,1% το πρώτο τρίμηνο, ενώ πρόσφατη έρευνα μεταξύ διευθυντών προμηθειών έδειξε συρρίκνωση της δραστηριότητας.

«Έχω την αίσθηση ότι ο πληθωρισμός παραμένει επίμονος», δήλωσε ο Γ. Στουρνάρας, εκφράζοντας ανησυχίες ότι οι προσδοκίες μπορεί να αποσταθεροποιηθούν. «Το γεγονός ότι ο PMI είναι τόσο αδύναμος δεν θα μας βοηθήσει ιδιαίτερα. Υπάρχουν πάρα πολλές ακαμψίες στην οικονομία».

Ο ίδιος υποστήριξε ότι οι μνήμες από το προηγούμενο σοκ πληθωρισμού αποτελούν βάρος που ίσως αναγκάσει την ΕΚΤ να παρέμβει. «Όλοι θα αναρωτηθούν αν διαθέτουμε πραγματικά έναν μηχανισμό αντίδρασης ή αν πρόκειται απλώς για μια θεωρία που δεν εφαρμόζεται ποτέ», δήλωσε ακόμη. «Οι επόμενες τρεις εβδομάδες θα είναι εξαιρετικά κρίσιμες, καθώς θα εξετάζουμε τις δευτερογενείς επιπτώσεις».

Σύμφωνα με έρευνες οικονομολόγων που συγκέντρωσε το Bloomberg, τα στοιχεία που θα ανακοινωθούν την επόμενη εβδομάδα αναμένεται να δείξουν αισθητά ταχύτερη αύξηση των τιμών καταναλωτή στη Γαλλία και την Ιταλία, κυρίως λόγω της ενέργειας, ενώ οι γενικοί δείκτες πληθωρισμού σε Γερμανία και Ισπανία εκτιμάται ότι θα παραμείνουν στα υψηλότερα επίπεδα από το 2024.

Τα στοιχεία θα δημοσιευθούν στις 29 Μαΐου, μαζί με τις ανακοινώσεις από τις Ιρλανδία, Πορτογαλία και Σλοβενία. Μαζί με τα δεδομένα του Βελγίου που θα ανακοινωθούν μία ημέρα νωρίτερα, θα καλύπτουν περισσότερο από το 80% της οικονομίας της Ευρωζώνης.

Τα στοιχεία αυτά θα τροφοδοτήσουν και τον συνολικό δείκτη πληθωρισμού της περιοχής, ο οποίος θα ανακοινωθεί στις 2 Ιουνίου και θα αποτελέσει την τελευταία μέτρηση τιμών καταναλωτή πριν από τη συνεδρίαση της ΕΚΤ, τον ερχόμενο μήνα.

Οι νέες προβλέψεις έρχονται έπειτα από τη δραματική αναθεώρηση των προσδοκιών στις αγορές ομολόγων τις τελευταίες ημέρες, καθώς ενισχύονται οι φόβοι ότι το κλείσιμο των Στενά του Ορμούζ θα προκαλέσει πιο μόνιμο πληθωριστικό σοκ στην παγκόσμια οικονομία. Οι αποδόσεις ομολόγων στις χώρες της G7 εκτινάχθηκαν σε επίπεδα που είχαν να εμφανιστούν εδώ και δεκαετίες.

Το περιβάλλον αυτό ενισχύει τη δυναμική υπέρ μιας αύξησης επιτοκίων στην Ευρωζώνη τον Ιούνιο. Την Παρασκευή, ο επίτροπος Οικονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βάλντις Ντομπρόβσκις δήλωσε ότι «είναι σαφές πως η ΕΚΤ θα πρέπει να αντιδράσει», ενώ ο επικεφαλής της Κεντρικής Τράπεζας της Μάλτας και μέλος της ΕΚΤ, Αλεξάντερ Ντεμάρκο, χαρακτήρισε «πιθανή» μια αύξηση επιτοκίων τον Ιούνιο.

Μια τέτοια κίνηση θα ήταν η πρώτη αύξηση επιτοκίων στην Ευρωζώνη από τον Σεπτέμβριο του 2023 και θα σηματοδοτούσε αλλαγή πορείας μετά από οκτώ μειώσεις που έχουν φέρει το επιτόκιο καταθέσεων στο 2%.

Η επικεφαλής οικονομολόγος της Bloomberg Economics για την Ευρωζώνη, Σιμόνα Ντέλε Κιάιε, ανέφερε σε έκθεσή της ότι «η ΕΚΤ θα μπορούσε να προχωρήσει σε αύξηση επιτοκίων τον Ιούνιο ως κίνηση διαχείρισης κινδύνου». Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η επιβράδυνση της οικονομίας και η χαλάρωση της αγοράς εργασίας ενισχύουν την εκτίμηση ότι οι δευτερογενείς επιπτώσεις στον πληθωρισμό ίσως τελικά παραμείνουν περιορισμένες.

Η πρώτη μεγάλη ανακοίνωση στις 29 Μαΐου θα προέλθει από τη Γαλλία, όπου η διάμεση πρόβλεψη των οικονομολόγων κάνει λόγο για άνοδο του πληθωρισμού στο 2,9% από 2,5% τον Απρίλιο.

Στη συνέχεια θα ακολουθήσει η Ισπανία, με τις εκτιμήσεις να προβλέπουν πληθωρισμό 3,5%, αμετάβλητο σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα. Οι αναλυτές εκτιμούν επίσης ότι στην Ιταλία ο δείκτης θα εκτιναχθεί στο 3,3%.

Τελευταία θα ανακοινώσει στοιχεία η Γερμανία, η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης, όπου ο πληθωρισμός προβλέπεται να διατηρηθεί στο 2,9%.

Όλες αυτές οι μετρήσεις παραμένουν αισθητά υψηλότερες από τον στόχο του 2% της ΕΚΤ και ενδέχεται να οδηγήσουν σε περαιτέρω επιτάχυνση του συνολικού πληθωρισμού στην Ευρωζώνη, ο οποίος είχε διαμορφωθεί στο 3% τον Απρίλιο.