Σχεδόν ένα εκατομμύριο ενεργές επιχειρήσεις

Ο αριθμός των ενεργών επιχειρήσεων αυξήθηκε από 932.549 το 2023 σε 964.851 το 2024, καταγράφοντας άνοδο περίπου 3,5%. Η μεταβολή δείχνει διεύρυνση του επιχειρηματικού πληθυσμού στους τομείς που καλύπτει η έρευνα, χωρίς να αποτελεί από μόνη της μέτρο αύξησης της παραγωγικότητας ή της κερδοφορίας. Η ΕΛΣΤΑΤ καταγράφει επίσης 3.632.302 απασχολουμένους στις ενεργές επιχειρήσεις. Τα στοιχεία προσφέρουν μια συνολική αποτύπωση της οικονομικής δραστηριότητας, αλλά αφορούν το 2024 και δεν πρέπει να παρουσιάζονται ως απολογισμός του 2026.

Περισσότερες νέες επιχειρήσεις από διακοπές

Οι 88.028 γεννήσεις επιχειρήσεων ήταν σημαντικά περισσότερες από τους 37.391 θανάτους επιχειρήσεων. Η αριθμητική διαφορά φτάνει τις 50.637 επιχειρήσεις, ωστόσο δεν ταυτίζεται υποχρεωτικά με την καθαρή μεταβολή του συνολικού πληθυσμού. Η μεθοδολογία της ΕΛΣΤΑΤ περιλαμβάνει στις ενεργές επιχειρήσεις και περιπτώσεις επανενεργοποίησης ή εταιρικών μετασχηματισμών, που δεν ταξινομούνται πάντοτε ως νέες γεννήσεις. Η διάκριση είναι σημαντική, καθώς αποτρέπει την υπεραπλούστευση των στοιχείων και επιτρέπει πιο αξιόπιστη αξιολόγηση της επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Η κυριαρχία των ατομικών επιχειρήσεων

Από το σύνολο των ενεργών επιχειρήσεων, οι 707.282 ήταν ατομικές, στοιχείο που αναδεικνύει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της ελληνικής οικονομίας. Παράλληλα, 598.707 επιχειρήσεις δεν απασχολούσαν μισθωτούς. Η εικόνα επιβεβαιώνει ότι μεγάλο μέρος της οικονομικής δραστηριότητας στηρίζεται σε αυτοαπασχολουμένους και πολύ μικρές επιχειρηματικές μονάδες. Αυτή η δομή προσφέρει ευελιξία και δυνατότητες προσωπικής επιχειρηματικής πρωτοβουλίας, αλλά δημιουργεί προκλήσεις στην πρόσβαση σε χρηματοδότηση, στην τεχνολογική αναβάθμιση και στην ανάπτυξη μεγαλύτερης παραγωγικής κλίμακας.

Εμπόριο, υπηρεσίες και τουρισμός στην πρώτη γραμμή

Ο μεγαλύτερος αριθμός ενεργών επιχειρήσεων καταγράφεται στο χονδρικό και λιανικό εμπόριο, με 220.379 επιχειρήσεις και μερίδιο 22,8%. Ακολουθούν οι επαγγελματικές, επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες με 167.255 επιχειρήσεις, ενώ οι υπηρεσίες καταλύματος και εστίασης συγκεντρώνουν 111.019 επιχειρήσεις. Η κατανομή αναδεικνύει τον σημαντικό ρόλο των υπηρεσιών και του εμπορίου στην ελληνική οικονομία. Παράλληλα, υπογραμμίζει την ανάγκη διαφοροποίησης της παραγωγικής βάσης και ενίσχυσης δραστηριοτήτων με υψηλότερη προστιθέμενη αξία.

Οι επιχειρήσεις υψηλής ανάπτυξης

Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι 7.528 επιχειρήσεις υψηλής ανάπτυξης, στις οποίες απασχολούνταν 506.669 μισθωτοί. Η συγκεκριμένη ομάδα είναι μικρή σε σχέση με το σύνολο των ενεργών επιχειρήσεων, αλλά έχει ιδιαίτερη σημασία για την απασχόληση και τη δημιουργία παραγωγικής δυναμικής. Ο μεγαλύτερος αριθμός εντοπίζεται στον κλάδο καταλυμάτων και εστίασης, με 2.667 επιχειρήσεις, ενώ ακολουθούν το εμπόριο και η μεταποίηση. Η ανάπτυξη αυτών των μονάδων μπορεί να ενισχύσει την οικονομική δραστηριότητα, εφόσον συνοδεύεται από επενδύσεις, εκπαίδευση προσωπικού και σταθερή ζήτηση.

Οι νεοφυείς επιχειρήσεις που αναπτύσσονται γρήγορα

Η ΕΛΣΤΑΤ καταγράφει επίσης 746 νεαρές επιχειρήσεις υψηλής ανάπτυξης, γνωστές στη στατιστική ορολογία ως «γαζέλες», με συνολικά 37.045 μισθωτούς. Δεν πρόκειται κατ' ανάγκη για τεχνολογικές startups, αλλά για επιχειρήσεις που πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια ηλικίας και αύξησης απασχόλησης. Από αυτές, οι 319 δραστηριοποιούνταν σε καταλύματα και εστίαση. Το εύρημα δείχνει ότι η ταχεία επιχειρηματική μεγέθυνση δεν περιορίζεται στον κλάδο της τεχνολογίας, αλλά μπορεί να εμφανίζεται και σε παραδοσιακές δραστηριότητες με ισχυρή ζήτηση.

Το μεγάλο στοίχημα για την ελληνική οικονομία

Η αύξηση του αριθμού των επιχειρήσεων αποτελεί θετική ένδειξη δραστηριότητας, αλλά η μακροπρόθεσμη πρόκληση είναι η μετατροπή της επιχειρηματικότητας σε υψηλότερη παραγωγικότητα, καλύτερες θέσεις εργασίας και μεγαλύτερη εξαγωγική ικανότητα. Η πρόσβαση σε κεφάλαια, η μείωση του διοικητικού κόστους και η υιοθέτηση ψηφιακών τεχνολογιών μπορούν να συμβάλουν στη μεγέθυνση των μικρότερων μονάδων. Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ αποτυπώνουν μια αγορά με σημαντική κινητικότητα, αλλά και με διαρθρωτικές αδυναμίες που απαιτούν μακροχρόνιες παρεμβάσεις και όχι μόνο αύξηση του αριθμού των νέων επιχειρήσεων.

Το υπόμνημα προς την Αρχή και το αίτημα αποδέσμευσης

Το υπόμνημα κατατέθηκε στις 27 Οκτωβρίου 2026 και υπογράφεται από τον πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας, Δημήτριο Γρίβα. Η διοίκηση ζητά την επανεξέταση της απόφασης δέσμευσης, υποστηρίζοντας ότι οι εννέα εταιρείες που επηρεάζονται δεν έχουν εταιρική, διοικητική ή οικονομική σχέση με τα πρόσωπα που βρίσκονται στο επίκεντρο της έρευνας για την υπόθεση του «Χωριάτικου». Κατά την εταιρική πλευρά, η επέκταση των περιορισμών ενδέχεται να συνδέεται με τη χρήση της ίδιας εμπορικής ονομασίας από διαφορετικά επιχειρηματικά σχήματα. Οι ισχυρισμοί αυτοί συνοδεύονται από εταιρικά έγγραφα και στοιχεία ιδιοκτησίας, ενώ η τελική αξιολόγησή τους ανήκει στις αρμόδιες αρχές.

Η νέα ιδιοκτησιακή δομή της Bread Factory

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η διοίκηση, η «Κουλουράδες Γενική Προμηθευτική Μονοπρόσωπη Α.Ε.» συστάθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2026 και ανήκει στην κυπριακή Yelisee Limited, η οποία ελέγχεται από την «Κουλουράδες Holding Α.Ε.». Στη μετοχική σύνθεση της τελευταίας συμμετέχει με ποσοστό 70% η Pablania Limited, μέσω της οποίας προκύπτει σύνδεση με επιχειρηματικά συμφέροντα του διεθνούς ομίλου τροφίμων Switz. Η εταιρεία υποστηρίζει ότι η σημερινή λειτουργία του δικτύου στηρίζεται σε νέα κεφάλαια, διαφορετικούς μετόχους και ξεχωριστή διοίκηση. Παράλληλα, επικαλείται συμφωνητικό της 2ας Οκτωβρίου 2026 για τη μεταβίβαση των εμπορικών σημάτων Bread Factory στη Yelisee Limited, προκειμένου να τεκμηριώσει τον διαχωρισμό από την προηγούμενη επιχειρηματική δραστηριότητα.

Στον αέρα η μισθοδοσία περίπου 1.000 εργαζομένων

Το μεγαλύτερο πρόβλημα που αναδεικνύει η διοίκηση αφορά τη δυνατότητα συνέχισης των καθημερινών οικονομικών συναλλαγών. Η δέσμευση των τραπεζικών λογαριασμών, σύμφωνα με το υπόμνημα, μπορεί να καταστήσει αδύνατη την καταβολή μισθών, την εξόφληση προμηθευτών και την πληρωμή μισθωμάτων, ακόμη και εφόσον υπάρχουν διαθέσιμα κεφάλαια. Για μια επιχείρηση με σημαντικές καθημερινές ανάγκες σε πρώτες ύλες, μεταφορές και προσωπικό, η πρόσβαση στη ρευστότητα αποτελεί βασική προϋπόθεση λειτουργίας. Η διοίκηση προειδοποιεί ότι, εάν η κατάσταση παραταθεί, ενδέχεται να δημιουργηθούν προβλήματα στον εφοδιασμό μέσα σε λίγες ημέρες. Πρόκειται, πάντως, για εκτίμηση κινδύνου της εταιρείας και όχι για επιβεβαιωμένη διακοπή λειτουργίας ή απόφαση περικοπής θέσεων εργασίας.

Πάνω από 650.000 ευρώ οι υποχρεώσεις που επικαλείται η εταιρεία

Ιδιαίτερο οικονομικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στο υπόμνημα για τις φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις του δικτύου. Η διοίκηση υποστηρίζει ότι, κατά τους πρώτους επτά μήνες λειτουργίας, οι σχετικές καταβολές και υποχρεώσεις ξεπέρασαν συνολικά τις 650.000 ευρώ. Ειδικότερα, αναφέρει ΦΠΑ περίπου 287.000 ευρώ για την κεντρική προμηθεύτρια εταιρεία, επιπλέον 44.000 ευρώ για τις οκτώ εταιρείες καταστημάτων, ασφαλιστικές εισφορές περίπου 282.000 ευρώ για τέσσερις από αυτές και περίπου 37.600 ευρώ σε παρακρατούμενους φόρους και λοιπές επιβαρύνσεις. Τα ποσά παρατίθενται ως στοιχεία που επικαλείται η εταιρεία και δεν αποτελούν ανεξάρτητα ελεγμένο οικονομικό απολογισμό.

Ο κίνδυνος για προμηθευτές και συνεργαζόμενες επιχειρήσεις

Η υπόθεση δεν περιορίζεται αποκλειστικά στις εταιρείες που λειτουργούν το δίκτυο Bread Factory. Μια παρατεταμένη αδυναμία πραγματοποίησης τραπεζικών συναλλαγών μπορεί να επηρεάσει και τους συνεργαζόμενους προμηθευτές, τις επιχειρήσεις μεταφορών, τους ιδιοκτήτες επαγγελματικών ακινήτων και άλλους επαγγελματίες που εξαρτώνται από τις τακτικές πληρωμές της αλυσίδας. Ο κλάδος της εστίασης και της αρτοποιίας χαρακτηρίζεται από συνεχή ανάγκη ανανέωσης αποθεμάτων και κάλυψης λειτουργικών δαπανών, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα σημαντική τη διαθεσιμότητα κεφαλαίων κίνησης. Εφόσον οι περιορισμοί παραμείνουν, οι οικονομικές συνέπειες ενδέχεται να επεκταθούν πέρα από τις άμεσα εμπλεκόμενες επιχειρήσεις. Το πραγματικό μέγεθος αυτών των επιπτώσεων θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια της δέσμευσης και τις αποφάσεις των αρμόδιων αρχών.

Η έρευνα για το «Χωριάτικο» και η θέση της εταιρείας

Η δέσμευση των λογαριασμών εντάσσεται στο πλαίσιο ευρύτερης έρευνας για την υπόθεση που έχει γίνει γνωστή ως «Χωριάτικο». Η σημερινή διοίκηση της Bread Factory επιμένει ότι η επιχειρηματική δραστηριότητα που εκπροσωπεί είναι αυτοτελής και δεν συνδέεται με τα πρόσωπα που ερευνώνται. Για την υποστήριξη της θέσης της, έχει καταθέσει στοιχεία μετοχικής σύνθεσης, έγγραφα μεταβίβασης των εμπορικών σημάτων, φορολογικές δηλώσεις, μισθοδοτικές καταστάσεις και αποδεικτικά τραπεζικών συναλλαγών. Η ύπαρξη της έρευνας και των περιοριστικών μέτρων δεν συνιστά από μόνη της απόδειξη ποινικής ευθύνης των σημερινών εταιρειών ή των εργαζομένων τους. Παράλληλα, οι εταιρικοί ισχυρισμοί για πλήρη διαχωρισμό από το προηγούμενο σχήμα χρειάζονται αξιολόγηση από τις αρμόδιες αρχές.

Η επόμενη ημέρα για την Bread Factory

Το άμεσο ζητούμενο είναι η εξέταση του υπομνήματος και η αποσαφήνιση του καθεστώτος που θα ισχύσει για τους τραπεζικούς λογαριασμούς των εννέα εταιρειών. Η διοίκηση επιδιώκει την αποδέσμευσή τους, ώστε να συνεχιστούν οι πληρωμές και η λειτουργία του δικτύου χωρίς διακοπές. Από οικονομική άποψη, η υπόθεση αναδεικνύει πόσο σημαντική είναι η πρόσβαση των επιχειρήσεων στη ρευστότητα και πόσο γρήγορα μπορούν να δημιουργηθούν αλυσιδωτές επιπτώσεις όταν περιορίζονται οι τραπεζικές συναλλαγές. Ταυτόχρονα, υπογραμμίζει την ανάγκη αποτελεσματικής εφαρμογής των διαδικασιών ελέγχου οικονομικού εγκλήματος με σεβασμό στις νόμιμες εγγυήσεις. Οι επόμενες αποφάσεις θα καθορίσουν εάν οι ανησυχίες για εργαζομένους, προμηθευτές και καταστήματα θα περιοριστούν ή θα μετατραπούν σε πραγματικές λειτουργικές δυσκολίες.

Για τις επιχειρήσεις και τους ελεύθερους επαγγελματίες, η ύπαρξη ενός οργανωμένου ελεγκτικού σχεδιασμού έχει ιδιαίτερη σημασία. Οι φορολογικές υποχρεώσεις δεν περιορίζονται στην εμπρόθεσμη υποβολή δηλώσεων, αλλά περιλαμβάνουν τη σωστή καταχώριση συναλλαγών, τη διατήρηση των απαιτούμενων παραστατικών και τη δυνατότητα τεκμηρίωσης των οικονομικών δεδομένων όταν αυτά ζητηθούν από τη φορολογική διοίκηση.

Πώς επιλέγονται οι υποθέσεις για έλεγχο

Η φορολογική διοίκηση εφαρμόζει διαδικασίες επιλογής υποθέσεων με βάση το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο και τις αποφάσεις που καθορίζουν τις ελεγκτικές προτεραιότητες. Η απόφαση Α.1037/2026 αφορά τις αρμόδιες υπηρεσίες της Γενικής Διεύθυνσης Φορολογικών Λειτουργιών, με εξαίρεση τις Υπηρεσίες Ερευνών και Διασφάλισης Δημοσίων Εσόδων, οι οποίες λειτουργούν με ιδιαίτερο επιχειρησιακό πλαίσιο.

Η επιλογή μιας επιχείρησης για έλεγχο δεν συνεπάγεται ότι έχει διαπιστωθεί φορολογική παράβαση. Ο έλεγχος αποτελεί διαδικασία επαλήθευσης της ορθότητας των φορολογικών στοιχείων και μπορεί να ολοκληρωθεί χωρίς καταλογισμό πρόσθετων φόρων ή προστίμων. Η διάκριση αυτή είναι ουσιώδης, καθώς η ελεγκτική διαδικασία δεν πρέπει να συγχέεται με την οριστική διαπίστωση φοροδιαφυγής.

Τι πρέπει να προσέχουν οι επιχειρήσεις

Η πληρότητα και η συνέπεια των λογιστικών αρχείων αποτελούν βασικό στοιχείο προετοιμασίας για ενδεχόμενο φορολογικό έλεγχο. Οι επιχειρήσεις χρειάζεται να διασφαλίζουν ότι οι δηλώσεις τους συμφωνούν με τα τηρούμενα βιβλία και τα σχετικά παραστατικά, ότι οι συναλλαγές έχουν καταχωριστεί ορθά και ότι υπάρχουν διαθέσιμα τα δικαιολογητικά που προβλέπει η νομοθεσία.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στη συνεργασία με τον λογιστή ή τον φοροτεχνικό της επιχείρησης. Η τακτική συμφωνία των οικονομικών στοιχείων, η έγκαιρη διόρθωση πραγματικών σφαλμάτων όπου επιτρέπεται και η ορθή τήρηση των φορολογικών υποχρεώσεων μπορούν να περιορίσουν τον κίνδυνο διαφορών κατά τη διάρκεια ενός ελέγχου.

Τα δικαιώματα του φορολογουμένου

Η διενέργεια φορολογικού ελέγχου συνοδεύεται από διαδικαστικές εγγυήσεις. Σύμφωνα με την ενημέρωση της ΑΑΔΕ για το δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης, ο φορολογούμενος ενημερώνεται για τις προσωρινές διαπιστώσεις και μπορεί να λάβει γνώση των εγγράφων στα οποία στηρίζονται. Παράλληλα, έχει τη δυνατότητα να διατυπώσει εγγράφως τις απόψεις του μέσα στην προβλεπόμενη προθεσμία, ώστε αυτές να αξιολογηθούν πριν από την οριστικοποίηση του αποτελέσματος.

Η διαδικασία αυτή έχει ουσιαστική σημασία, επειδή επιτρέπει στον ελεγχόμενο να προσκομίσει διευκρινίσεις, παραστατικά ή άλλα στοιχεία που ενδέχεται να επηρεάζουν την κρίση της φορολογικής διοίκησης. Η σωστή αξιοποίηση των διαδικαστικών δικαιωμάτων απαιτεί προσοχή στις κοινοποιήσεις και στις προθεσμίες, καθώς και κατάλληλη επαγγελματική υποστήριξη όταν η υπόθεση είναι σύνθετη.

Η οικονομική σημασία των ελέγχων

Η αποτελεσματικότητα των φορολογικών ελέγχων επηρεάζει τόσο τα δημόσια έσοδα όσο και τους όρους ανταγωνισμού στην αγορά. Όταν οι επιχειρήσεις τηρούν τις ίδιες φορολογικές υποχρεώσεις, περιορίζεται το αθέμιτο πλεονέκτημα που μπορεί να αποκτούν όσοι αποκρύπτουν συναλλαγές ή δεν αποδίδουν τους προβλεπόμενους φόρους. Παράλληλα, η προβλεψιμότητα των διαδικασιών και η τήρηση των δικαιωμάτων των φορολογουμένων αποτελούν προϋποθέσεις για ένα αξιόπιστο φορολογικό περιβάλλον.

Για το υπόλοιπο του 2026, το ζητούμενο είναι οι ελεγκτικές παρεμβάσεις να συνδυάζουν αποτελεσματικότητα, τεκμηρίωση και αναλογικότητα. Από την πλευρά τους, οι επιχειρήσεις έχουν συμφέρον να αντιμετωπίζουν τη φορολογική συμμόρφωση ως σταθερή λειτουργική διαδικασία και όχι ως έκτακτη προετοιμασία όταν γνωστοποιείται ένας έλεγχος.

Γιατί ενδιαφέρουν τις επιχειρήσεις

Η ανάγκη για μεγαλύτερη φορολογική προβλεψιμότητα είναι ιδιαίτερα έντονη στις περιπτώσεις επενδύσεων, εταιρικών αναδιαρθρώσεων, μεταβιβάσεων περιουσιακών στοιχείων και σύνθετων εμπορικών συναλλαγών. Σε τέτοιες περιπτώσεις, ακόμη και μια διαφορετική ερμηνεία φορολογικής διάταξης μπορεί να μεταβάλει σημαντικά το συνολικό κόστος μιας επιχειρηματικής απόφασης. Για τον λόγο αυτό, οι επιχειρήσεις επιδιώκουν να γνωρίζουν με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη σαφήνεια τις φορολογικές τους υποχρεώσεις, πριν δεσμεύσουν κεφάλαια ή προχωρήσουν σε συμφωνίες με οικονομικές συνέπειες.

Ποια είναι η σημασία της δεσμευτικής απάντησης

Η ουσιαστική διαφορά μεταξύ μιας απλής διοικητικής διευκρίνισης και μιας δεσμευτικής απάντησης βρίσκεται στη νομική ισχύ που αναγνωρίζει η νομοθεσία στην κάθε διαδικασία. Μια γενική ενημέρωση της Φορολογικής Διοίκησης δεν σημαίνει αυτομάτως ότι η υπηρεσία δεσμεύεται για κάθε μελλοντικό φορολογικό έλεγχο. Αντίθετα, όπου προβλέπεται ειδική διαδικασία δεσμευτικής απάντησης, η προστασία του φορολογουμένου εξαρτάται από τους συγκεκριμένους όρους, την αρμοδιότητα της υπηρεσίας και την ακρίβεια των στοιχείων που έχουν υποβληθεί. Επομένως, οι ενδιαφερόμενοι χρειάζεται να διακρίνουν προσεκτικά τις διαφορετικές μορφές φορολογικής πληροφόρησης.

Τα στοιχεία που πρέπει να προσέξουν οι φορολογούμενοι

Ιδιαίτερη σημασία έχει η πλήρης και ακριβής περιγραφή της συναλλαγής ή της οικονομικής δραστηριότητας για την οποία ζητείται διευκρίνιση. Η παράλειψη ουσιωδών πληροφοριών ή η μεταβολή των πραγματικών περιστατικών μπορεί να επηρεάσει τη φορολογική αξιολόγηση και να περιορίσει τη χρησιμότητα οποιασδήποτε προηγούμενης απάντησης. Παράλληλα, οι επιχειρήσεις οφείλουν να εξετάζουν αν η υπόθεσή τους υπάγεται σε συγκεκριμένη θεσμοθετημένη διαδικασία, ποια δικαιολογητικά απαιτούνται και αν προβλέπονται ειδικοί περιορισμοί ως προς το αντικείμενο του αιτήματος.

Η οικονομική διάσταση

Η μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στη φορολογία μπορεί να λειτουργήσει θετικά για το επιχειρηματικό περιβάλλον, καθώς μειώνει το κόστος συμμόρφωσης και επιτρέπει καλύτερη εκτίμηση των κινδύνων. Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που συχνά δεν διαθέτουν μεγάλες εσωτερικές φορολογικές υπηρεσίες, η σαφής ενημέρωση είναι ιδιαίτερα σημαντική. Το ζητούμενο είναι οι φορολογικοί κανόνες να εφαρμόζονται με συνέπεια, ώστε οι επιχειρήσεις να μπορούν να σχεδιάζουν τις δραστηριότητές τους χωρίς να αντιμετωπίζουν απρόβλεπτες επιβαρύνσεις.

Ένα σημαντικό επενδυτικό σχέδιο για την ελληνική γαλακτοβιομηχανία βρίσκεται σε διαδικασία θεσμικής αξιολόγησης, με τη ΜΕΒΓΑΛ να επιδιώκει την κατασκευή νέας παραγωγικής εγκατάστασης γιαουρτιού στη Θεσσαλονίκη.

Το έργο φέρει την ονομασία «MEVGAL Dairy Future: Νέα Πρότυπη Εγκατάσταση Γιαουρτιού» και έχει συνολικό προϋπολογισμό περίπου 161,64 εκατ. ευρώ, προ ΦΠΑ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε η Γενική Γραμματεία Ιδιωτικών Επενδύσεων του Υπουργείου Ανάπτυξης, η εταιρεία έχει υποβάλει αίτημα για την υπαγωγή του σχεδίου στις διατάξεις του νόμου 4864/2021 περί Στρατηγικών Επενδύσεων.

Η δημόσια διαβούλευση ξεκίνησε στις 5 Οκτωβρίου και ολοκληρώθηκε στις 15 Οκτωβρίου 2026, στις 12:00.

Πού σχεδιάζεται η νέα μονάδα

Η επένδυση προγραμματίζεται να υλοποιηθεί σε οικόπεδο όμορο των υφιστάμενων εγκαταστάσεων του κεντρικού εργοστασίου της ΜΕΒΓΑΛ.

Η τοποθεσία βρίσκεται στα Κουφάλια, στον Δήμο Χαλκηδόνος της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης.

Η επιλογή γειτονικής έκτασης συνδέει το νέο επενδυτικό σχέδιο με την ήδη υφιστάμενη παραγωγική παρουσία της εταιρείας στην περιοχή.

Το έργο προβλέπει την κατασκευή νέας μονάδας γιαουρτιού, με στόχο την αύξηση της συνολικής παραγωγικής δυναμικότητας.

Παράλληλα, η εταιρεία επιδιώκει να ενισχύσει την εξωστρέφειά της, δηλαδή τη δυνατότητα διεύρυνσης της παρουσίας της σε αγορές πέρα από την εγχώρια.

Πού θα κατευθυνθούν τα 161,64 εκατ. ευρώ

Ο επίσημος φάκελος που τέθηκε σε διαβούλευση διακρίνει τρεις βασικές κατηγορίες επενδυτικών δαπανών.

Η πρώτη αφορά την κατασκευή των κτιριακών υποδομών που θα στεγάσουν τη νέα παραγωγική μονάδα.

Η δεύτερη περιλαμβάνει την προμήθεια παραγωγικού εξοπλισμού, απαραίτητου για τη λειτουργία της εγκατάστασης.

Η τρίτη αφορά δαπάνες εξοικονόμησης ενέργειας.

Η τελευταία κατηγορία αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία το ενεργειακό κόστος επηρεάζει τη λειτουργία των βιομηχανικών επιχειρήσεων.

Η επίσημη δημοσιοποίηση προσδιορίζει το συνολικό ύψος της επένδυσης, χωρίς να παρουσιάζει στην ανακοίνωση αναλυτική κατανομή ποσών ανά κατηγορία δαπάνης.

Τι ζητά η ΜΕΒΓΑΛ από το Δημόσιο

Η ΜΕΒΓΑΛ αιτείται τον χαρακτηρισμό του σχεδίου ως «Εμβληματική Επένδυση Εξαιρετικής Σημασίας».

Παράλληλα, ζητά την αξιοποίηση των κινήτρων που προβλέπονται από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, συγκεκριμένα τη δυνατότητα ταχείας αδειοδότησης και τη λήψη επιχορήγησης για την ενίσχυση των επενδυτικών δαπανών.

Η υποβολή αιτήματος δεν σημαίνει ότι τα συγκεκριμένα κίνητρα έχουν ήδη εγκριθεί.

Η τελική υπαγωγή και οι τυχόν όροι ενίσχυσης εξαρτώνται από την αξιολόγηση και τις αποφάσεις των αρμόδιων οργάνων.

Επίσης, από τη δημοσιοποίηση του επενδυτικού σχεδίου δεν προκύπτει ότι έχει ήδη καταβληθεί δημόσια επιχορήγηση.

Τι σημαίνει η ολοκλήρωση της διαβούλευσης

Η δημόσια διαβούλευση αποτελεί στάδιο της προβλεπόμενης διαδικασίας εξέτασης ενός επενδυτικού σχεδίου.

Κατά τη διάρκειά της, το ενδιαφερόμενο κοινό είχε τη δυνατότητα να διατυπώσει απόψεις προς την αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Ανάπτυξης.

Η περίοδος υποβολής σχολίων έληξε την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026.

Στην επίσημη ηλεκτρονική καταχώριση το στάδιο εμφανίζεται πλέον ως ολοκληρωμένο, χωρίς δυνατότητα υποβολής νέων σχολίων μέσω της συγκεκριμένης διαδικασίας.

Αυτό αποτελεί διοικητική εξέλιξη, όχι τελική έγκριση της επένδυσης.

Για να προχωρήσει το έργο, απαιτούνται τα επόμενα βήματα που προβλέπει το ισχύον θεσμικό και αδειοδοτικό πλαίσιο.

Γιατί έχει σημασία για την ελληνική γαλακτοβιομηχανία

Η παραγωγή γιαουρτιού αποτελεί σημαντική δραστηριότητα για τον ελληνικό κλάδο τροφίμων, με παρουσία τόσο στην εγχώρια αγορά όσο και στις εξαγωγές.

Μια νέα παραγωγική εγκατάσταση μπορεί να προσφέρει μεγαλύτερη δυνατότητα κάλυψης της ζήτησης, υπό την προϋπόθεση ότι η επένδυση θα υλοποιηθεί και θα λειτουργήσει σύμφωνα με τον σχεδιασμό.

Η επέκταση της παραγωγικής δυναμικότητας μπορεί επίσης να υποστηρίξει την ανάπτυξη νέων εμπορικών συνεργασιών.

Ωστόσο, το μέγεθος της μελλοντικής παραγωγής, οι αγορές στις οποίες θα κατευθυνθούν τα προϊόντα και οι οικονομικές αποδόσεις του σχεδίου δεν μπορούν να θεωρηθούν δεδομένα πριν από την υλοποίησή του.

Η σημασία για την περιοχή της Θεσσαλονίκης

Τα Κουφάλια αποτελούν τον τόπο όπου βρίσκεται ήδη το κεντρικό εργοστάσιο της ΜΕΒΓΑΛ.

Η σχεδιαζόμενη επένδυση θα μπορούσε να ενισχύσει περαιτέρω τη βιομηχανική δραστηριότητα της περιοχής, καθώς περιλαμβάνει νέες εγκαταστάσεις και παραγωγικό εξοπλισμό.

Ένα έργο τέτοιου μεγέθους ενδέχεται να δημιουργήσει πρόσθετη ζήτηση για κατασκευαστικές εργασίες, τεχνικές υπηρεσίες και προμήθειες κατά τη φάση υλοποίησης.

Οι πραγματικές επιπτώσεις στην τοπική οικονομία θα εξαρτηθούν από την τελική μορφή, το χρονοδιάγραμμα και τις συνεργασίες που θα αναπτυχθούν.

Στην επίσημη ανακοίνωση της διαβούλευσης δεν προσδιορίζεται συγκεκριμένος αριθμός νέων θέσεων εργασίας. Συνεπώς, δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως επιβεβαιωμένη κάποια εκτίμηση προσλήψεων.

Ενεργειακή εξοικονόμηση και ανταγωνιστικότητα

Η συμπερίληψη δαπανών εξοικονόμησης ενέργειας στον σχεδιασμό δείχνει ότι η ενεργειακή απόδοση αποτελεί μέρος της επενδυτικής πρότασης.

Στη βιομηχανία τροφίμων, η ενέργεια είναι απαραίτητη σε διάφορα στάδια παραγωγής, επεξεργασίας, ψύξης και συντήρησης.

Η μείωση της κατανάλωσης ενέργειας ανά μονάδα παραγόμενου προϊόντος μπορεί να συμβάλει στον περιορισμό του λειτουργικού κόστους.

Παράλληλα, μπορεί να υποστηρίξει τη βελτίωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος μιας εγκατάστασης, ανάλογα με τις τεχνολογίες που θα επιλεγούν.

Η πραγματική επίδοση της νέας μονάδας θα μπορεί να αξιολογηθεί μόνο όταν γίνουν γνωστά τα τεχνικά χαρακτηριστικά και προχωρήσει η υλοποίηση.

Ποια είναι τα επόμενα βήματα

Μετά την ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης, το ενδιαφέρον στρέφεται στην περαιτέρω αξιολόγηση του επενδυτικού σχεδίου.

Κρίσιμη εξέλιξη θα αποτελέσει η απόφαση για το αίτημα υπαγωγής στο καθεστώς Στρατηγικών Επενδύσεων και για τα κίνητρα που ζητά η εταιρεία.

Εξίσου σημαντικά θα είναι τα επόμενα στάδια αδειοδότησης και ο καθορισμός του χρονοδιαγράμματος υλοποίησης.

Μέχρι στιγμής, η επίσημη καταχώριση τεκμηριώνει το ύψος, την τοποθεσία και τους βασικούς στόχους του έργου, καθώς και την ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης.

Δεν επιβεβαιώνει ότι έχει ήδη εγκριθεί η αιτούμενη κρατική ενίσχυση ή ότι έχουν αρχίσει οι κατασκευαστικές εργασίες.

Το «MEVGAL Dairy Future» αποτελεί, πάντως, ένα από τα σημαντικά επενδυτικά σχέδια που βρίσκονται υπό εξέταση στον κλάδο των γαλακτοκομικών, με προϋπολογισμό άνω των 160 εκατ. ευρώ και επίκεντρο την ενίσχυση της παραγωγής γιαουρτιού στη Θεσσαλονίκη.

Νέα κινητικότητα καταγράφεται γύρω από το σχέδιο δημιουργίας οργανωμένου Επιχειρηματικού Πάρκου στον Νότιο Τομέα του Ασπροπύργου, με το Υπουργείο Ανάπτυξης να προωθεί την ολοκλήρωση της διαδικασίας αδειοδότησης.

Σύμφωνα με ανακοίνωση της 17ης Οκτωβρίου 2026, ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος συναντήθηκε με εκπροσώπους του φορέα Βιομηχανικού Πάρκου Ασπροπύργου – Νότιος Τομέας, γνωστού ως ΒΙΠΑΝΟΤ.

Αντικείμενο της συνάντησης ήταν οι ενέργειες που απαιτούνται ώστε να προχωρήσει το έργο, το οποίο φιλοδοξεί να οργανώσει μια εκτεταμένη περιοχή βιομηχανικής και επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Επένδυση περίπου 25 εκατ. ευρώ

Το σχέδιο αφορά την εξυγίανση και οργάνωση έκτασης μεγαλύτερης των 2.000 στρεμμάτων στον Νότιο Τομέα του Ασπροπύργου.

Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου εκτιμάται σε περίπου 25 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε το Υπουργείο Ανάπτυξης.

Βασικός στόχος είναι η μετατροπή μιας άτυπης και πυκνοδομημένης συγκέντρωσης επιχειρηματικών δραστηριοτήτων σε οργανωμένο υποδοχέα βιομηχανικών, βιοτεχνικών, μεταποιητικών και εφοδιαστικών εγκαταστάσεων.

Το εγχείρημα έχει ιδιαίτερη σημασία για τη Δυτική Αττική, καθώς ο Ασπρόπυργος αποτελεί μία από τις βασικές περιοχές συγκέντρωσης βιομηχανίας και logistics στην ευρύτερη μητροπολιτική περιοχή.

Το εμπόδιο που πρέπει να ξεπεραστεί

Η αδειοδότηση του Επιχειρηματικού Πάρκου συνδέεται με προηγούμενες νομικές και χωροταξικές εκκρεμότητες.

Σύμφωνα με το Υπουργείο Ανάπτυξης, ζητήματα του αρχικού σχεδιασμού είχαν οδηγήσει σε ακύρωσή του από το Συμβούλιο της Επικρατείας.

Η νέα κοινή υπουργική απόφαση που προετοιμάζεται έχει στόχο να αντιμετωπίσει αυτές τις εκκρεμότητες, λαμβάνοντας υπόψη τις απαιτήσεις της δικαστικής απόφασης και τις ισχύουσες περιβαλλοντικές προδιαγραφές.

Η συγκεκριμένη παράμετρος είναι καθοριστική, καθώς ένα μεγάλο επιχειρηματικό έργο χρειάζεται σαφές και σταθερό θεσμικό πλαίσιο πριν προχωρήσει στα επόμενα στάδια υλοποίησης.

Ωστόσο, μέχρι την έκδοση και δημοσίευση της νέας απόφασης, η ολοκλήρωση της αδειοδότησης παραμένει εκκρεμής.

Τι ανακοίνωσε ο υπουργός Ανάπτυξης

Ο Τάκης Θεοδωρικάκος δεσμεύθηκε για επιτάχυνση των διαδικασιών, αναφέροντας ότι η σχετική κοινή υπουργική απόφαση αναμένεται να εκδοθεί τις επόμενες ημέρες.

Η κυβερνητική επιδίωξη είναι να δημιουργηθούν οι αναγκαίες προϋποθέσεις ώστε το έργο να προχωρήσει χωρίς τις θεσμικές αβεβαιότητες που είχαν παρουσιαστεί στο παρελθόν.

Στη συνάντηση συμμετείχαν ο επικεφαλής της ΒΙΠΑΝΟΤ και δήμαρχος Ασπροπύργου Ιωάννης Ηλίας, ο γενικός γραμματέας Βιομηχανίας Λευτέρης Κρητικός και στελέχη του Υπουργείου Ανάπτυξης.

Η συμμετοχή της τοπικής αυτοδιοίκησης και των αρμόδιων κρατικών υπηρεσιών αναδεικνύει τη σημασία του συντονισμού για ένα έργο με έντονο χωρικό και επιχειρηματικό αποτύπωμα.

Τι σημαίνει ένα οργανωμένο Επιχειρηματικό Πάρκο

Η συγκέντρωση βιομηχανικών και εφοδιαστικών δραστηριοτήτων σε μια περιοχή δημιουργεί ανάγκες για κατάλληλες υποδομές, οδική πρόσβαση, διαχείριση αποβλήτων, περιβαλλοντική προστασία και οργανωμένη λειτουργία.

Ένα θεσμοθετημένο Επιχειρηματικό Πάρκο μπορεί

Νέα δεδομένα διαμορφώνονται για το πρόγραμμα «Αλλάζω συσκευή για τις επιχειρήσεις», μετά τη δημοσίευση της πέμπτης τροποποίησης της σχετικής κοινής υπουργικής απόφασης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Η απόφαση ΥΠΕΝ/ΥΔΕΝ/116717/950, η οποία δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ Β΄ 6240/15.10.2026, προβλέπει αλλαγές τόσο στο ύψος της δημόσιας χρηματοδότησης όσο και στις διοικητικές προθεσμίες που αφορούν την ολοκλήρωση και την πιστοποίηση των επενδύσεων.

Η σημαντικότερη οικονομική μεταβολή είναι η μείωση του προϋπολογισμού του προγράμματος στα 15.562.800 ευρώ, από 36.039.600 ευρώ που προβλεπόταν προηγουμένως.

Μείωση χρηματοδότησης κατά 20,48 εκατ. ευρώ

Με βάση τα ποσά που αναφέρονται στη νέα απόφαση, η συνολική δημόσια δαπάνη του προγράμματος περιορίζεται κατά 20.476.800 ευρώ.

Πρόκειται για μείωση περίπου 56,8% σε σχέση με τον προηγούμενο προϋπολογισμό.

Η τροποποίηση αφορά το συνολικό διαθέσιμο ποσό του προγράμματος και δεν τεκμηριώνει από μόνη της ότι μειώνεται αναδρομικά το ποσό ενίσχυσης κάθε εγκεκριμένης επιχείρησης.

Η απόφαση διευκρινίζει ότι η δημόσια χρηματοδότηση των εγκεκριμένων αιτήσεων δεν μπορεί να υπερβαίνει τον εκάστοτε ισχύοντα προϋπολογισμό.

Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, στο πλαίσιο της δράσης «Εξοικονομώ – Επιχειρώντας», και εντάσσεται στον σχεδιασμό για την πράσινη μετάβαση και τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας.

Τι αλλάζει με τις προθεσμίες

Η νέα απόφαση αντικαθιστά την προηγούμενη ημερομηνία της 31ης Αυγούστου 2026 με τη 15η Οκτωβρίου 2026 σε διατάξεις που αφορούν την επανυποβολή αιτημάτων ολοκλήρωσης και ελέγχου.

Η δυνατότητα αυτή αφορά περιπτώσεις στις οποίες είχε υποβληθεί αίτημα για την καταβολή της επιχορήγησης, αλλά κατά τον έλεγχο εντοπίστηκαν ελλείψεις ή λάθη στα δικαιολογητικά και το αίτημα απορρίφθηκε.

Οι επιχειρήσεις μπορούσαν να επανυποβάλουν τα απαιτούμενα στοιχεία μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας, ώστε να εξεταστεί εκ νέου η πιστοποίηση των δαπανών.

Ωστόσο, στις 18 Οκτωβρίου 2026, η ημερομηνία της 15ης Οκτωβρίου έχει ήδη παρέλθει. Συνεπώς, η συγκεκριμένη απόφαση δεν πρέπει να παρουσιαστεί ως νέα, ανοιχτή προθεσμία για τους δικαιούχους.

Ποιες επιχειρήσεις αφορά

Το πρόγραμμα έχει σχεδιαστεί για τη στήριξη επιχειρήσεων που πραγματοποιούν επενδύσεις σε ενεργειακά αποδοτικότερο εξοπλισμό.

Η επιχορήγηση συνδέεται με παρεμβάσεις που μπορούν να περιορίσουν την κατανάλωση ενέργειας και να μειώσουν το λειτουργικό κόστος.

Η ενεργειακή αναβάθμιση αποκτά ιδιαίτερη σημασία για επιχειρήσεις με αυξημένες ανάγκες ηλεκτρικής ενέργειας, όπως καταστήματα εστίασης, μονάδες παροχής υπηρεσ

Οι προσκλήσεις καλύπτουν ευρύ φάσμα οικονομικών δραστηριοτήτων, από την αγροδιατροφή, τον τουρισμό και τη μεταποίηση έως την καινοτομία, την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση και τις μεγάλες παραγωγικές επενδύσεις.

Σύμφωνα με ενημερωτικό σημείωμα της συμβουλευτικής εταιρείας Anodos Consulting, αρκετές από τις ενεργές δράσεις ολοκληρώνουν την περίοδο υποβολής τους έως το τέλος Νοεμβρίου.

Αναπτυξιακός Νόμος: Ενισχύσεις έως 75% στην αγροδιατροφή

Στην πρώτη γραμμή βρίσκεται το καθεστώς «Αγροδιατροφή» του Αναπτυξιακού Νόμου 4887/2022, το οποίο στηρίζει επενδύσεις στην πρωτογενή παραγωγή, καθώς και στη μεταποίηση και τυποποίηση αγροτικών προϊόντων.

Για επενδύσεις στην πρωτογενή γεωργική παραγωγή προβλέπονται ενισχύσεις από 40% έως 60%, ανάλογα με την περιοχή και την κατηγορία του επενδυτή, με ανώτατο ποσό ενίσχυσης τις 600.000 ευρώ ανά επενδυτικό σχέδιο.

Στη μεταποίηση τροφίμων και ποτών, το ποσοστό χρηματοδότησης μπορεί να ανέλθει έως το 75%. Η προθεσμία υποβολής λήγει στις 30 Νοεμβρίου 2026.

LEADER: Επιδότηση έως 80% στην Περιφέρεια

Στο πρόγραμμα LEADER 2023-2027 έχουν ήδη ενεργοποιηθεί οι πρώτες προσκλήσεις για ιδιωτικές επενδύσεις σε περιοχές όπως η Πέλλα, η Καρδίτσα, η Καβάλα και η Ημαθία.

Οι δράσεις αφορούν επενδύσεις στη μεταποίηση, την τυποποίηση και την εμπορία γεωργικών προϊόντων, στον τουρισμό, τη βιοτεχνία, τη χειροτεχνία και το εμπόριο, καθώς και επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών προς τον τοπικό πληθυσμό. Το ποσοστό ενίσχυσης μπορεί να φθάσει έως το 80%.

«Επιχειρώ Στερεά»: Σχέδια έως 800.000 ευρώ

Στη Στερεά Ελλάδα, το πρόγραμμα «Επιχειρώ Στερεά» προβλέπει επιδότηση έως 75% για επενδυτικά σχέδια από 30.000 έως 400.000 ευρώ, στο καθεστώς De Minimis.

Μέσω του Γενικού Απαλλακτικού Κανονισμού, ο προϋπολογισμός των σχεδίων μπορεί να φθάσει τις 800.000 ευρώ, με ενίσχυση έως 60%.

Οι επιλέξιμες επενδύσεις επικεντρώνονται στον παραγωγικό εκσυγχρονισμό, τον ψηφιακό μετασχηματισμό, την εξωστρέφεια και την εξοικονόμηση ενέργειας. Η υποβολή αιτήσεων ολοκληρώνεται στις 30 Οκτωβρίου 2026.

Επιχειρηματικότητα σε Νότιο Αιγαίο και Κρήτη

Η δράση «Ενίσχυση Επιχειρηματικότητας στους Τομείς Προτεραιότητας της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου» προσφέρει επιδότηση 60% για επενδυτικά σχέδια από 30.000 έως 400.000 ευρώ.

Δικαιούχοι είναι υφιστάμενες πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις που πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια λειτουργίας και απασχόλησης και δραστηριοποιούνται σε τομείς της περιφερειακής στρατηγικής έξυπνης εξειδίκευσης.

Στην Κρήτη, η δράση «Καινοτομώ στην Κρήτη» απευθύνεται σε υφιστάμενες και υπό σύσταση πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις με καινοτόμες επιχειρηματικές ιδέες. Ο επιχορηγούμενος προϋπολογισμός κυμαίνεται από 30.000 έως 150.000 ευρώ και το ποσοστό ενίσχυσης ανέρχεται σε 75%. Η προθεσμία λήγει στις 30 Νοεμβρίου 2026.

Έως 40 εκατ. ευρώ για μεγάλες επενδύσεις

Για επενδύσεις μεγαλύτερης κλίμακας, διαθέσιμη είναι η δράση για τις ηπειρωτικές περιοχές Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, η οποία αφορά τη Δυτική Μακεδονία και συγκεκριμένους δήμους της Πελοποννήσου.

Τα επενδυτικά σχέδια των μικρομεσαίων επιχειρήσεων μπορούν να κυμαίνονται από 300.000 έως 12 εκατ. ευρώ, ενώ για τις μεγάλες επιχειρήσεις από 5 έως 40 εκατ. ευρώ. Τα ποσοστά ενίσχυσης διαμορφώνονται από 50% έως 70%, ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης.

Η προθεσμία υποβολής λήγει στις 16 Νοεμβρίου 2026.

Κίνητρα για στρατηγικές επενδύσεις

Ο Αναπτυξιακός Νόμος προβλέπει επίσης κίνητρα για επενδυτικά σχέδια διπλής χρήσης σε στρατηγικούς τομείς, όπως η άμυνα και η κατασκευή οχημάτων και αεροσκαφών.

Το ελάχιστο επιλέξιμο κόστος ανέρχεται σε 3 εκατ. ευρώ, ενώ στα κίνητρα περιλαμβάνονται η φορολογική υπερέκπτωση δαπανών και η ταχεία αδειοδότηση.

Το επόμενο διάστημα αναμένονται νέες προσκλήσεις του ΕΣΠΑ και των Περιφερειακών Προγραμμάτων, με έμφαση στις στρατηγικές τεχνολογίες, την άμυνα και την ασφάλεια, την έρευνα και την καινοτομία, καθώς και τον ψηφιακό μετασχηματισμό.

Κρίσιμα στοιχεία για τις επιχειρήσεις αποτελούν η έγκαιρη αξιολόγηση της επιλεξιμότητας, η σωστή προετοιμασία του επενδυτικού σχεδίου και η τήρηση των προθεσμιών.

Η νέα επιχειρηματική κινητικότητα αποτυπώθηκε στην 6η Σύνοδο της Μικτής Διυπουργικής Επιτροπής Οικονομικής, Βιομηχανικής και Τεχνολογικής Συνεργασίας Ελλάδας–Αζερμπαϊτζάν, η οποία πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα την 1η Οκτωβρίου. Παράλληλα διοργανώθηκε επιχειρηματικό συνέδριο των δύο χωρών, το πρώτο από το 2013, με τη συμμετοχή δεκάδων εταιρειών και φορέων και περισσότερες από 100 στοχευμένες επιχειρηματικές συναντήσεις.

Πάνω από 100 επιχειρηματικές συναντήσεις στην Αθήνα

Το επιχειρηματικό συνέδριο διοργανώθηκε από τη Γενική Γραμματεία Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων του Υπουργείου Εξωτερικών, την Enterprise Greece και τον Οργανισμό Προώθησης Εξαγωγών και Επενδύσεων του Αζερμπαϊτζάν, AZPROMO. Στις εργασίες συμμετείχαν ελληνικές και αζερικές επιχειρήσεις που αναζήτησαν συγκεκριμένες δυνατότητες συνεργασίας σε κλάδους στους οποίους οι δύο πλευρές θεωρούν ότι υπάρχουν σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης.

Πραγματοποιήθηκαν περισσότερες από 100 συναντήσεις B2B, με αντικείμενο πιθανές εμπορικές και επενδυτικές συνεργασίες. Η επανεκκίνηση ενός τέτοιου επιχειρηματικού διαλόγου μετά από 13 χρόνια αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο στόχος είναι η διμερής οικονομική σχέση να αποκτήσει μεγαλύτερο εύρος και να μην εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από την ενέργεια.

Υποδομές, τεχνολογία και μεταφορές στο επίκεντρο

Στην ατζέντα βρέθηκαν το εμπόριο και οι επενδύσεις, η βιομηχανία, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις και οι υποδομές, αλλά και οι οδικές, θαλάσσιες, λιμενικές και αεροπορικές μεταφορές. Παράλληλα εξετάστηκαν οι δυνατότητες συνεργασίας στις ψηφιακές τεχνολογίες, στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και ακόμη και στον διαστημικό τομέα.

Για τις ελληνικές επιχειρήσεις, η ανάπτυξη των διασυνδέσεων μπορεί να αποκτήσει ιδιαίτερη οικονομική σημασία. Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας, τα λιμάνια και οι ενεργειακές υποδομές της δημιουργούν δυνατότητες σύνδεσης των ευρωπαϊκών αγορών με τον Νότιο Καύκασο και, σε μεγαλύτερο βάθος, με τις αγορές της Κεντρικής Ασίας. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να δημιουργήσει πρόσθετη δραστηριότητα σε logistics, μεταφορές, λιμενικές υπηρεσίες και εμπορευματικές ροές.

Νέο κεφάλαιο για τον τουρισμό έως το 2028

Ξεχωριστό μέρος των συμφωνιών αφορά τον τουρισμό. Οι δύο χώρες υπέγραψαν Κοινό Πρόγραμμα Δράσης Ελλάδας–Αζερμπαϊτζάν για τον Τουρισμό 2026–2028, το οποίο δημιουργεί πλαίσιο συνεργασίας για τα επόμενα δύο χρόνια. Οι δράσεις θα επικεντρωθούν στον βιώσιμο τουρισμό, στην ψηφιοποίηση, στην καινοτομία, στις τουριστικές επενδύσεις και στην εκπαίδευση του ανθρώπινου δυναμικού.

Παράλληλα συζητήθηκε η ενίσχυση της αεροπορικής σύνδεσης Αθήνας–Μπακού. Η καλύτερη συνδεσιμότητα μπορεί να διευκολύνει τόσο τις τουριστικές ροές όσο και τα επαγγελματικά ταξίδια, δημιουργώντας ευκαιρίες για ξενοδοχειακές επιχειρήσεις, αερομεταφορές, τουριστικά γραφεία και άλλες υπηρεσίες που συνδέονται με τον κλάδο.

Ευκαιρίες για την ελληνική αγροδιατροφή

Σημαντική θέση στη νέα οικονομική ατζέντα καταλαμβάνει και η αγροδιατροφή. Ελλάδα και Αζερμπαϊτζάν εξετάζουν δυνατότητες μεγαλύτερης συνεργασίας στη γεωργία και στα τρόφιμα, δημιουργώντας δυνητικά ένα ακόμη κανάλι εξωστρέφειας για ελληνικές επιχειρήσεις. Στο επιχειρηματικό φόρουμ η αγροδιατροφή και η αγροτεχνολογία αποτέλεσαν άλλωστε έναν από τους βασικούς τομείς ενδιαφέροντος μαζί με την ενέργεια, τις υποδομές, την τεχνολογία, τον τουρισμό και τον φαρμακευτικό κλάδο.

Για τις ελληνικές εταιρείες τροφίμων, η διεύρυνση των εμπορικών σχέσεων μπορεί να ανοίξει πρόσβαση σε μία αγορά που μέχρι σήμερα δεν βρίσκεται μεταξύ των βασικών προορισμών των ελληνικών εξαγωγών. Η ουσιαστική αξιοποίηση αυτής της δυνατότητας θα εξαρτηθεί, ωστόσο, από την ανάπτυξη εμπορικών δικτύων, τη διευκόλυνση των μεταφορών και την αποτελεσματικότερη συνεργασία των τελωνειακών αρχών.

Η ενέργεια παραμένει ο βασικός πυλώνας

Παρά τη διεύρυνση της οικονομικής συνεργασίας, η ενέργεια εξακολουθεί να αποτελεί τον ισχυρότερο κρίκο στις σχέσεις των δύο χωρών. Κατά τις συζητήσεις αναδείχθηκε ο στρατηγικός ρόλος της Ελλάδας ως πύλης του Νοτίου Καυκάσου προς την Ευρώπη, καθώς και οι δυνατότητες περαιτέρω ενίσχυσης των ενεργειακών διασυνδέσεων.

Το ενδιαφέρον πλέον βρίσκεται στη δυνατότητα αξιοποίησης αυτής της ήδη ισχυρής σχέσης ως βάσης για περισσότερες επιχειρηματικές συνεργασίες. Η σύνδεση της ενέργειας με υποδομές, logistics, μεταφορές και επενδύσεις μπορεί να δημιουργήσει ένα ευρύτερο οικονομικό οικοσύστημα, μέσα στο οποίο θα μπορούν να δραστηριοποιηθούν περισσότερες ελληνικές επιχειρήσεις.

Από τις συμφωνίες στις πραγματικές επενδύσεις

Το επόμενο βήμα είναι η μετατροπή των θεσμικών συμφωνιών και των επιχειρηματικών επαφών σε συγκεκριμένες εμπορικές συναλλαγές και επενδύσεις. Οι περισσότερες από 100 συναντήσεις μεταξύ επιχειρήσεων αποτελούν ένα πρώτο βήμα, όμως το οικονομικό αποτέλεσμα θα κριθεί από τον αριθμό των συνεργασιών που τελικά θα προχωρήσουν και από το ύψος των κεφαλαίων που θα κινητοποιηθούν.

Για την Ελλάδα, η διεύρυνση των οικονομικών σχέσεων με το Αζερμπαϊτζάν δημιουργεί δυνατότητες τόσο για προσέλκυση επενδύσεων όσο και για μεγαλύτερη εξωστρέφεια ελληνικών επιχειρήσεων. Τουρισμός, αγροδιατροφή, υποδομές, τεχνολογία και μεταφορές είναι οι κλάδοι που βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο, με την επόμενη διετία να δείχνει κατά πόσο το νέο πλαίσιο συνεργασίας θα μετατραπεί σε μετρήσιμη επιχειρηματική δραστηριότητα.

Συνολικά προγραμματίζονται 10 νέες προσκλήσεις προϋπολογισμού 495,9 εκατ. ευρώ, με σημαντικό μέρος των χρημάτων να κατευθύνεται σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις, στρατηγικές τεχνολογίες, άμυνα και ασφάλεια, αλλά και σε δράσεις κατάρτισης εργαζομένων.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ότι περίπου 200 εκατ. ευρώ συνδέονται με την ευρωπαϊκή πλατφόρμα STEP και τους τομείς Άμυνας και Ασφάλειας, ανοίγοντας έναν νέο δρόμο χρηματοδότησης ακόμη και για επιχειρήσεις που μέχρι σήμερα είχαν περιορισμένη πρόσβαση στα κλασικά προγράμματα του ΕΣΠΑ.

Δέκα νέες προσκλήσεις έως το τέλος του 2026

Ο σχεδιασμός του προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα» προβλέπει την ενεργοποίηση δέκα προσκλήσεων συνολικού ύψους 495,9 εκατ. ευρώ μέχρι το τέλος της χρονιάς.

Δεν πρόκειται για μία ενιαία δράση.

Τα κονδύλια κατανέμονται σε διαφορετικά εργαλεία, ώστε να χρηματοδοτηθούν επενδύσεις επιχειρήσεων, νέες τεχνολογίες, παραγωγικές δραστηριότητες και κατάρτιση ανθρώπινου δυναμικού.

Για τις επιχειρήσεις, επομένως, το κρίσιμο είναι να εντοπίσουν ποια από τις νέες δράσεις ταιριάζει στο μέγεθος, στον κλάδο και στο επενδυτικό σχέδιό τους.

€200 εκατ. για STEP και Άμυνα

Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνουν οι τρεις δράσεις που συνδέονται με τις Στρατηγικές Τεχνολογίες για την Ευρώπη (STEP) και τους τομείς Άμυνας και Ασφάλειας.

Ο συνολικός προϋπολογισμός τους προσεγγίζει τα 200 εκατ. ευρώ.

Οι δράσεις έχουν ήδη προδημοσιευθεί και το επόμενο βήμα είναι η έκδοση των αναλυτικών προσκλήσεων, όπου θα καθοριστούν οι τελικές προϋποθέσεις, οι επιλέξιμες δαπάνες και οι ημερομηνίες υποβολής αιτήσεων.

Η ευρωπαϊκή πλατφόρμα STEP επικεντρώνεται σε τεχνολογίες κρίσιμης σημασίας και στη δημιουργία ή ενίσχυση ευρωπαϊκών αλυσίδων αξίας.

Έως €200.000 για μικρομεσαίες επιχειρήσεις

Μία από τις σημαντικότερες σχεδιαζόμενες δράσεις αφορά ειδικά τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Ο προϋπολογισμός της ανέρχεται σε 80 εκατ. ευρώ και κατανέμεται σε τέσσερις κατηγορίες.

Προβλέπονται 20 εκατ. ευρώ για υφιστάμενες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε STEP, άλλα 20 εκατ. για υφιστάμενες επιχειρήσεις στους τομείς Άμυνας και Ασφάλειας και αντίστοιχα ποσά για νέες ή υπό σύσταση επιχειρήσεις στις δύο κατηγορίες.

Με βάση την προδημοσίευση, η δημόσια χρηματοδότηση μπορεί να φτάσει στο 50% για τις υφιστάμενες επιχειρήσεις και στο 67% για τις υπό σύσταση, με ανώτατη ενίσχυση 200.000 ευρώ ανά επιχείρηση.

Παράδειγμα επένδυσης €300.000

Πρακτικά, μία υφιστάμενη μικρομεσαία επιχείρηση που σχεδιάζει επιλέξιμη επένδυση 300.000 ευρώ και εντάσσεται σε ποσοστό ενίσχυσης 50% θα μπορούσε, εφόσον πληροί όλους τους τελικούς όρους της πρόσκλησης, να λάβει δημόσια χρηματοδότηση 150.000 ευρώ.

Για τις νέες επιχειρήσεις το ποσοστό μπορεί να είναι υψηλότερο.

Ωστόσο, τα ακριβή ποσά που θα δικαιούται κάθε επενδυτικό σχέδιο θα εξαρτηθούν από τους τελικούς όρους των προσκλήσεων. Οι προδημοσιεύσεις αποτελούν το πλαίσιο προετοιμασίας και όχι ακόμη την έναρξη υποβολής αιτήσεων.

Χρήματα και για μεγαλύτερες επιχειρήσεις

Η δεύτερη σημαντική αλλαγή είναι ότι το συγκεκριμένο πακέτο δεν περιορίζεται αποκλειστικά στις ΜμΕ.

Προβλέπεται δράση για μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις που πραγματοποιούν επενδύσεις σε στρατηγικές τεχνολογίες STEP και σε τεχνολογίες Άμυνας και Ασφάλειας.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι μεγάλες επιχειρήσεις συνήθως δεν αποτελούν τον βασικό στόχο των κλασικών δράσεων κρατικών ενισχύσεων του ΕΣΠΑ.

Στόχος είναι η ενίσχυση παραγωγικών επενδύσεων σε κρίσιμες τεχνολογίες, η ανάπτυξη ευρωπαϊκών αλυσίδων αξίας και η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.

Κατάρτιση εργαζομένων σε νέες τεχνολογίες

Ξεχωριστό κομμάτι του σχεδιασμού αφορά το ανθρώπινο δυναμικό.

Έχει ήδη προδημοσιευθεί δράση για ενδοεπιχειρησιακή κατάρτιση εργαζομένων σε αντικείμενα STEP και στους τομείς Άμυνας και Ασφάλειας.

Η χρηματοδότηση στοχεύει στην ανάπτυξη δεξιοτήτων που απαιτούνται για τις νέες τεχνολογίες και τις παραγωγικές δραστηριότητες που επιχειρεί να αναπτύξει η Ευρώπη.

Για τις επιχειρήσεις, αυτό σημαίνει ότι η χρηματοδότηση δεν αφορά μόνο αγορά εξοπλισμού ή δημιουργία εγκαταστάσεων αλλά και την εκπαίδευση του προσωπικού που θα χρησιμοποιήσει τις νέες τεχνολογίες.

Το ΕΣΠΑ έχει ήδη πατήσει γκάζι

Το νέο πακέτο έρχεται σε μία περίοδο κατά την οποία το ΕΣΠΑ 2021-2027 βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο ενεργοποίησης.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, έχουν ήδη εκδοθεί προσκλήσεις που αντιστοιχούν στο 100% του συνολικού προϋπολογισμού των 26,2 δισ. ευρώ, ενώ οι εντάξεις έργων έχουν φτάσει στο 90,4%.

Παράλληλα συνεχίζονται οι εγκρίσεις σε υφιστάμενες δράσεις. Χαρακτηριστικό είναι το «Ερευνώ – Καινοτομώ 2021-2027», όπου εγκρίθηκαν πρόσφατα 199 αιτήσεις στη δράση συμπράξεων επιχειρήσεων με ερευνητικούς οργανισμούς, με συνολικό επιχορηγούμενο προϋπολογισμό άνω των 303 εκατ. ευρώ.

Τι πρέπει να κάνουν από τώρα οι επιχειρήσεις

Για μια επιχείρηση που εξετάζει επένδυση το επόμενο διάστημα, η προετοιμασία πριν ανοίξει μια πρόσκληση μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.

Το πρώτο βήμα είναι να ελεγχθεί αν ο ΚΑΔ και η δραστηριότητα μπορούν να ενταχθούν στη συγκεκριμένη δράση. Ακολουθούν το επενδυτικό σχέδιο, η εξασφάλιση της απαιτούμενης ιδιωτικής συμμετοχής και η συγκέντρωση των οικονομικών και εταιρικών δικαιολογητικών.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις νέες δράσεις STEP και Άμυνας, καθώς απευθύνονται σε περισσότερο εξειδικευμένες δραστηριότητες και δεν σημαίνει ότι κάθε εταιρεία τεχνολογίας ή μεταποίησης είναι αυτομάτως επιλέξιμη.

Το σημαντικότερο είναι ότι τα 495,9 εκατ. ευρώ δεν έχουν ακόμη ανοίξει όλα προς υποβολή αιτήσεων. Οι προσκλήσεις αναμένονται σταδιακά μέχρι το τέλος του έτους.

Για όσους όμως σχεδιάζουν επένδυση, το επόμενο τρίμηνο δημιουργεί ένα νέο παράθυρο χρηματοδότησης που αξίζει να παρακολουθούν στενά.