Η τάση δεν έχει μόνο κοινωνική διάσταση. Δημιουργεί νέα δεδομένα για μπαρ, εστιατόρια, νυχτερινή διασκέδαση, ζυθοποιίες και εταιρείες αλκοολούχων ποτών, οι οποίες βλέπουν παράλληλα μια νέα αγορά να αναπτύσσεται: τα ποτά με λίγο ή καθόλου αλκοόλ.

Ένας στους τρεις δεν πίνει καθόλου

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το 2025, το 34,3% του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω δήλωσε ότι δεν καταναλώνει καθόλου αλκοολούχα ποτά.Στον αντίποδα, καθημερινή κατανάλωση δήλωσε μόλις το 3,8%.Το 17,8% καταναλώνει αλκοόλ μερικές φορές την εβδομάδα, το 25,9% μερικές φορές τον μήνα και το 18,3% μόνο λίγες φορές μέσα στη χρονιά.

Η εικόνα επομένως απέχει αρκετά από την αντίληψη ότι η συστηματική κατανάλωση αποτελεί καθημερινή συνήθεια για την πλειονότητα των Ελλήνων.

Άνδρες και γυναίκες πίνουν διαφορετικά

Τα στοιχεία δείχνουν σημαντικές διαφοροποιήσεις και μεταξύ των δύο φύλων.Σε στοιχεία που αφορούν τον ενήλικο πληθυσμό, περίπου 40,7% των γυναικών δεν είχε καταναλώσει αλκοόλ ή δεν είχε πιει μέσα στο προηγούμενο έτος, έναντι 26,2% των ανδρών.

Παράλληλα, εβδομαδιαία κατανάλωση καταγράφεται στο 24,6% των ανδρών έναντι 11,9% των γυναικών.Οι ηλικίες 25-34 εμφανίζουν το υψηλότερο ποσοστό εβδομαδιαίας κατανάλωσης, κοντά στο 25%, αλλά ακόμη και σε αυτή την ηλικιακή κατηγορία σημαντικό τμήμα δηλώνει αποχή.

Γιατί αλλάζουν οι συνήθειες

Η αλλαγή δεν έχει μία μόνο εξήγηση.Η μεγαλύτερη προσοχή στην υγεία και στην ευεξία, ιδιαίτερα μεταξύ των νεότερων καταναλωτών, αποτελεί έναν παράγοντα. Ταυτόχρονα, όμως, υπάρχει και η οικονομική πλευρά.Η έξοδος έχει γίνει ακριβότερη και ένα ποτό σε μπαρ ή εστιατόριο αποτελεί πλέον δαπάνη που αρκετοί καταναλωτές περιορίζουν όταν πιέζεται ο οικογενειακός προϋπολογισμός.

Στοιχεία της NielsenIQ που δημοσιεύθηκαν μέσα στο 2026 είχαν δείξει μεταβολές στις καταναλωτικές συμπεριφορές, με μέρος των νοικοκυριών να περιορίζει κυρίως τις δαπάνες για διασκέδαση εκτός σπιτιού.Στην εξίσωση προστίθενται και οι αυστηρότεροι έλεγχοι για οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ.

Πίεση σε μπαρ και εστίαση

Για την εστίαση, η αλλαγή έχει οικονομική σημασία.Τα αλκοολούχα ποτά αποτελούν κατηγορία με σημαντικό περιθώριο για πολλά καταστήματα. Όταν ένας πελάτης παραγγέλνει ένα ποτό αντί για δύο ή επιλέγει ένα αναψυκτικό, η επίδραση στον τελικό λογαριασμό μπορεί να είναι αισθητή.

Ο συνολικός τζίρος των επιχειρήσεων εστίασης είχε ήδη καταγράψει ετήσια υποχώρηση 3,4% το 2025, την πρώτη μετά την περίοδο της πανδημίας.Αυτό δεν μπορεί να αποδοθεί μόνο στο αλκοόλ, δείχνει όμως ότι η αγορά αντιμετωπίζει έναν καταναλωτή περισσότερο προσεκτικό στις δαπάνες του.

Η νέα αγορά των ποτών χωρίς αλκοόλ

Οι επιχειρήσεις δεν μένουν αδρανείς.Μπίρες χωρίς αλκοόλ, κρασιά χαμηλού αλκοολικού βαθμού, mocktails και νέα ready-to-drink προϊόντα αποκτούν περισσότερο χώρο στα ράφια και στους καταλόγους των καταστημάτων.

Η συγκεκριμένη αγορά σημείωσε διψήφια ανάπτυξη το 2025, την ώρα που οι πωλήσεις αλκοολούχων ποτών παρουσίαζαν πιέσεις.Για τις εταιρείες ποτών, επομένως, η αποχή δεν σημαίνει απαραίτητα απώλεια πελάτη. Μπορεί να σημαίνει μετακίνησή του σε διαφορετική κατηγορία προϊόντων.

Μια αγορά που πρέπει να προσαρμοστεί

Η Ελλάδα απέχει από το να γίνει χώρα χωρίς αλκοόλ. Τα στοιχεία όμως δείχνουν ότι η κατανάλωση γίνεται περισσότερο περιστασιακή και διαφοροποιημένη.Και αυτό έχει πραγματική οικονομική σημασία.Εστιατόρια, μπαρ, ξενοδοχεία, σούπερ μάρκετ και παραγωγοί ποτών θα πρέπει να προσαρμοστούν σε έναν καταναλωτή που δεν θεωρεί πλέον απαραίτητο ότι κάθε έξοδος συνοδεύεται από αλκοόλ.

Το γεγονός ότι περίπου ένας στους τρεις Έλληνες δεν ήπιε καθόλου μέσα σε έναν ολόκληρο χρόνο δεν είναι απλώς μια κοινωνική στατιστική. Είναι ένα μήνυμα ότι μια ολόκληρη αγορά αρχίζει να αλλάζει.

Ακούγεται υπερβολικό. Και ακριβώς γι' αυτό έχει ενδιαφέρον.Γιατί ανοίγει μια πολύ μεγαλύτερη συζήτηση: πού τελειώνει η προσωπική επιλογή και πού αρχίζει η υποχρέωση του κράτους να προστατεύει την υγεία μας;

Τσιγάρο και παϊδάκια δεν είναι το ίδιο

Ας ξεκαθαρίσουμε πρώτα κάτι βασικό.Το τσιγάρο και ένα πιάτο παϊδάκια δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με τον ίδιο τρόπο.Όταν κάποιος καπνίζει μέσα σε μια ταβέρνα, δεν επιβαρύνει μόνο τον εαυτό του. Στον καπνό εκτίθενται ο διπλανός πελάτης, το παιδί στο επόμενο τραπέζι, ο σερβιτόρος και ο μάγειρας που εργάζονται επί ώρες στον συγκεκριμένο χώρο.Αυτός είναι ένας βασικός λόγος για τον οποίο εφαρμόζονται απαγορεύσεις καπνίσματος σε κλειστούς δημόσιους χώρους.

Αντίθετα, όταν ένας πελάτης παραγγέλνει ένα πολύ λιπαρό φαγητό, δεν αυξάνει με την κατανάλωσή του τη χοληστερίνη του ανθρώπου στο διπλανό τραπέζι.Η συνέπεια της επιλογής αφορά κατά κύριο λόγο τον ίδιο.

Τα λιπαρά όμως μπορούν επίσης να βλάψουν

Αυτό δεν σημαίνει ότι η διατροφή δεν αποτελεί σοβαρό ζήτημα δημόσιας υγείας.Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συνιστά ο περιορισμός των κορεσμένων λιπαρών και η αποφυγή των βιομηχανικά παραγόμενων trans λιπαρών να αποτελούν μέρος μιας υγιεινής διατροφής.

Παχυσαρκία, καρδιαγγειακά νοσήματα και διαβήτης δημιουργούν παράλληλα τεράστιο οικονομικό κόστος για τα συστήματα υγείας.Άρα και εδώ υπάρχει ένα επιχείρημα που αφορά το σύνολο της κοινωνίας: οι προσωπικές διατροφικές επιλογές μπορούν τελικά να δημιουργούν και συλλογικό κόστος.

Γιατί λοιπόν δεν απαγορεύονται οι τηγανητές πατάτες;

Επειδή υπάρχει μια κρίσιμη διαφορά μεταξύ κινδύνου και απαγόρευσης.Δεν είναι κάθε τρόφιμο που περιέχει λίπος αυτομάτως ανθυγιεινό, ούτε μία μεμονωμένη μερίδα τηγανητών ή ένα λιπαρό γεύμα καθορίζουν από μόνα τους την υγεία ενός ανθρώπου.

Σημασία έχουν η ποσότητα, η συχνότητα, το συνολικό διατροφικό πρότυπο και πολλοί ακόμη παράγοντες.Γι' αυτό οι πολιτικές δημόσιας υγείας στα τρόφιμα συνήθως επιλέγουν διαφορετικά εργαλεία: ενημέρωση, διατροφική επισήμανση, όρια σε συγκεκριμένα συστατικά και κανόνες για τη διαφήμιση ή τη διάθεση ορισμένων προϊόντων.

Και μετά τι θα απαγορεύσουμε;

Εδώ βρίσκεται και το ενδιαφέρον κοινωνικό ερώτημα.Αν μοναδικό κριτήριο μιας απαγόρευσης γίνει το «κάνει κακό στην υγεία», τότε ο κατάλογος θα μπορούσε να γίνει ατελείωτος.Ζάχαρη, γλυκά, αλάτι, αλλαντικά, πολύ λιπαρά κρέατα και υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ συνδέονται, με διαφορετικούς τρόπους και βαθμούς, με κινδύνους για την υγεία.

Θα μπορούσε λοιπόν κάποιος να φανταστεί μια ταβέρνα στην οποία το κράτος θα αποφασίζει όχι μόνο εάν επιτρέπεται να καπνίσεις, αλλά και πόσο αλάτι θα έχει η χωριάτικη ή εάν δικαιούσαι δεύτερη μερίδα πατάτες.Κάπου εδώ η δημόσια υγεία συναντά την προσωπική ελευθερία.

Η οικονομική διάσταση

Υπάρχει και μια πλευρά που αφορά άμεσα την αγορά.Εστιατόρια, ταβέρνες, βιομηχανίες τροφίμων και σούπερ μάρκετ αποτελούν τεράστιο κομμάτι της οικονομικής δραστηριότητας.Μια γενικευμένη λογική απαγορεύσεων στα τρόφιμα θα επηρέαζε παραγωγούς, επιχειρήσεις εστίασης, θέσεις εργασίας και τελικά τις τιμές.

Γι' αυτό και το οικονομικό δίλημμα είναι παρόμοιο με το κοινωνικό: πόσο πρέπει να ρυθμίζει το κράτος και πόσο πρέπει να αποφασίζει ο ενημερωμένος καταναλωτής;

Η Κυριακή εξακολουθεί να είναι η δυνατή ημέρα

Για μεγάλο μέρος της εστίασης, το κυριακάτικο μεσημέρι έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά από μια συνηθισμένη καθημερινή έξοδο.Οι παρέες είναι μεγαλύτερες, η διάρκεια παραμονής στο τραπέζι αυξάνεται και η παραγγελία συνήθως περιλαμβάνει περισσότερα πιάτα για τη μέση. Σαλάτες, ορεκτικά, κρέας ή ψάρι, αναψυκτικά, κρασί και στο τέλος κάποιο γλυκό μπορούν εύκολα να ανεβάσουν τον τελικό λογαριασμό.Αυτός είναι και ο λόγος που η Κυριακή αποτελεί κρίσιμη ημέρα για πολλές μικρές επιχειρήσεις εστίασης, ιδιαίτερα για εκείνες που βασίζονται περισσότερο στο οικογενειακό κοινό παρά στη βραδινή διασκέδαση.

Πόσο μπορεί να κοστίσει ένα τραπέζι τεσσάρων ατόμων

Η μεγάλη αλλαγή των τελευταίων ετών βρίσκεται στις τιμές.Δεν υπάρχει φυσικά ένας ενιαίος «τιμοκατάλογος ταβέρνας». Άλλο είναι το κόστος μιας συνοικιακής ψησταριάς και άλλο ενός παραθαλάσσιου εστιατορίου ή μιας ψαροταβέρνας όπου η παραγγελία περιλαμβάνει φρέσκο ψάρι με τιμή ανά κιλό.Ένα σχετικά συγκρατημένο οικογενειακό τραπέζι τεσσάρων ατόμων μπορεί πλέον να κινηθεί ενδεικτικά στην περιοχή των 60–90 ευρώ, ενώ με περισσότερα ορεκτικά, αλκοόλ και ακριβότερες επιλογές ο λογαριασμός μπορεί εύκολα να περάσει τα 100 ευρώ.

Στις ψαροταβέρνες το τελικό ποσό μπορεί να ανέβει πολύ περισσότερο, ανάλογα με το είδος και το βάρος των ψαριών και των θαλασσινών που θα επιλεγούν.

Η ακρίβεια μπήκε και στην κουζίνα

Οι αυξήσεις που έχουν προηγηθεί σε τρόφιμα, ενέργεια, μεταφορές, μισθολογικό κόστος και πρώτες ύλες έχουν περάσει σε σημαντικό βαθμό και στην εστίαση.Για τον επαγγελματία, το πρόβλημα είναι διπλό.Από τη μία πλευρά πρέπει να απορροφήσει όσο μεγαλύτερο μέρος του κόστους μπορεί, ώστε να μη χάσει πελάτες. Από την άλλη, τα περιθώρια για συνεχείς απορροφήσεις είναι περιορισμένα όταν αυξάνονται τα λειτουργικά έξοδα.Για τον καταναλωτή, πάλι, η έξοδος στην ταβέρνα πρέπει πλέον να χωρέσει σε έναν οικογενειακό προϋπολογισμό που επιβαρύνεται ήδη από στέγαση, λογαριασμούς, τρόφιμα και μετακινήσεις.

Γιατί, παρ' όλα αυτά, οι ταβέρνες γεμίζουν

Η οικονομική πίεση δεν έχει εξαφανίσει την κυριακάτικη έξοδο. Έχει αλλάξει όμως αρκετές καταναλωτικές συνήθειες.Μια οικογένεια μπορεί να περιορίσει τη συχνότητα των εξόδων της, να αναζητήσει οικονομικότερο κατάστημα ή να μειώσει τον αριθμό των πιάτων. Η έξοδος, όμως, εξακολουθεί να αποτελεί μορφή κοινωνικής επαφής και ψυχαγωγίας.Και εδώ η παραδοσιακή ταβέρνα διατηρεί ένα πλεονέκτημα: μπορεί να εξυπηρετήσει μεγαλύτερες παρέες και να επιτρέψει το μοίρασμα των πιάτων, κρατώντας υπό έλεγχο το κόστος ανά άτομο.

Οι παρέες είναι το «κλειδί» του τζίρου

Οικονομικά, ένα γεμάτο κυριακάτικο μεσημέρι μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντικό για μια μικρή επιχείρηση.Δεν αρκεί όμως να είναι γεμάτα τα τραπέζια. Μετράει το μέσο έσοδο ανά πελάτη, το κόστος των πρώτων υλών, η μισθοδοσία και τελικά το περιθώριο που μένει στο κατάστημα.Ένα τραπέζι έξι ή οκτώ ατόμων μπορεί να δημιουργήσει σημαντικό τζίρο, αλλά ταυτόχρονα απαιτεί περισσότερες πρώτες ύλες και προσωπικό σε ώρες αιχμής.Γι' αυτό ο υψηλός τζίρος μιας Κυριακής δεν ταυτίζεται απαραίτητα με αντίστοιχα υψηλό καθαρό κέρδος.

Από τη γειτονιά μέχρι τις κοντινές αποδράσεις

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι ταβέρνες που συνδυάζονται με μια μικρή κυριακάτικη εκδρομή.Παραθαλάσσιες περιοχές, χωριά, ορεινοί προορισμοί και μέρη σε μικρή απόσταση από τα μεγάλα αστικά κέντρα προσελκύουν όσους θέλουν να συνδυάσουν βόλτα και φαγητό.Ο καλός καιρός του Σεπτεμβρίου παρατείνει ουσιαστικά αυτή την περίοδο και επιτρέπει στις επιχειρήσεις με εξωτερικά τραπέζια να αξιοποιούν περισσότερες θέσεις.Για τον καταναλωτή, βέβαια, στον λογαριασμό της Κυριακής πρέπει πλέον να προστεθούν και τα έξοδα μετακίνησης όταν πρόκειται για εκδρομή.

Η «οικονομία της Κυριακής»

Πίσω από ένα γεμάτο τραπέζι βρίσκεται τελικά μια ολόκληρη μικρή οικονομική αλυσίδα: κρεοπωλεία, αλιείς, παραγωγοί λαχανικών, ποτοποιίες και οινοποιεία, προμηθευτές, μεταφορικές επιχειρήσεις και εργαζόμενοι στην εστίαση.Γι' αυτό και μια Κυριακή με γεμάτες ταβέρνες δεν αφορά μόνο τους ιδιοκτήτες των καταστημάτων.Αποτελεί μικρό αλλά χαρακτηριστικό δείκτη της κατανάλωσης και της διάθεσης των νοικοκυριών να διαθέσουν μέρος του εισοδήματός τους στην ψυχαγωγία.

Η ακρίβεια μπορεί να έχει κάνει τον πελάτη περισσότερο προσεκτικό. Όμως το κυριακάτικο τραπέζι παραμένει βαθιά συνδεδεμένο με την ελληνική καθημερινότητα – και για χιλιάδες επιχειρήσεις εστίασης εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις σημαντικότερες στιγμές της εβδομάδας.

Στο σύνολο των επιχειρήσεων του κλάδου των Καταλυμάτων (κλάδος 55 της ταξινόμησης NACE Αναθ. 2), ο κύκλος εργασιών το δεύτερο τρίμηνο 2026 ανήλθε σε 3.303.871 χιλ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 6,1% σε σχέση με το δεύτερο τρίμηνο 2025, όπου είχε ανέλθει σε 3.112.772 χιλ. ευρώ.

Στο σύνολο των επιχειρήσεων του κλάδου των Υπηρεσιών Εστίασης (κλάδος 56 της ταξινόμησης NACE Αναθ. 2), ο κύκλος εργασιών το δεύτερο τρίμηνο 2026 ανήλθε σε 3.164.801 χιλ. ευρώ, σημειώνοντας μείωση 2,5% σε σχέση με το δεύτερο τρίμηνο 2025, όπου είχε ανέλθει σε 3.244.944 χιλ. ευρώ.

Για τις επιχειρήσεις στον κλάδο των Καταλυμάτων (κλάδος 55 της ταξινόμησης NACE Αναθ. 2), των Περιφερειακών Ενοτήτων με συνεισφορά στον συνολικό κύκλο εργασιών του έτους 2025 μεγαλύτερη ή ίση του 1%, η μεγαλύτερη αύξηση στον κύκλο εργασιών το δεύτερο τρίμηνο 2026 σε σύγκριση με το δεύτερο τρίμηνο 2025 παρατηρήθηκε στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης (13,8%) και η μικρότερη αύξηση (2%) καταγράφηκε στην Περιφερειακή Ενότητα Χαλκιδικής, ενώ μείωση καταγράφηκε στην Περιφερειακή Ενότητα Μυκόνου (1,5%).

Για τις επιχειρήσεις στον κλάδο των Υπηρεσιών Εστίασης (κλάδος 56 της ταξινόμησης NACE Αναθ. 2), των Περιφερειακών Ενοτήτων με συνεισφορά στον συνολικό κύκλο εργασιών του έτους 2025 μεγαλύτερη ή ίση του 1%, η μεγαλύτερη μείωση στον κύκλο εργασιών το δεύτερο τρίμηνο 2026 σε σύγκριση με το δεύτερο τρίμηνο 2025 παρατηρήθηκε στην Περιφερειακή Ενότητα Αχαΐας (11,7%) και η μικρότερη μείωση (0,2%) καταγράφηκε στην Περιφερειακή Ενότητα Θήρας, ενώ η μεγαλύτερη αύξηση καταγράφηκε στην Περιφερειακή Ενότητα Πάρου (6,1%).

Ειδικά σε μια εποχή που παραδοσιακά χαρακτηρίζεται από μειωμένη κατανάλωση, φαίνετι ότι ο έρωτας παραμένει ισχυρός μοχλός κατανάλωσης

Το λιανεμπόριο βρίσκεται και εφέτος στο επίκεντρο, με ανθοπωλεία, ζαχαροπλαστεία, κοσμηματοπωλεία, καταστήματα δώρων, καλλυντικών και ένδυσης να προσδοκούν αυξημένη κίνηση τις ημέρες πριν από τη γιορτή.

Τα λουλούδια παραμένουν διαχρονικά το «σύμβολο» του Αγίου Βαλεντίνου, με τα κόκκινα τριαντάφυλλα να έχουν την τιμητική τους, ενώ ακολουθούν σοκολατάκια, αρώματα και κοσμήματα μικρής έως μεσαίας αξίας.

Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, η φετινή κατανάλωση αναμένεται πιο «συγκρατημένη», με τους καταναλωτές να επιλέγουν πιο στοχευμένα δώρα και να δίνουν έμφαση στην τελική τιμή του προϊόντος.

Τι αγοράζουν οι Έλληνες καταναλωτές την 14η Φεβρουαρίου
Έρευνα που πραγματοποίησε η Klarna με αφορμή την Ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου, αποκάλυψε τις δημοφιλέστερες κατηγορίες δώρων για τους Έλληνες καταναλωτές. Συγκεκριμένα, το 2025 πάνω από το 74% των συνολικών πωλήσεων που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια των ημερών 12-14 Φεβρουαρίου, αντιστοιχούσε στην κατηγορία μόδα (ρούχα και παπούτσια).

Επιπλέον, στις ειδικές υποκατηγορίες προϊόντων που σχετίζονται με την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου, οι περισσότεροι Έλληνες καταναλωτές αγόρασαν δαχτυλίδια για δώρο (σε ποσοστό 68% επί του συνόλου των υποκατηγοριών) και ακολούθησαν οι υπηρεσίες spa (16%) και τα airpods (13%).

Η αυξημένη κινητικότητα την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου σχετίζεται και με τη συμπεριφορά των καταναλωτών, οι οποίοι τείνουν να αφήνουν την επιλογή του δώρου για την τελευταία στιγμή.

Οι επιλογές τους φαίνεται να επικεντρώνονται σε δώρα που προσφέρουν έναν πιο προσωποποιημένο χαρακτήρα και συναισθηματική αξία, όπως είναι τα κοσμήματα, τα προϊόντα ομορφιάς και τα είδη ένδυσης.

Σύμφωνα με την έρευνα, η κατηγορία κοσμήματα και αξεσουάρ κατέγραψε διπλασιασμό των πωλήσεων την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου σε σύγκριση με τις 13 Φεβρουαρίου.

Τα είδη προσωπικής περιποίησης και ομορφιάς ακολούθησαν με αύξηση πωλήσεων της τάξης του 29% σε σύγκριση με την προηγούμενη ημέρα, γεγονός που δείχνει ότι πολλοί καταναλωτές επιλέγουν δώρα της τελευταίας στιγμής που σχετίζονται με την περιποίηση και την αισθητική.

Δείπνα και αποδράσεις κερδίζουν τους καταναλωτές
Ιδιαίτερα κερδισμένη εμφανίζεται η εστίαση, καθώς η έξοδος για δείπνο παραμένει βασική επιλογή των ζευγαριών.

Εστιατόρια, wine bars και ξενοδοχειακές μονάδες με χώρους εστίασης έχουν ετοιμάσει ειδικά μενού Αγίου Βαλεντίνου, με έμφαση στη γαστρονομική εμπειρία, τη ρομαντική ατμόσφαιρα και τη ζωντανή μουσική.

Σε πολλές περιπτώσεις, οι κρατήσεις για το βράδυ της 14ης Φεβρουαρίου ξεκινούν αρκετές ημέρες νωρίτερα, με την πληρότητα να αγγίζει ή και να ξεπερνά το 90%.

Παρά το αυξημένο κόστος πρώτων υλών και ενέργειας, οι επιχειρηματίες του κλάδου προσπαθούν να διατηρήσουν τις τιμές σε λογικά επίπεδα, προσφέροντας «πακέτα» που περιλαμβάνουν πλήρες μενού και ποτό, ώστε να προσελκύσουν περισσότερους πελάτες.

Το θετικό αποτύπωμα του Βαλεντίνου στον τουρισμό
Θετικό αποτύπωμα αφήνει η γιορτή του Αγίου Βαλεντίνου και στον τουρισμό, κυρίως μέσω σύντομων αποδράσεων εσωτερικού. Ρομαντικοί προορισμοί, όπως η Αράχωβα, το Ναύπλιο, τα Ζαγοροχώρια, η Μονεμβασιά αλλά και city break επιλογές όπως η Θεσσαλονίκη, συγκεντρώνουν αυξημένο ενδιαφέρον από ζευγάρια που επιλέγουν να συνδυάσουν τη γιορτή με ένα διήμερο ή τριήμερο χαλάρωσης. Ξενοδοχεία και ξενώνες έχουν διαμορφώσει ειδικά πακέτα που περιλαμβάνουν διαμονή, δείπνο, spa ή άλλες εμπειρίες, αξιοποιώντας τη συγκυρία για να ενισχύσουν τις πληρότητες σε μια περίοδο χαμηλής ζήτησης. Παράγοντες του κλάδου επισημαίνουν ότι, αν και οι κρατήσεις δεν θυμίζουν εποχές προ κρίσης, η τάση είναι σαφώς ανοδική σε σχέση με προηγούμενα χρόνια.

Η αλλαγή συμπεριφοράς του καταναλωτή
Κοινός παρανομαστής και για τους τρεις κλάδους (λιανεμπόριο, εστίαση και τουρισμό) είναι η αλλαγή στη συμπεριφορά του καταναλωτή. «Η έρευνά μας, Future Consumer Index Ελλάδα 2025 που δημοσιεύσαμε τον Δεκέμβριο, έδειξε μια σταδιακή βελτίωση του καταναλωτικού κλίματος.

Είδαμε μια μικρή, αλλά μετρήσιμη υποχώρηση των ανησυχιών του Έλληνα καταναλωτή για το κόστος ζωής και τα προσωπικά του οικονομικά, και μια συγκρατημένη διάθεση αύξησης της καταναλωτικής δαπάνης, για συγκεκριμένες, τουλάχιστον προϊοντικές κατηγορίες» αναφέρει μιλώντας στο Αθηναικό Πρακτορείο ο Θάνος Μαύρος, Εταίρος και Επικεφαλής Τομέα Καταναλωτικών Προϊόντων και Λιανεμπορίου, EY Ελλάδος.

Ο ίδιος τονίζει ότι «ο Έλληνας καταναλωτής, κουρασμένος από την παρατεταμένη περίοδο ύφεσης, φαίνεται να θέλει το επόμενο διάστημα να προβεί σε επιλεκτική, διστακτική και μάλλον ποιοτική αύξηση της κατανάλωσης, σαφώς μέσα στα όρια της οικονομικής του αντοχής.

Είναι σαφές ότι ο καταναλωτής θέλει να επιτρέψει στον εαυτό του λίγο να ‘«αναπνεύσει'», να χαλαρώσει, και να του προσφέρει μικρές και ελεγχόμενες μορφές αυτοφροντίδας.

Έτσι, εκτός από τα βασικά τρόφιμα και την καθημερινή διατροφή, η έρευνα κατέγραφε μια πιο έντονη τάση αύξησης της κατανάλωσης, σε είδη προσωπικής φροντίδας και τρόπου ζωής, όπως ρούχα και υποδήματα, συνδρομές σε γυμναστήρια και εξοπλισμό άθλησης».

Σύμφωνα με τον κ. Μαύρο, «η τάση αυτή αποσυμπίεσης, μετά από μια παρατεταμένη περίοδο λιτότητας και αυτοσυγκράτησης, φάνηκε και σε μια σειρά ερωτήσεων της έρευνας που αφορούσαν τις δαπάνες κατά το διάστημα των εκπτώσεων του Black Friday και Cyber Monday, και κατά την εορταστική περίοδο των Χριστουγέννων, όπου η διάθεση για αγορές ήταν σαφώς αυξημένη σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Παρότι δεν συμπεριλάβαμε στην έρευνα ερωτήσεις συγκεκριμένα για τη γιορτή του Αγίου Βαλεντίνου, εκτιμώ ότι και εδώ θα εκδηλωθεί η ίδια ανάγκη αποφόρτισης του Έλληνα καταναλωτή, με εντονότερη διάθεση αγοράς δώρων ή μιας εξόδου με τα αγαπημένα πρόσωπα».

Η κυριαρχία των λουλουδιών την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου
Ποια προϊόντα όμως πρωταγωνιστούν στις αγορές των καταναλωτών την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου; Το efood συγκέντρωσε και ανέλυσε τα στοιχεία από τις καταναλωτικές προτιμήσεις για το 2025, αποτυπώνοντας για ακόμη μία χρονιά την ξεκάθαρη κυριαρχία των λουλουδιών την Ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου.

Η συγκεκριμένη κατηγορία κατέγραψε τη συντριπτική πλειοψηφία των τεμαχίων που διακινήθηκαν, αφήνοντας πίσω σοκολάτες, κρασιά και ποτά, τα οποία ακολούθησαν στις επόμενες θέσεις.

Το κόκκινο τριαντάφυλλο διατήρησε τον ισχυρό συμβολικό και εμπορικό του ρόλο, αποτελώντας με διαφορά την πιο δημοφιλή επιλογή της ημέρας.

Στη δεύτερη και τρίτη θέση βρέθηκαν οι ροζ και οι λευκές αποχρώσεις αντίστοιχα, επιβεβαιώνοντας τη διαχρονική προτίμηση των καταναλωτών στα κλασικά χρώματα. Στη δεύτερη πιο δημοφιλή κατηγορία προϊόντων, τις σοκολάτες, οι κλασικές επιλογές μικρού και μεσαίου μεγέθους κυριάρχησαν, είτε ως συνοδευτικό δώρο σε ανθοδέσμες είτε ως αυτόνομη επιλογή. Ξεχώρισαν ιδιαίτερα η σοκολάτα με γεύση Bueno, τα σοκολατάκια πραλίνα φουντουκιού και η απλή σοκολάτα γάλακτος, που αποτέλεσαν τις βασικές προτιμήσεις των καταναλωτών.

Σε επίπεδο καταστημάτων, τα ανθοπωλεία κατέγραψαν τον μεγαλύτερο όγκο παραγγελιών.

Συγκεκριμένα, στις 14 Φεβρουαρίου 2025, πάνω από το 60% των παραγγελιών που σχετίζονταν με την Ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου πραγματοποιήθηκαν από ανθοπωλεία, με το 92% αυτών να προέρχεται από τοπικά καταστήματα. Ακολούθησαν τα ζαχαροπλαστεία, συγκεντρώνοντας σχεδόν το 20% των παραγγελιών (εκ των οποίων το 42% από τοπικά καταστήματα), ενώ τα mini market κατέγραψαν ποσοστό 12,5%.

Τα διαδικτυακά δώρα που «κερδίζουν» έδαφος
Την ίδια στιγμή, τα διαδικτυακά δώρα φαίνεται πως κερδίζουν ολοένα και περισσότερο έδαφος ενόψει της γιορτής του Αγ. Βαλεντίνου με τους καταναλωτές να στρέφονται στις ηλεκτρονικές αγορές για ευκολία, ταχύτητα και πρωτοτυπία. Από την πλευρά τους οι επιχειρήσεις επενδύουν σε ειδικές καμπάνιες και γρήγορη παράδοση, ώστε να καλύψουν ακόμα και τις αγορές της τελευταίας στιγμής.

Ωστόσο, δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που οι καταναλωτές κινδυνεύουν να πέσουν θύματα απάτης. Σύμφωνα με την παγκόσμια εταιρεία κυβερνοασφάλειας Kaspersky, την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου, οι κυβερνοεγκληματίες ενδέχεται να εντείνουν τις προσπάθειές τους για να εκμεταλλευτούν τη συναισθηματική ευαλωτότητα και το ρομαντικό κλίμα που χαρακτηρίζουν αυτή τη γιορτή.

Καθώς οι δωροκάρτες αποτελούν δημοφιλή επιλογή για την 14η Φεβρουαρίου, οι κυβερνοεγκληματίες δημιουργούν ψεύτικους ιστότοπους, μιμούνται δημοφιλείς εμπορικές επιχειρήσεις και εξαπολύουν εκστρατείες phishing.

Η πιο πρόσφατη έρευνα της Kaspersky δείχνει ότι το 80% των ερωτηθέντων σκέφτεται να προσφέρει στο ταίρι του ψηφιακά δώρα, όπως συνδρομές, πιστώσεις για παιχνίδια ή δωροκάρτες. Μάλιστα, η εταιρεία έχει εντοπίσει αρκετές εκστρατείες ηλεκτρονικού «ψαρέματος» (phishing) και κακόβουλου, λογισμικού που στοχεύουν κατόχους δωροκαρτών αλλά και όσους αναζητούν ένα ψηφιακό δώρο για τα αγαπημένα τους πρόσωπα.

Πιο συγκεκριμένα, από τον Ιούνιο έως και τον Αύγουστο έγιναν 8.141 έλεγχοι, έναντι 7.405 την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Επιβλήθηκαν 1.652 πρόστιμα, αντί 2.221 το καλοκαιρινό τρίμηνο του 2024, συνολικού ποσού 6.366.105 ευρώ, από 7.362.959 ευρώ πέρσι.

Οι περισσότεροι έλεγχοι (5.313) έγιναν σε επιχειρήσεις στον κλάδο της εστίασης, όπου επιβλήθηκαν και οι υψηλότερες κυρώσεις: 1.137 πρόστιμα ποσού 4,55 εκατομμυρίων ευρώ. Ακολούθησαν:

• ξενοδοχεία (2.142 έλεγχοι, με 284 διοικητικές κυρώσεις ποσού 1,5 εκατ. ευρώ),

• μεταφορές (529 έλεγχοι, με 191 πρόστιμα ποσού 269.820 ευρώ),

• και επιχειρήσεις παροχής ταξιδιωτικών υπηρεσιών (157 έλεγχοι, με 40 κυρώσεις ποσού 36.800 ευρώ).

«Παραμένουμε προσηλωμένοι στον επιχειρησιακό σχεδιασμό και επιδιώκουμε τη στόχευση των ελέγχων σε κλάδους με υψηλότερη παραβατικότητα, αξιοποιώντας την εμπειρία των στελεχών μας και σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία ανάλυσης δεδομένων», σημειώνει ο διοικητής της Επιθεώρησης Εργασίας, Γιώργος Τζιλιβάκης.

Σημειώνεται ότι, από την 1η Μαρτίου του 2025, οι παραπάνω κλάδοι θα ενταχθούν στο καθεστώς πλήρους εφαρμογής της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας, ενώ το μέτρο έχει τεθεί σε πιλοτική εφαρμογή ήδη από τον Σεπτέμβριο του 2024, παρέχοντας στις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην εστίαση και τον τουρισμό ένα εύλογο χρονικό διάστημα, προκειμένου να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα.

Στο διάστημα των πέντε μηνών που μεσολάβησε από την έναρξη της πιλοτικής περιόδου, η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, πραγματοποίησε εκτενή διάλογο με εκπροσώπους εργαζομένων και εργοδοτών στον τουρισμό και την εστίαση, με θέμα την εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας.

Παράλληλα, διενεργήθηκαν και συνεχίζουν να διενεργούνται διαδικτυακά σεμινάρια και ενημερωτικές δράσεις ανά την Ελλάδα, με τη συμμετοχή του γ.γ. Εργασιακών Σχέσεων, Νίκου Μηλαπίδη, σε συνεργασία με τους εκπροσώπους εργαζομένων και εργοδοτών.

Κατά τη διάρκεια αυτών των δράσεων, καταγράφηκαν χρήσιμες παρατηρήσεις και επισημάνσεις σχετικά με την ιδιαιτερότητα λειτουργίας των συγκεκριμένων κλάδων, με επισημάνσεις να έχουν ενσωματωθεί στη νέα εγκύκλιο, στο πλαίσιο της ομαλής εφαρμογής του μέτρου.

Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο, το οποίο διασφαλίζει ότι οι εργαζόμενοι αμείβονται για τον πραγματικό χρόνο εργασίας τους. Η εφαρμογή της συμβάλλει στην καταπολέμηση της υποδηλωμένης ή/και αδήλωτης εργασίας, ενώ προστατεύονται οι εργαζόμενοι, αλλά και οι υγιείς επιχειρήσεις από τον αθέμιτο ανταγωνισμό.

Σύμφωνα με το Υπουργείο Εργασίας, η αποτελεσματικότητα του μέτρου επιβεβαιώνεται και από τα τελευταία επίσημα στοιχεία του Πληροφοριακού Συστήματος «ΕΡΓΑΝΗ», τα οποία καταγράφουν αύξηση στις καταγεγραμμένες υπερωρίες στους κλάδους εφαρμογής της κατά 815.509 ώρες σε σχέση με τα έτη, πριν από την εφαρμογή του μέτρου.

Με το συγκεκριμένο μέτρο προστατεύονται ήδη 750.000 εργαζόμενοι, που απασχολούνται σε τράπεζες, σούπερ-μάρκετ, ασφαλιστικές εταιρίες, εταιρίες security, ΔΕΚΟ, βιομηχανία και λιανεμπόριο, ενώ, μετά την πλήρη εφαρμογή της στον τουρισμό και την εστίαση, ο συνολικός τους αριθμός θα φτάσει περίπου τους 1.500.000. Παράλληλα, ο συνολικός αριθμός των ενταγμένων επιχειρήσεων θα ξεπεράσει τις 150.000 επιχειρήσεις.

Αναλυτικές πληροφορίες για την ορθή εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα.

Αύξηση 9,2% σημείωσε ο κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων του κλάδου των Καταλυμάτων για το 2024, με 11.005.484.313 ευρώ, σε σχέση με το 2023 και τα 10.078.585.807 ευρώ. Αντίστοιχα, ο κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων του κλάδου των υπηρεσιών υστίασης ανήλθε σε 10.128.434.447 ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 2,4% σε σχέση με το έτος 2023, όπου είχε ανέλθει σε 9.893.781.361 ευρώ.

Στο σύνολο των επιχειρήσεων του κλάδου των καταλυμάτων, ο κύκλος εργασιών το τέταρτο τρίμηνο 2024 ανήλθε σε 1.571.954.107 ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 14,9% σε σχέση με το τέταρτο τρίμηνο 2023, όπου είχε ανέλθει σε 1.367.931.206 ευρώ.

Πρωταθλήτρια η Ρόδος

Για τις επιχειρήσεις των Περιφερειακών Ενοτήτων με συνεισφορά στον συνολικό κύκλο εργασιών έτους 2024 μεγαλύτερη από 1,0% (Πίνακας 1), η μεγαλύτερη αύξηση στον κύκλο εργασιών το τέταρτο τρίμηνο 2024 σε σύγκριση με το τέταρτο τρίμηνο 2023 παρατηρήθηκε στην Περιφερειακή Ενότητα Ρόδου (26,5%) και η μικρότερη αύξηση (4,9%) καταγράφηκε στην Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνου, ενώ μείωση καταγράφηκε στις Περιφερειακές Ενότητες Θήρας (9,5%) και Μυκόνου (5,8%).

Στο σύνολο των επιχειρήσεων του κλάδου των Υπηρεσιών Εστίασης, ο κύκλος εργασιών το τέταρτο τρίμηνο 2024 ανήλθε σε 2.062.449.930 ευρώ, σημειώνοντας μείωση 3,1% σε σχέση με το τέταρτο τρίμηνο 2023, όπου είχε ανέλθει σε 2.129.333.637 ευρώ. Για τις επιχειρήσεις των Περιφερειακών Ενοτήτων με συνεισφορά στον συνολικό κύκλο εργασιών έτους 2024 μεγαλύτερη από 1,0%, η μεγαλύτερη μείωση στον κύκλο εργασιών το τέταρτο τρίμηνο 2024 σε σύγκριση με το τέταρτο τρίμηνο 2023 παρατηρήθηκε στην Περιφερειακή Ενότητα Κορίνθου (21,3%) και η μικρότερη μείωση (0,8%) καταγράφηκε στην Περιφερειακή Ενότητα Ιωαννίνων, ενώ η μεγαλύτερη αύξηση καταγράφηκε στην Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνου (9,8%).

Για τις επιχειρήσεις στον κλάδο των Καταλυμάτων (κλάδος 55 της ταξινόμησης NACE Αναθ. 2), με υποχρέωση τήρησης διπλογραφικών βιβλίων, για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία σε μηνιαία βάση, ο κύκλος εργασιών τον Δεκέμβριο 2024 ανήλθε σε 238.828.502 ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 8,6% σε σχέση με τον Δεκέμβριο 2023, όπου είχε ανέλθει σε 219.955.025 ευρώ.

Για τις επιχειρήσεις στον κλάδο των Υπηρεσιών Εστίασης, με υποχρέωση τήρησης διπλογραφικών βιβλίων, για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία σε μηνιαία βάση, ο κύκλος εργασιών τον Δεκέμβριο 2024 ανήλθε σε 234.566.100 ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 5,0% σε σχέση με τον Δεκέμβριο 2023, όπου είχε ανέλθει σε 223.313.775 ευρώ.

Αθροιστικά για τις επιχειρήσεις στους κλάδους των Καταλυμάτων και των Υπηρεσιών Εστίασης (κλάδοι 55 και 56 της ταξινόμησης NACE Αναθ. 2), με υποχρέωση τήρησης διπλογραφικών βιβλίων, για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία σε μηνιαία βάση, ο κύκλος εργασιών τον Δεκέμβριο 2024 ανήλθε σε 473.394.602 ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 6,8% σε σχέση με τον Δεκέμβριο 2023, όπου είχε ανέλθει σε 443.268.800 ευρώ.

Για τις Περιφερειακές Ενότητες με συνεισφορά στον συνολικό κύκλο εργασιών έτους 2024 μεγαλύτερη από 1,0% (Πίνακας 4), η μεγαλύτερη αύξηση στον κύκλο εργασιών τον Δεκέμβριο 2024 σε σύγκριση με τον Δεκέμβριο 2023 παρατηρήθηκε στην Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου (39,9%) και η μικρότερη αύξηση (5,2%) καταγράφηκε στην Περιφέρεια Ρόδου.

Σύμφωνα επίσης με την ΕΛΣΤΑΤ, στις επιχειρήσεις της εστίασης, με υποχρέωση τήρησης διπλογραφικών βιβλίων και για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία σε μηνιαία βάση, ο κύκλος εργασιών τον Οκτώβριο 2024 ανήλθε σε 238.316.228 ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 5,1% σε σχέση με τον Οκτώβριο 2023, όπου είχε ανέλθει σε 226.686.750 ευρώ.

Αθροιστικά για τις επιχειρήσεις στους κλάδους των καταλυμάτων και των υπηρεσιών εστίασης, με υποχρέωση τήρησης διπλογραφικών βιβλίων και για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία σε μηνιαία βάση, ο κύκλος εργασιών τον Οκτώβριο 2024 ανήλθε σε 1.146.616.465 ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 14,8% σε σχέση με τον Οκτώβριο 2023, όπου είχε ανέλθει σε 998.496.700 ευρώ.

Για τις Περιφερειακές Ενότητες με συνεισφορά στον συνολικό κύκλο εργασιών το 2023 μεγαλύτερη από 1%, η μεγαλύτερη αύξηση στον κύκλο εργασιών τον Οκτώβριο 2024 σε σύγκριση με τον Οκτώβριο 2023 παρατηρήθηκε στην Περιφερειακή Ενότητα Κέρκυρας (51,7%) και η μικρότερη αύξηση (8,4%) καταγράφηκε στην Περιφέρεια Αττικής.

Για τις επιχειρήσεις στον κλάδο των καταλυμάτων, η μεγαλύτερη αύξηση στον κύκλο εργασιών το τρίτο τρίμηνο 2024 παρατηρήθηκε στην Περιφερειακή Ενότητα Ρόδου (21,9%) και η μικρότερη αύξηση (3,3%) καταγράφηκε στην Περιφέρεια Αττικής, ενώ η μεγαλύτερη μείωση καταγράφηκε στην Περιφερειακή Ενότητα Θήρας (9,9%).

Για τις επιχειρήσεις στον κλάδο των υπηρεσιών εστίασης, η μεγαλύτερη αύξηση στον κύκλο εργασιών παρατηρήθηκε στην Περιφερειακή Ενότητα Ρόδου (17,4%) και η μικρότερη αύξηση (1,2%) καταγράφηκε στην Περιφερειακή Ενότητα Μεσσηνίας, ενώ η μεγαλύτερη μείωση καταγράφηκε στην Περιφερειακή Ενότητα Μυκόνου (8,4%).

Στοιχεία Σεπτεμβρίου

Για τις επιχειρήσεις στον κλάδο των καταλυμάτων με υποχρέωση τήρησης διπλογραφικών βιβλίων, για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία σε μηνιαία βάση, ο κύκλος εργασιών τον Σεπτέμβριο 2024 ανήλθε σε 1,48 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 9,2% σε σχέση με τον Σεπτέμβριο 2023.

Αντίστοιχα, για τις επιχειρήσεις στον κλάδο των υπηρεσιών εστίασης, ο κύκλος εργασιών τον Σεπτέμβριο ανήλθε σε 288,8 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 8,3% σε σχέση με τον Σεπτέμβριο του 2023.

Αθροιστικά για τις επιχειρήσεις στους κλάδους των καταλυμάτων και των υπηρεσιών εστίασης, ο κύκλος εργασιών τον Σεπτέμβριο ανήλθε σε 1,77 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 9% σε σχέση με τον Σεπτέμβριο 2023.

Η μεγαλύτερη αύξηση στον κύκλο εργασιών τον Σεπτέμβριο του 2024 παρατηρήθηκε στην Περιφερειακή Ενότητα Κέρκυρας (18,1%) και η μικρότερη αύξηση (4,3%) καταγράφηκε στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης.