Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στην αντίδραση της αγοράς, δεδομένου ότι η προηγούμενη διάταξη για την εξαήμερη εργασία, αν και αμφισβητήθηκε από την αντιπολίτευση και τα διεθνή ΜΜΕ, εφαρμόστηκε τελικά σε μόλις 519 επιχειρήσεις.

Η πρόβλεψη για 13ωρη εργασία αναμένεται να αξιοποιηθεί κυρίως σε εποχιακούς τομείς όπως η εστίαση και ο τουρισμός, όπου ήδη εφαρμοζόταν ανεπίσημα, αλλά χωρίς ασφαλιστικές εισφορές ή νόμιμες προσαυξήσεις. Πλέον, οι επιπλέον ώρες θα αμείβονται με προσαύξηση 40% και οι εισφορές θα ενισχύουν τα ταμεία του ΕΦΚΑ.

Νομικά όρια και περιορισμοί

Το Υπουργείο Εργασίας διευκρινίζει ότι οι 13 ώρες εργασίας ημερησίως (οι ώρες 10 έως 13 ως υπερωρίες) δεν παραβιάζουν το όριο των 11 ωρών ημερήσιας ανάπαυσης, καθώς ο συνδυασμός τους δεν υπερβαίνει το 24ωρο.
Επιπλέον, δεν επιτρέπεται η καθημερινή εφαρμογή του μέτρου, είτε το ωράριο είναι πενθήμερο είτε εξαήμερο, λόγω του ορίου των 48 ωρών εβδομαδιαίας εργασίας (συμπεριλαμβανομένων υπερωριών και υπερεργασίας), με μέσο όρο σε διάστημα 4 μηνών.
Συνολικά, η 13ωρη εργασία μπορεί να εφαρμοστεί έως και 37 ημέρες ετησίως – περίπου 3 ημέρες ανά μήνα.

Παράδειγμα: Εργαζόμενος σε σούπερ μάρκετ (6ήμερο)

Αν ένας εργαζόμενος απασχολείται 6 ημέρες την εβδομάδα και προκύψει ανάγκη υπερωριών Παρασκευή και Σάββατο, τότε – με τη συγκατάθεσή του – μπορεί να εργαστεί 13 ώρες κάθε ημέρα.
Η 9η ώρα (υπερεργασία) αμείβεται με προσαύξηση 20%, ενώ οι ώρες 10 έως 13 (υπερωρία) με 40% για κάθε ώρα.
Εφόσον έχει συμπληρώσει 26 ώρες σε δύο ημέρες, υπολείπονται 22 ώρες για το υπόλοιπο της εβδομάδας, βάσει του ανώτατου επιτρεπόμενου (48 ώρες). Έτσι, από Δευτέρα έως Πέμπτη εργάζεται 5,5 ώρες ημερησίως.

Παράδειγμα: Εργαζόμενος σε συμβολαιογραφείο (5ήμερο)

Σε περίπτωση ανάγκης για υπερωρίες Δευτέρα και Τρίτη, και με τη συναίνεση του εργαζομένου, μπορεί να απασχοληθεί 13 ώρες τις συγκεκριμένες ημέρες.
Η 9η ώρα πληρώνεται με προσαύξηση 20%, ενώ οι επόμενες τέσσερις (10η-13η) με 40% για κάθε ώρα.
Καθώς θα έχει συμπληρώσει 26 ώρες, απομένουν 22 ώρες για την εβδομάδα, οι οποίες θα κατανέμονται στις υπόλοιπες τρεις ημέρες (7,5 ώρες ημερησίως).

Διευθέτηση ωραρίου και περίοδοι αυξημένης απασχόλησης

Το νέο πλαίσιο διευθέτησης ωραρίου προβλέπει καθορισμένη διάρκεια – τουλάχιστον μία εβδομάδα και έως ένα έτος.
Ο χρόνος εργασίας κατανέμεται σε περιόδους αυξημένης και μειωμένης απασχόλησης.
Κατά την αυξημένη απασχόληση, επιτρέπεται εργασία 10 ωρών την ημέρα, χωρίς να θεωρείται υπερωρία. Ωστόσο, δεν ξεπερνιούνται οι 40 ώρες εβδομαδιαίως.

Πιο αναλυτικά, η αρμόδια υπουργός αναφέρθηκε στις αλλαγές στο νέο εργασιακό νομοσχέδιο, την τετραήμερη εργασία και τις αυξήσεις μισθών, ενώ επισημαίνει τη βελτίωση των συνθηκών στην αγορά εργασίας.

Μάλιστα τόνισε πως μερικές διατάξεις του νομοσχεδίου ψηφίστηκαν με πάνω από 220 βουλευτές, ενώ το μισό νομοσχέδιο ψηφίστηκε πάνω από τα 3/5 της ελληνικής Βουλής. «Πόσο καταστροφικό μπορεί να είναι κάτι που ψηφίζεται με τόσο μεγάλη πλειοψηφία;» σημείωσε, ενώ πρόσθεσε πως «ο ΣΥΡΙΖΑ ενώ συμμετείχε σε όλες τις συζητήσεις 40 ώρες, 6 συνεδριάσεις, ξαφνικά επέλεξε να φύγει από την ψηφοφορία και να μην ψηφίσει καθόλου» αποδίδοντας την αποχώρηση στην ονομαστική ψηφοφορία σε ένα ένα τα άρθρα που ζήτησε η Νέα Δημοκρατία.

Μεταξύ άλλων, η κ. Κεραμέως τόνισε πως «η θέση του εργαζόμενου ενισχύεται σημαντικά» σημειώνοντας πως «η ανεργία έχει μειωθεί στο 8%, δίνοντας μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ στους εργαζόμενους», ενώ υπογράμμισε πως «Δεν καταργείται το 8ωρο, δεν καταργείται το πενθήμερο».

«Στόχος μας είναι να αυξάνουμε μισθούς και συντάξεις και ταυτόχρονα να μειώνουμε φόρους και εισφορές»

Αναφερόμενη στις αποδοχές των εργαζομένων σημείωσε πως «ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης διαμορφώνεται στα 1478 ευρώ», ενώ μόνο «με την εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας οι αποδοχές των εργαζομένων αυξήθηκαν κατά 48%».

Για την τετραήμερη εργασία

Η υπουργός Εργασίας τόνισε ότι το νομοσχέδιο ενισχύει το δικαίωμα των εργαζομένων να ζητούν τετραήμερη εργασία 10 ώρες την ημέρα. Όπως ανέφερε: «Μέχρι τώρα αυτό επιτρεπόταν μόνο για 6 μήνες το χρόνο. Άρα επεκτείνεται αυτό το δικαίωμα να ζητήσει τετραήμερη εργασία για όλο τον χρόνο.»

Σύμφωνα με την υπουργό, η θέση του εργαζόμενου ενισχύεται σημαντικά, δεδομένου ότι η ανεργία έχει μειωθεί στο 8%, δίνοντας μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ στους εργαζόμενους.

Ρύθμιση του 13ώρου

Αναφορικά με το λεγόμενο 13ωρο, η κ. Κεραμέως ξεκαθάρισε: «Δεν καταργείται το 8ωρο, δεν καταργείται το πενθήμερο. Αυτή η ρύθμιση είναι μία κατ’ εξαίρεση ρύθμιση που μπορεί να εφαρμοστεί μόνο μέχρι 37 ημέρες τον χρόνο, και μόνο εάν συμφωνεί ο εργαζόμενος.»

Επιπλέον, η ρύθμιση προσφέρει μεγαλύτερες αποδοχές σε σχέση με όσα ίσχυαν για εργαζόμενους που απασχολούνταν σε δύο εργοδότες, χωρίς να θίγει τα θεσπισμένα χρονικά όρια εργασίας.

Αύξηση μισθών και προστασία εργαζομένων

Η υπουργός επεσήμανε τις αυξήσεις στον κατώτατο μισθό, από τα 650€ στα 880€, και ανακοίνωσε νέες αυξήσεις που θα ισχύσουν από τον επόμενο χρόνο.

Όπως δήλωσε: «Η Ελλάδα είναι στην 11η θέση από τις 22 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που έχουν νομοθετικά προβλεπόμενο κατώτατο μισθό. Στόχος μας είναι να αυξάνουμε μισθούς και συντάξεις και ταυτόχρονα να μειώνουμε φόρους και εισφορές.»

Επιπλέον, ανέφερε την επιτυχημένη εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας, η οποία αυξάνει τις αποδοχές των εργαζομένων και βελτιώνει την εφαρμογή της εργατικής νομοθεσίας.

Ενίσχυση της αγοράς εργασίας

H υπουργός αναφέρθηκε επίσης στις πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση των κενών θέσεων εργασίας: «Πάνω από 49.000 παντρέματα μεταξύ προσφοράς και ζήτησης έχουν ήδη γίνει μέσω ηλεκτρονικών πλατφορμών. Επενδύουμε στην κατάρτιση και επανακατάρτιση ανθρώπινου δυναμικού, ενώ προσφέρουμε ειδικότητες σε μεγάλη ζήτηση, όπως τουρισμός και εστίαση.»

Το δικαίωμα άρνησης υπερωρίας δεν θα μπορεί να αποτελέσει λόγο καταγγελίας της σύμβασης ούτε να χρησιμοποιηθεί ως δικαιολογία για δυσμενή μεταχείριση του εργαζομένου. Η διάταξη ενσωματώθηκε στο άρθρο που προβλέπει το 13ωρο, καθώς προτάθηκε από κοινωνικούς εταίρους και έγινε αποδεκτή από το υπουργείο Εργασίας.

Βασικές ρυθμίσεις ωραρίου και υπερωριών
Σύμφωνα με τις διατάξεις, η ημερήσια υπερωριακή απασχόληση μπορεί να αυξηθεί από 3 σε 4 ώρες, χωρίς όμως να επηρεάζεται το συνολικό ετήσιο όριο των 150 ωρών. Το 13ωρο επιτρέπεται υπό την προϋπόθεση ότι τηρείται 11ωρη ανάπαυση μεταξύ των εργασιακών βαρδιών. Το εβδομαδιαίο όριο εργασίας παραμένει σταθερό στις 48 ώρες.

Κατάργηση υποχρεώσεων γραπτής μορφής
Καταργείται η ανάγκη γνωστοποίησης στην Επιθεώρηση Εργασίας για τις γραπτές συμβάσεις μερικής ή εκ περιτροπής απασχόλησης, καθώς και η τήρηση έντυπων όρων εργασίας, βιβλίου αδειών και μισθοδοσία εντός των χώρων εργασίας. Η μη τήρησή τους παύει να συνιστά παράβαση της εργατικής νομοθεσίας.

Αλλαγές στις άδειες και την αποχώρηση
Η άδεια θα λαμβάνεται κατά κανόνα συνεχόμενη, αλλά επιτρέπεται η διαίρεσή της κατόπιν αιτήματος του εργαζόμενου. Τουλάχιστον ένα τμήμα της άδειας θα αποτελείται από έξι εργάσιμες ημέρες (για εξαήμερη εβδομάδα) ή πέντε (για πενθήμερη). Επίσης, μειώνεται το χρονικό διάστημα αποχώρησης χωρίς καταγγελία από 10 σε 5 ημέρες.

Δωρεάν ένσημα για μακροχρόνια ανέργους
Μια ακόμη σημαντική πρόβλεψη αφορά τους ανέργους: όσοι έχουν τουλάχιστον 12 συνεχόμενους μήνες ανεργίας και τους απομένουν έως 5 έτη για συνταξιοδότηση, θα μπορούν να συνεχίσουν προαιρετικά την ασφάλισή τους με κάλυψη των εισφορών από τη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης. Η διάρκεια αυτή όμως δεν αναγνωρίζεται ως χρόνος βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων.

Αυτές οι παρεμβάσεις ανατρέπουν αρκετά σημεία της ισχύουσας εργατικής νομοθεσίας, επιδιώκοντας μεγαλύτερη ευελιξία για τον εργαζόμενο, αλλά ταυτόχρονα εγείροντας ζητήματα ισορροπίας δύναμης μεταξύ εργοδοσίας και εργαζομένων.

Όπως σημειώνεται σε σχετική ανακοίνωση του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, η υπουργός κατέρριψε τις αιτιάσεις της αντιπολίτευσης, συνοψίζοντας την ουσία της συζήτησης σε πέντε αλήθειες, όπως είπε.

1. «Το νομοσχέδιο αποτελείται από 97 άρθρα - η αντιπολίτευση μίλησε μόνο για ένα. Το άρθρο για το δήθεν 13ωρο».

Η υπουργός υπογράμμισε ότι προβλέπεται μόνο κατ' εξαίρεση, έως 37 ημέρες τον χρόνο -κατ' αναλογία, όχι πάνω από 3 ημέρες τον μήνα- σημειώνοντας παράλληλα ότι 13ωρη απασχόληση ισχύει και σήμερα στη χώρα μας, αλλά σε δύο ή περισσότερους εργοδότες.

«Το μόνο που αλλάζει είναι ότι κάτι που σήμερα ήδη γίνεται σε δύο εργοδότες, δηλαδή η απασχόληση έως 13 ώρες, να έχει την επιλογή ο εργαζόμενος να το κάνει σε έναν χωρίς να μετακινείται και με συν 40% αύξηση στις αποδοχές του», είπε και εν συνεχεία ανέφερε τις δικλείδες ασφαλείας που προβλέπονται, όπως π.χ η συναίνεση του εργαζομένου και η συμμόρφωση με τους λοιπούς προστατευτικούς κανόνες για τους εργαζόμενους.

Η κ. Κεραμέως απάντησε στον βουλευτή του ΠΑΣΟΚ, Παύλο Γερουλάνο, καταθέτοντας μία ακόμα Συλλογική Σύμβαση Εργασίας η οποία προβλέπει εργασία την 6η ημέρα και δεν είναι στον τουρισμό, αλλά σε ασφαλιστικές εταιρείες. «Έχετε θέμα αξιοπιστίας, γιατί βλέπετε παντού καταστροφές και ισοπέδωση», είπε η Υπουργός και παρέπεμψε στα όσα έλεγε προ έτους η αντιπολίτευση για την έκτακτη βάρδια. «Αν δεν υπήρχε η διάταξη για το δήθεν 13ωρο, τι θα συζητούσατε;» σχολίασε και αποκάλυψε ότι απέρριψε εισηγήσεις που της έλεγαν να θέσει εκτός νομοσχεδίου την επίμαχη διάταξη. «Δεν σας κρύβω ότι υπήρξαν κάποιοι που μου εισηγήθηκαν ότι, αν το αφήσουμε απ' έξω, θα τους στριμώξουμε, δεν θα έχουν τίποτα να πουν. Το απέρριψα, γιατί εμείς δεν νομοθετούμε με γνώμονα πώς θα στριμώξουμε την αντιπολίτευση. Νομοθετούμε με γνώμονα πώς θα δώσουμε περισσότερες και καλύτερες δυνατότητες στους πολίτες αυτής της χώρας».

2. «Το νομοσχέδιο αυτο ενισχύει σημαντικά τους εργαζόμενους».

Η υπουργός αναφέρθηκε σε διατάξεις, όπως η επέκταση του επιδόματος κυοφορίας και λοχείας, το αφορολόγητο, ακατάσχετο, ανεκχώρητο του επιδόματος γονικής αδείας, η απαγόρευση μείωσης αποδοχών, μετά την εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας κ.ά.. «Περιλαμβάνονται πολλές διατάξεις ενισχυτικές των εργαζομένων. Η αντιπολίτευση μιλάει μόνο για το δήθεν 13ωρο, αποσιωπώντας όλες αυτές τις διατάξεις. Εμείς ανακοινώσαμε ότι θα βάλουμε ονομαστική ψηφοφορία για όλα τα άρθρα του νομοσχεδίου, για να αναδειχθεί τι ψηφίζει το κάθε κόμμα σε όλες αυτές τις διατάξεις».

Στη συνέχεια, η κ. Κεραμέως σχολίασε την απόφαση του ΣΥΡΙΖΑ να αποχωρήσει αιφνιδιαστικά από τη διαδικασία. «Ο ΣΥΡΙΖΑ θα ήταν σε μία πρωτοφανή αντίφαση - από τη μία να κατακεραυνώνει το νομοσχέδιο και από την άλλη να αναγκάζεται να ψηφίζει μεγάλο αριθμό διατάξεων που χορηγούν σημαντικά δικαιώματα στους εργαζόμενους. Το αποτέλεσμα είναι ένα: για μία ακόμα φορά, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν ψηφίζει διατάξεις που ενισχύουν τους εργαζόμενους».

3. Το νομοσχέδιο αυτό διευκολύνει τις επιχειρήσεις, με διατάξεις που προβλέπουν την επιτάχυνση των προλήψεων και τη μείωση της γραφειοκρατίας. «Και ναι πρέπει να διευκολύνουμε τις επιχειρήσεις. Εσείς μπορεί να είστε ενοχικοί και να μην θέλετε να λέτε μέτρα ενίσχυσης επιχειρήσεων, εμείς όμως όχι, γιατί χωρίς επιχειρήσεις δεν δημιουργούνται θέσεις εργασίας και, χωρίς επιχειρήσεις, ανάπτυξη αυτός ο τόπος δεν μπορεί να δει» προσέθεσε η ίδια.

4. Το νομοσχέδιο εμπλουτίστηκε από σημαντικές προτάσεις φορέων και πολιτών.

Όπως σημείωσε η κ. Κεραμέως, το νομοσχέδιο ενσωμάτωσε πάνω από 60 προτάσεις και παρατηρήσεις από όλους τους εθνικούς κοινωνικούς εταίρους και πολίτες.

5. «Το νομοσχέδιο υπαγορεύθηκε από τη νέα δυναμική της αγοράς εργασίας».

«Σε κάθε εργασιακό νομοσχέδιο και κάθε παρέμβαση, ακούμε τα ίδια. Κάθε θετικό μέτρο βαφτίζεται καταστροφή, κάθε πρόοδος αντιμετωπίζεται ως αμαρτία. Σήμερα, όμως, η πραγματικότητα σας διαψεύδει», υπογράμμισε η Υπουργός και σκιαγράφησε την πραγματική εικόνα της αγοράς εργασίας, τη μείωση της ανεργίας κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες στο 8%, την αύξηση του κατώτατου μισθού, τις νέες θέσεις εργασίας, την Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας κ.ά.. «Είναι όλα ρόδινα και ιδανικά; Όχι. Υπάρχουν πολλές δυσκολίες, αλλά είμαστε σε καλό δρόμο για περισσότερες και καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας, γιατί πίσω από τους αριθμούς είναι οι άνθρωποι. Κάθε μία νέα δουλειά  -και υπάρχουν πάνω από 500.000- δίνει μία νέα δυνατότητα για έναν συμπολίτη μας να ζήσει καλύτερα εκείνος και η οικογένειά του», ανέφερε η κ. Κεραμέως.

Σημειώνεται ότι το νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας επιφέρει εννέα σημαντικές αλλαγές στην αγορά εργασίας:

«- Δυνατότητα τετραήμερης εργασίας. Το νέο πλαίσιο δίνει στους εργαζόμενους περισσότερες δυνατότητες να διαχειρίζονται καλύτερα τον χρόνο τους, σύμφωνα με τις ανάγκες τους. Κορυφαία ρύθμιση αυτή που προβλέπει τη δυνατότητα τετραήμερης απασχόλησης καθ' όλη τη διάρκεια του έτους, με πλήρεις αποδοχές και όριο 40 ωρών εβδομαδιαίως.

- Δυνατότητα κατανομής της ετήσιας άδειας σε περισσότερες περιόδους. Ο εργαζόμενος θα μπορεί να ζητά την κατανομή της άδειάς του, αν το επιθυμεί, σε περισσότερες περιόδους μέσα στο έτος, κάτι που επιτρέπει την καλύτερη προσαρμογή στις προσωπικές ανάγκες του.

- Διεύρυνση των δικαιούχων άδειας μητρότητας και επιδόματος λοχείας. Η άδεια μητρότητας επεκτείνεται και στις ανάδοχες μητέρες, ενώ το επίδομα κυοφορίας και λοχείας θα καταβάλλεται ακόμα και όταν η εργαζόμενη έχει αλλάξει εργοδότη ή ασφαλιστικό φορέα, μέσω της αναγνώρισης του ενιαίου χρόνου ασφάλισης.

- Ενίσχυση προστασίας των εργαζομένων. Στο νομοσχέδιο περιλαμβάνονται διατάξεις που ενισχύουν το πλέγμα προστασίας των εργαζομένων, όπως π.χ. το επίδομα γονικής άδειας καθίσταται αφορολόγητο, ανεκχώρητο και ακατάσχετο, αν προκύψει μείωση αποδοχών, λόγω της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας, αυτή θεωρείται μονομερής βλαπτική μεταβολή και απαγορεύεται, διασφαλίζοντας τη σταθερότητα του εισοδήματος του εργαζομένου κ.ά..

- Απλοποιούνται οι προσλήψεις και ενισχύονται οι δυνατότητες απασχόλησης.

Η διαδικασία πρόσληψης απλοποιείται, καθώς από τέσσερα έντυπα που απαιτούνται σήμερα για την ολοκλήρωση νέας πρόσληψης, θα απαιτείται πλέον μόνο ένα. Παράλληλα, εισάγεται διαδικασία προσλήψεων ορισμένου χρόνου έως δύο ημερών, για γρήγορη κάλυψη επειγουσών αναγκών των επιχειρήσεων.

- Λιγότερη γραφειοκρατία για τις επιχειρήσεις. Καταργούνται έντυπα που ήδη υποβάλλονται ψηφιακά και αίρεται η υποχρέωση τήρησης ορισμένων εγγράφων στον χώρο εργασίας.

- Διαφάνεια και ψηφιακά εργαλεία για όλους. Η νέα εφαρμογή κινητού για επιχειρήσεις, αλλά και η ανανεωμένη εφαρμογή myErgani για εργαζόμενους, φέρνει τη διαχείριση της εργασίας στο επίκεντρο της ψηφιακής εποχής.

- Υγεία και ασφάλεια στην εργασία με νέα πρότυπα και αυστηροποιημένο πλαίσιο προστασίας. Το νομοσχέδιο εισάγει σύγχρονες προδιαγραφές ασφάλειας και υποχρεωτική εκπαίδευση σε πρώτες βοήθειες (ΚΑΡΠΑ και Heimlich) για τους χώρους εργασίας για πρώτη φορά. Ταυτόχρονα, όλες οι υποδείξεις τεχνικού ασφαλείας και ιατρού εργασίας θα τηρούνται πλέον ψηφιακά, αυξάνοντας τη διαφάνεια και τη δυνατότητα ελέγχου. Το όριο εργαζομένων, για να ασκεί ο ίδιος ο εργοδότης καθήκοντα τεχνικού ασφαλείας, μειώνεται από 50 σε 20 άτομα, ενώ καθίσταται υποχρεωτική η παρουσία συντονιστών ασφάλειας και υγείας σε μεγάλα τεχνικά έργα.

- Διόρθωση στρέβλωσης για τους εργαζόμενους συνταξιούχους.

Οι συνταξιούχοι που επιλέγουν να παραμείνουν ενεργοί στην αγορά εργασίας θα ωφεληθούν οικονομικά, καθώς η προσαύξηση που θα λάβουν στη σύνταξή τους δεν θα επηρεάσει τον συντελεστή της Ειδικής Εισφοράς Αλληλεγγύης (ΕΑΣ). Έτσι, το καθαρό εισόδημά τους δεν θα μειωθεί».

Η κυρία Κεραμέως, χαρακτήρισε «αξιοπερίεργο» ότι «ΣΥΡΙΖΑ ενώ έχει συμμετάσχει σε 40 ώρες συνεδριάσεων, σε 6 συνεδριάσεις επί 10 ημέρες στην Βουλή και τώρα ξαφνικά στο τέλος λένε πως θα αποχωρήσουν» το κάνουν όμως είπε «γιατί η κοινοβουλευτική συζήτηση φτάνει στο τέλος της και η ΝΔ έχει ζητήσει ονομαστική ψηφοφορία για όλα τα άρθρα του νομοσχεδίου για να αναδειχθεί ακριβώς πόσες πολλές είναι οι διατάξεις εκείνες που ενισχύουν τους εργαζομένους και θα συρθεί να τις ψηφίσει». Αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα του ΣΥΡΙΖΑ, υπογράμμισε η υπουργός, δεν θέλει « να μην φανεί η πρωτοφανής του αντίφαση» αλλά πρόσθεσε « το αποτέλεσμα για τους πολίτες είναι ένα: για μια ακόμα φορά ο ΣΥΡΙΖΑ δεν θα ψηφίσει όλες αυτές τις διατάξεις που χορηγούν πολύ σημαντικά δικαιώματα στους εργαζομένους! Και για αυτό οι πολίτες σας κρίνουν!»

Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ Χρήστος Γιαννούλης από την δική του πλευρά απάντησε ότι « εμείς από την πρώτη στιγμή ζητήσαμε την απόσυρση του νομοσχεδίου. Που είναι το δίλημμα για το εάν θα ψηφίζαμε ή όχι, αυτό υπάρχει μόνο στο δικό σας φανταστικό πεδίο. Ο ΣΥΡΙΖΑ ζήτησε την απόσυρση του νομοσχεδίου, δεν το δέχεστε , δεν νομιμοποιούμε το έγκλημα».

Πρόκειται για ένα φέρνει «ευελιξία» στην αγορά εργασίας, απλοποιεί διαδικασίες και περιορίζει σημαντικά την γραφειοκρατία με κατάργηση εντύπων και πιο εύκολες προσλήψεις.

Παρότι δεν έχουν λείψει οι αντιδράσεις από την αντιπολίτευση, το υπουργείο Εργασίας υπερασπίζεται σθεναρά το σχέδιο νόμου με την υπουργό Νίκη Κεραμέως να επιμένει πως δεν σχεδιάζει να το αποσύρει.

Η δυνατότητα των εργαζομένων γονέων να εργάζονται τέσσερις ημέρες την εβδομάδα όλο τον χρόνο και η επέκταση του επιδόματος κυοφορίας και λοχίας σε περισσότερες γυναίκες είναι μερικές από τις ρυθμίσεις που περιλαμβάνει το νομοσχέδιο και οι οποίες έχουν λάβει θετικά σχόλια, όπως και το γεγονός πως για πρώτη φορά το γονικό επίδομα να γίνεται αφορολόγητο και ανεκχώρητο.

Από την άλλη η ρύθμιση που επιτρέπει την 13ωρη απασχόληση στον ίδιο εργοδότη είναι το βασικό σημείο αναφοράς για τους αντιδρούντες.

Τα 10 «κλειδιά» του νομοσχεδίου για εργαζόμενους και επιχειρήσεις

1. 13ωρη απασχόληση

Το νέο πλαίσιο προβλέπει τη δυνατότητα να απασχοληθεί ο εργαζόμενος έως και 13 ώρες την ημέρα στον ίδιο εργοδότη, εφόσον συναινεί, ως προσωρινή ανάγκη, αυξάνοντας τις 3 ώρες υπερωρίας σε 4 ώρες.

Σημειώνεται πως σήμερα ο νόμος επιτρέπει την 13ωρη απασχόληση, μοιρασμένη σε δύο εργοδότες.

Παραμένει το όριο των 48 ωρών την εβδομάδα, η ετήσια υπερωριακή «οροφή» των 150 ωρών, και η προσαύξηση 40% για τις υπερωριακές ώρες.

Πιο αναλυτικά, η αυξημένη ημερήσια απασχόληση των 13 ωρών σε έναν εργοδότη θα περιλαμβάνει το 8ωρο συν 5 ώρες από υπερεργασία και υπερωρίες με προσαύξηση 20% για την πρώτη ώρα υπερεργασίας και 40% για τις υπερωρίες.

Η αυξημένη απασχόληση θα «επιστρέφεται» με ανάλογη μείωση του ωραρίου για τις υπόλοιπες μέρες έτσι ώστε στο σύνολο της εβδομάδας το ωράριο να μην ξεπερνά τις 48 ώρες (40+8 ώρες από υπερεργασία και υπερωρίες).

Η 13ωρη απασχόληση δεν θα εφαρμόζεται σε καθημερινή βάση τον χρόνο, ένας εργαζόμενος θα μπορεί να εργαστεί 13 ώρες ημερησίως έως συνολικά 37,5 ημέρες τον χρόνο.

Βασικές προϋποθέσεις είναι:

• Η συναίνεση του εργαζομένου.
• Σε περίπτωση που ο εργαζόμενος αρνηθεί να εργαστεί υπερωριακά, προστατεύεται ρητά από την απόλυση.
• Καταβολή προσαυξημένης αμοιβής.
• Τήρηση της υποχρεωτικής 11ωρης ανάπαυσης μεταξύ δύο βαρδιών και του μέγιστου ορίου εβδομαδιαίων ωρών εργασίας (48, μαζί με τις υπερωρίες).

Από τη ρύθμιση εξαιρούνται τα σούπερ μάρκετ και οι βιομηχανίες. Και αυτό γιατί σε αυτές τις περιπτώσεις, 13 ώρες εργασίας και 30 λεπτά διαλείμματος οδηγούν σε υπέρβαση της πρόβλεψης για υποχρεωτική 11ωρη ανάπαυση εντός 24 συνεχόμενων ωρών.

2. Τετραήμερη απασχόληση

Με το νέο νομοσχέδιο η δυνατότητα 4ήμερης εργασίας (10 ώρες την ημέρα), σε συνεννόηση με τον εργοδότη, ισχύει για ολόκληρο το έτος.

Έτσι, ένας εργαζόμενος γονέας με ανήλικο τέκνο θα έχει τη δυνατότητα να απασχολείται για 4 μέρες – Δευτέρα με Πέμπτη - με 10ωρο ημερησίως, και την 5η μέρα – Παρασκευή – να παίρνει ρεπό για να είναι με το παιδί του, χωρίς να έχει μείωση αποδοχών.

3. Εκ περιτροπής εργασία

Θα επιτρέπεται υπερωρία με 40% προσαύξηση στο καταβαλλόμενο ωρομίσθιο και για τέτοιες περιπτώσεις.

4. Ελάφρυνση για τους εργαζόμενους συνταξιούχους

Προβλέπεται πως για εργαζόμενους συνταξιούχους, όταν προκύπτει προσαύξηση στη σύνταξη από την εργασία τους, η επιπλέον παροχή δεν θα οδηγεί σε αύξηση του συντελεστή της εισφοράς αλληλεγγύης συνταξιούχων.

5. Ετήσια άδεια με «δόσεις»

Μέχρι σήμερα, βάσει νόμου, η άδεια έπρεπε να λαμβάνεται από τον εργαζόμενο αδιαίρετη σε μια περίοδο, ενώ με αίτημα του εργαζομένου ήταν δυνατή η κατάτμηση του χρόνου αδείας, ωστόσο έπρεπε οι δύο εβδομάδες να λαμβάνονται συνεχόμενα.

Με το νέο νομοσχέδιο δίνεται η δυνατότητα στον εργαζόμενο να αιτηθεί επιμερισμό της άδειάς του σε περισσότερα χρονικά διαστήματα, εφόσον το επιθυμεί.

Για παράδειγμα, θα μπορεί να λάβει την ετήσια άδειά του τμηματικά σε τέσσερις διαφορετικές περιόδους εντός του ίδιου έτους, αν επιθυμεί κάτι τέτοιο και υπό την προϋπόθεση ότι θα το δεχθεί ο εργοδότης του.

6. Άδεια μητρότητας και στην ανάδοχη μητέρα

Επεκτείνεται και στην ανάδοχη μητέρα η άδεια μητρότητας. Εφεξής, μία μητέρα θα λαμβάνει επίδομα κυοφορίας και λοχείας έχοντας συμπληρώσει 200 ένσημα, ανεξάρτητα από τον αριθμό των ταμείων που έχει ασφαλιστεί και των εργοδοτών από τους οποίους έχει απασχοληθεί.

7. Fast track προσλήψεις

Προβλέπεται η δυνατότητα «ταχείας πρόσληψης» με συμβάσεις εργασίας δύο ημερών, που θα μπορούν να γνωστοποιούνται μέσω ειδικής ηλεκτρονικής εφαρμογής στο σύστημα «Εργάνη ΙΙ».

Αυτό είναι μια πρόβλεψη που εξυπηρετεί κυρίως εργοδότες στην εστίαση, τα καταλύματα και τις ξενοδοχειακές μονάδες, καθώς τους επιτρέπει να καλύψουν αυξημένες ανάγκες εξυπηρέτησης πελατών, σε περιόδους όπως οι αργίες και τα Σαββατοκύριακα.

• Πώς θα λειτουργεί:

Πριν από την έναρξη της απασχόλησης, ο εργοδότης δηλώνει μέσω της ειδικής ηλεκτρονικής εφαρμογής Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, τους ουσιώδεις όρους εργασίας που προβλέπονται.

Εφόσον πρόκειται για εργαζόμενο αλλοδαπό ή ανήλικο, μέσω της ίδιας εφαρμογής υποβάλλονται και τα αναγκαία έγγραφα που αποδεικνύουν τη νόμιμη πρόσβαση στην αγορά εργασίας.

Ο εργαζόμενος λαμβάνει ειδοποίηση για την πρόταση προς σύναψη της σύμβασης μέσω της ηλεκτρονικής εφαρμογής «MyErgani», και πρέπει να την αποδεχθεί, μέσω της ίδιας ηλεκτρονικής εφαρμογής, πριν από την έναρξη της απασχόλησης.

Σε περίπτωση τροποποιήσεων των δηλωθέντων στοιχείων ο εργοδότης αποστέλλει εκ νέου ηλεκτρονική ειδοποίηση, ως προς τα μεταβληθέντα στοιχεία, και ο εργαζόμενος πρέπει να αποδεχθεί την τροποποίηση, το αργότερο έως την έναρξη του αρχικά δηλωμένου ωραρίου ή έως την έναρξη τυχόν μεταβληθέντος ωραρίου, όποιο από τα δύο είναι νωρίτερα.

8. Ψηφιακή κάρτα

Διευθετούνται πρακτικά ζητήματα εφαρμογής της Ψηφιακής Κάρτας. Θα παρέχεται η δυνατότητα ευέλικτης προσέλευσης έως 120 λεπτά, κατόπιν συμφωνίας, κατοχυρώνεται χρόνος προετοιμασίας (30 λεπτά στη βιομηχανία, 10 λεπτά σε άλλους κλάδους) και επιτρέπονται τρεις «μονές» σημάνσεις το μήνα, χωρίς κύρωση.

Παράλληλα όταν θα διαπιστώνεται πως, μετά την χρήση Ψηφιακής Κάρτας, προέκυψε μείωση αποδοχών, αυτή θα θεωρείται μονομερής βλαπτική μεταβολή σε βάρος του εργαζόμενου και δεν θα ισχύει.

Καταργείται η υποχρέωση που έχει ως τώρα ο εργοδότης να διατηρεί σε έντυπη μορφή, έγγραφα που υπάρχουν ηλεκτρονικά και να επισυνάπτει περιττά αρχεία στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.

9. Υγεία και ασφάλεια

Μειώνεται από 50 σε 20 το όριο των εργαζομένων κάτω από το οποίο ο εργοδότης θα μπορεί να ασκεί καθήκοντα τεχνικού ασφαλείας ο ίδιος.

Οι υποδείξεις του γιατρού εργασίας και του τεχνικού ασφαλείας θα πρέπει να καταγράφονται αποκλειστικά εγγράφως και το βιβλίο υποδείξεων θα διατηρείται σε ηλεκτρονική μορφή. Καθίσταται υποχρεωτική η παρουσία συντονιστών υγείας και ασφάλειας σε τεχνικά έργα, ανάλογα με το μέγεθός τους, για την πρόληψη εργατικών ατυχημάτων.

Θα επικαιροποιηθεί η κατάταξη των επιχειρήσεων σε κατηγορίες επικινδυνότητας, όπως και οι ειδικότητες των τεχνικών ασφαλείας. Θα αναβαθμιστεί η καταγραφή επαγγελματικών ασθενειών με θέσπιση σχετικών κριτηρίων αναγνώρισης. Θα δημιουργηθεί το Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα «Ηριδανός» για τεκμηρίωση και παρακολούθηση θεμάτων υγείας και ασφάλειας στους χώρους δουλειάς. Στο πλαίσιο αυτό, θα ενσωματωθούν τρεις διεθνείς πράξεις της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ).

Πρόκειται για τη Σύμβαση 155, για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία και το εργασιακό περιβάλλον, τη Σύμβαση 191 που καθιερώνει ότι η υγεία και η ασφάλεια στην εργασία αποτελούν θεμελιώδες δικαίωμα και το πρωτόκολλο του 2014 στη Σύμβαση 29 για την ενίσχυση της προστασίας από αναγκαστική ή υποχρεωτική εργασία.

10. Εισφορά Αλληλεγγύης για εργαζόμενους συνταξιούχους

Στο νομοσχέδιο εντάσσεται ασφαλιστική ρύθμιση που «παγώνει» την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) για εκείνους που συνεχίζουν να εργάζονται και δικαιούνται προσαύξηση στη σύνταξή τους.

Η παρέμβαση στοχεύει στην αποτροπή στρεβλώσεων, όπως το να μειώνεται τελικά το καθαρό ποσό της σύνταξης λόγω αλλαγής κλιμακίου στην ΕΑΣ.

Το μέτρο αφορά δυνητικά πάνω από 230.000 συνταξιούχους που έχουν δηλώσει εργασία μέσω της ειδικής πλατφόρμας.

Πρακτικά, όμως, καλύπτει λιγότερους, αφού περίπου 100.000 είναι αγρότες (που εξαιρούνται), ενώ ακόμη λιγότεροι ξεπερνούν το όριο των 1.400 ευρώ, ώστε να υπόκεινται σε κράτηση.

Η ΕΑΣ επιβάλλεται σήμερα κλιμακωτά από 3% έως 14%, ανάλογα με το ύψος των κύριων συντάξεων. Το «πάγωμα» θα διατηρεί τον ασφαλισμένο στο ίδιο κλιμάκιο ακόμη και μετά την προσαύξηση.

Η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, κατά την έναρξη της συνεδρίασης ενημέρωσε την Επιτροπή ότι «τις τελευταίες ημέρες, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΡΓΑΝΗΣ, καταγράφεται ιστορικό ρεκόρ στη χώρα μας στις νέες θέσεις εργασίας».

Το ισοζύγιο προσλήψεων – αποχωρήσεων

Ειδικότερα, όπως είπε, το οκτάμηνο του 2025, «είχαμε 317.000 νέες θέσεις εργασίας. Πρόκειται για το καλύτερο οκτάμηνο στην ιστορία της χώρας στο ισοζύγιο προσλήψεων-αποχωρήσεων».

Ενημέρωσε, επίσης, την Επιτροπή ότι χθες πραγματοποιήθηκε στο υπουργείο «μια πολύ γόνιμη συνάντηση με τους έξι εθνικούς εταίρους για το θέμα των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας και την ενίσχυση του θεσμικού πλαισίου», λέγοντας ότι «είμαστε σε τελικό γύρο διαβουλεύσεων». Ανέφερε πως «το χρονοδιάγραμμα, όπως προκύπτει και από το πρόσφατο νομοθέτημα, είναι ότι μέχρι το τέλος Οκτωβρίου θα πρέπει να έχουν κατατεθεί οι προτάσεις των κοινωνικών εταίρων και μέχρι τέλος Δεκεμβρίου να συνταχθεί ο οδικός χάρτης».

Στο πλαίσιο αυτής της διαβούλευσης που βρίσκεται σε εξέλιξη η κυρία Κεραμέως επανέλαβε την πρότασή της προς τα κόμματα να καταθέσουν προτάσεις για την ενίσχυση του θεσμικού πλαισίου των συλλογικών διαπραγματεύσεων.

Η συνάντηση με τους κοινωνικούς εταίρους

Για τη χθεσινή συνάντηση με τους κοινωνικούς εταίρους είπε ότι ήταν παρόντες ο πρόεδρος της ΓΣΣΕ, Γιάννης Παναγόπουλος, ο πρόεδρος του ΣΕΒ, Σπύρος Θεοδωρόπουλος, ο πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ, Γιώργος Καββαθάς, ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Σταύρος Καφούνης, ο πρόεδρος του ΣΕΤΕ, Γιάννης Παράσχης και ο αντιπρόεδρος του ΣΒΕ, Ιωάννης Σταύρου.

Η υπουργός είχε αντιπαράθεση με τα κόμματα της αντιπολίτευσης σχετικά με τις επικριτικές ανακοινώσεις που εξέδωσαν ΠΑΣΟΚ και Νέα Αριστερά για την κλήτευση σε ακρόαση στην Επιτροπή του διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας, Γιώργου Τζιλιβάκη, ενώ υπάρχει -όπως ανέφεραν- η απόφαση του ΣτΕ που κρίνει ότι ο διορισμός του είναι άκυρος.

Η κυρία Κεραμέως είπε ότι η απόφαση του ΣτΕ «δεν έχει εκδοθεί, ούτε καν καθαρογράφει και δεν έχει επιδοθεί στο υπουργείο, αυτό που έχουμε είναι μόνο μια περίληψή της».

Έτσι, οι επικριτές του νομοσχεδίου εκφράζουν ανησυχίες σχετικά με τις πιθανές συνέπειες στην υγεία και την ευημερία των εργαζομένων από το 13ωρο, με τους υποστηρικτές να επισημαίνουν από την πλευρά τους ότι η νέα ρύθμιση μπορεί να ενισχύσει την παραγωγικότητα και να συμβάλει στην ανάπτυξη της οικονομίας.

Το νομοσχέδιο για το 13ωρο κατατέθηκε χθες και σύμφωνα με τον εργατολόγο Δημήτρη Ρίζο «υπάρχει μία ρύθμιση, η οποία λέει πως αν ο εργαζόμενος αρνηθεί να εργαστεί το 13ωρο ή δεν συμφωνήσει στην εργασία αυτή, δεν μπορεί να θεωρηθεί αυτό λόγος μείωσης αποδοχών. Δεν μπορεί επίσης να αποτελέσει λόγος απόλυσης».

Μάλιστα, ξεκαθαρίζει ότι για να υπάρξει το 13ωρο χρειάζεται ρητή «ίσως και γραπτή συναίνεση του εργαζόμενου», έπειτα από πρόταση του εργοδότη. Στο ερώτημα μάλιστα ποιες επιχειρήσεις θα θέλουν έναν εργαζόμενο για 13 ώρες, ο εργατολόγος απαντά: «Όλες. Αυτό θα ωφελήσει κατά πολύ τις επιχειρήσεις που δουλεύουν σε εποχιακή βάση και φυσικά την εστίαση, ειδικά τις ημέρες που παρουσιάζουν μεγάλη κίνηση».

Εργασιακό νομοσχέδιο: Πώς θα εφαρμοστεί το 13ωρο

• Απαιτεί γραπτή συναίνεση του εργοδότη
• Δεν επιβάλλεται μονομερώς από τον εργοδότη
• Έπειτα από 13 ώρες δουλειάς 11 ώρες συνεχόμενης ανάπαυσης
• Πενθήμερο έως 65 ώρες και εξαήμερο έως 78 ώρες
• Το διάλειμμα για τις 13 ώρες δουλειάς θα φτάνει τα 32,5 με 35 λεπτά
• Η αμοιβή για 13 ώρες εργασίας υπολογίζεται (βάσει κατώτατου μισθού) στα 70,91 ευρώ (μικτά), αν αυτό συμβεί Κυριακή 124,02 μικτά

Τι προβλέπουν οι διατάξεις του εργασιακού νομοσχεδίου

Το νομοσχέδιο προβλέπει μεταξύ άλλων, μεγαλύτερες ελευθερίες στην τετραήμερη εργασία και στο αίτημα του εργαζομένου για την κατανομή της ετήσιας άδειας αναψυχής, αυξάνει τον αριθμό των δικαιούχων επιδόματος κυοφορίας και λοχείας, προβλέπει ότι το επίδομα γονικής αδείας είναι ανεκχώρητο, ακατάσχετο, αφορολόγητο, απαγορεύει μειώσεις στις αποδοχές μετά την εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας, προβλέπει υποχρεωτική παρουσία συντονιστή υγείας και ασφάλειας σε μεγάλα τεχνικά έργα.

Παράλληλα, περιλαμβάνει διατάξεις οι οποίες διευκολύνουν τις επιχειρήσεις. Μεταξύ άλλων προβλέπει σημαντική απλοποίηση της διαδικασίας πρόσληψης, fast - track προσλήψεις ορισμένου χρόνου για επείγουσες ανάγκες και κατάργηση πολλών εντύπων των οποίων η πληροφορία ήδη υποβάλλεται στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ με στόχο η «χαρτούρα» να αντικατασταθεί από την ψηφιακή λειτουργία.

Ακόμη, ενσωματώνει διατάξεις που στοχεύουν στην λειτουργική ενίσχυση της Επιθεώρησης Εργασίας, αλλά και κοινωνικοασφαλιστικές διατάξεις οι οποίες προβλέπουν μεταξύ άλλων ότι η απαλλαγή των προσαυξήσεων από ασφαλιστικές εισφορές σε υπερεργασία, υπερωρίες, νυχτερινά και αργίες επεκτείνεται και σε προσαυξήσεις υπερεργασίας, υπερωρίας, νυχτερινών και αργιών που προβλέπονται από Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας καθώς και σε σχετικές προσαυξήσεις που χορηγούνται οικειοθελώς από τον εργοδότη, ωφελώντας εργαζόμενους και επιχειρήσεις.

«Ήταν μία εξαιρετικά γόνιμη διαδικασία που κατέληξε στο τελικό κείμενο του νομοσχεδίου στο οποίο ενσωματώσαμε μεγάλο αριθμό προτάσεων που προήλθαν από τους κοινωνικούς εταίρους και τα σχόλια της διαβούλευσης. Πρόκειται για ένα νομοσχέδιο που απαντά στις ανάγκες της σύγχρονης αγοράς εργασίας και που προήλθε από τον πυρήνα της, τους εργαζόμενους και τις επιχειρήσεις. Είμαστε πάντα ανοικτοί σε ρεαλιστικές προτάσεις, και επιδίωξή μας είναι ο διαρκής και εποικοδομητικός διάλογος με όλους τους εμπλεκομένους», δήλωσε η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως.

Βασικές ρυθμίσεις του εργασιακού νομοσχεδίου: 15 ερωταπαντήσεις

1. Τι προβλέπει το νέο νομοσχέδιο;

Το νέο εργασιακό πλαίσιο επικεντρώνεται σε τρεις κύριους άξονες. Πρώτον, την απλοποίηση των διαδικασιών μέσω κατάργησης εντύπων και επιτάχυνσης των προσλήψεων. Δεύτερον, την ενίσχυση των εργαζομένων με νέες ρυθμίσεις που βελτιώνουν τις εργασιακές συνθήκες. Τρίτον, την ενδυνάμωση των ελέγχων της Επιθεώρησης Εργασίας για καλύτερη τήρηση της εργασιακής νομοθεσίας.

2. Πώς ενισχύονται οι εργαζόμενοι με το νέο νομοσχέδιο;

Οι εργαζόμενοι αποκτούν μεγαλύτερες ελευθερίες στη διαχείριση του εργασιακού τους χρόνου. Συγκεκριμένα, οι εργαζόμενοι γονείς μπορούν να εργάζονται τέσσερις ημέρες την εβδομάδα καθ' όλη τη διάρκεια του έτους, αντί για το σημερινό εξάμηνο. Επιπλέον, διευρύνονται οι δυνατότητες κατανομής της ετήσιας άδειας αναψυχής σύμφωνα με τις προτιμήσεις του εργαζομένου.

Σημαντικές βελτιώσεις αφορούν και τα οικογενειακά επιδόματα. Περισσότερες γυναίκες θα δικαιούνται επίδομα κυοφορίας και λοχείας, ενώ το επίδομα γονικής άδειας καθίσταται αφορολόγητο, ανεκχώρητο και ακατάσχετο. Η άδεια μητρότητας επεκτείνεται και στις ανάδοχες μητέρες, ενισχύοντας τα δικαιώματα όλων των οικογενειών.

Στον τομέα της υγείας και ασφάλειας, καθιερώνεται η υποχρεωτική παρουσία συντονιστή υγείας και ασφάλειας σε τεχνικά έργα, ανάλογα με το μέγεθός τους. Παράλληλα προβλέπεται εκπαίδευση σε μαθήματα πρώτων βοηθειών, συμπεριλαμβανομένων των τεχνικών ΚΑΡΠΑ και Heimlich.

3. Πώς διευκολύνει το νομοσχέδιο τις επιχειρήσεις;

Οι επιχειρήσεις επωφελούνται από σημαντική απλοποίηση των διαδικασιών πρόσληψης. Εισάγονται fast track προσλήψεις ορισμένου χρόνου για έως δύο ημέρες, καλύπτοντας επείγουσες ανάγκες. Καταργούνται πολλά έντυπα των οποίων οι πληροφορίες ήδη υποβάλλονται στο Πληροφοριακό Σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.

Επιπλέον, προβλέπεται περαιτέρω απαλλαγή από προσαυξήσεις σε ασφαλιστικές εισφορές για υπερεργασία, υπερωρία, νυχτερινά και αργίες. Δημιουργείται ειδική εφαρμογή για εργοδότες τύπου myErgani, ενώ συγχωνεύονται οι πολιτικές κατά της βίας και παρενόχλησης.

4.  Με το νέο νομοσχέδιο καταργείται το 8ωρο και καθιερώνεται ημερήσια απασχόληση 13 ωρών;

Το οκτάωρο ημερήσιας απασχόλησης παραμένει κεκτημένο δικαίωμα και συνεχίζει να ισχύει απόλυτα. Η δυνατότητα 13ωρης απασχόλησης, που σήμερα υπάρχει για εργαζόμενους σε δύο ή περισσότερους εργοδότες, επεκτείνεται και σε εργαζόμενους ενός εργοδότη. Αυτό απαιτεί τη συναίνεση του εργαζομένου και την καταβολή προσαύξησης 40% για τις υπερωρίες.

Ο εργοδότης δεν μπορεί να υποχρεώσει εργαζόμενο να εργαστεί 13 ώρες ημερησίως, καθώς απαιτείται η συγκατάθεσή του. Παράλληλα, δεν μπορεί να αρνηθεί την καταβολή υπερωριών εάν ο εργαζόμενος απασχοληθεί πέραν του προβλεπόμενου ωραρίου του.

Σημαντικό είναι ότι ένας εργαζόμενος δεν μπορεί να απασχολείται 13 ώρες ημερησίως όλο το χρόνο. Ο ανώτατος χρόνος εργασίας είναι 48 ώρες εβδομαδιαίως σε περίοδο αναφοράς τεσσάρων μηνών, με ανώτατο όριο υπερωριακής απασχόλησης τις 150 ώρες ετησίως.

5. Μπορεί να υποχρεώσει ο εργοδότης έναν εργαζόμενο να εργαστεί 13 ώρες ημερησίως;

Το νέο εργασιακό πλαίσιο παρέχει μεγαλύτερη ευελιξία στη λήψη της ετήσιας άδειας αναψυχής. Ο εργαζόμενος μπορεί να αιτηθεί επιμερισμό της άδειάς του σε περισσότερα χρονικά διαστήματα, για παράδειγμα σε τέσσερις διαφορετικές περιόδους εντός του ίδιου έτους. Η χρονική περίοδος λήψης της αδείας επιλέγεται σε συνεννόηση με τον εργοδότη.

Σχετικά με τις απολύσεις, το νομοσχέδιο δεν προβλέπει καμία αλλαγή στο ισχύον θεσμικό πλαίσιο. Δεν υπάρχει δυνατότητα απόλυσης εργαζομένου με απλό γραπτό μήνυμα, καθώς δεν αλλάζει απολύτως τίποτα στις διαδικασίες απόλυσης.

6. Μπορεί ο εργοδότης να αρνηθεί να καταβάλει υπερωρίες, εφόσον ο εργαζόμενος απασχοληθεί πέραν του προβλεπόμενου ωραρίου του;

Το νομοσχέδιο απαγορεύει ρητά τη μείωση των αποδοχών μετά την εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας. Η μείωση των αποδοχών αμέσως μετά την εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας θεωρείται μονομερής βλαπτική μεταβολή και απαγορεύεται.

Οι εκ περιτροπής απασχολούμενοι αποκτούν δικαίωμα υπερωριακής απασχόλησης με προσαύξηση 40%, εφόσον το επιθυμούν. Αυτό επιτρέπει σε εργαζόμενους, όπως αυτούς σε εστιατόρια που λειτουργούν συγκεκριμένες ημέρες, να συμπληρώνουν το εισόδημά τους με υπερωριακή εργασία.

7. Τι γίνεται με τις διαδικασίες απόλυσης και την προστασία εργαζομένων;

Η απόλυση εργαζομένου μέσω απλού γραπτού μηνύματος (SMS) παραμένει αδύνατη. Το νέο νομοσχέδιο δεν περιλαμβάνει τέτοια πρόβλεψη, διατηρώντας αμετάβλητο το ισχύον θεσμικό πλαίσιο για τις απολύσεις. Οι εργαζόμενοι συνεχίζουν να προστατεύονται από αυθαίρετες πρακτικές των εργοδοτών.

8. Τι αλλάζει στην ετήσια άδεια αναψυχής; 

Οι εργαζόμενοι αποκτούν μεγαλύτερη ευελιξία στη διαχείριση των ετήσιων αδειών τους. Ενώ προηγουμένως η άδεια λαμβανόταν αδιαίρετη σε μία περίοδο, με δυνατότητα κατάτμησης μόνο κατόπιν αιτήματος του εργαζομένου, πλέον επιτρέπεται ο επιμερισμός σε περισσότερα χρονικά διαστήματα.

Συγκεκριμένα, ένας εργαζόμενος μπορεί να λάβει την ετήσια άδειά του τμηματικά σε τέσσερις διαφορετικές περιόδους εντός του ίδιου έτους. Η χρονική περίοδος λήψης της άδειας καθορίζεται σε συνεννόηση με τον εργοδότη, εξασφαλίζοντας ισορροπία μεταξύ των αναγκών του εργαζομένου και της επιχείρησης.

9. Υπερωριακή απασχόληση για εκ περιτροπής εργαζόμενους

Οι εργαζόμενοι σε καθεστώς εκ περιτροπής εργασίας αποκτούν το δικαίωμα υπερωριακής απασχόλησης. Αυτή η ρύθμιση επιτρέπει σε όσους εργάζονται τέσσερις ημέρες την εβδομάδα να εργαστούν επιπλέον του οκταώρου τους, λαμβάνοντας προσαύξηση 40% για κάθε υπερωριακή ώρα.

Για παράδειγμα, εργαζόμενος σε εστιατόριο που λειτουργεί Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή μπορεί να συμπληρώσει το εισόδημά του με υπερωριακή απασχόληση, εφόσον το επιθυμεί.

10. Προστασία από μείωση μισθών λόγω Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας

Το νομοσχέδιο προστατεύει τους εργαζόμενους από αυθαίρετες μειώσεις αποδοχών. Η μείωση των αποδοχών αμέσως μετά την εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας θεωρείται μονομερής βλαπτική μεταβολή και απαγορεύεται ρητά.

11. Επέκταση της τετραήμερης εργασίας

Η δυνατότητα τετραήμερης εργασίας (10 ώρες ημερησίως) επεκτείνεται για ολόκληρο το έτος. Ενώ προηγουμένως ίσχυε μόνο για έξι μήνες, πλέον κάθε εργαζόμενος μπορεί να εργάζεται σε τετραήμερη βάση καθ' όλη τη διάρκεια του έτους, κατόπιν συνεννόησης με τον εργοδότη.

Αυτή η ρύθμιση ωφελεί ιδιαίτερα γονείς με ανήλικα τέκνα, παρέχοντας μεγαλύτερη ευελιξία στη διαχείριση του χρόνου τους.

12. Βελτιώσεις στα επιδόματα μητρότητας

Οι εργαζόμενες μητέρες που έχουν απασχοληθεί σε διαφορετικούς εργοδότες και ασφαλίστηκαν σε διαφορετικά ταμεία αποκτούν δικαίωμα επιδόματος κυοφορίας και λοχείας. Εφεξής, μητέρα που έχει συμπληρώσει 200 ένσημα θα λαμβάνει το επίδομα, ανεξάρτητα από τον αριθμό των ταμείων ασφάλισης και των εργοδοτών.

Επιπλέον, το επίδομα γονικής άδειας κατοχυρώνεται ως:
• Αφορολόγητο
• Ανεκχώρητο
• Ακατάσχετο

Η χορήγηση του μεταγενέθλιου τμήματος της άδειας μητρότητας επεκτείνεται και σε ανάδοχες μητέρες.

13. Προστασία εργαζόμενων συνταξιούχων

Οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι προστατεύονται από αυξήσεις στην Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων. Όταν δικαιούνται προσαύξηση στη σύνταξή τους από την εργασία τους, η επιπλέον παροχή δεν οδηγεί σε αύξηση του συντελεστή της εισφοράς.

14. Απαλλαγή προσαυξήσεων από ασφαλιστικές εισφορές

Η επέκταση της απαλλαγής των προσαυξήσεων από ασφαλιστικές εισφορές αποδεικνύεται επωφελής. Τα στοιχεία δείχνουν ότι τον Απρίλιο τα έσοδα των ασφαλιστικών ταμείων αυξήθηκαν κατά 48% σε έναν μήνα, καθώς περισσότερες επιχειρήσεις δήλωσαν υπερωριακή και νυκτερινή απασχόληση.

Παράλληλα, οι αποδοχές των εργαζομένων από υπερωρίες αυξήθηκαν κατά 62%, αποτέλεσμα της μείωσης του κόστους των εισφορών.

15. Σχέση ατομικού και συλλογικού εργασιακού δικαίου

Οι μεταρρυθμίσεις στο ατομικό εργασιακό δίκαιο δεν επηρεάζουν τις συζητήσεις για συλλογικές συμβάσεις εργασίας. Αντίθετα, παρατηρείται αύξηση στην υπογραφή νέων Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, όπως των ξενοδοχοϋπαλλήλων, τραπεζικών υπαλλήλων και εργαζομένων στη βιομηχανία μετάλλου μετά από 12 χρόνια.

Οι νέες συλλογικές συμβάσεις προβλέπουν όρους ευνοϊκότερους από το ατομικό εργασιακό δίκαιο, με μισθούς υψηλότερους από τον κατώτατο.

Πρακτικά παραδείγματα
Αν ένας συνταξιούχος έχει σύνταξη €1.420 και αυτή ανέβει στα €1.460, χωρίς τη διάταξη θα εντασσόταν στη νέα κλίμακα 6%. Με τη νέα ρύθμιση, όμως, η παρακράτηση παραμένει στο 3%, όπως και πριν.
Για σύνταξη €1.740 που γίνεται €1.830 με την προσαύξηση, η κράτηση εξακολουθεί να υπολογίζεται στο 3%, ακόμη κι αν κανονικά θα περνούσε στη βαθμίδα του 6%. Έτσι, η διάταξη επιτρέπει στον συνταξιούχο να εξοικονομεί έως και €55 τον μήνα.

Το όφελος προκύπτει επειδή για τον υπολογισμό της ΕΑΣ λαμβάνεται υπόψη η σύνταξη πριν από την προσαύξηση, ώστε να μην αλλάζει η κλίμακα με την άνοδο του ποσού.

Χρονοδιάγραμμα εφαρμογής
Η εφαρμογή της νέας διάταξης αναμένεται να ξεκινήσει από τον Οκτώβριο, με στόχο να προσφέρει άμεση ανακούφιση σε χιλιάδες εργαζόμενους συνταξιούχους. Πρόκειται για μια μεταβατική πρόβλεψη που προστατεύει τα εισοδήματά τους σε μια περίοδο αυξημένων πιέσεων.

Όπως αναφέρει ανακοίνωση του υπουργείου Εργασίας, το νομοσχέδιο αποτελείται από 8 άξονες και στόχος του είναι ο εκσυγχρονισμός του εργασιακού πλαισίου, η απλοποίηση των διαδικασιών, η μείωση της γραφειοκρατίας, η στήριξη των εργαζομένων μέσω της θωράκισης των δικαιωμάτων τους, η ενίσχυση της εργασιακής τους ασφάλειας, η διευκόλυνση των επιχειρήσεων καθώς και η διαμόρφωση ενός διαφανούς και σύγχρονου εργασιακού περιβάλλοντος.

Στη διαμόρφωσή του ελήφθη υπόψη πλήθος βελτιωτικών προτάσεων εργαζομένων, επιχειρήσεων και του συνόλου των εθνικών κοινωνικών εταίρων, με τους οποίους προηγήθηκε γύρος εκτενούς διαλόγου, κατά τη διάρκεια του οποίου κατεγράφησαν σχετικές απόψεις και παρατηρήσεις.

Αναλυτικά οι βασικοί άξονες:

Πρώτος άξονας – Εύκολες και γρήγορες προσλήψεις:

• Ολοκλήρωση αναγγελίας πρόσληψης με ένα έγγραφο, αντί για τέσσερα.
• Ψηφιακό αρχείο εργαζομένου και ειδοποιήσεις στο myErgani.
• Εφαρμογή τύπου myErgani και για εργοδότες.
• Fast track προσλήψεις μέσω κινητού για εργασία έως 2 ημερών.

Δεύτερος άξονας – Μείωση γραφειοκρατίας:

• Καταργούνται έντυπα όπως βιβλίο αδειών.
• Δεν απαιτείται πλέον η έντυπη μορφή για έγγραφα που τηρούνται ηλεκτρονικά.
• Ενοποιούνται πολιτικές πρόληψης βίας, παρενόχλησης και εσωτερικών καταγγελιών.
• Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας:
  -Ευέλικτη προσέλευση ±120’
  -Κατοχυρωμένος χρόνος προετοιμασίας.

Τρίτος άξονας – Εκσυγχρονισμός εργατικών διατάξεων:

• Δυνατότητα υπερωρίας και στην εκ περιτροπής εργασία, με τις νόμιμες προσαυξήσεις 40%.
• Επέκταση της δυνατότητας εργασίας έως 13 ώρες ημερησίως που ήδη ισχύει για 2 εργοδότες και στον ίδιο εργοδότη, με πιστή τήρηση όλων των ορίων απασχόλησης και ανάπαυσης.

Τέταρτος άξονας – Ενίσχυση εργαζομένων:

• Δυνατότητα τετραήμερης εργασίας όλο τον χρόνο, π.χ. για γονείς.
• Επέκταση επιδόματος κυοφορίας/λοχείας και σε περιπτώσεις απασχόλησης σε πάνω από έναν εργοδότη.
• Το γονικό επίδομα γίνεται ακατάσχετο, αφορολόγητο και ανεκχώρητο.
• Μεγαλύτερη ελευθερία στο αίτημα εργαζόμενου για κατανομή της ετήσιας άδειας.
• Προστασία από τυχόν μείωση αποδοχών μετά τη Ψηφιακή Κάρτα – θεωρείται βλαπτική μεταβολή.

Πέμπτος άξονας – Ενίσχυση της Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία:

• Οι υποδείξεις Ιατρού Εργασίας & Τεχνικού Ασφαλείας καταγράφονται πλέον μόνο γραπτά και ηλεκτρονικά, για μεγαλύτερη προστασία.
• Υποχρεωτική παρουσία συντονιστών ασφάλειας σε σημαντικού μεγέθους τεχνικά έργα.
• Πρόβλεψη για παροχή σεμιναρίων πρώτων βοηθειών σε εργαζόμενους.
• Αναβαθμίζεται η καταγραφή επαγγελματικών ασθενειών.
• Δημιουργία Ολοκληρωμένου Συστήματος “ΗΡΙΔΑΝΟΣ”.

Έκτος άξονας – Εναρμόνιση με τις Διεθνείς Συμβάσεις ILO για την Εργασία:

• Με το νομοσχέδιο κυρώνονται τρείς σημαντικές διεθνείς πράξεις της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας ενισχύοντας τη συμμόρφωση της χώρας με τις παγκόσμιες προδιαγραφές.

Έβδομος άξονας – Λειτουργική ενίσχυση της Επιθεώρησης Εργασίας:

• Αυστηροποιούνται οι κυρώσεις για πράξεις βίας ή παρεμπόδισης ελέγχων.
• Εκσυγχρονίζεται το πλαίσιο εξόδων διανυκτέρευσης για περισσότερους ελέγχους.
• Ενισχύονται οι υπηρεσίες και οι δομές.

Όγδοος άξονας – Κοινωνικοασφαλιστικές διατάξεις:

• Η απαλλαγή των προσαυξήσεων από ασφαλιστικές εισφορές σε υπερεργασία, υπερωρίες, νυκτερινά και αργίες επεκτείνεται και σε προσαυξήσεις υπερεργασίας, υπερωρίας, νυχτερινών και αργιών που προβλέπονται από Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας καθώς και σε προσαυξήσεις που χορηγούνται οικειοθελώς από τον εργοδότη.
• Όταν ο εργαζόμενος συνταξιούχος δικαιούται προσαύξηση στη σύνταξή του, η επιπλέον παροχή δεν θα οδηγεί σε αύξηση του συντελεστή της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ).
• Δίνεται η δυνατότητα επιστολικής ψήφου στις οργανώσεις συνταξιούχων.

Οι σχετικές παρατηρήσεις που θα υποβληθούν, θα ληφθούν υπόψη για την τελική διαμόρφωση του κειμένου του σχεδίου νόμου, το οποίο στη συνέχεια θα εισαχθεί στη Βουλή προς συζήτηση και ψήφιση.

Το σχέδιο νόμου έχει αναρτηθεί στην ηλεκτρονική διεύθυνση https://www.opengov.gr/minlab/?p=6252