Τελειώνει έτσι όμως μαζί και το δραματικό «ταξίδι» της Ελλάδας,  το οποίο κράτησε 4.503 ημέρες:  από 23 τις Απριλίου 2010 και το διάγγελμα Παπανδρέου με φόντο το Καστελόριζο, μέχρι να φτάσει …στην «Ιθάκη» στις 20 Αυγούστου 2022!

Κατά άλλους μάλιστα ξεκίνησε 1,5 μήνα νωρίτερα (1η Μαρτίου 2010)  από την Αθήνα, όταν ένας προκάτοχος του Πάολο Τζεντιλόνι, ο Φινλανδός  Επίτροπος Όλι Ρεν έλεγε on camera σε ζωντανή μετάδοση την 1η Μαρτίου 2010 σε άπταιστα ελληνικά προς τους Έλληνες: «ΚΑΛΟ ΚΟΥΡΑΓΙΟ»!

Επόμενος εθνικός στόχος για τη χώρα θα είναι η ολική επιστροφή και αναβάθμιση στην επενδυτική βαθμίδα από τους Οίκους Αξιολόγησης -αν και οι οικονομικές, γεωστρατηγικές και πολιτικές  κρίσεις δεν ευνοούν ιδιαίτερα …

Ιστορική έξοδος

Στο Eurogroup της 16ης Ιουνίου 2022 παίχτηκε η τελευταία πράξη της προσπάθειας της κυβέρνηση να «σφραγίσει» το εισιτήριο εξόδου από το ειδικό καθεστώς επιτήρησης που είχε δημιουργηθεί ειδικά για την χώρα μας. Μετά την επιστολή η Κομισιόν δεν πρόκειται να δώσει ξανά παράταση στην επιτήρηση, οπότε από τις 20 Αυγούστου η Ελλάδα θα περάσει σε στάδιο απλής παρακολούθησης, όμοιο με αυτό που εφαρμόζουν σήμερα η Ιρλανδία, η Ισπανία, η Κύπρος και Πορτογαλία.

Τι θα σημάνει αυτό;

■ Η Αθήνα παύει πλέον να είναι «μαύρο πρόβατο» και μελανό σημείο αναφοράς διεθνώς, βγαίνοντας οριστικά από τα μαύρα κατάστιχα όπου βρισκόταν ως η μοναδική χώρα που παραμένει επί χρόνια σε ενισχυμένη εποπτεία.

■ Οι «καταδρομικές» επισκέψεις των δανειστών για να ελέγξουν την πρόοδο της ελληνικής οικονομίας περιορίζονται πλέον σε δύο τον χρόνο, αντί τεσσάρων μέχρι σήμερα, εξέλιξη που δίνει ανάσα στην ελληνική κυβέρνηση για να ξεφύγει από τη θηλιά των ασφυκτικών ελέγχων.

■ η χώρα επιτηρείται πλέον όπως όλες οι άλλες ανά εξάμηνο, αλλά και συνεχώς όμως από τις αγορές. Και για αυτό «επόμενος εθνικός στόχος» είναι για την κυβέρνηση η αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας από τους μεγάλους Οίκους Αξιολόγησης στην επενδυτική βαθμίδα.

■ Η χώρα ανακτά σημαντικό βαθμό ελευθερίας στη χάραξη πολιτικής, εξέλιξη που δίνει τη δυνατότητα και στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να πατήσει γερά στο “μπαλκόνι” των εξαγγελιών για τις φοροελαφρύνσεις του επόμενου έτους. Επί του παρόντος, έχει ήδη “κλειδώσει” η κατάργηση της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης για συνταξιούχους και εργαζομένους σε ολόκληρο τον δημόσιο τομέα, νέα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, ενώ έπονται και άλλα μέτρα-έκπληξη που δεν θα «ξεχειλώσουν» τα κρατικά ταμεία, αλλά κρίνονται επιβεβλημένα λόγω των επιπτώσεων της ενεργειακής και πληθωριστικής κρίσης.

«Κρυφό» μνημόνιο

Το σύστημα της αυξημένης Εποπτεία, όπως σχεδιάστηκε και επιβλήθηκε μόνο στην Ελλάδα, αποδείχθηκε στην πράξη ένα άτυπο Μνημόνιο. Και αυτό, κυρίως, διότι το 2018 αποχωρούσε όλη η «παλαιά φρουρά» των Ευρωπαίων Κομισάριων (Γιούνκερ, Μοσκοβισί κλπ) και για την υστεροφημία τους ήθελαν να έχουν βάλει τέλος στα Μνημόνια.

Επισήμως, αντί για υπογεγραμμένο «memorandum» (μνημόνιο) και διαπραγματεύσεις ανά τρίμηνο με τους θεσμούς στην Αθήνα, αρκούσαν μόνο η ρητή εντολή των κρατών της Ευρωζώνης (Eurogroup statement on Greece of 22 June 2018) και ελληνικές δεσμεύσεις ότι θα δεν θα ακυρώσουν αλλά θα αναλάβουν να προωθήσουν έναν κατάλογο μεταρρυθμίσεων προς εκπλήρωση.

Επιπλέον, για να δώσουν συνέχεια στο Μνημόνιο, οι Ευρωπαίοι έβαλαν σαν  «κερασάκι» στις υποχρεώσεις αυτές:

·    2  «εκταμιεύσεις-επιστροφές» κάθε χρόνο προς τη χώρα μας από κέρδη ANFA’s και SMP’s  ύψους δισεκατομμυρίων ευρώ που είχαν οι ευρωπαϊκές κεντρικές τράπεζες από τα ελληνικά ομόλογα, αλλά και

·     ακύρωση του επιτοκιακού πέναλτι στα πρώτα δάνεια του EFSF, με αποφάσεις του Eurogroup κάθε έξι μήνες  μετά από ελέγχους όμως και έναντι τήρησης των συμφωνηθέντων δεσμεύσεων που είχε υπογράψει η χώρα.

Δύσκολα θέματα που έχουν καθυστερήσει, όπως η εκκαθάριση των «κόκκινων» δανείων, οι αποκρατικοποιήσεις, οι διαρθρωτικές αλλαγές στο Δημόσιο, τη Δικαιοσύνη, το επιχειρηματικό περιβάλλον, θα γίνουν από την αρχή του επόμενου χρόνου πιο πιεστικά, αναφέρει το in.gr.

Μαζί με τις κεντρικές αποφάσεις για μεγαλύτερο έλεγχο στα δημοσιονομικά, το 2019 αλλάζουν οι ηγεσίες σε Κομισιόν, Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό Τραπεζών (SSM) και ΕΚΤ.

Τη «σιδηρά κυρία» του SSM Ντανιέλ Νουί αναμένεται να διαδεχθεί στις αρχές του χρόνου ο Ιταλός επικεφαλής μέχρι σήμερα της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών (ΕΒΑ) Αντρέα Ενρία, ο οποίος θεωρείται ακόμη πιο σκληρός από τη σημερινή επικεφαλής του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού.

Ως γνωστόν ο ρόλος του SSM δεν περιορίζεται μόνο στους στόχους για την εκκαθάριση «κόκκινων» δανείων αλλά επεκτείνεται και στην εταιρική διακυβέρνηση. Εχει δηλαδή λόγο -ίσως τον πρώτο- για το διορισμό και την παύση των μελών των Δ.Σ. αλλά και για τις πειθαρχικές ποινές σε περιπτώσεις παραβάσεων.

Ο κ. Ενρία, ως επικεφαλής του εποπτικού βραχίονα της ΕΚΤ, θα συνυπάρξει για δεύτερη φορά με τον πρόεδρο της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι, με τον οποίο συνεργάστηκε και την τριετία 2008-2010 στην Κεντρική Τράπεζα Ιταλίας. Οχι όμως για πολύ, καθώς και ο κ. Ντράγκι ολοκληρώνει τη θητεία του ως κεντρικός τραπεζίτης τον Οκτώβριο, δίνοντας μάλλον τη θέση του στο σημερινό πρόεδρο της Ομοσπονδιακής Κεντρικής Τράπεζας της Γερμανίας Γιενς Βάιντμαν, ο οποίος προωθείται εδώ και καιρό από το Βερολίνο.

Τούτο, ενώ δημοφιλείς υποψήφιοι είναι και το σημερινό μέλος του εκτελεστικού συμβουλίου της ΕΚΤ και γνώστης της κατάστασης στην Ελλάδα Μπενουά Κερέ αλλά και ο τέως κεντρικός τραπεζίτης της Φινλανδίας Ερκι Λικάνεν. Αν και η διαδοχή ηγεσίας είναι προγραμματισμένη, αυτό που έχει σημασία για την Ελλάδα θα είναι η πολιτική που θα ακολουθήσει η νέα ηγεσία της ΕΚΤ.

Η αλλαγή ηγεσίας συμπίπτει σχεδόν με το σημείο καμπής όπου θα αρχίσει η αύξηση των επιτοκίων και για την ευρωζώνη. Ο Βάιντμαν ήταν από τους πολέμιους της συνέχισης του προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης και είναι ζητούμενο η πολιτική που θα ακολουθήσει και στο θέμα της αύξησης των επιτοκίων.

Ο Κερέ θεωρείται πιο «κεντρώος» στις απόψεις του, αλλά είναι βέβαιο ότι θα πιέσει για ταχεία εκκαθάριση των «κόκκινων» δανείων. Ο κ. Λικάνεν θεωρείται πιο αυστηρός τεχνοκράτης, προσηλωμένος στη διαφάνεια στην τραπεζική διαχείριση.

Σε κάθε περίπτωση, κρίσιμα για την Ελλάδα θα είναι ο χρόνος και η ταχύτητα αύξησης των επιτοκίων, για δύο λόγους. Ο πρώτος είναι η προσπάθεια που θα γίνει μέσα στον επόμενο χρόνο να επανέλθουμε μόνιμα στο δανεισμό από τις αγορές και ο δεύτερος η βελτίωση της χρηματοδότησης της πραγματικής οικονομίας. Λόγω των «κόκκινων» δανείων και της χαμηλής πιστοληπτικής διαβάθμισης της χώρας οι ελληνικές τράπεζες δανείζουν ακριβότερα και δυσκολότερα επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Μια πολιτική αύξησης επιτοκίων, ώστε η ΕΚΤ να συμβαδίσει με τη FED, είναι προφανές ότι θα αυξήσει το ήδη υψηλό κόστος χρήματος και στην Ελλάδα.

Οι ευρωεκλογές και η αλλαγή προσώπων στην Κομισιόν συνιστά μια ακόμη αλλαγή σκηνικού για την Ελλάδα, όπως αναφέρει ο Ελεύθερος Τύπος, το ίδιο αν όχι περισσότερο άμεση από αυτή της ηγεσίας της ΕΚΤ. Η διαδοχή στην ηγεσία της Commission του Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ από τον κορυφαίο υποψήφιο του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος Μάνφρεντ Βέμπερ θα είναι αλλαγή σελίδας για τις σχέσεις της Ελλάδας με την Ε.Ε.

Τούτο διότι ο Γιούνκερ ήταν παρών σε όλες τις δύσκολες ώρες της ελληνικής κρίσης από το 2010 (όταν ήταν ακόμη πρόεδρος του Eurogroup) μέχρι και σήμερα, σώζοντας πολλές φορές την Ελλάδα από την άτακτη χρεοκοπία και την έξοδο από την ευρωζώνη.

Ο Βέμπερ είναι σαφώς ευρωπαϊστής αλλά δεν έχει «διαχειριστικό» ιστορικό και σίγουρα θα είναι πολύ περισσότερο τεχνοκράτης από ό,τι «πολιτικός» στους χειρισμούς του. Μοιραίο είναι ότι μαζί με τον Γιούνκερ θα έχουμε αλλαγή και στη θέση του επιτρόπου Οικονομικών, που σήμερα κατέχει ο Πιερ Μοσκοβισί.

Ο Γάλλος επίτροπος, λόγω της φιλικής του διάθεσης προς την Ελλάδα, έβαλε πλάτη για τη μη περικοπή των συντάξεων και έχει βοηθήσει πολλές φορές να λυθούν δύσκολα θέματα του τρίτου Μνημονίου. Η υποστήριξη αυτή ενίσχυσε την αντίληψη του Βερολίνου ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή λειτουργεί περισσότερο «πολιτικά» παρά τεχνοκρατικά. Δεδομένο είναι ότι ο όποιος διάδοχός του θα είναι περισσότερο… τεχνοκράτης.

Ανεξάρτητα από τις ευρωεκλογές, μέχρι την άνοιξη τελειώνει ο χρόνος και για τον επικεφαλής της ομάδας της Ε.Ε. για την Ελλάδα, Ντέκλαν Κοστέλο, ο οποίος έχει βγάλει πέρα το σύνολο του τρίτου Μνημονίου. Σύμφωνα με κοινοτικές πηγές, ο Κοστέλο θα είναι παρών στη δεύτερη αξιολόγηση της Ελλάδας για την ενισχυμένη εποπτεία, στις 21 Ιανουαρίου. Στην τρίτη αξιολόγηση όμως, που θα γίνει τέλος Απριλίου ή αρχές Μαΐου, θα εμφανιστεί με τον αντικαταστάτη του.

Παράλληλα με την αλλαγή προσώπων σε επίπεδο αξιολόγησης, η Ελλάδα θα πρέπει να υπολογίζει και στην αλλαγή στάσης του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας στις επόμενες αξιολογήσεις. Με βάση τις πρώτες συζητήσεις που έγιναν στις αρχές του μήνα, ο ESM θα είναι επόπτης ισότιμος με την Ε.Ε. στις αξιολογήσεις των χωρών που έχει δανείσει στο πλαίσιο και της σταδιακής προαγωγής του σε Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο.

Η ισοτιμία αυτή θα δώσει το δικαίωμα να είναι πιο αυστηρός σε τυχόν αποκλίσεις και καθυστερήσεις σε δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η Ελλάδα μετά το τέλος του τρίτου Μνημονίου.

- «να υποστηρίξουμε περαιτέρω τις ελληνικές αρχές στις συνεχιζόμενες μεταρρυθμιστικές τους προσπάθειες στα χρόνια μετά το πρόγραμμα». Οι δανειστές δηλαδή θεωρούν ότι μετά από 8 χρόνια στα Μνημόνιο, η Ελλάδα θα χρειαστεί να συνεχίσει στην κατεύθυνση των μεταρρυθμίσεων που δεν πρόλαβαν να ολοκληρωθούν, αναφέρει το newmoney.

- «για την μελλοντική παρακολούθηση» των διαρθρωτικών, οικονομικών και δημοσιονομικών εξελίξεων στην Ελλάδα, η Κομισιόν πρότεινε στο Eurogroup το εργαλείο που λέγεται «ενισχυμένη επιτήρηση».

Και μόνον η αναφορά αυτή, αποδεικνύει πως η έξοδος της χώρας από το Μνημόνιο μόνον «καθαρή» δεν θα είναι. Από τις 8 χώρες της ΕΕ που μπήκαν σε Προγράμματα Στήριξης κατά την τελευταία δεκαετία, μόνον η Ισπανία πέτυχε «καθαρή έξοδο» και αυτό διότι βγαίνοντας (μετά από 1,5 χρόνο μόλις) από το δικό της Μνημόνιο, αποπλήρωσε αμέσως και πρόωρα μελλοντικές δόσεις δανείων, ώστε να μειωθεί η οφειλή της στον ESM κάτω από 75% και να μην εφαρμόζεται σε αυτήν καμία ειδική μεταμνημονιακή παρακολούθηση.

Αντιθέτως, και σε σχέση με τις άλλες χώρες που επίσης μπήκαν και βγήκαν από τα Μνημόνιο, παραμένει ασαφές ποιο ακριβώς θα είναι το «εργαλείο» το οποίο πρότεινε για την Ελλάδα ο Επίτροπος Πιέρ Μοσκοβισί. Και αυτό γιατί παρουσίασε μια ιδέα που αφορά στην Ελλάδα, και όχι χώρες όπως η Πορτογαλία, η Κύπρος ή η Ιρλανδία που ούτε ελάφρυνση χρέους είχαν ζητήσει (η Κύπρος υπέστη και «κούρεμα» καταθέσεων), ούτε για συγκεκριμένα μέτρα μετά τη λήξη του Μνημονίου είχαν δεσμευτεί.

Στην περίπτωση της Ελλάδος όμως, η «καθαρή έξοδος» προϋποθέτει ότι, αντί η χώρα να παίρνει πάλι δόσεις δανείων για να μπορεί να αποπληρώνει το δημόσιο χρέος της, θα ζητάει «δόσεις» ελάφρυνσης των πληρωμών του χρέους της προς τους δανειστές της –δηλαδή πρόγραμμα στήριξης χωρίς λεφτά αλλά με επιμήκυνση πληρωμών και μείωση επιτοκίων.

Και το όνομα αυτού… «ενισχυμένη εποπτεία»

Όπως όλα δείχνουν, το «εργαλείο» που σχεδιάζεται, θα συνδέει την προσφορά της ελάφρυνσης από τους Ευρωπαίους δανειστές, με «ενισχυμένη εποπτεία» και παρακολούθηση όρων που θα προαπαιτούνται.

Το τι κρύβει ο όρος «ενισχυμένη εποπτεία» που προτείνει η Κομισιόν, το αποκαλύπτει ο κανονισμός 472/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Αυτός προβλέπει για την μεταμνημονιακή «ενισχυμένη εποπτεία»:

1. Αξιολογήσεις μέχρι να εξοφληθεί το 75 % των δανείων (Άρθρο 14)

2. Νέα μέτρα, τα οποία τα προτείνει η Κομισιόν, επιβάλλονται άμεσα και θεωρείται εκ των προτέρων πως έχουν εγκριθεί και από το Eurogroup -εκτός αν συνεδριάσει μέσα σε 10 μέρες και με ειδική πλειοψηφία τα απορρίψει (Άρθρο 14).

3. Στην ψηφοφορία αυτή, δεν ψηφίζει η Ελλάδα (Άρθρο 15): για τα μέτρα που αναφέρονται στον παρόντα κανονισμό, ψηφίζουν μόνο τα μέλη του Eurogroup, το οποίο ενεργεί χωρίς να λάβει υπόψη την ψήφο του μέλους του που εκπροσωπεί το οικείο κράτος-μέλος

Νέα μέτρα και χωρίς την έγκριση της κυβέρνησης

Ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός για την μεταμνημονιακή εποπτεία προβλέπει ξεκάθαρα ότι τις αποφάσεις για νέα μέτρα μετά το 2018 θα λαμβάνουν οι δανειστές. Αν η Ελλάδα επιτυγχάνει πλεονάσματα, δεν θα χρειάζεται να παίρνει άλλα μέτρα. Αν όμως δεν κάνει όσα χρειάζονται, θα επιβάλλονται μέτρα για να παίρνει ελάφρυνση χρέους και διευκολύνσεις.

Από την άποψη αυτή, η έξοδος χωρίς προληπτική γραμμή στήριξης, μπορεί να είναι εξίσου «καθαρή» από μέτρα όσο και αν η Ελλάδα είχε και προληπτική γραμμή, αφού και στις δύο περιπτώσεις προβλέπεται –από τον ίδιο Κανονισμό- ότι κανένα απολύτως πρόσθετο μέτρο δεν επιβάλλεται, εάν δεν χρειαστεί.

Αντιθέτως, είτε με προληπτική γραμμή είτε χωρίς, τα μέτρα επιβάλλονται έξωθεν, όποτε οι θεσμοί το κρίνουν αναγκαίο.
Στην πραγματικότητα πάντως, χωρίς προληπτική γραμμή στήριξης, η χώρα χάνει και οικονομικά πλεονεκτήματα που της προσφέρονται (όπως το waiver από την ΕΚΤ για στις τράπεζες κλπ).

Ζούμε με τους μύθους μας…

Εκτός από την Ελλάδα, άλλες 7 χώρες της ΕΕ μπήκαν (και βγήκαν) από Προγράμματα Διάσωσης,. Η τεράστια διαφορά (στην αξιοπιστία που κρίνει και την ανάγκη λήψης νέων μέτρων) είναι πως όλες οι άλλες χώρες βγήκαν ταχύτατα από τα Μνημόνια και απέδειξαν στις αγορές πως οικειοποιήθηκαν τα αναγκαία μέτρα για να ξεφύγουν από την κρίση, χωρίς «δεκανίκια» από νέα Προγράμματα. Πουθενά καμία χώρα δεν καθυστέρησε οκτώ χρόνια όπως η Ελλάδα, γεγονός που αφήνει το στίγμα του «υψηλού ρίσκου» για την χώρα μας.

Από την σύγκριση αυτοί ξεδιαλύνονται «μύθοι και πραγματικότητες», όπως:

- από τις 28 χώρες της ΕΕ, οι 8 έχουν περάσει την τελευταία δεκαετία από προγράμματα προσαρμογής, με ή χωρίς το ΔΝΤ: Ουγγαρία (2008), Λετονία (2008), Ρουμανία (2009), Ελλάδα (2010), Ιρλανδία (2010), Πορτογαλία (Μάιος 2011), Ισπανία (2012), Κύπρος (2013).

- όλες οι άλλες χώρες ολοκλήρωσαν το Πρόγραμμα σε λιγότερο από 3 χρόνια. Σε καμία δεν άλλαξαν 5 κυβερνήσεις μέχρι βγουν από τα Μνημόνια. Όλες επέδειξαν υψηλό βαθμό οικειοποίηση των προγραμμάτων, υψηλό βαθμό πολιτικής συναίνεσης και ταχύτητα υλοποίησης.

- τέλος του Προγράμματος και «έξοδος» από τα Μνημόνια σημαίνει Εποπτεία και όχι αποδέσμευση από υποχρεώσεις (μέτρα που έχουν ήδη ψηφιστεί), ειδικά όσο η πιστοληπτική διαβάθμιση της χώρας παραμένει χαμηλή.

Τι εστί «καθαρή έξοδος»

Τι συνέβη στις άλλες 7 χώρες, που βγήκαν πριν από εμάς από τα Μνημόνια:

- Ισπανία: η χώρα μπήκε στο πρόγραμμα τον Ιούλιο του 2012 –λόγω των τραπεζών- χωρίς το ΔΝΤ. Ήταν 18μηνης διάρκειας (έως τέλος του 2013) και ύψους 100 δισ. ευρώ, από τα οποία εκταμιεύθηκαν μόνο τα 41 δισ. ευρώ. Από το 2014 ως τα τέλη του 2017 η Ισπανία αποπλήρωσε πρόωρα και εθελοντικά έξι δόσεις, για να μειώσει το υπόλοιπο οφειλής της στον ESM στα 31 δισ. ευρώ (δηλαδή στο 75% προκειμένου να απαλλαγεί από αξιολογήσεις και εποπτεία). Αυτή ήταν η μόνη «καθαρή έξοδος».

- Ιρλανδία: Το πρόγραμμα ξεκίνησε Δεκέμβριο του 2010 και τέλειωσε Δεκέμβριο του 2013. Όλα εφαρμόστηκαν ταχύτατα και τέλειωσαν 12 αξιολογήσεις με μέση διάρκεια 3 μήνες. Από τότε έως και το 2017 η χώρα πέρασε κι άλλες 7 μεταμνημονιακές αξιολογήσεις, στο πλαίσιο της μεταπρογραμματικής Εποπτείας. Οι αξιολογήσεις θα τελειώσουν το 2031, όταν η χώρα αναμένεται να έχει αποπληρώσει το 75% των δανείων του ESM.

- Πορτογαλία: μπήκε σε πρόγραμμα το 2011, με πολλά κοινά χαρακτηριστικά σε σχέση με την Ελλάδα. Ολοκληρώθηκε χωρίς προληπτική γραμμή στήριξης και σε λιγότερο από 3 χρόνια, ταχύτερα κι από το αναμενόμενο (η 12η αξιολόγηση δεν έγινε ποτέ καθώς η χώρα δεν χρειάστηκε καν την τελευταία δόση). Υπόκειται όμως και αυτή στην «εποπτεία μετά το πρόγραμμα». Από το 2014 έως το 2017 πέρασε 5 αξιολογήσεις. Η εποπτεία θα τελειώσεις το 2026, όταν η Πορτογαλία αναμένεται να αποπληρώσει το 75% στον ESM.

- Κύπρος: το πρόγραμμα ξεκίνησε Απρίλιο του 2013 και τερματίστηκε αρχές Μαρτίου 2016, χωρίς διάδοχο πρόγραμμα ή προληπτική γραμμή, αν και η πιστοληπτική διαβάθμισή της ήταν -και παραμένει- κάτω από την επενδυτική βαθμίδα. Ωστόσο είναι καλύτερη από της Ελλάδος και το δημόσιο χρέος της είναι χαμηλότερο. Η Κύπρος βγήκε από τα capital controls και δανείζεται από τις αγορές, αλλά παραμένει σε μεταμνημονιακή εποπτεία όπως και η Πορτογαλία.

- Ουγγαρία (Οκτώβριος 2008) και Λεττονία (Δεκέμβριος 2008): μπήκαν επίσης σε προγράμματα προσαρμογής, τα οποία τέλειωσαν εντός τριετίας, χωρίς προληπτική γραμμή.

- Ρουμανία: μπήκε σε πρόγραμμα την περίοδο 2009-2011. Ακολούθησαν και άλλα δύο προγράμματα προληπτικού χαρακτήρα, χωρίς περαιτέρω εκταμιεύσεις. Από τον Οκτώβριο του 2015 η Ρουμανία βρίσκεται κι αυτή σε “εποπτεία μετά το πρόγραμμα”(post-programme surveillance – PPS).

«Στο χρέος και στο «πλαίσιο» της μεταμνημονιακής εποπτείας θα επικεντρωθούν τις επόμενες εβδομάδες οι διεργασίες εντός της ευρωζώνης για το ελληνικό ζήτημα» δήλωσε συγκεκριμένα, σήμερα Σάββατο, από τη Σόφια, ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών, Μπρουνό Λεμέρ, κατά τη διάρκεια κοινής συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε με τον Γερμανό ομόλογό του, Όλαφ Σολτς, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών του Ecofin.

«Έχουμε κάνει πρόοδο» αναγνώρισε ο Λεμέρ σχετικά με τις διαπραγματεύσεις για το ελληνικό ζήτημα, σημειώνοντας παράλληλα ότι η Ελλάδα βρίσκεται στο σωστό δρόμο για την ολοκλήρωση της τέταρτης αξιολόγησης, τον Ιούνιο. Έχουμε αρχίσει να συζητάμε το «πλαίσιο» εποπτείας μετά το ελληνικό πρόγραμμα, σε συνδυασμό με το ζήτημα του χρέους, ανέφερε στη συνέχεια ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών.

«Πιστεύουμε ότι αυτό το πλαίσιο πρέπει να είναι σαφές, συνολικό και αξιόπιστο για τις αγορές. Θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε πάνω σε αυτό τις επόμενες εβδομάδες» σημείωσε.

Ταυτόχρονα, ο Λεμέρ παρατήρησε ότι εδώ και πολλά χρόνια ήταν ασυνήθιστη μια «κοινή συνέντευξη» των υπουργών Οικονομικών της Γαλλίας και της Γερμανίας και τόνισε ότι η σημερινή κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Όλαφ Σολτς στέλνει ένα σαφές μήνυμα για την ισχυρή βούληση Γαλλία και Γερμανίας να βρουν λύση στα θέματα που αφορούν στην εμβάθυνση και την ολοκλήρωση της ευρωζώνης.

Από την πλευρά του, ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών τόνισε ότι τον Ιούνιο θα πρέπει να ληφθούν αποφάσεις και ανέφερε ότι η Γερμανία εργάζεται και συζητά διμερώς με τη Γαλλία, όσο και με άλλες χώρες πάνω σε όλα τα ζητήματα που αφορούν την εμβάθυνση της ευρωζώνης. Σημείωσε, επίσης, ότι, προκειμένου να υπάρξει πρόοδος σε όλα τα ζητήματα, ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών θα επισκεφθεί σύντομα το Βερολίνο.

Σήμερα το πρωί ο Επίτροπος για Οικονομικές και Νομισματικές Υποθέσεις Πιερ Μοσκοβισί, μίλησε ξεκάθαρα για την ανάγκη να υπάρξει ένα πλαίσιο εποπτείας της Ελλάδας και μετά τη λήξη του προγράμματος στήριξης τον Αύγουστο, αναφέρει το in.gr.

Χαρακτηριστικά ο κ. Μοσκοβισί σημείωσε ότι «πρέπει να προετοιμάσουμε το κατάλληλο σχέδιο για την μετά το πρόγραμμα εποπτεία, που να δείχνει ασφαλώς ότι οι μεταρρυθμίσεις είναι σε καλό δρόμο, έχουν διάρκεια, αλλά δεν θα μοιάζει, δεν θα πρέπει να μοιάζει, με ένα τέταρτο πρόγραμμα».

«Καθαρό, περιεκτικό και αξιόπιστο σχέδιο για τις αγορές» σε ότι αφορά το χρέος, ζήτησε ο γάλλος υπουργός Οικονομικών Μπρουνό Λε Μερ και συνέστησε στην Ελλάδα να ολοκληρώσει τις δεσμεύσεις που ανέλαβε.

Όλα ξεκίνησαν όταν ο υπουργός Οικονομικών, Ευκλείδης Τσακαλώτος «τσαλάκωσε» το αφήγημα του πρωθυπουργού, Αλάξη Τσίπρα όπου δήλωσε χθες για το τέλος των μνημονίων και την «καθαρή» έξοδο του Αυγούστου.

Ο υπουργός Οικονομικών δήλωσε ότι οι αποστολές μεταμνημονιακής παρακολούθησης της ΕΕ θα είναι πιθανόν πιο συχνές από τις εξαμηνιαίες αξιολογήσεις που συνηθίζονται για τις χώρες που έχουν βγει από προγράμματα στήριξης. «Πιθανόν να είναι τρεις ή τέσσερις επισκέψεις αντί για δύο», ανέφερε ο κ. Τσακαλώτος.

Πάντως κύκλοι του υπουργείου ανακοίνωσαν χθες αργά το βράδυ ότι «είναι πάμπολλες οι φορές που ο υπουργός έχει πει δημοσίως ότι δεν πρόκειται να υπάρξει προληπτική γραμμή στήριξης, πράγμα το οποίο προσδιορίζει μία καθαρή έξοδο και άλλες τόσες ότι θα υπάρχει μεταπρογραμματική παρακολούθηση, όπως εκείνη που είχαν και εξακολουθούν να έχουν η Πορτογαλία, η Ιρλανδία και η Κύπρος «συν κάτι ακόμη». Το «συν κάτι ακόμη» ενδεχομένως να αφορά μία επιπλέον επίσκεψη ανά εξάμηνο»». Με άλλα λόγια ο έλεγχος θα είναι ανά τρίμηνο.

Σε αυτά έρχεται να προστεθεί και η δήλωση του επικεφαλή του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), Κλάους Ρέγκλινγκ, σύμφωνα με την οποία οι Θεσμοί που θα συνεχίσουν να παρακολουθούν την πρόοδο της χώρας και μετά την λήξη του προγράμματος μπορεί να επισκέπτονται την Ελλάδα πιο συχνά απ’ όσο συνηθίζεται με άλλες χώρες.

Από την άλλη πλευρά, η γαλλική εφημερίδα Le Figaro υποστηρίζει ότι η Γερμανία δε θα δώσει τόσο εύκολα λευκή επιταγή και θα απαιτήσει χωρίς αμφιβολία τακτικό έλεγχο όσον αφορά στην εξέλιξη των δεδομένων προκειμένου να συμφωνήσει στην αναδιάρθρωση χρέους.