Την ίδια στιγμή, το υπουργείο Εργασίας προωθεί σημαντικές αλλαγές στον τρόπο χορήγησης της ετήσιας άδειας, δίνοντας στους εργαζομένους μεγαλύτερη δυνατότητα να προσαρμόζουν τις ημέρες ξεκούρασής τους στις προσωπικές και οικογενειακές τους ανάγκες. Η νέα φιλοσοφία εγκαταλείπει σταδιακά το αυστηρό μοντέλο της συνεχόμενης άδειας και ανοίγει τον δρόμο για πιο ευέλικτες λύσεις, ύστερα από συμφωνία εργαζομένου και εργοδότη.

Αυξημένο επίδομα λόγω της ανόδου του κατώτατου μισθού

Η αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού από τα 880 στα 920 ευρώ μεικτά οδηγεί αυτομάτως σε αύξηση του επιδόματος αδείας για όσους αμείβονται με τις κατώτατες αποδοχές. Το επίδομα συνδέεται άμεσα με τις τακτικές αποδοχές του εργαζομένου και ως εκ τούτου ακολουθεί κάθε μεταβολή που επηρεάζει τον μισθό.

Η εργατική νομοθεσία προβλέπει ότι όλοι οι εργαζόμενοι που διατηρούν ενεργή σχέση εξαρτημένης εργασίας δικαιούνται ετήσια άδεια με αποδοχές, ενώ ο εργοδότης οφείλει να τη χορηγήσει μέσα σε διάστημα δύο μηνών από την υποβολή σχετικού αιτήματος.

Το επίδομα αδείας καταβάλλεται είτε κατά την έναρξη της άδειας είτε μαζί με τις αποδοχές της περιόδου κατά την οποία ο εργαζόμενος απουσιάζει νόμιμα από την εργασία του.

Πώς διαμορφώνεται το ποσό

Ο υπολογισμός του επιδόματος γίνεται με βάση τις τακτικές αποδοχές και διαφέρει ανάλογα με τον τρόπο αμοιβής του εργαζομένου.

Για όσους αμείβονται με μηνιαίο μισθό, το επίδομα αντιστοιχεί συνήθως στο μισό του μηνιαίου μισθού και δεν μπορεί να υπερβαίνει τις αποδοχές 15 ημερών.

Για τους εργαζομένους που αμείβονται με ημερομίσθιο ή με ποσοστά επί των πωλήσεων, το επίδομα αντιστοιχεί σε 13 ημερομίσθια.

Δικαίωμα λήψης του επιδόματος έχουν αποκλειστικά όσοι βρίσκονται σε ενεργή εργασιακή σχέση. Αντίθετα, δεν καταβάλλεται σε ανέργους που λαμβάνουν τακτικό επίδομα ανεργίας από τη ΔΥΠΑ.

Για τον ακριβή υπολογισμό του ποσού, οι εργαζόμενοι μπορούν να χρησιμοποιούν την ηλεκτρονική εφαρμογή του Κέντρου Πληροφόρησης Εργαζομένων και Ανέργων (ΚΕΠΕΑ) της ΓΣΕΕ.

Περισσότερη ευελιξία στη λήψη άδειας

Η σημαντικότερη αλλαγή που φέρνει το νέο εργασιακό νομοσχέδιο αφορά τον τρόπο αξιοποίησης της ετήσιας άδειας. Μέχρι σήμερα, η κατάτμηση της άδειας επιτρεπόταν μόνο κατ’ εξαίρεση και υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ενώ μέρος της έπρεπε υποχρεωτικά να χορηγείται συνεχόμενα.

Με το νέο πλαίσιο, εργαζόμενοι και εργοδότες θα μπορούν να συμφωνούν σε μεγαλύτερο αριθμό επιμέρους περιόδων άδειας μέσα στο ίδιο ημερολογιακό έτος. Έτσι, ένας εργαζόμενος θα έχει τη δυνατότητα να κατανείμει τις ημέρες άδειας σε περισσότερα χρονικά διαστήματα, αντί να τις λαμβάνει συγκεντρωμένες σε μία ή δύο περιόδους.

Στην πράξη, η ρύθμιση έρχεται να νομιμοποιήσει μια πρακτική που ήδη εφαρμόζεται σε πολλές επιχειρήσεις μέσω άτυπων συνεννοήσεων μεταξύ εργαζομένων και λογιστηρίων. Πλέον, η διαδικασία θα αποκτήσει σαφές νομικό πλαίσιο, επιτρέποντας στον εργαζόμενο να υποβάλλει αίτημα για το χρονικό διάστημα που επιθυμεί να απουσιάσει και να καταλήγει σε συμφωνία με τον εργοδότη του.

Υποχρεωτική χορήγηση αδειών κατά τη θερινή περίοδο

Παραμένει σε ισχύ η πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία τουλάχιστον το 50% του προσωπικού κάθε επιχείρησης πρέπει να λάβει την ετήσια άδειά του στο διάστημα από την 1η Μαΐου έως και την 30ή Σεπτεμβρίου.

Η ρύθμιση αυτή αποσκοπεί στη διασφάλιση της δυνατότητας των εργαζομένων να κάνουν χρήση της άδειάς τους κατά τους θερινούς μήνες, οι οποίοι εξακολουθούν να αποτελούν την πλέον δημοφιλή περίοδο διακοπών.

Πόσες ημέρες άδειας δικαιούνται οι εργαζόμενοι

Για όσους εργάζονται με πενθήμερο σύστημα απασχόλησης, η ετήσια άδεια διαμορφώνεται ως εξής:

– Κατά το πρώτο έτος απασχόλησης δικαιούνται 20 εργάσιμες ημέρες άδειας.

– Με τη συμπλήρωση 12 μηνών στον ίδιο εργοδότη δικαιούνται 21 ημέρες.

– Από το τρίτο έτος και μετά η άδεια ανέρχεται σε 22 ημέρες.

– Όσοι συμπληρώνουν 10 χρόνια στον ίδιο εργοδότη ή 12 χρόνια συνολικής προϋπηρεσίας δικαιούνται 25 ημέρες.

– Με 25 χρόνια προϋπηρεσίας η άδεια αυξάνεται σε 26 ημέρες.

Για τους εργαζομένους με εξαήμερη εργασία προβλέπονται:

– 24 ημέρες κατά το πρώτο έτος εργασίας.

– 25 ημέρες κατά το δεύτερο έτος.

– 26 ημέρες από το τρίτο έτος και μετά.

– 30 ημέρες μετά τη συμπλήρωση 10 ετών.

– 31 ημέρες μετά τη συμπλήρωση 25 ετών εργασίας.

Οι δυσκολίες σε κλάδους με αυξημένη θερινή ζήτηση

Παρά τη θεσμοθέτηση μεγαλύτερης ευελιξίας, η διαχείριση των αδειών εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση για επιχειρήσεις που καταγράφουν τη μεγαλύτερη δραστηριότητά τους κατά τους θερινούς μήνες.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν οι βιομηχανίες ποτών και ζυθοποιίας, οι εταιρείες εμφιαλωμένων νερών, οι μεταφορικές επιχειρήσεις, καθώς και τα σούπερ μάρκετ και τα καταστήματα που δραστηριοποιούνται σε τουριστικές περιοχές και νησιά. Σε αυτούς τους κλάδους, η ανάγκη διατήρησης επαρκούς προσωπικού κατά την περίοδο αιχμής συχνά δημιουργεί δυσκολίες στον προγραμματισμό των αδειών, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο σημαντική τη δυνατότητα ευέλικτης κατανομής των ημερών ξεκούρασης.

Όπως διαπιστώνει το ΙΝΕ-ΓΣΕΕ, η αγοραστική δύναμη των μισθωτών εξακολουθεί να πιέζεται, καθώς οι ονομαστικές αυξήσεις των αποδοχών έχουν σε μεγάλο βαθμό εξανεμιστεί από τις πληθωριστικές πιέσεις των τελευταίων ετών.

Είναι χαρακτηριστικό ότι ο μέσος ετήσιος πραγματικός μισθός αυξήθηκε μόλις κατά 0,3% την περίοδο 2019-2025, γεγονός που αποτυπώνει τη στασιμότητα των πραγματικών εισοδημάτων παρά τη βελτίωση των μακροοικονομικών μεγεθών.

Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα μετά την έναρξη της πληθωριστικής κρίσης. Σε σύγκριση με το 2021, ο μέσος πραγματικός μισθός παραμένει χαμηλότερος κατά 1,3%, γεγονός που, σύμφωνα με την έκθεση, καταδεικνύει ότι οι εργαζόμενοι δεν έχουν ακόμη ανακτήσει τις απώλειες στην αγοραστική τους δύναμη.

Το ΙΝΕ-ΓΣΕΕ υπογραμμίζει ότι η πρόκληση για την ελληνική οικονομία δεν περιορίζεται πλέον στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, αλλά αφορά κυρίως τη βελτίωση της ποιότητας της απασχόλησης, την ενίσχυση της παραγωγικότητας και την αύξηση των πραγματικών μισθών, ώστε η οικονομική ανάπτυξη να μεταφραστεί σε ουσιαστική βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των εργαζομένων.

Όπως σημειώνει το ΙΝΕ ΓΣΕΕ, ακόμη και κλάδοι υψηλής κοινωνικής σημασίας εξακολουθούν να χαρακτηρίζονται από ανεπαρκή μισθολογική αποκατάσταση. Ενδεικτικά, το 2025 στον ενιαίο κλάδο της εστίασης, της διαμονής, της μεταφοράς και αποθήκευσης και του χονδρικού και λιανικού εμπορίου το πραγματικό ωρομίσθιο, αν και αυξημένο κατά 4,8% έναντι του 2019, παρέμενε σε επίπεδα 25,3% χαμηλότερα του 2009, ενώ σε όρους αγοραστικής δύναμης (PPS) ήταν αρκετά χαμηλότερο ακόμη και από τα κρα τη μέλη των Βαλκανίων.

Στην εκπαίδευση, το πραγματικό ωρομίσθιο το 2024 διαμορφώθηκε σε 10,8 ευρώ, χαμηλότερα από τα 11,5 ευρώ του 2019 και πολύ 5 χαμηλότερα από τα 17,2 ευρώ του 2009.

Στις δραστηριότητες σχετικές με τη δημόσια υγεία και την κοινωνική μέριμνα, το πραγματικό ωρομίσθιο το 2024 διαμορφώθηκε σε 8,0 ευρώ , έναντι 9,7 ευρώ το 2019 και 12,5 ευρώ το 2009.

Όπως σημειώνει η έκθεση  η μεγέθυνση του ΑΕΠ δεν έχει μετατραπεί σε ουσιαστική σύγκλιση του βιοτικού επιπέδου. Η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα πραγματικής αγοραστικής δύναμης.

Η περιορισμένη σύγκλιση αποτυπώνεται καθαρά στο πραγματικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ, το οποίο το 2025 στην Ελλάδα ανέρχεται σε 19.400 ευρώ, έναντι 34.110 ευρώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η Ελλάδα βελτίωσε τη θέση της σε σχέση με το 2019, όταν το αντίστοιχο μέγεθος ήταν 17.210 ευρώ, ωστόσο η απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο παραμένει πολύ μεγάλη. Σε μονάδες αγοραστικής δύναμης (PPS), η Ελλάδα βρίσκεται στο 68% του μέσου όρου της ΕΕ, από 66% το 2019, γεγονός που δείχνει ότι η πρόοδος είναι πολύ μικρή, τονίζει το ινστιτούτο.

Περισσότερες ώρες εργασίας

Παράλληλα, η Ελλάδα εξακολουθεί να εμφανίζει υψηλές εβδομαδιαίες ώρες εργασίας σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες, ιδίως σε βασικούς κλάδους απασχόλησης.

Στο χονδρικό και λιανικό εμπόριο, όπου συγκεντρώνεται το 17,6% της συνολικής απασχόλησης, οι μέσες συνήθεις εβδομαδιαίες ώρες εργασίας ανήλθαν το 2025 σε 42,3. Στη μεταποίηση διαμορφώθηκαν σε 41,7 ώρες, επίσης υψηλότερα από τις αντίστοιχες ομάδες χωρών της Ε.Ε. Στον πρωτογενή τομέα, οι πλήρως απασχολούμενοι εργάζονται κατά μέσο όρο 47,1 ώρες την εβδομάδα.

Η ένταση της εργασίας, σε συνδυασμό με τη χαμηλή αμοιβή, διαμορφώνει ένα περιβάλλον στο οποίο η εργασία δεν λειτουργεί πάντα ως επαρκές δίχτυ προστασίας από την οικονομική επισφάλεια.

Ληξιπρόθεσμες οφειλές και πίεση στα νοικοκυριά

Ιδιαίτερα επιβαρυμένη εμφανίζεται η θέση των νοικοκυριών με εξαρτώμενα μέλη. Το 2025, το 34,9% αυτών των νοικοκυριών στην Ελλάδα είχε ληξιπρόθεσμες οφειλές σε λογαριασμούς κοινής ωφέλειας. Το ποσοστό είναι σχεδόν τετραπλάσιο από τον μέσο όρο της Ε.Ε.-27, ο οποίος διαμορφώνεται στο 9,1%.

Το στοιχείο αυτό αποτυπώνει την πίεση που εξακολουθεί να ασκεί το κόστος βασικών αγαθών και υπηρεσιών στον οικογενειακό προϋπολογισμό, ακόμη και σε νοικοκυριά που διαθέτουν εισόδημα από εργασία.

Παγιωμένη η μακροχρόνια ανεργία

Σοβαρό παραμένει και το πρόβλημα της μακροχρόνιας ανεργίας. Το περασμένο έτος, σχεδόν το 56% των ανέργων στην Ελλάδα παρέμενε εκτός εργασίας για διάστημα άνω των δώδεκα μηνών. Το ποσοστό είναι αισθητά υψηλότερο από το 31,5% της Ε.Ε., το 31,3% των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, το 36,4% των Βαλκανίων και το 41,6% των χωρών της Περιφέρειας.

Η μακροχρόνια ανεργία πλήττει ιδιαίτερα τις γυναίκες, τους νέους και τους αποφοίτους τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Το 2025, το ποσοστό μακροχρόνιας ανεργίας των γυναικών ανήλθε στο 59,2%, ενώ στους νέους ηλικίας 15-29 ετών το 41,2% των ανέργων παρέμενε εκτός εργασίας για περισσότερο από ένα έτος.

Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα στους αποφοίτους τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, όπου η μακροχρόνια ανεργία φτάνει το 56%, δείχνοντας ότι ακόμη και τα υψηλότερα τυπικά προσόντα δεν λειτουργούν πάντα ως ασφαλής δίοδος προς την απασχόληση.

Υψηλός ο κίνδυνος φτώχειας

Ο κίνδυνος φτώχειας παραμένει υψηλός σε κρίσιμες κοινωνικές και ηλικιακές ομάδες. Οι νέοι ηλικίας 18-24 ετών εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν αυξημένη κοινωνική ευαλωτότητα, με τον κίνδυνο φτώχειας να διαμορφώνεται το 2025 στο 24,2%. Αν και το ποσοστό έχει μειωθεί σε σχέση με το 2019, παραμένει υψηλό σε σύγκριση με χώρες όπως η Σλοβενία, η Κροατία, η Πολωνία και η Πορτογαλία.

Στον πυρήνα του ενεργού πληθυσμού, δηλαδή στην ηλικιακή ομάδα 25-54 ετών, ο κίνδυνος φτώχειας στην Ελλάδα ανήλθε το 2025 στο 17,5%, έναντι 14,3% στην Ε.Ε.-27. Σημαντική κοινωνική πίεση αντιμετωπίζει και η ηλικιακή ομάδα 55-64 ετών, για την οποία ο κίνδυνος φτώχειας διαμορφώθηκε στο 17,3%, έναντι 14,9% στην Ε.Ε.-27.

Τα στοιχεία κατατείνουν στο ίδιο συμπέρασμα. Η ελληνική αγορά εργασίας έχει βελτιώσει τους ποσοτικούς δείκτες απασχόλησης, αλλά εξακολουθεί να υστερεί στους ποιοτικούς δείκτες. Οι μισθοί σε κρίσιμους κλάδους δεν έχουν ανακτήσει τις απώλειες της προηγούμενης δεκαπενταετίας, ενώ η πίεση από το κόστος ζωής εξακολουθεί να περιορίζει την πραγματική οικονομική αντοχή των εργαζομένων.

Οι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι η κατάσταση δεν θα αλλάξει σημαντικά το 2026, καθώς οι μέσοι μισθοί προβλέπεται να αυξηθούν μόλις κατά 1,5%, με τους εργοδότες να κινούνται συντηρητικά εν μέσω διεθνών εξελίξεων και αυξανόμενου πληθωρισμού, που αναμένεται να κλείσει στο 4% για τη χρονιά.

Η βιομηχανία και κυρίως η μεταποίηση συνεχίζουν να προσφέρουν υψηλότερους μισθούς κατά 25% σε σχέση με άλλους κλάδους, ενώ επαγγέλματα με μεγάλη ζήτηση και υψηλές αμοιβές περιλαμβάνουν την πληροφορική, τα χρηματοοικονομικά, την κυβερνοασφάλεια, την ανάλυση δεδομένων, την ενέργεια και τις αερομεταφορές.

Οι υψηλότερες αμοιβές εντοπίζονται στον τραπεζικό, ναυτιλιακό, φαρμακευτικό, κατασκευαστικό και τουριστικό κλάδο για ανώτατα διοικητικά στελέχη. Διευθυντικά στελέχη, εξειδικευμένοι ιατροί, δικαστές και τεχνολογικά στελέχη μπορούν να λαμβάνουν 3.000–5.000 ευρώ μεικτά μηνιαίως, με τα υψηλότερα ποσά να αφορούν ηλικίες 35–44 ετών.

Ανάμεσα στις επιχειρήσεις που προσφέρουν τους υψηλότερους μισθούς το 2025 συγκαταλέγονται οι Παπαστράτος, Costa Navarino, ΒΙΑΝΕΞ, ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ, AEGEAN, Motor Oil, Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών, HelleniQ Energy, DEMO και INTRALOT.

Στους πιο παραγωγικούς κλάδους καταγράφεται αύξηση των θέσεων εργασίας και ανάλογη άνοδος μισθών:

• Χρηματοοικονομικά: μέσος μισθός 2.940 ευρώ (39.162 εργαζόμενοι)
• Ενέργεια: 2.613 ευρώ (23.071 εργαζόμενοι)
• Προγραμματισμός Η/Υ και παροχή συμβούλων: 2.324 ευρώ (48.515 εργαζόμενοι)
• Έρευνα και ανάπτυξη: 2.175 ευρώ (12.023 εργαζόμενοι)
• Φαρμακοβιομηχανία: 2.108 ευρώ (17.272 εργαζόμενοι)

Ωστόσο, οι «πατρίκιοι» της αγοράς αποτελούν μειονότητα: μόλις 5,16% των μισθωτών λαμβάνει 2.001–2.500 ευρώ, το 4,55% πάνω από 3.000 ευρώ, ενώ περίπου ένας στους τρεις εργαζόμενους αμείβεται με έως 1.000 ευρώ μηνιαίως.

Η εικόνα αυτή δείχνει μια αγορά εργασίας βαθιά διχοτομημένη, όπου ένα μικρό τμήμα υψηλής εξειδίκευσης συγκεντρώνει τα μεγαλύτερα εισοδήματα, ενώ η πλειονότητα αντιμετωπίζει περιορισμένη αύξηση μισθών και συνεχή πίεση λόγω ακρίβειας και διεθνών εξελίξεων.

Οι αλλαγές δεν επηρεάζουν ούτε τον αριθμό των ημερών που δικαιούται κάθε εργαζόμενος ούτε τα θεμελιώδη δικαιώματα που απορρέουν από την εργατική νομοθεσία. Αυτό που διαφοροποιείται είναι η δυνατότητα κατανομής των ημερών άδειας σε περισσότερες χρονικές περιόδους, καθώς και η διαδικασία καταχώρισής τους στο πληροφοριακό σύστημα Εργάνη.

Παράλληλα, οι επιχειρήσεις καλούνται να προσαρμοστούν σε ένα νέο καθεστώς διαχείρισης αδειών, το οποίο μειώνει ορισμένα διοικητικά βάρη, χωρίς να μεταβάλλει τις υποχρεώσεις τους απέναντι στους εργαζόμενους.

Οι βασικές αρχές παραμένουν ίδιες

Παρά τις αλλαγές, οι θεμελιώδεις διατάξεις για την κανονική ετήσια άδεια εξακολουθούν να ισχύουν όπως και τα προηγούμενα χρόνια. Ο αριθμός των ημερών που δικαιούται κάθε εργαζόμενος εξακολουθεί να εξαρτάται από τα χρόνια προϋπηρεσίας του, ενώ η άδεια συνεχίζει να αποτελεί αναφαίρετο εργασιακό δικαίωμα.

Παραμένει επίσης σε ισχύ η πρόβλεψη ότι η κανονική άδεια δεν μπορεί να αντικατασταθεί από χρηματική αποζημίωση, εκτός από την περίπτωση λύσης της εργασιακής σχέσης.

Επιπλέον, δεν αλλάζει η υποχρέωση σύμφωνα με την οποία τουλάχιστον οι μισοί εργαζόμενοι κάθε επιχείρησης πρέπει να λαμβάνουν την ετήσια άδειά τους στο διάστημα από την 1η Μαΐου έως και τις 30 Σεπτεμβρίου. Η διάταξη αυτή εφαρμόζεται σε όλες τις επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα ανεξάρτητα από τον κλάδο δραστηριότητας.

Μεγαλύτερη ευελιξία στον προγραμματισμό

Η σημαντικότερη μεταρρύθμιση αφορά τη δυνατότητα κατάτμησης της άδειας σε περισσότερα τμήματα μέσα στο ίδιο ημερολογιακό έτος.

Μέχρι πρότινος η βασική αρχή προέβλεπε ότι η ετήσια άδεια χορηγείται ενιαία και η κατάτμησή της επιτρεπόταν μόνο σε ειδικές περιπτώσεις και υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Πλέον, εργαζόμενος και εργοδότης μπορούν να συμφωνήσουν τη χορήγηση της άδειας σε έως τέσσερις διαφορετικές περιόδους.

Η αλλαγή αυτή δίνει τη δυνατότητα καλύτερης προσαρμογής στις ανάγκες κάθε εργαζομένου. Έτσι, οι ημέρες άδειας δεν είναι απαραίτητο να εξαντλούνται αποκλειστικά το καλοκαίρι, αλλά μπορούν να κατανέμονται σε διαφορετικές εποχές του χρόνου.

Για παράδειγμα, εργαζόμενος που δικαιούται είκοσι ημέρες άδειας μπορεί να αξιοποιήσει τις μισές τον Αύγουστο, ένα μέρος το φθινόπωρο και το υπόλοιπο κατά την περίοδο των εορτών, προσαρμόζοντας τον προγραμματισμό του στις προσωπικές και οικογενειακές του ανάγκες.

Τα ελάχιστα όρια συνεχόμενης άδειας

Η μεγαλύτερη ευελιξία δεν σημαίνει πλήρη ελευθερία στη χρήση των ημερών άδειας. Η νομοθεσία εξακολουθεί να προβλέπει ελάχιστη διάρκεια για κάθε τμήμα της άδειας.

Στις επιχειρήσεις που εφαρμόζουν πενθήμερο σύστημα εργασίας, κάθε περίοδος άδειας πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον πέντε συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες. Για τους εργαζόμενους που απασχολούνται με εξαήμερο σύστημα απαιτούνται τουλάχιστον έξι συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες.

Με τον τρόπο αυτό αποκλείεται η αποσπασματική χρήση της άδειας σε μεμονωμένες ημέρες. Δεν επιτρέπεται, για παράδειγμα, ένας εργαζόμενος να χρησιμοποιεί μία ημέρα άδειας κάθε εβδομάδα ή να επιλέγει συνεχώς μεμονωμένες Παρασκευές κατά τη διάρκεια της θερινής περιόδου.

Ο προγραμματισμός εξακολουθεί να γίνεται μέσα από συνεννόηση ανάμεσα στις δύο πλευρές, με γνώμονα τόσο τις λειτουργικές ανάγκες της επιχείρησης όσο και τις προσωπικές ανάγκες του προσωπικού.

Σε περιπτώσεις όπου πολλοί εργαζόμενοι επιθυμούν να απουσιάσουν την ίδια περίοδο, η επιχείρηση διατηρεί τη δυνατότητα να κατανείμει διαφορετικά τις ημερομηνίες, προκειμένου να διασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία της.

Η Επιθεώρηση Εργασίας εξακολουθεί να διατηρεί εποπτικό και ελεγκτικό ρόλο, παρεμβαίνοντας σε περιπτώσεις διαφορών ή καταγγελιών που αφορούν τη χορήγηση των αδειών.

Αλλαγές στο Εργάνη

Ένα ακόμη στοιχείο που διαφοροποιείται αφορά τη διαδικασία καταχώρισης των αδειών στο πληροφοριακό σύστημα Εργάνη.

Από το 2026 καταργήθηκε η υποχρέωση προαναγγελίας της κανονικής άδειας. Μέχρι σήμερα οι εργοδότες όφειλαν να δηλώνουν εκ των προτέρων κάθε άδεια εργαζομένου πριν από τη χορήγησή της.

Πλέον η σχετική δήλωση πραγματοποιείται μετά την πραγματική λήψη της άδειας και πρέπει να υποβάλλεται μέσα στον επόμενο μήνα από την ολοκλήρωσή της.

Η συγκεκριμένη μεταβολή αφορά όλες τις επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα και θεωρείται ότι συμβάλλει στη μείωση της γραφειοκρατίας, απλοποιώντας σημαντικά τη διαδικασία διαχείρισης των αδειών.

Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να συνδυάσει μεγαλύτερη ευελιξία για τους εργαζόμενους με απλούστερες διαδικασίες για τις επιχειρήσεις, χωρίς να θίγει τα βασικά εργασιακά δικαιώματα που συνδέονται με την ετήσια κανονική άδεια.

Κατανομή της ετήσιας άδειας σε περισσότερα διαστήματα

Η κυριότερη αλλαγή που εισάγεται στις άδειες των εργαζομένων αφορά τη δυνατότητα κατανομής της ετήσιας άδειας σε πολλαπλά χρονικά διαστήματα εντός του ίδιου ημερολογιακού έτους. Η ρύθμιση αυτή απαιτεί συμφωνία μεταξύ εργαζομένου και εργοδότη, προσφέροντας ευελιξία στον προγραμματισμό.

Πλέον, κανένας μισθωτός δεν υποχρεούται να εξαντλήσει όλες τις ημέρες άδειάς του σε μία συνεχόμενη περίοδο κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Μπορεί να διαθέσει ένα τμήμα της άδειάς του τον Αύγουστο και να κρατήσει τις υπόλοιπες ημέρες για άλλη χρονική στιγμή μέσα στο έτος, ανάλογα με τις προσωπικές του ανάγκες.

Ελάχιστη διάρκεια για κάθε τμήμα άδειας

Παρότι το νέο καθεστώς παρέχει μεγαλύτερη ευελιξία, η άδεια δεν επιτρέπεται να κατατμηθεί χωρίς περιορισμούς. Υπάρχουν συγκεκριμένα όρια που διασφαλίζουν την ποιότητα του χρόνου ανάπαυσης.

Συγκεκριμένα, για τους εργαζόμενους με πενθήμερη εβδομάδα εργασίας, κάθε τμήμα άδειας πρέπει να διαρκεί τουλάχιστον πέντε συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες. Αντίστοιχα, όσοι εργάζονται εξαήμερο υποχρεούνται να λαμβάνουν τουλάχιστον έξι συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες για κάθε τμήμα της άδειάς τους.

Συνεννόηση εργοδότη και εργαζομένου

Βασικό στοιχείο των νέων ρυθμίσεων για τις άδειες των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα αποτελεί η αμοιβαία συμφωνία. Ο χρόνος χορήγησης της άδειας προσδιορίζεται μέσω διαλόγου και συνεργασίας των δύο πλευρών. Σε περιπτώσεις που δεν επιτυγχάνεται συμφωνία, η Επιθεώρηση Εργασίας διατηρεί την εποπτική της αρμοδιότητα και δύναται να επέμβει προκειμένου να διασφαλιστούν τα δικαιώματα των εργαζομένων.

Απλοποίηση διοικητικών διαδικασιών

Σημαντικές αλλαγές επέρχονται στις διοικητικές υποχρεώσεις των επιχειρήσεων. Η προηγούμενη υποχρέωση προαναγγελίας των αδειών στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ καταργείται. Αντ' αυτού, οι εργοδότες πρέπει να καταχωρούν απολογιστικά την άδεια μέσα στον επόμενο μήνα από τη χορήγησή της. Αυτή η τροποποίηση μειώνει τη γραφειοκρατία και διευκολύνει τις επιχειρήσεις, ιδιαίτερα τις μικρότερες, χωρίς να επηρεάζει τα δικαιώματα των μισθωτών.

Τι παραμένει αμετάβλητο

Ορισμένα βασικά στοιχεία του συστήματος αδειών δεν μεταβάλλονται με τις νέες ρυθμίσεις. Η διάρκεια της ετήσιας άδειας εξακολουθεί να υπολογίζεται με βάση τα χρόνια προϋπηρεσίας κάθε εργαζομένου, όπως ίσχυε και προηγουμένως.
Επιπλέον, η απαγόρευση αντικατάστασης της κανονικής άδειας με χρηματική αποζημίωση παραμένει σε ισχύ. Εξαίρεση αποτελεί μόνο η περίπτωση λύσης της εργασιακής σχέσης, όπου ο εργαζόμενος δικαιούται αποζημίωση για τις μη ληφθείσες ημέρες άδειας.

Υποχρεώσεις για τη θερινή περίοδο

Οι επιχειρήσεις εξακολουθούν να έχουν την υποχρέωση να εξασφαλίζουν ότι τουλάχιστον το ήμισυ του προσωπικού τους λαμβάνει την ετήσια άδειά του κατά τη θερινή περίοδο. Συγκεκριμένα, από την 1η Μαΐου έως τις 30 Σεπτεμβρίου, οι μισοί τουλάχιστον εργαζόμενοι πρέπει να έχουν απολαύσει την άδειά τους.
Αυτή η διάταξη διασφαλίζει ότι οι εργαζόμενοι έχουν τη δυνατότητα να απολαύσουν τις διακοπές τους κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, όταν συνήθως προτιμούν να ταξιδεύουν με τις οικογένειές τους.

Στόχος των νέων ρυθμίσεων

Οι αλλαγές που εισάγονται στις άδειες των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα αποσκοπούν στον εκσυγχρονισμό του συστήματος. Το νέο πλαίσιο προσαρμόζεται στις σύγχρονες ανάγκες τόσο των εργαζομένων όσο και των επιχειρήσεων, προσφέροντας μεγαλύτερη ευελιξία στην οργάνωση του χρόνου ανάπαυσης.
Ταυτόχρονα, διατηρούνται όλα τα κατοχυρωμένα εργασιακά δικαιώματα, εξασφαλίζοντας ότι οι μισθωτοί δεν θίγονται από τις νέες ρυθμίσεις. Η ισορροπία μεταξύ ευελιξίας και προστασίας αποτελεί τον πυρήνα του νέου καθεστώτος που ισχύει από φέτος.

Αργίες του Πάσχα: Οι όροι των αμοιβών των εργαζομένων

Όπως αναφέρουν αναφέρουν η ΓΣΕΕ  και το  Κέντρο Πληροφόρησης Εργαζομένων & Ανέργων της Συνομοσπονδίας: «Η Μεγάλη Παρασκευή είναι υποχρεωτική ημιαργία για τα καταστήματα. Σύμφωνα με το νόμο, απαγορεύεται η απασχόληση των μισθωτών και η λειτουργία των καταστημάτων μέχρι τις 13.00 της Μεγάλης Παρασκευής.

Για τις υπόλοιπες επιχειρήσεις, η Μεγάλη Παρασκευή δεν περιλαμβάνεται στις υποχρεωτικές αργίες που ορίζει ο νόμος για τους εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα. Ωστόσο, οι ιδιωτικές επιχειρήσεις στη χώρα μας αργούν σε περίπτωση που η Μεγάλη Παρασκευή έχει χαρακτηρισθεί αργία ή ημιαργία από διάταξη ΣΣΕ, Κανονισμού Εργασίας της επιχείρησης, από επιχειρησιακή συνήθεια και έθιμο, κατά το οποίο η επιχείρηση παραμένει κλειστή την ημέρα αυτή.

Το Μεγάλο Σάββατο είναι εργάσιμη ημέρα για τους εργαζόμενους που νόμιμα απασχολούνται Σάββατο στον ιδιωτικό τομέα, εκτός αν έχει καθιερωθεί αργία ή ημιαργία από διάταξη ΣΣΕ, Κανονισμού Εργασίας της επιχείρησης, από επιχειρησιακή συνήθεια και έθιμο, κατά το οποίο η επιχείρηση παραμένει κλειστή την ημέρα αυτή. Για την Κυριακή του Πάσχα ισχύει ο γενικός κανόνας της Κυριακής αργίας, δηλαδή απαγορεύεται η απασχόληση των εργαζομένων.

Όσοι από τους μισθωτούς απασχοληθούν σε επιχειρήσεις που νόμιμα λειτουργούν κατά τις Κυριακές και τις λοιπές απ’ το νόμο αργίες δικαιούνται τα παρακάτω:

1) αν αμείβονται με ημερομίσθιο, το σύνηθες καταβαλλόμενο ημερομίσθιό τους και προσαύξηση 75% που θα υπολογισθεί στο νόμιμο ωρομίσθιό τους για όσες ώρες απασχοληθούν

2) αν αμείβονται με μηνιαίο μισθό, οφείλεται προσαύξηση 75%, που υπολογίζεται στο 1/25 του νομίμου μισθού τους για όσες ώρες απασχοληθούν

3) αναπληρωματική ανάπαυση (ρεπό): Εφόσον οι εργαζόμενοι απασχοληθούν Κυριακή άνω των 5 ωρών δικαιούνται πρόσθετα και αναπληρωματική ανάπαυση (ρεπό), σε άλλη εργάσιμη ημέρα της εβδομάδας.

Η Δευτέρα του Πάσχα είναι από το νόμο ημέρα υποχρεωτικής αργίας για όλες τις επιχειρήσεις.

Στις επιχειρήσεις που δεν λειτουργούν καταβάλλεται χωρίς κάποια προσαύξηση το σύνηθες ημερομίσθιο σε όσους αμείβονται με ημερομίσθιο, ενώ σε όσους αμείβονται με μισθό καταβάλλεται ο μηνιαίος μισθός τους.

Οι εργαζόμενοι που θα απασχοληθούν δικαιούνται:

1) αν αμείβονται με ημερομίσθιο, το συνήθως καταβαλλόμενο ημερομίσθιό τους και προσαύξηση 75% που θα υπολογισθεί στο νόμιμο ωρομίσθιό τους για όσες ώρες απασχοληθούν

2) στην περίπτωση που οι εργαζόμενοι αμείβονται με μηνιαίο μισθό:

α) αν πρόκειται για επιχειρήσεις που λειτουργούν νόμιμα κατά τις Κυριακές και τις λοιπές απ’ το νόμο αργίες, οφείλεται προσαύξηση 75%, που υπολογίζεται στο 1/25 του νομίμου μισθού τους για όσες ώρες απασχοληθούν.

β) αν πρόκειται για επιχειρήσεις που αργούν κατά τις Κυριακές και ημέρες αργίας και εκτάκτως θα λειτουργήσουν τη Δευτέρα του Πάσχα, οφείλεται το 1/25 του συνήθως καταβαλλομένου μισθού τους και επιπλέον προσαύξηση 75% επί του νόμιμου ημερομισθίου για όσες ώρες απασχοληθούν.

Επισημαίνονται τα εξής:

-Οι διατάξεις της νομοθεσίας για την Κυριακή αργία, τις αργίες της περιόδου του Πάσχα, το χρόνο εβδομαδιαίας ανάπαυσης των εργαζομένων και τις εξαιρέσεις από αυτές (ανάλογα με τη δραστηριότητα και τη φύση των εργασιών) περιέχονται στα άρθρα 193-209 του Κώδικα Ατομικού Εργατικού Δικαίου (ΠΔ 80/2022, Α΄222).

-Σε περίπτωση που ισχύουν ευνοϊκότεροι όροι (πχ από ΣΣΕ, Κανονισμό Εργασίας, επιχειρησιακή συνήθεια ή έθιμο) ως προς τις προσαυξήσεις της αμοιβής για την εργασία σε ημέρα υποχρεωτικής αργίας ή Κυριακής, αυτοί υπερισχύουν.

-Σε ημέρα υποχρεωτικής αργίας απαγορεύεται η απασχόληση των εργαζομένων και η λειτουργία των επιχειρήσεων, εκτός από εκείνες που νόμιμα λειτουργούν κατά τις Κυριακές και τις γιορτές.

-Δεν είναι νόμιμος ο συμψηφισμός ημέρας οφειλόμενης ανάπαυσης (ρεπό), με την ημέρα υποχρεωτικής αργίας.

-Δεν περιλαμβάνονται στην ετήσια άδεια με αποδοχές οι ημέρες υποχρεωτικής αργίας.

– Κατά τις Κυριακές και τις ημέρες υποχρεωτικής αργίας, απαγορεύεται κάθε βιομηχανική, βιοτεχνική, εμπορική εργασία και κάθε επαγγελματική γενικά δραστηριότητα, πλην των εξαιρέσεων που αναφέρονται ρητά στη νομοθεσία.

– Όσες επιχειρήσεις δεν υπάγονται στις εξαιρέσεις του νόμου, δεν μπορούν να λειτουργήσουν νόμιμα και συνεπώς δεν μπορούν να απασχολούν εργαζόμενους, χωρίς να έχουν λάβει ειδική άδεια από την αρμόδια Επιθεώρηση Εργασίας και σε περίπτωση επείγουσας ανάγκης (κίνδυνος καταστροφής προϊόντων ή βλάβης εγκαταστάσεων ή υλικών), ύστερα από αναγγελία στην Αστυνομία.

-Η παράνομη απασχόληση προσωπικού κατά την Κυριακή ή τις ημέρες υποχρεωτικής αργίας κατατάσσεται στην κατηγορία των πολύ σοβαρών παραβάσεων, με υψηλότατο πρόστιμο και περαιτέρω ποινική ευθύνη του εργοδότη».

Ειδικότερα, δικαιούχοι του Δώρου Πάσχα είναι όλοι οι μισθωτοί του ιδιωτικού τομέα που εργάζονται με σχέση εξαρτημένης εργασίας, είτε αορίστου είτε ορισμένου χρόνου, ενώ το ποσό του Δώρου υπολογίζεται ανάλογα με τον τρόπο αμοιβής του εργαζομένου, δηλαδή αν πληρώνεται με μηνιαίο μισθό ή με ημερομίσθιο. Παράλληλα, η χρονική περίοδος που λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό του Δώρου Πάσχα ξεκινά την 1η Ιανουαρίου και ολοκληρώνεται στις 30 Απριλίου κάθε έτους. Επομένως, όσοι έχουν εργαστεί καθ’ όλη αυτή την περίοδο δικαιούνται μισό μηνιαίο μισθό, εφόσον αμείβονται με μισθό, ή 15 ημερομίσθια, εφόσον αμείβονται με ημερομίσθιο.

Σε περίπτωση όμως που η σχέση εργασίας κάποιου μισθωτού με τον εργοδότη του δεν είχε διάρκεια ολόκληρο το προαναφερόμενο χρονικό διάστημα είτε γιατί αποχώρησε οικειοθελώς από την εργασία του, είτε γιατί απολύθηκε, δικαιούται να λάβει αναλογία Δώρου η οποία υπολογίζεται ως εξής: Προκειμένου για αμειβόμενο με μισθό, ποσό ίσο με 1/15 του μισού μηνιαίου μισθού ή ένα ημερομίσθιο ανάλογα με το συμφωνημένο τρόπο αμοιβής, για κάθε 8 (οκτώ) ημερολογιακές ημέρες. Σε περίπτωση που κάποιος εργαστεί λιγότερο από οκτώ ημέρες δικαιούται ανάλογο κλάσμα για Δώρο Πάσχα.

Δώρο Πάσχα: Μέχρι τη Μεγάλη Τετάρτη η καταβολή του

Στο σημείο αυτό, αξίζει να επισημανθεί πως αν και το Δώρο Πάσχα μπορεί να καταβληθεί ως τη Μεγάλη Τετάρτη, εντούτοις οι περισσότεροι εργοδότες συνηθίζουν να το καταβάλλουν στους υπαλλήλους τους αρκετά νωρίτερα. Επιπρόσθετα, για το Δώρο Πάσχα παρακρατούνται εισφορές υπέρ του ΙΚΑ και Φόρου Μισθωτών Υπηρεσιών. Το δώρο Πάσχα σε καμία περίπτωση δεν επιτρέπεται να καταβληθούν σε είδος, αλλά μόνο σε χρήμα.

Χρόνοι που δεν συνυπολογίζονται στο Δώρο Πάσχα

Δεν υπολογίζονται οι μέρες κατά τις οποίες ο μισθωτός απείχε από την εργασία του αδικαιολόγητα ή λόγω άδειας χωρίς αποδοχές. Δεν λαμβάνεται υπόψη το διάστημα απουσίας των εργαζομένων λόγω συνδικαλιστικής δραστηριότητας (δηλαδή ο χρόνος της συνδικαλιστικής άδειας) Σχετικά με την απεργία, η δικαστηριακή νομολογία δέχεται ότι οι ημέρες της απεργίας δεν υπολογίζονται στο χρόνο διάρκειας της εργασιακής σχέσης γιατί η αποχή του μισθωτού οφείλεται σε δική του θέληση και δεν μπορεί επομένως να χαρακτηριστεί σαν δικαιολογημένη απουσία. Κατ’ αναλογία το ίδιο ισχύει και με τις στάσεις εργασίας αφού και αυτές αποτελούν στην πραγματικότητα απεργία.

Πώς να υπολογίσετε το Δώρο Πάσχα

Βάση υπολογισμού του Δώρου Πάσχα αποτελούν οι αποδοχές που πραγματικά καταβάλλονται στους μισθωτούς κατά την 15η ημέρα πριν από το Πάσχα. Σε περίπτωση που η εργασιακή σχέση έχει λυθεί πριν από την παραπάνω ημερομηνία το Δώρο Πάσχα υπολογίζεται με βάση τις αποδοχές που καταβάλλονταν την ημέρα που λύθηκε η εργασιακή σχέση. Σαν καταβαλλόμενος μισθός ή ημερομίσθιο είναι το σύνολο των τακτικών αποδοχών. Στη έννοια των τακτικών αποδοχών περιλαμβάνονται ο μισθός ή το ημερομίσθιο, καθώς και κάθε άλλη παροχή (είτε σε χρήμα είτε σε είδος, όπως υπερεργασία, νόμιμη υπερωρία, επίδομα αδείας, επίδομα ισολογισμού, επιδόματα για τροφή, κατοικία, κτλ) εφ’ όσον καταβάλλεται από τον εργοδότη σαν αντάλλαγμα της παρεχόμενης από τον μισθωτό εργασίας, τακτικά κάθε μήνα, ή κατ’ επανάληψη περιοδικά σε ορισμένα διαστήματα του χρόνου. Στις τακτικές αποδοχές συνυπολογίζεται και το επίδομα αδείας. Συνεπώς ο μισθωτός θα λάβει το Δώρο Πάσχα προσαυξημένο με τον συντελεστή αδείας ο οποίος ανέρχεται σε 0,041666 π.χ εργαζόμενος με δώρο Πάσχα 900 ευρώ, με την προσαύξηση του συντελεστή αδείας θα πρέπει να πάρει 938 ευρώ.

Το νομικό πλαίσιο της Καθαράς Δευτέρας ως αργία

Αν και σχολεία, δημόσιες υπηρεσίες και τραπεζικά ιδρύματα παραμένουν κλειστά, η Καθαρά Δευτέρα 2026 δεν συγκαταλέγεται στις υποχρεωτικές αργίες για τον ιδιωτικό τομέα σύμφωνα με την εργατική νομοθεσία. Ωστόσο, υπάρχουν συγκεκριμένες περιπτώσεις όπου η ημέρα αυτή αποκτά χαρακτήρα αργίας: Όταν καθορίζεται ρητά από Συλλογική Σύμβαση Εργασίας που ισχύει στον κλάδο ή την επιχείρηση, όταν προβλέπεται στον εσωτερικό Κανονισμό Εργασίας της εταιρείας, ή όταν έχει καθιερωθεί επιχειρησιακό έθιμο με συνεχή τήρηση της αργίας τα προηγούμενα έτη.

Πώς υπολογίζεται η αμοιβή των εργαζομένων

Η ΓΣΕΕ και το Κέντρο Πληροφόρησης Εργαζομένων & Ανέργων παρέχουν σαφείς οδηγίες για τον τρόπο αμοιβής κατά την Καθαρά Δευτέρα 2026. Το καθεστώς διαφοροποιείται ανάλογα με το αν η επιχείρηση λειτουργεί ή όχι. Όταν η επιχείρηση κλείνει για την αργία, οι μισθωτοί με μηνιαίες αποδοχές λαμβάνουν ολόκληρο τον μισθό τους χωρίς καμία μείωση. Αντίστοιχα, οι ημερομίσθιοι εργαζόμενοι δικαιούνται το πλήρες ημερομίσθιό τους.

Σε περίπτωση που η επιχείρηση θεωρεί την ημέρα αργία αλλά αποφασίσει να λειτουργήσει εξαιρετικά, οι εργαζόμενοι με μηνιαίο μισθό δικαιούνται προσαύξηση 75% επί του ενός εικοστού πέμπτου του μισθού τους. Οι ημερομίσθιοι λαμβάνουν το κανονικό τους ημερομίσθιο συν προσαύξηση 75%. Αντιθέτως, εάν η επιχείρηση δεν αναγνωρίζει την Καθαρά Δευτέρα ως αργία και λειτουργεί κανονικά, η αμοιβή υπολογίζεται ως συνήθης εργάσιμη ημέρα χωρίς πρόσθετες αποζημιώσεις.

Η πνευματική σημασία της Καθαράς Δευτέρας και οι παραδοσιακοί εορτασμοί

Για την Ορθόδοξη Εκκλησία, η συγκεκριμένη ημέρα αποτελεί την αφετηρία μιας σαραντοήμερης περιόδου νηστείας και πνευματικής αναζήτησης που ολοκληρώνεται με τη Μεγάλη Εβδομάδα, συνολικά 48 ημέρες μέχρι την Ανάσταση του Χριστού.

Η λαϊκή παράδοση των Κούλουμα περιλαμβάνει το πέταγμα χαρταετού και το νηστίσιμο τραπέζι με λαγάνα, ταραμά και θαλασσινά. Αυτά τα έθιμα συμβολίζουν την κάθαρση και την πνευματική ανανέωση που χαρακτηρίζουν την έναρξη της Σαρακοστής, αποτελώντας αναπόσπαστο στοιχείο της ελληνικής πολιτισμικής κληρονομιάς.

Σύμφωνα με το ΦΕΚ Τεύχος Α’ 9/23.01.2026, ο νόμος εισάγει ρυθμίσεις που αφορούν το ανθρώπινο δυναμικό του δημόσιου τομέα, τις Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών, την ενδυνάμωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καθώς και το Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς.

Τι προβλέπει το άρθρο 20 του νόμου για τη νέα άδεια

Ειδικότερα, σύμφωνα με το άρθρο 20, προστίθεται νέα παράγραφος στον Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και στους Δημοτικούς και Κοινοτικούς Υπαλλήλους, η οποία καθορίζει τη συγκεκριμένη παροχή άδειας.

Συγκεκριμένα, όπως σημειώνεται: «Στους υπαλλήλους που έχουν την αποκλειστική επιμέλεια ανήλικων τέκνων χορηγείται άδεια έξι (6) εργάσιμων ημερών κάθε ημερολογιακό έτος, με αποδοχές, επιπλέον αυτής που δικαιούνται από άλλες διατάξεις. Γονέας υπάλληλος που έχει την αποκλειστική επιμέλεια τριών (3) ή περισσότερων ανήλικων τέκνων, δικαιούται άδειας οκτώ (8) εργάσιμων ημερών κάθε ημερολογιακό έτος».

Η ρύθμιση αυτή επεκτείνεται και στους εργαζόμενους των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, μέσω αντίστοιχης τροποποίησης του οικείου κώδικα. Κατά συνέπεια, η νέα άδεια εφαρμόζεται ενιαία σε όλο το προσωπικό του δημόσιου και αυτοδιοικητικού τομέα που υπάγεται στις σχετικές διατάξεις.

Η συγκεκριμένη πρόβλεψη ενδυναμώνει την κοινωνική μέριμνα για τις μονογονεϊκές οικογένειες, αναγνωρίζοντας τις αυξημένες απαιτήσεις φροντίδας των ανήλικων τέκνων και προσφέροντας πρόσθετη υποστήριξη στους εργαζόμενους γονείς του δημόσιου τομέα.

Οι εργαζόμενοι στο Δημόσιο έχουν ήδη δει τις αυξήσεις αυτές, καθώς οι αποδοχές τους προπληρώνονται για τον μήνα εργασίας. Αναλυτικότερα, οι αναπροσαρμογές στις κλίμακες προβλέπουν μειώσεις στους συντελεστές φόρου εισοδήματος από 2 έως και 8 ποσοστιαίες μονάδες για τη συντριπτική πλειονότητα των εργαζομένων, ενώ ειδικά για τους πολυτέκνους οι μειώσεις των συντελεστών φτάνουν ακόμη και στις 22 ποσοστιαίες μονάδες.

Αυξήσεις στον ιδιωτικό τομέα: Ποιοι ευνοούνται

Το πόσο θα μειωθούν οι συντελεστές εξαρτάται από τρεις βασικούς παράγοντες: Από το ύψος του φορολογητέου εισοδήματος, από τον αριθμό των εξαρτώμενων τέκνων και από την ηλικία του εργαζόμενου. Είναι χαρακτηριστικό, προσθέτουν τα ίδια στελέχη, ότι από τις αλλαγές στις κλίμακες ευνοούνται κυρίως η μεσαία τάξη, οι οικογένειες με παιδιά και οι νέοι εργαζόμενοι. Ενδεικτικά, προκύπτει μηδενισμός φόρου για νέους έως 25 ετών και θέσπιση συντελεστή 9% για νέους έως 30 ετών για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ τον χρόνο.

Επίσης, προβλέπεται μηδενισμός φόρου για πολύτεκνους με ατομικό ετήσιο εισόδημα έως 20.000 ευρώ και μείωση στο 9% του φόρου για τους τρίτεκνους με ατομικό ετήσιο εισόδημα από 10.000 έως 20.000 ευρώ. Οι μειώσεις φόρων είναι μεγαλύτερες για τα μεσαία και υψηλότερα εισοδήματα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν επηρεάζονται θετικά και τα χαμηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια, τα οποία καλύπτονται ταυτόχρονα σε μεγάλο βαθμό και από το αφορολόγητο.

Συνολικά, ωφελούνται περίπου 4 εκατομμύρια φορολογούμενοι (μισθωτοί δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, συνταξιούχοι, ελεύθεροι επαγγελματίες, αγρότες) που σήμερα υπόκεινται, με βάση τα εισοδήματά τους, σε φόρο εισοδήματος. Το δημοσιονομικό κόστος εκτιμάται σε 1,2 δισ. ευρώ το 2026, σε 1,6 δισ. ευρώ το 2027 και σε 1,53 δισ. ευρώ για τα έτη 2028 και επόμενα.

Αναλυτικά:

1. Μειώνονται κατά 2% οι συντελεστές της κλίμακας από τα 10.000 έως και τα 40.000 ευρώ. Συγκεκριμένα:

* Για τα 10.000 έως 20.000 ευρώ, από 22% σε 20%

* Για τα 20.000 έως τα 30.000 ευρώ, από 28% σε 26%

* Για τα 30.000 έως τα 40.000 ευρώ, από 36% σε 34%

2. Εισάγεται ενδιάμεσος συντελεστής από τα 40.000 έως τα 60.000 ευρώ 39%, ενώ ο συντελεστής 44% θα ισχύει για εισοδήματα άνω των 60.000 ευρώ.

Για οικογένειες με παιδιά ισχύουν επιπλέον παρεμβάσεις:

3. Ο συντελεστής από τα 10.000 έως τα 20.000 ευρώ που πλέον θα ανέρχεται σε 20% για φορολογούμενους χωρίς τέκνα, μειώνεται περαιτέρω αναλόγως του αριθμού των τέκνων και ακόμη περισσότερο για τους τρίτεκνους σε:

   * 18% για φορολογούμενους με 1 εξαρτώμενο τέκνο

   * 16% για φορολογούμενους με 2 εξαρτώμενα τέκνα

   * 9% για φορολογούμενους με τρία εξαρτώμενα τέκνα.

   4. Οι συντελεστές από 0 έως 20.000 ευρώ μηδενίζονται για φορολογούμενους με τέσσερα ή περισσότερα εξαρτώμενα τέκνα.

   5. Ο συντελεστής από 20.000 έως 30.000 ευρώ, που πλέον θα ανέρχεται σε 26% για φορολογούμενους χωρίς τέκνα, μειώνεται επίσης κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες για κάθε τέκνο:

   * 24% για φορολογούμενους με 1 εξαρτώμενο τέκνο

   * 22% για φορολογούμενους με 2 εξαρτώμενα τέκνα

   * 20% για φορολογούμενους με τρία εξαρτώμενα τέκνα

   * 18% για φορολογούμενους με τέσσερα εξαρτώμενα τέκνα

   * 16% για φορολογούμενους με πέντε εξαρτώμενα τέκνα κ.λπ.

Υπάρχουν, παράλληλα, επιπλέον παρεμβάσεις για νέους:

6. Για τους νέους έως 25 ετών, οι συντελεστές από 0 έως 20.000 ευρώ μηδενίζονται.

   7. Για τους νέους 26 έως 30 ετών, ο συντελεστής από τα 10.000 έως τα 20.000 ευρώ θα ανέρχεται σε 9%.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα

Αυξήσεις για τους νέους:

• Νέα 25 ετών που εργάζεται στον κλάδο των υπηρεσιών με 980 ευρώ καθαρά τον μήνα (ετήσιο φορολογητέο εισόδημα 15.000 ευρώ), θα έχει πλέον μηδενικό φόρο. Αυτό σημαίνει ότι από τον Ιανουάριο ο μισθός της θα αυξηθεί κατά 91 ευρώ και από τα 980 ευρώ θα λαμβάνει πλέον 1.071 καθαρά (και για τους 14 μισθούς). Επομένως, το ετήσιο καθαρό μισθολογικό της όφελος θα είναι 1.283 ευρώ, περίπου 1,3 μισθούς.

  2) Νέος εργαζόμενος σε εταιρία πληροφορικής στον ιδιωτικό τομέα, ηλικίας 24 ετών με 1.250 ευρώ καθαρό μισθό, θα έχει επίσης μηδενικό φόρο. Από τον Ιανουάριο θα πάρει αύξηση 177 ευρώ μηνιαίως, άρα τα 1.250 ευρώ θα γίνουν 1.427 ευρώ. Η μείωση φόρου ετησίως θα είναι 2.483 ευρώ, που ισοδυναμούν με 2 επιπλέον μισθούς.

  3) Νέος 29 ετών που εργάζεται στον κλάδο του τουρισμού, με καθαρό μισθό 1.500 ευρώ, θα φορολογείται πλέον με 9% αντί για 22%. Αυτό σημαίνει ότι από τον Ιανουάριο θα λαμβάνει 1.600 ευρώ, δηλαδή θα έχει αύξηση 100 ευρώ μηνιαίως (επί 14 μισθούς, το ετήσιο όφελος θα είναι 1.400 ευρώ, όσο περίπου ένας μισθός).

  4) Νέα 28 ετών με ένα τέκνο, που εργάζεται στην εστίαση, με καθαρό μισθό 1.260 ευρώ, από τον Ιανουάριο θα έχει αύξηση 93 ευρώ, στα 1.353 ευρώ, ενώ το ετήσιο όφελός της θα είναι 1.300 ευρώ, δηλαδή ένας επιπλέον μισθός.

Αυξήσεις για τους μισθωτούς με παιδιά:

1) Μισθωτός στον ιδιωτικό τομέα με ένα παιδί και καθαρό μισθό 1.510 ευρώ, από τον Ιανουάριο θα λάβει αύξηση 43 ευρώ μηνιαίως, δηλαδή θα έχει πλέον μισθό 1.553 ευρώ. Συνολική ετήσια μείωση φόρου 600 ευρώ. Εάν εργάζεται και η σύζυγός του με αντίστοιχες αποδοχές, το ετήσιο όφελος διπλασιάζεται (1.200 ευρώ όφελος).

2) Μισθωτός στον ιδιωτικό τομέα με δύο παιδιά και καθαρό μισθό 1.526 ευρώ, από τον Ιανουάριο θα λάβει αύξηση 64 ευρώ, επομένως ο μισθός του θα φτάσει τα 1.590 ευρώ. Η συνολική ετήσια μείωση φόρου είναι 900 ευρώ, ενώ εάν εργάζεται και η σύζυγός του, το όφελος συνολικά για την οικογένεια θα ανέλθει στα 1.800 ευρώ ή περίπου 130 ευρώ μηνιαίως.

3) Δημόσιος υπάλληλος με δύο παιδιά και καθαρό μισθό 1.780 ευρώ, θα δει τον μισθό του από τον Ιανουάριο να αυξάνεται κατά 75 ευρώ μηνιαίως και σε ετήσια βάση κατά 900 ευρώ. Εάν η σύζυγός του είναι δημόσιος υπάλληλος με καθαρό μισθό 1.488 ευρώ, η μισθοδοσία θα αυξηθεί κατά 50 ευρώ μηνιαίως στα 1.538 ευρώ. Επομένως, το ζευγάρι των δημοσίων υπαλλήλων θα έχει συνολικό όφελος 125 ευρώ μηνιαίως ή 1.500 ευρώ ετησίως.

4) Μισθωτός στον ιδιωτικό τομέα χωρίς τέκνα με μηνιαίο καθαρό εισόδημα 1.251 ευρώ, από τον Ιανουάριο θα έχει αύξηση 200 ευρώ σε ετήσια βάση. Εάν εργάζεται και η σύζυγος με αντίστοιχες αποδοχές, το ετήσιο όφελος διπλασιάζεται στα 400 ευρώ.

Αυξήσεις σε τρίτεκνους και πολύτεκνους:

1) Τρίτεκνος στον ιδιωτικό τομέα με καθαρό μισθό 1.540 ευρώ, από τον Ιανουάριο θα έχει αύξηση 121 ευρώ μηνιαίως, δηλαδή ο μισθός του θα διαμορφωθεί στα 1.663 ευρώ. Εάν και η σύζυγός του εργάζεται με καθαρό μισθό 1.290 ευρώ, τότε θα έχει αύξηση 93 ευρώ, στα 1.384 ευρώ. Συνολικά, δηλαδή, το ζευγάρι τρίτεκνων θα έχει αυξημένους μηνιαίους μισθούς κατά 214 ευρώ ή 3.000 ευρώ ετησίως.

2) Πολύτεκνος που εργάζεται στον ιδιωτικό τομέα με καθαρό μισθό 1.809 ευρώ, από τον Ιανουάριο θα δει αύξηση 293 ευρώ, δηλαδή θα παίρνει 2.102 ευρώ. Το ετήσιο όφελος θα είναι 4.100 ευρώ. Εάν η σύζυγός του εργάζεται στο δημόσιο με καθαρό μισθό 1.527 ευρώ, θα δει τις αποδοχές της να αυξάνονται κατά 140 ευρώ στα 1.667 ευρώ. Συνολικά, το μηνιαίο όφελος και για τους δύο εργαζόμενους πολύτεκνους θα είναι 433 ευρώ και το ετήσιο όφελος 5.780 ευρώ.

Τέλος, οι ατομικές επιχειρήσεις και οι αγρότες θα δουν την ωφέλεια με την υποβολή των δηλώσεων του φορολογικού έτους 2026, τον Μάρτιο 2027.