Το 68% των ερωτηθέντων στον κλάδο των τηλεπικοινωνιών πιστεύουν ότι δεν κάνουν ό,τι είναι απαραίτητο για να διαχειριστούν τις ακούσιες συνέπειες της τεχνητής νοημοσύνης, ενώ το 74% αναφέρουν ότι χρειάζεται να αναλάβουν περισσότερες δράσεις για να μετριάσουν τους «κακόβουλους παράγοντες», που θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν την τεχνητή νοημοσύνη για να υποστηρίξουν επιθέσεις στον κυβερνοχώρο και άλλες επιζήμιες δραστηριότητες. Την ίδια στιγμή, το 53% των συμμετεχόντων εκτιμούν ότι το κόστος των παραβιάσεων στον κυβερνοχώρο, θα διαμορφωθεί εν τέλει σε περισσότερα από $3 εκατ. για τον οργανισμό τους για το 2023, καταγράφοντας αύξηση 40% σε σχέση με το 2022.

Η επίδραση της τεχνητής νοημοσύνης οδηγεί, επίσης, σε ενίσχυση των κινδύνων που συνδέονται με το ρυθμιστικό περιβάλλον, οι οποίοι βρίσκονται, για το 2024, στην ένατη από τη 10η θέση. Η έκθεση τονίζει ότι εγείρονται ερωτήματα ως προς τη μελλοντική νομοθεσία για την τεχνητή νοημοσύνη, δημιουργώντας αβεβαιότητες για τον κλάδο των τηλεπικοινωνιών. Οι πιέσεις αυτές, ενισχύονται από τις αποκλίσεις μεταξύ των διαφόρων εθνικών πολιτικών και κατευθυντήριων γραμμών για την τεχνητή νοημοσύνη.

Προσέλκυση και διακράτηση ταλέντων

Η ανεπαρκής διαχείριση του ανθρώπινου ταλέντου και των δεξιοτήτων, εμφανίζεται για πρώτη φορά μεταξύ των 10 κορυφαίων κινδύνων για τις εταιρείες τηλεπικοινωνιών, καταλαμβάνοντας την τρίτη θέση. Και πάλι, αυτό συνδέεται και με την εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης. Με τις αναμενόμενες εξελίξεις, τόσο στην GenAI, όσο και στο edge computing, η ζήτηση για ψηφιακές δεξιότητες αυξάνεται διαρκώς. Επιπλέον, η έλλειψη μηχανικών δικτύου αποτελεί μία από τις πιο άμεσες προκλήσεις για τον κλάδο.

Η τάση αυτή, επιδεινώνεται από τις οικονομικές πιέσεις, οι οποίες απειλούν τη μελλοντική γενιά ταλέντων. Περισσότεροι από τους μισούς (55%) εργοδότες στον κλάδο των τηλεπικοινωνιών, που συμμετείχαν στην έρευνα, έχουν προχωρήσει σε πάγωμα των προσλήψεων – σχεδόν διπλάσιο ποσοστό από αυτό που καταγράφηκε στο σύνολο των κλάδων της οικονομίας (28%). Συγχρόνως, το 61% των εταιρειών τηλεπικοινωνιών αναφέρουν ότι αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη διακράτηση ταλέντων, εξαιτίας των περικοπών μισθών και παροχών, στο πλαίσιο των προσπαθειών μείωσης του κόστους.

Οι καταναλωτές αναζητούν καλύτερα πακέτα συμφωνιών

Υποχωρώντας οριακά, στη δεύτερη θέση της κατάταξης, η ανταπόκριση των εταιρειών τηλεπικοινωνιών στις ανάγκες των καταναλωτών στη διάρκεια της κρίσης αυξημένου κόστους ζωής, παραμένει κορυφαία πρόκληση για το 2024. Ενώ μόνο το 16% των καταναλωτών μειώνουν τις δαπάνες τους για σταθερή και κινητή συνδεσιμότητα, πολλοί αναζητούν καλύτερες προσφορές – με 60% να αναφέρουν ότι εξαιτίας του αυξημένου κόστους ζωής, είναι πιο πιθανό να αναζητήσουν στην αγορά καλύτερες προσφορές. Το ποσοστό των νοικοκυριών που επισκέπτονται ιστότοπους σύγκρισης τιμών ή συμβουλεύονται φίλους και συγγενείς, αυξήθηκε από 19% το 2022, σε 30% το 2023.

Οι 10 κορυφαίοι κίνδυνοι που περιλαμβάνονται στην έκθεση για το 2024, είναι:

1. Υποτίμηση των μεταβαλλόμενων απαιτήσεων για ιδιωτικότητα, ασφάλεια και εμπιστοσύνη
2. Ανεπαρκής ανταπόκριση στις ανάγκες των καταναλωτών, κατά τη διάρκεια της κρίσης κόστους ζωής
3. Ανεπαρκής διαχείριση ταλέντων και δεξιοτήτων
4. Κακή διαχείριση της ατζέντας για τη βιώσιμη ανάπτυξη
5. Αποτυχία αξιοποίησης νέων επιχειρηματικών μοντέλων
6. Ανεπαρκής ποιότητα δικτύου και πρόταση αξίας
7. Αποτυχία βελτίωσης της κουλτούρας και των τρόπων εργασίας του ανθρώπινου κεφαλαίου
8. Αναποτελεσματική συνεργασία με εξωτερικά οικοσυστήματα
9. Αδυναμία προσαρμογής στο μεταβαλλόμενο ρυθμιστικό τοπίο
10. Αποτυχία μεγιστοποίησης της αξίας των υποδομών

Αναφερόμενος στην έκθεση, ο κ. Γιώργος Αποστολάκης, Εταίρος, Συμβουλευτικές Υπηρεσίες EY Ελλάδος, Επικεφαλής Τομέα Τεχνολογίας, Media και Τηλεπικοινωνιών (TMT) της ΕΥ στην Ελλάδα και στον Νότιο Τομέα της περιοχής της Κεντρικής, Ανατολικής, Νοτιοανατολικής Ευρώπης και Κεντρικής Ασίας (CESA) της ΕΥ Ελλάδος, δήλωσε: «Οι κίνδυνοι ασφάλειας δεδομένων που φέρνει η υιοθέτηση νέων τεχνολογιών όπως η GenAI, σε συνδυασμό με τις εντεινόμενες ελλείψεις σε ανθρώπινο δυναμικό με κρίσιμες δεξιότητες, αλλά και την πίεση στους καταναλωτές από τον υψηλό πληθωρισμό και την ακρίβεια, δημιουργούν ένα νέο περιβάλλον για τις εταιρείες τηλεπικοινωνιών το 2024. Για να διαχειριστούν αυτό το τοπίο, θα πρέπει να επενδύσουν σε νέα επιχειρηματικά μοντέλα, να βελτιώσουν τις υποδομές δικτύου και να δώσουν έμφαση στην εκπαίδευση των ανθρώπων τους, ώστε να μπορέσουν να διαμορφώσουν μία νέα πρόταση αξίας, τόσο για τους πελάτες τους, όσο και εσωτερικά, στον ίδιο τον οργανισμό, ενισχύοντας έτσι την εμπιστοσύνη».  

Ο κ. Λάμπρος Ίσκος, Εταίρος στο Τμήμα Technology Consulting της ΕΥ Ελλάδος, σημείωσε: «Είναι εύλογο οι προκλήσεις που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη να βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα των στελεχών του κλάδου των τηλεπικοινωνιών για το 2024. Δεν πρέπει, ωστόσο, να υποτιμάται η κρισιμότητα και άλλων ζητημάτων που θα απασχολήσουν τον κλάδο, όπως οι συνεπαγόμενες αλλαγές στο ρυθμιστικό περιβάλλον, η ποιότητα του δικτύου και η ανάγκη στήριξης των καταναλωτών σε μία περίοδο μείωσης του διαθέσιμου εισοδήματος. Παράλληλα, για να αντιμετωπίσουν τις ελλείψεις σε κρίσιμες δεξιότητες που θα είναι απαραίτητες για τη δημιουργία προστιθέμενης αξίας, οι εταιρείες του κλάδου θα πρέπει να αναζητήσουν νέους τρόπους διαχείρισης του ανθρώπινου δυναμικού και να δώσουν έμφαση στην εκπαίδευση και την επανακατάρτιση των ανθρώπων τους, αλλά και την προσέλκυση ταλαντούχων νέων στελεχών».  

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, οι δέκα κορυφαίοι κίνδυνοι, που περιλαμβάνονται στην κατάταξη του 2023, είναι:

-Ανεπαρκής ανταπόκριση στις ανάγκες των πελατών σε ένα περιβάλλον αυξανόμενου κόστους ζωής
-Υποτίμηση των μεταβαλλόμενων απαιτήσεων ως προς την ασφάλεια και την εμπιστοσύνη
-Αδυναμία βελτίωσης της κουλτούρας και των τρόπων εργασίας
-Κακή διαχείριση της ατζέντας για τη βιώσιμη ανάπτυξη
-Αδυναμία επιτάχυνσης της αποτελεσματικότητας μέσω της ψηφιοποίησης
-Αδυναμία ενίσχυσης της ανθεκτικότητας και της εμβέλειας των υποδομών
-Αδυναμία αξιοποίησης νέων επιχειρηματικών μοντέλων
-Αδυναμία μεγιστοποίησης της αξίας των υποδομών
-Αναποτελεσματική συνεργασία με εξωτερικά οικοσυστήματα
-Αδυναμία προσαρμογής στο μεταβαλλόμενο ρυθμιστικό περιβάλλον.

Αναλυτικότερα, ενώ η αξιοπιστία του δικτύου παραμένει ένα σημείο που απασχολεί ιδιαίτερα τους καταναλωτές, η ανθεκτικότητα και η εμβέλεια των υποδομών, η οποία βρισκόταν στην πρώτη θέση της κατάταξης από την έναρξη της πανδημίας COVID-19, βρέθηκε στην πέμπτη θέση, καθώς άλλες προκλήσεις γίνονται ακόμη πιο πιεστικές, σύμφωνα με έρευνα της EY.

Η υποτίμηση των μεταβαλλόμενων απαιτήσεων ως προς την ασφάλεια και την εμπιστοσύνη έχει ανέβει από την τρίτη στη δεύτερη θέση της κατάταξης των κινδύνων για τις τηλεπικοινωνίες το 2023, με το 76% των εταιρειών τηλεπικοινωνιών να αναφέρουν αύξηση των επιθέσεων στον κυβερνοχώρο από χρόνο σε χρόνο.

Η έρευνα αναδεικνύει έλλειψη ευθυγράμμισης μεταξύ των αυξημένων επιπέδων τρωτότητας και του ελέγχου, που ασκούν τα διοικητικά συμβούλια, καθώς το 39% των επικεφαλής της ασφάλειας πληροφοριών των εταιρειών τηλεπικοινωνιών (CISOs) πιστεύουν ότι η ασφάλεια δε θεωρείται επαρκώς μέρος των στρατηγικών επενδύσεων. Επιπλέον, τα τμήματα ασφαλείας πληροφοριών υπονομεύονται από την απομόνωση από την υπόλοιπη επιχείρηση, παρά την ενίσχυση του ρόλου τους κατά τη διάρκεια της πανδημίας (υπογραμμίζεται από το 58% των CISO των εταιρειών τηλεπικοινωνιών). Λιγότερο από το ένα τρίτο (31%) των CISO πιστεύουν ότι οι σχέσεις τους με τις ομάδες ανάπτυξης προϊόντων χαρακτηρίζονται από μέτρια ή υψηλά επίπεδα εμπιστοσύνης.

Το ζήτημα αυτό επιδεινώνεται από την αυξανόμενη ανησυχία μεταξύ των καταναλωτών, καθώς η πανδημία έχει εντείνει τους προϋπάρχοντες φόβους τους σχετικά με την αποκάλυψη προσωπικών δεδομένων. Πράγματι, το 46% των καταναλωτών πιστεύουν ότι είναι αδύνατο να διατηρήσουν τα προσωπικά τους δεδομένα ασφαλή όταν χρησιμοποιούν το διαδίκτυο.

Η έρευνα διαπιστώνει, επίσης, ότι η κακή διαχείριση της ατζέντας για τη βιώσιμη ανάπτυξη εξελίσσεται σε ολοένα και πιο επείγουσα απειλή για τον κλάδο, ανεβαίνοντας από την πέμπτη θέση, πέρυσι, στην τέταρτη θέση στην κατάταξη του 2023. Η ποιότητα των δημοσιοποιήσεων των τηλεπικοινωνιακών φορέων σχετικά με την κλιματική αλλαγή μειώνεται από χρόνο σε χρόνο, καθώς το 39% των ερωτηθέντων δε δημοσιοποιούν τη στρατηγική τους για την επίτευξη μηδενικού αποτυπώματος άνθρακα, το σχέδιο μετάβασής τους ή τη στρατηγική απαλλαγής από τις εκπομπές άνθρακα - παρά τις αυξανόμενες εκκλήσεις για ουσιαστική δράση από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη.

Οι προσδοκίες των πελατών στον τομέα της βιώσιμης ανάπτυξης εντείνονται, ασκώντας πίεση στους τηλεπικοινωνιακούς φορείς να ακολουθήσουν. Το 39% των καταναλωτών αναφέρουν ότι οι πάροχοι συνδέσεων πρέπει να λάβουν περισσότερα μέτρα ώστε να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα βιώσιμης ανάπτυξης, ενώ το 68% των μεγάλων επιχειρήσεων ενδιαφέρονται περισσότερο από πριν για τη χρήση της τεχνολογίας 5G στην επίτευξη των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης.

Στην τρίτη θέση της κατάταξης των κινδύνων των τηλεπικοινωνιών του 2023, για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, βρίσκεται η αδυναμία βελτίωσης της κουλτούρας του ανθρώπινου δυναμικού και των τρόπων εργασίας που αποτελεί έναν εξελισσόμενο κίνδυνο, καθώς οι απόψεις εργοδοτών και εργαζομένων συνεχίζουν να αποκλίνουν. Ενώ το 91% των υπαλλήλων στην τεχνολογία, τα μέσα μαζικής επικοινωνίας, την ψυχαγωγία και τις τηλεπικοινωνίες (TMT) θέλουν να εργάζονται εξ αποστάσεως για δύο ή περισσότερες ημέρες την εβδομάδα, το 25% των διοικήσεων του κλάδου πιστεύουν ότι οι άνθρωποί τους πρέπει να επιστρέψουν στο γραφείο πέντε ημέρες την εβδομάδα. Είναι ανησυχητικό ότι η απώλεια του ανθρώπινου δυναμικού αποτελεί μεγαλύτερη πρόκληση στον κλάδο των TMT: το 53% των ερωτηθέντων εργαζομένων στον κλάδο δηλώνουν ότι σκοπεύουν να εγκαταλείψουν τη σημερινή τους θέση μέσα στους επόμενους 12 μήνες, σε σύγκριση με έναν μέσο όρο 43% σε όλους τους κλάδους.