Σήμερα, αν η ετήσια άδεια δεν χορηγηθεί έως το τέλος του έτους, μεταφέρεται υποχρεωτικά, αλλά πρέπει να δοθεί το αργότερο μέχρι τις 31 Μαρτίου του επόμενου έτους. Αν ούτε τότε ληφθεί, δεν «χάνεται», αλλά μετατρέπεται σε χρηματική αποζημίωση, με διαφορετικές συνέπειες ανάλογα με το ποιος ευθύνεται.

Όταν η μη χορήγηση οφείλεται σε υπαιτιότητα του εργοδότη, οι αποδοχές άδειας καταβάλλονται στο διπλάσιο. Αν, αντίθετα, δεν υπάρχει ευθύνη του εργοδότη, οι ημέρες άδειας που δεν λήφθηκαν πληρώνονται ως κανονικές εργάσιμες ημέρες. Σε κάθε περίπτωση, η παραίτηση του εργαζομένου από το δικαίωμα της άδειας θεωρείται άκυρη, ενώ σε λύση της σύμβασης ή απόλυση οφείλονται όλες οι αποδοχές για τις ημέρες άδειας που δεν έχουν ληφθεί.

Από 1η Ιανουαρίου 2026, όμως, το καθεστώς αλλάζει ουσιαστικά. Στο πλαίσιο της ευρύτερης αναμόρφωσης της εργατικής νομοθεσίας, εισάγονται ρυθμίσεις που δίνουν μεγαλύτερη ευελιξία στους εργαζομένους και περιορίζουν τη γραφειοκρατία για τις επιχειρήσεις.

Πιο ευέλικτη άδεια, με πρωτοβουλία του εργαζομένου

Μέχρι σήμερα, η άδεια έπρεπε να λαμβάνεται ενιαία, σε μία χρονική περίοδο. Η κατάτμησή της ήταν δυνατή μόνο κατόπιν αιτήματος του εργαζομένου και με την προϋπόθεση ότι τουλάχιστον δύο εβδομάδες λαμβάνονταν συνεχόμενα. Με το νέο πλαίσιο, ο εργαζόμενος αποκτά τη δυνατότητα να ζητήσει τον επιμερισμό της άδειάς του σε περισσότερα χρονικά διαστήματα μέσα στο ίδιο έτος.

Στην πράξη, θα μπορεί, εφόσον το επιθυμεί, να λάβει την ετήσια άδειά του ακόμη και σε τέσσερις διαφορετικές περιόδους. Ο χρόνος λήψης εξακολουθεί να καθορίζεται κατόπιν συνεννόησης με τον εργοδότη, αλλά η πρωτοβουλία περνά ξεκάθαρα στον εργαζόμενο.

Η διάταξη προβλέπει ότι, κατ’ εξαίρεση, μέρος της άδειας μπορεί να λαμβάνεται με βάση τις προσωπικές ανάγκες του εργαζομένου, ύστερα από έγγραφο αίτημα και αποδοχή από τον εργοδότη. Υποχρεωτικά, ωστόσο, ένα τμήμα της άδειας πρέπει να είναι συνεχόμενο και να υπερβαίνει τις έξι εργάσιμες ημέρες σε εξαήμερη εβδομάδα ή τις πέντε σε πενθήμερη, ενώ για ανηλίκους προβλέπεται ελάχιστο συνεχόμενο διάστημα δώδεκα εργάσιμων ημερών.

Χριστούγεννα, Πάσχα και άδεια μέσα στη χρονιά

Η αλλαγή αυτή εξυπηρετεί εργαζομένους που δεν θέλουν να «ρίχνουν» όλη την άδειά τους το καλοκαίρι, αλλά επιθυμούν να αξιοποιούν ημέρες και σε άλλες περιόδους, όπως τα Χριστούγεννα, το Πάσχα ή μεμονωμένα μέσα στη χρονιά. Η κατάτμηση, πάντως, εξακολουθεί να απαιτεί έγγραφο αίτημα, διασφαλίζοντας ότι δεν γίνεται μονομερώς από την εργοδοτική πλευρά.

Παράλληλα, καταργείται η δυνατότητα του εργοδότη να χορηγεί μονομερώς το συνεχόμενο διάστημα των δύο εβδομάδων οποτεδήποτε μέσα στο έτος, ενισχύοντας περαιτέρω τον ρόλο του εργαζομένου στον προγραμματισμό της άδειάς του.

Λιγότερη γραφειοκρατία για τις επιχειρήσεις

Από το 2026 καταργείται και η υποχρέωση προαναγγελίας της άδειας στο πληροφοριακό σύστημα «Εργάνη». Η πρακτική αυτή αντικαθίσταται από απολογιστική καταχώριση, η οποία θα γίνεται εντός του επόμενου μήνα από τη χορήγηση της άδειας, χωρίς να περιορίζεται ο έλεγχος από τις αρμόδιες αρχές.

Διατηρείται, τέλος, η πρόβλεψη ότι τουλάχιστον το 50% των εργαζομένων κάθε επιχείρησης πρέπει να λαμβάνει την άδειά του κατά την περίοδο Μαΐου–Σεπτεμβρίου, ενώ δεν αλλάζουν ούτε η συνολική διάρκεια της άδειας ούτε οι ρυθμίσεις που τη συνδέουν με τα έτη προϋπηρεσίας.

Τμηματική άδεια με μεγαλύτερη ευελιξία

Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τη δυνατότητα κατάτμησης της ετήσιας άδειας σε περισσότερα χρονικά διαστήματα μέσα στο ίδιο έτος, κατόπιν αιτήματος του εργαζομένου.

Ενώ μέχρι σήμερα ίσχυε ως βασικός κανόνας η ενιαία χορήγηση της άδειας, από το 2026 η τμηματική λήψη της θεσμοθετείται με πιο λειτουργικό τρόπο, υπό την προϋπόθεση ύπαρξης έγγραφης αίτησης προς τον εργοδότη.

Κάθε τμήμα άδειας πρέπει να έχει ελάχιστη διάρκεια, ώστε να διασφαλίζεται ο χαρακτήρας της πραγματικής ανάπαυσης:

• Τουλάχιστον 5 συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες για εργαζόμενους με πενθήμερο

• Τουλάχιστον 6 συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες για εργαζόμενους με εξαήμερο

Παράλληλα, διατηρείται η αρχή της συνεννόησης εργοδότη και εργαζομένου ως προς τον χρόνο χορήγησης της άδειας, με δυνατότητα προσφυγής στην Επιθεώρηση Εργασίας σε περίπτωση διαφωνίας.

Λιγότερη γραφειοκρατία – Αλλαγές στο “Εργάνη”

Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται και στο διοικητικό σκέλος. Από το 2026:

• Καταργείται η υποχρέωση προαναγγελίας της άδειας στο σύστημα “Εργάνη”

• Καθιερώνεται απολογιστική καταχώριση, η οποία θα πραγματοποιείται εντός του επόμενου μήνα από τη χορήγηση της άδειας

Η αλλαγή αυτή μειώνει το διοικητικό βάρος για τις επιχειρήσεις, χωρίς να περιορίζεται η δυνατότητα ελέγχου από τις αρμόδιες αρχές.

Τι δεν αλλάζει στο δικαίωμα της άδειας

Παρά τις νέες ρυθμίσεις:

• Δεν αλλάζει η διάρκεια της ετήσιας άδειας

• Δεν επηρεάζονται οι προβλέψεις που συνδέονται με την προϋπηρεσία

• Η κανονική άδεια παραμένει αδιαπραγμάτευτο δικαίωμα και δεν μπορεί να αντικατασταθεί με χρηματική αποζημίωση, παρά μόνο σε περίπτωση λύσης της εργασιακής σχέσης

Εξακολουθεί επίσης να ισχύει η διάταξη σύμφωνα με την οποία τουλάχιστον το 50% των εργαζομένων κάθε επιχείρησης πρέπει να λαμβάνει την άδειά του την περίοδο Μαΐου – Σεπτεμβρίου, παρά τις επιφυλάξεις που έχουν διατυπωθεί για την ευελιξία της συγκεκριμένης πρόβλεψης.

Το νέο πλαίσιο για τις ετήσιες άδειες επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ευελιξία και την προστασία των εργαζομένων, προσφέροντας περισσότερες επιλογές στη διαχείριση του χρόνου ανάπαυσης και ταυτόχρονα απλοποιώντας τις διοικητικές υποχρεώσεις των εργοδοτών, χωρίς να αλλοιώνεται ο προστατευτικός χαρακτήρας της εργατικής νομοθεσίας.

Όλα τα μυστικά γύρω από τις ετήσιες άδειες, σε 14 ερωταπαντήσεις που καλύπτουν κάθε πιθανή εκδοχή. Τα στοιχεία προέρχονται από τον οδηγό εργασιακών δικαιωμάτων τους Κέντρου Πληροφόρησης της ΓΣΕΕ και στηρίζεται στο νόμο 3302/2004.

1.     Ποιοι δικαιούνται ετήσια άδεια;

Η ετήσια κανονική άδεια χορηγείται με αποδοχές σε όλους τους μισθωτούς που συνδέονται με τον εργοδότη με σύμβαση ή σχέση εργασίας αορίστου ή ορισμένου χρόνου αλλά και στους μισθωτούς που απασχολούνται καθημερινά λιγότερες ώρες από το συνηθισμένο ή το νόμιμο ωράριο της ημερήσιας εργασίας τους (μερικώς απασχολούμενοι).

2.     Τι είναι η αναλογική άδεια;

Ως βάση χορήγησης της ετήσιας άδειας με αποδοχές των εργαζομένων λαμβάνεται υπόψη το ημερολογιακό έτος, ενώ οι εργαζόμενοι δικαιούνται να λάβουν αναλογική άδεια από τον πρώτο μήνα απασχόλησής τους.  Η άδεια αυτή χορηγείται από τον εργοδότη αναλογικώς (ποσοστό) µε βάση το χρονικό διάστημα που απασχολήθηκε ο εργαζόμενος στον εργοδότη αυτό. Η αναλογία της χορηγούμενης αδείας υπολογίζεται βάσει ετήσιας άδειας 20 εργάσιμων ημερών επί πενθημέρου και 24 εργάσιμων ημερών, επί εξαήμερου, η οποία αντιστοιχεί σε 12 μήνες συνεχούς απασχόλησης

3.     Ο χρόνος χορήγησης της ετήσιας αδείας;

Η άδεια χορηγείται κατόπιν συμφωνίας μεταξύ μισθωτών και εργοδότη. Οι μισοί τουλάχιστον από τους μισθωτούς πρέπει να λαμβάνουν άδεια μέσα στο χρονικό διάστημα από 1 Μαΐου μέχρι 30 Σεπτεμβρίου και ο εργοδότης υποχρεούται να τη χορηγήσει εντός διμήνου από τότε που υποβάλει ο εργαζόμενος σχετικό αίτημα για την λήψη της.

4.     Υπάρχει δυνατότητα μεταφοράς;

Η δυνατότητα μεταφοράς της ετήσιας κανονικής άδειας παρατείνεται μέχρι το πρώτο τρίμηνο του επόμενου ημερολογιακού έτους (έως 31 Mαρτίου). Σε περίπτωση που παρέλθει και το πρώτο τρίμηνο του επόμενου έτους, η αξίωση για την άδεια μετατρέπεται σε χρηματική.

5.     Ποια είναι η άδεια για το πρώτο ημερολογιακό έτος απασχόλησης;

Ο μισθωτός δικαιούται να λάβει ετήσια κανονική άδεια από το πρώτο ημερολογιακό έτος απασχόλησης (έτος πρόσληψης) κατ’ αναλογία του χρόνου απασχόλησης που συμπληρώνει αυτός στον εργοδότη, χωρίς να απαιτείται και η συμπλήρωση ορισμένου χρόνου υπηρεσίας. Η αναλογία αυτή είναι 2 ημέρες άδειας για κάθε μήνα εργασιακής σχέσης, είτε πρόκειται για πενθήμερη, είτε για εξαήμερη απασχόληση και υπολογίζεται με βάση ετήσια άδεια 24 εργασίμων ημερών (επί εξαήμερου) και με βάση ετήσια άδεια 20 εργασίμων ημερών (επί πενθημέρου). 

6.     Η άδεια για το δεύτερο ημερολογιακό έτος.

Και για το δεύτερο ημερολογιακό έτος, ο μισθωτός δικαιούται να λάβει τμηματικά την άδειά του, η οποία αναλογεί στο χρόνο απασχόλησής του στο δεύτερο αυτό έτος, στον οικείο εργοδότη. Η αναλογία της άδειας υπολογίζεται εκ νέου, όπως και κατά το πρώτο ημερολογιακό έτος, µε βάση τις 20 ημέρες επί πενθημέρου και τις 24 ημέρες επί εξαημέρου. Κατά το δεύτερο ημερολογιακό έτος και από το χρονικό σημείο συμπλήρωσης 12 μηνών απασχόλησης, η άδεια επαυξάνεται κατά μία ημέρα, δηλαδή αυξάνεται στις 21 ημέρες επί πενθημέρου και 25 ημέρες επί εξαημέρου.

7.     Η άδεια για το τρίτο ημερολογιακό έτος

Για το τρίτο ημερολογιακό έτος, η άδεια ανέρχεται σε 21 ή 22 ημέρες επί πενθημέρου και σε 25 ή 26 επί εξαήμερου, αναλόγως εάν ο συγκεκριμένος εργαζόμενος κατά το χρονικό σημείο λήψης της άδειας έχει ή όχι συμπληρώσει 24 μήνες απασχόλησης στον ίδιο εργοδότη. Στην περίπτωση αυτή, οι εργαζόμενοι δικαιούνται να λάβουν ολόκληρη την άδειά τους η οποία αφορά το ημερολογιακό έτος. Επισημαίνεται ότι οι μισθωτοί της κατηγορίας αυτής δικαιούνται να λάβουν άδεια σε οποιοδήποτε χρονικό σημείο του ημερολογιακού έτους, ακόμη και στις αρχές αυτού.

8.     Ποιες είναι οι ημέρες που υπολογίζονται στην άδεια;

Στην άδεια υπολογίζονται μόνο οι εργάσιμες ημέρες. Δεν συμπεριλαμβάνονται οι Κυριακές, οι αργίες και οι ημέρες ασθενείας (κατά τις οποίες ο μισθωτός παρέμεινε στο σπίτι του ή νοσηλεύτηκε σε νοσοκομείο), που εμπίπτουν στο διάστημα της άδειας. Για τους μισθωτούς πενθήμερης εργασίας δεν περιλαμβάνεται στον αριθμό ημερών αδείας, η ημέρα της εβδομάδας κατά την οποία δεν παρέχουν εργασία λόγω πενθημέρου (ρεπό).

9.     Επιτρέπεται η απόλυση κατά την διάρκεια της άδειας;

Η καταγγελία σύμβασης απαγορεύεται κατά τη διάρκεια της άδειας του μισθωτού από τον εργοδότη. Η απαγόρευση είναι απόλυτη και δεν επιτρέπει την απόλυση για οποιοδήποτε λόγο. Σε περίπτωση που γίνει θεωρείται άκυρη.

10.   Ποιες είναι οι αποδοχές εργαζομένου κατά την άδεια;

Κατά τη διάρκεια της άδειας ο μισθωτός δικαιούται να λάβει από τον εργοδότη τις «συνήθεις αποδοχές» που θα ελάμβανε αν πραγματικά απασχολούνταν στην επιχείρηση κατά τον αντίστοιχο χρόνο της άδειάς του. Στην έννοια των συνήθων αποδοχών περιλαμβάνεται οτιδήποτε καταβάλλεται στο μισθωτό τακτικά και μόνιμα ως αντάλλαγμα της εργασίας του, δηλαδή τόσο ο πάγιος μισθός ή το ημερομίσθιο, όσο και κάθε είδους πρόσθετες συμπληρωματικές παροχές, είτε σε χρήμα είτε σε είδος (όπως π.χ. τροφή, κατοικία, ποσοστά, επιδόματα κλπ.). Εκτός από τις αποδοχές της άδειας, ο μισθωτός δικαιούται και επίδομα αδείας. Το επίδομα αδείας δεν μπορεί να υπερβεί για όσους αμείβονται με μισθό το μισό μισθό και για όσους αμείβονται με ημερομίσθιο τα 13 ημερομίσθια.

11.    Πότε πρέπει να καταβάλλονται οι αποδοχές αδείας και επιδόματος αδείας;

Τόσο οι αποδοχές αδείας όσο και το επίδομα αδείας προκαταβάλλονται στον μισθωτό κατά την έναρξη της αδείας του και δεν συμψηφίζονται με ανώτερες των νόμιμων καταβαλλόμενες αποδοχές.

12.     Πότε διπλασιάζονται οι αποδοχές αδείας;

Αν από υπαιτιότητα του εργοδότη δεν χορηγηθεί η άδεια μέχρι 31/3 της επόμενης χρονιάς, ο εργαζόμενος δικαιούται τις αποδοχές άδειας αυξημένες στο 100%.Δεν διπλασιάζεται όμως το επίδομα άδειας.

13.      Επιτρέπεται η εργασία κατά την άδεια;

Η απασχόληση του μισθωτού απαγορεύεται κατά τη διάρκεια της άδειάς του.

14.      Τι γίνεται με την άδεια όταν λήξει η σύμβαση εργασίας;

Εάν λήξει η σύμβαση εργασίας με οποιονδήποτε τρόπο (απόλυση, παραίτηση, θάνατος εργαζόμενου, λήξη σύμβασης ορισμένου χρόνου), και ο εργαζόμενος δεν είχε πάρει την κανονική του άδεια που του οφείλεται, τότε δικαιούται τις αποδοχές τις οποίες θα έπαιρνε αν του είχε χορηγηθεί η άδεια. Οι εργαζόμενοι δικαιούνται αποζημίωση άδειας και επίδομα άδειας, αναλόγως προς τον χρόνο υπηρεσίας

• Δικαιούχοι της εν λόγω άδειας, πέραν των χήρων και των άγαμων γονέων που έχουν την επιμέλεια του τέκνου (όπως προβλέπεται ρητά από τη νομοθετική ρύθμιση) είναι και οι εργαζόμενοι γονείς, ή τρίτα πρόσωπα, που τους έχει ανατεθεί η κατ’ αποκλειστικότητα άσκηση της γονικής μέριμνας του προσώπου του τέκνου/παιδιού με δικαστική απόφαση.
• Δικαιούχοι της άδειας μονογονεϊκών οικογενειών είναι επίσης και οι γονείς στους οποίους έχει ανατεθεί η κατ’ αποκλειστικότητα άσκηση της επιμέλειας του προσώπου του τέκνου τους, με δικαστική απόφαση ή με έγγραφη συμφωνία λύσης του γάμου ή του συμφώνου συμβίωσης, ή σε περίπτωση διακοπής της συμβίωσης των συζύγων ή των μερών του συμφώνου συμβίωσης, ή ακύρωσης του γάμου.

Τι προβλέπει ο ν. 4848/2021

Υπενθυμίζεται ότι η ρύθμιση του άρθρου 45 του Ν. 4848/2021 προβλέπει ότι «Στους εργαζόμενους γονείς, κατά την έννοια του άρθρου 33, που έχουν χηρέψει και στον άγαμο γονέα που έχει την αποκλειστική επιμέλεια παιδιού, χορηγείται άδεια έξι (6) εργάσιμων ημερών ετησίως, με αποδοχές, επιπλέον αυτής που δικαιούνται από άλλες διατάξεις. Γονέας με τρία (3) παιδιά ή περισσότερα, δικαιούται άδειας οκτώ (8) εργάσιμων ημερών ετησίως»

ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕ ΤΗΝ ΑΔΕΙΑ ΜΕ ΟNLINE ΕΦΑΡΜΟΓΗ

Οι εργαζόμενοι έχουν την δυνατότητα μέσω της online εφαρμογής που έχει δημιουργήσει το ΚΕΠΕΑ στην ιστοσελίδα του να υπολογίσουν μόνοι τους την άδεια που δικαιούνται στους παρακάτω συνδέσμους:

Για πλήρη απασχόληση:

https://www.kepea.gr/calc-epidoma-adeias.php

Για εκ περιτροπής απασχόληση:

https://www.kepea.gr/calc-adeia-ek-peritropis.php

Το ΚΕΠΕΑ/ΓΣΕΕ τώρα και στο κινητό σου.

https://www.kepea.gr/katevaste-tin-app-efarmogi-tou-kepea

Εάν έχετε Android Smartphone μπορείτε να το κατεβάσετε από το Play Store (https://play.google.com/store/apps/details?id=gr.gsee.kepea) ενώ εάν έχετε iPhone από το App Store κάνοντας μία απλή αναζήτηση το «ΚΕΠΕΑ ΓΣΕΕ»

Α. ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΕΤΗΣΙΑΣ ΑΔΕΙΑΣ ΑΝΑΨΥΧΗΣ ΜΕ ΚΑΝΟΝΕΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΤΑΞΕΩΣ

Οι διατάξεις του θεσμικού πλαισίου που αφορούν στην ετήσια άδεια αναψυχής των εργαζομένων είναι δημοσίας τάξεως, με συνέπεια να μην επιτρέπεται και να είναι άκυρη κάθε αντίθετη ρητή ή σιωπηρή συμφωνία, καθώς και η παραίτηση του εργαζόμενου από τις σχετικές αξιώσεις.

Κατά τη διάρκεια της ετήσιας άδειας αναψυχής απαγορεύεται η απόλυση του εργαζόμενου.

Επίσης, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, κατά τη διάρκεια της ετήσιας άδειας αναψυχής οι τηλεργαζόμενοι έχουν δικαίωμα αποσύνδεσης, δηλαδή έχουν δικαίωμα να απέχουν πλήρως από την παροχή της εργασίας τους και ιδίως, να μην επικοινωνούν ψηφιακά και να μην απαντούν σε τηλεφωνήματα, μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή σε οποιασδήποτε μορφής επικοινωνία.

Β. ΧΡΟΝΟΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΤΗΣΙΑΣ ΑΔΕΙΑΣ

1. Η ετήσια άδεια του εργαζόμενου χορηγείται σε συνεννόηση με τον εργοδότη ως προς το χρόνο χορήγησής της και σε κάθε περίπτωση εντός διμήνου από την υποβολή σχετικού αιτήματος από τον εργαζόμενο.

2. Οι μισοί τουλάχιστον εργαζόμενοι μιας επιχείρησης πρέπει να πάρουν την άδεια μέσα στο χρονικό διάστημα από 1 Μαΐου μέχρι 30 Σεπτεμβρίου.

3. Οι εργοδότες οι οποίοι απασχολούν εργαζόμενους, που προστατεύουν παιδιά έως 16 ετών (φυσικά ή υιοθετημένα) και παιδιά άνω των 16 ετών με αναπηρία υποχρεούνται κατά τον προγραμματισμό του χρόνου χορήγησης των ετήσιων αδειών απουσίας του προσωπικού τους να λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες των εργαζομένων αυτών.

4. Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, δίνεται η δυνατότητα μεταφοράς της ετήσιας κανονικής άδειας μέχρι το πρώτο τρίμηνο του επόμενου ημερολογιακού έτους. Σε περίπτωση που παρέλθει και το πρώτο τρίμηνο του επόμενου έτους, η αξίωση για την άδεια μετατρέπεται σε χρηματική. Επομένως, η ετήσια άδεια για το έτος 2022 πρέπει να χορηγηθεί το αργότερο μέχρι το τέλος Μαρτίου 2023.

Γ. ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΕΤΗΣΙΑΣ ΑΔΕΙΑΣ

1. Η χορήγηση της ετήσιας άδειας με αποδοχές των εργαζομένων υπολογίζεται με βάση το ημερολογιακό έτος.

2. Ο εργαζόμενος δικαιούται αναλογία χρόνου ετήσιας άδειας από την έναρξη της απασχόλησής του σύμφωνα με το εβδομαδιαίο σύστημα εργασίας του (πενθήμερο ή εξαήμερο), χωρίς να απαιτείται να συμπληρώσει συγκεκριμένο διάστημα προϋπηρεσίας στον εργοδότη του.

3. Συγκεκριμένα, κατά το πρώτο ημερολογιακό έτος που προσελήφθη ο εργαζόμενος, ο εργοδότης υποχρεούται να του χορηγήσει το αργότερο μέχρι 31 Μαρτίου του επόμενου έτους, αναλογία των ημερών αδείας που δικαιούται από την πρόσληψή του μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του συγκεκριμένου ημερολογιακού έτους, σύμφωνα με τους μήνες απασχόλησής του. Κάθε εργαζόμενος με σχέση εργασίας αορίστου ή ορισμένου χρόνου, δικαιούται από την έναρξη της εργασίας του μέχρι τη συμπλήρωση δωδεκαμήνου να λάβει το ποσοστό της αδείας του. Η αναλογία αυτή υπολογίζεται στη βάση των 20 εργασίμων ημερών ετήσιας άδειας για όσους εργάζονται πενθήμερο και των 24 εργασίμων ημερών για όσους εργάζονται εξαήμερο.

4. Κατά το δεύτερο ημερολογιακό έτος, αφού ο εργαζόμενος συμπληρώσει δωδεκάμηνη εργασία, δικαιούται άδεια 21 ημερών (πενθήμερη εργασία) και 25 ημερών (εξαήμερη εργασία).

5. Για το τρίτο και τα επόμενα εργασιακά έτη ο εργαζόμενος δικαιούται από την 1η Ιανουαρίου κάθε έτους την κανονική ετήσια άδειά του με αποδοχές, δηλαδή 22 ημέρες (πενθήμερη εργασία) και 26 ημέρες (εξαήμερη εργασία).

6. Μετά τη συμπλήρωση 10 ετών εργασίας στον ίδιο εργοδότη ή προϋπηρεσίας 12 ετών σε οποιοδήποτε εργοδότη ο εργαζόμενος δικαιούται άδεια 25 εργασίμων ημερών (πενθήμερη εργασία) και 30 εργασίμων ημερών (εξαήμερη εργασία).

7. Μετά την συμπλήρωση 25ετούς υπηρεσίας σε οποιοδήποτε εργοδότη οι εργαζόμενοι δικαιούνται μία επιπλέον ημέρα αδείας, δηλαδή 26 ημέρες (πενθήμερη εργασία) και 31 μέρες (εξαήμερη εργασία).

8. Στις ημέρες της ετήσιας άδειας υπολογίζονται μόνο οι εργάσιμες ημέρες. Ως εκ τούτου δεν περιλαμβάνονται οι Κυριακές, οι επίσημες αργίες, οι κατ’ έθιμον αργίες, οι ημέρες ασθένειας και οι ειδικές άδειες που προβλέπονται από άλλες διατάξεις εάν συμπέσουν με αυτήν (πχ άδεια γάμου, άδεια γέννησης τέκνου, άδεια μητρότητας)

Δ. ΤΡΟΠΟΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΤΗΣΙΑΣ ΑΔΕΙΑΣ

1. Ο βασικός κανόνας είναι ότι η ετήσια άδεια χορηγείται συνεχόμενα και για το σύνολο των ημερών που δικαιούται ο εργαζόμενος ανάλογα με την προϋπηρεσία του.

2. Σε περίπτωση που ισχύουν ευνοϊκότεροι όροι (πχ από ΣΣΕ, Κανονισμό Εργασίας, επιχειρησιακή συνήθεια ή έθιμο) ως προς την ετήσια άδεια των εργαζομένων και το επίδομα αδείας αυτοί υπερισχύουν.

3. Όλα τα στοιχεία που αφορούν στη χορήγηση της ετήσιας άδειας των εργαζομένων καταχωρούνται υποχρεωτικά από τον εργοδότη στο Πληροφοριακό Σύστημα ΕΡΓΑΝΗ μέσω της υποβολής του Εντύπου Ε11 (γνωστοποίηση στοιχείων ετήσιας κανονικής άδειας).

4. Στο Έντυπο Ε11 καταχωρίζονται τον Απρίλιο κάθε έτους τα στοιχεία των εργαζομένων που έλαβαν την ετήσια άδεια και το επίδομα αδείας κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος και έχουν καταχωρισθεί στο ειδικό Βιβλίο Αδειών.

Ως προς την κατάτμηση της άδειας:

1. Επιτρέπεται κατ` εξαίρεση, η κατάτμηση του χρόνου αδείας εντός του ίδιου ημερολογιακού έτους σε δύο περιόδους, εξαιτίας ιδιαίτερα σοβαρής ή επείγουσας ανάγκης της επιχείρησης. Σε κάθε περίπτωση η πρώτη περίοδος της αδείας δεν μπορεί να περιλαμβάνει λιγότερες των έξι (6) εργασίμων ημερών σε εξαήμερη εβδομαδιαία εργασία και των πέντε (5) εργασίμων ημερών σε πενθήμερη εβδομαδιαία εργασία ή των δώδεκα (12) εργασίμων ημερών, εφόσον αφορά ανηλίκους που εργάζονται νόμιμα.

2. Μετά από έγγραφη αίτηση του εργαζόμενου προς τον εργοδότη. η κατάτμηση του χρόνου αδείας επιτρέπεται και σε περισσότερες των δύο περιόδους, από τις οποίες η μία πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον δώδεκα (12) εργάσιμες ημέρες σε εξαήμερη εβδομαδιαία εργασία και δέκα (10) εργάσιμες ημέρες, σε πενθήμερη, ή δώδεκα (12) εργάσιμες ημέρες, εφόσον αφορά ανηλίκους που εργάζονται νόμιμα.

3. Ειδικά, σε περιπτώσεις επιχειρήσεων που απασχολούν τακτικό και εποχικό προσωπικό και παρουσιάζουν ιδιαίτερη σώρευση εργασίας που οφείλεται στο είδος ή στο αντικείμενο εργασιών τους, σε συγκεκριμένη χρονική περίοδο του έτους, για το τακτικό προσωπικό, ο εργοδότης δύναται να χορηγεί το τμήμα της αδείας των 10 εργασίμων ημερών επί πενθημέρου ή 12 επί εξαημέρου, οποτεδήποτε εντός του ημερολογιακού έτους.

4. Επισημαίνεται ότι η αίτηση αυτή του εργαζόμενου, καθώς και η απόφαση του εργοδότη, αν και δεν απαιτούν πλέον έγκριση από την αρμόδια υπηρεσία του ΣΕΠΕ, ωστόσο διατηρούνται στην επιχείρηση επί πέντε (5) έτη και οφείλουν να είναι στη διάθεση των Επιθεωρητών Εργασίας.

Ε. ΑΠΟΔΟΧΕΣ ΑΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΣ ΚΑΤΑΒΟΛΗΣ

1. Το επίδομα αδείας κατοχυρώθηκε περαιτέρω με το άρθρο 2 της Εθνικής Γενικής ΣΣΕ του 2010, το οποίο αναφέρει τα εξής:

«Ο μισθωτός που θεμελιώνει δικαίωμα κανονικής άδειας αναψυχής, αυτούσιας ή σε χρήμα δικαιούται να λάβει και το επίδομα άδειας, το οποίο αποτελεί τακτικές αποδοχές του, υπολογίζεται με τον ίδιο τρόπο που υπολογίζονται και οι αποδοχές άδειας και υπόκειται στους ίδιους κανόνες με αυτές.

Το επίδομα άδειας ισούται με το σύνολο των πράγματι καταβαλλόμενων τακτικών συνήθων αποδοχών της άδειας, με τον περιορισμό ότι δεν μπορεί να υπερβαίνει τις αποδοχές 15 ημερών γι’ αυτούς που αμείβονται με μηνιαίο μισθό και 13 ημερών γι’ αυτούς που αμείβονται με ημερομίσθιο ή κατά μονάδα εργασίας ή με ποσοστά ή και με άλλο τρόπο.

Το αντίστοιχο επίδομα άδειας προκαταβάλλεται κατά τη λήψη της άδειας αναψυχής ή τμήματος αυτής μαζί με τις αποδοχές αδείας.

Γενικές ή ειδικές διατάξεις νόμων, διαταγμάτων, υπουργικών αποφάσεων, συλλογικών συμβάσεων εργασίας, διαιτητικών αποφάσεων, κανονισμών εργασίας και λοιπών κανονιστικών πράξεων, που καθορίζουν ευνοϊκότερους τρόπους υπολογισμού, καταβολής και γενικά παροχής του επιδόματος άδειας υπερισχύουν και διατηρούνται σε ισχύ.

Το άρθρο 6 της ΕΓΣΣΕ 1997 για τη χορήγηση του επιδόματος άδειας σε περίπτωση πρόωρης λύσης της σχέσης εργασίας εξακολουθεί να ισχύει , διαγραφομένων των λέξεων «πριν ο μισθωτός συμπληρώσει παρά τω αυτώ εργοδότη δωδεκάμηνον συνεχή απασχόλησιν», λόγω της μεταγενέστερης τροποποίησης των προϋποθέσεων για τη λήψη άδειας».

2. Στην περίπτωση που ο εργοδότης δεν χορηγεί την άδεια που αιτήθηκε ο εργαζόμενος έως το τέλος Μαρτίου του επόμενου ημερολογιακού έτους, οφείλει να καταβάλει τις αποδοχές του οφειλόμενου χρόνου αδείας με προσαύξηση 100%, συν το επίδομα αδείας.

Τα σωματεία, τα κατά τόπους Εργατικά Κέντρα και οι Ομοσπονδίες δύναμης της ΓΣΕΕ είναι σε επαγρύπνηση για τις καταγγελίες των εργαζομένων.

Η ΓΣΕΕ θα συνεχίσει να έχει στη διάθεση των συνδικάτων και των εργαζομένων σε όλη την επικράτεια για κάθε ζήτημα πληροφόρησης, στήριξης και συλλογικής δράσης:

α) το Κέντρο Πληροφόρησης Εργαζομένων και Ανέργων της ΓΣΕΕ, ΚΕΠΕΑ/ ΓΣΕΕ
www.kepea.gr

β) το Δίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης & Συμβουλευτικής Εργαζομένων και Ανέργων του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ,ΙΝΕ/ΓΣΕΕ
https://www.inegsee.gr/diktio-ipiresion-pliroforisis-simvouleftikis-ergazomenon-anergon/