Η συμφωνία βασίζεται σε δύο πυλώνες, με τον πρώτο να προβλέπει τη δυνατότητα φορολογίας μέρους των εσόδων που έχουν οι 100 μεγαλύτερες πολυεθνικές επιχειρήσεις από τις χώρες, όπου έχουν παραχθεί αυτά. Ο δεύτερος πυλώνας προβλέπει τη φορολογία όλων των επιχειρήσεων – που έχουν τζίρο μεγαλύτερο από 750 εκατ. ευρώ. Η αναθεώρηση του χρονοδιαγράμματος έχει ως στόχο «να επιτρέψει μεγαλύτερη εμπλοκή των πολιτών, επιχειρήσεων και κοινοβουλίων που θα πρέπει τελικά να επικυρώσουν τη συμφωνία», αναφέρει ανακοίνωση του ΟΟΣΑ.

 Είναι σημαντικό η εφαρμογή της συμφωνίας να γίνει σωστά

«Θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε όσο το δυνατόν ταχύτερα για να ολοκληρώσουμε το έργο αυτό, αλλά θα πάρουμε και όσο χρόνο χρειάζεται για να είναι σωστοί οι κανόνες, οι οποίοι θα διαμορφώσουν τις διεθνείς φορολογικές ρυθμίσεις για τις επόμενες δεκαετίες. Είναι σημαντικό να γίνουν αυτές σωστά», δήλωσε ο γενικός γραμματέας του ΟΟΣΑ, Ματίας Κόρμαν.

Στόχος της συμφωνίας είναι να αποτραπεί η φοροδιαφυγή των μεγάλων πολυεθνικών επιχειρήσεων, μέσω της μεταφοράς των κερδών τους σε φορολογικούς παραδείσους.

Το νέο φορολογικό σύστημα έρχεται σε μία κρίσιμη φάση, όπου οι κυβερνήσεις πρέπει να έχουν αυξημένα έσοδα για να χρηματοδοτήσουν τις αυξημένες δαπάνες τους λόγω της ενεργειακής κρίσης.

“Όταν μερικές χώρες επιλέξουν (αυτόν τον ελάχιστο εταιρικό φόρο) και τον ενεργοποιήσουν, θα υπάρξουν όλο και περισσότερες χώρες που θα δουν ότι είναι προς το συμφέρον τους να τον εφαρμόσουν”, δήλωσε η Γέλεν σε μία συζήτηση με την υπουργό Οικονομικών του Καναδά Κρίστια Φρίλαντ στο Τορόντο.

Περίπου 136 χώρες συμφώνησαν στο πλαίσιο μιας παγκόσμιας συμφωνίας τον Οκτώβριο του 2021, ώστε να διασφαλίσουν ότι οι μεγάλες εταιρίες θα καταβάλλουν έναν ελάχιστο φόρο 15%, ώστε να γίνει πιο δύσκολο για τις ίδιες, να αποφύγουν την φορολογία.

Ωστόσο, ο φόρος αυτός δεν έχει ακόμη επιβληθεί σε οποιαδήποτε χώρα.

Ουγγαρία, Εσθονία και Ιρλανδία. Και οι τρεις τους αντιτίθενται στις προτάσεις για τη θέσπιση μίνιμουμ εταιρικού φόρου, επισκιάζοντας την μέχρι πρότινος ιστορική συμφωνία της συνάντησης του ΟΟΣΑ όσον αφορά τον εναρμονισμό της εταιρικής φορολόγησης ανά τον κόσμο.

Η αντίθεση των τριών χωρών αυτών που αποτελούν μόλις το 3,6% του πληθυσμού της ΕΕ είναι αρκετά σημαντική αφού μπορεί να χρειαστεί ομόφωνη απόφαση στην Ενωση για τη θέσπιση των νέων προτεινόμενων μέτρων.

Το πλάνο αυτό, το οποίο υποστηρίζεται ήδη από 130 χώρες θα θέσει μίνιμουμ 15% στον εταιρικό φόρο και θα εγκαθιδρύσει ένα νέο σύστημα διαφάνειας των εσόδων των πολυεθνικών. Η αντίδραση αυτή υπογραμμίζει την πιθανή ανάγκη για περαιτέρω ελαστικότητα και μελέτη ως προς την νέα πρόταση, τη στιγμή που το πλάνο θα συζητηθεί και στη συνάντηση των G20. 

Oι επόμενες σημαντικές ημερομηνίες για το θέμα είναι η 9η και 10η Ιουλίου όπου οι ΥΠΟΙΚ των G20 θα συναντηθούν στη Βενετία, η 15η και 16η Οκτωβρίου όπου θα συναντηθούν στην Ουάσινγκτον και η 30η και 31η Οκτωβρίου όπου οι ηγέτες των G20 θα συναντηθούν στη Ρώμη.

Στην Εσθονία την ίδια στιγμή το υπουργείο Οικονομικών της χώρας δημοσίευσε αναφορά στην οποία υπογράμμισε πως η χώρα δεν είναι έτοιμη να «υποστηρίξει ολοκληρωτικά» μια τέτοια απόφαση, ενώ ερωτούμενη από το Bloomberg η κυβέρνηση υποστήριξε πως «η συμφωνία είναι πολύ ασαφής για να τη δεχτούμε ως έχει».

Ο ΥΠΟΙΚ της Ιρλανδίας Πασκάλ Ντόνοχιου υπογράμμισε κι αυτός την αντίθεσή του στη συμφωνία. «Πρόκειται για ένα θέμα εθνικού ενδιαφέροντος για την Ιρλανδία και δεν υπάρχουν ξεκάθαρες γραμμές και δεδομένα στο κείμενο το οποίο μου παρουσιάστηκε», ανέφερε ενώ υπογράμμισε οπτιμιστικά πως «θα υπάρξει μια συμφωνία μέχρι το τέλος του έτους που πιστεύω θα εφαρμοστεί από την ΕΕ».

Η αλλαγή του φορολογικού πλάνου υπόσχεται να βοηθήσει τις χώρες προς διαμοιρασμό των γιγαντιαίων κερδών των τεχνολογικών κολοσσών όπως Facebook, Google και Amazon οι οποίες μέχρι τώρα δεν πληρώνουν (σχεδόν) καθόλου φόρους, μέσω φοροαποφυγής και φοροτεχνικών τακτικών. Το πρόγραμμα αναμένεται να εφαρμοστεί το 2023. Πολλές χώρες-κλειδί έχουν συμφωνήσει στο πρόγραμμα, όπως Ινδία, Κίνα, Τουρκία και άλλες, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ.

Η θέση της Ουγγαρίας

Ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Ορμπάν ο οποίος έχει μειώσει τον εταιρικό φόρο στο 9% αποκάλεσε το πλάνο ως «αφελές». Ο ίδιος υποστηρίζει πως οι τακτικές του, μείωσης της φορολόγησης, έχουν προσελκύσει μεγάλες επιχειρήσεις στη χώρα, όπως τη BMW και μερικές από τις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές κατασκευαστές μπαταριών. Αυτές οι επενδύσεις έχουν βοηθήσει και την κυβέρνηση Ορμπάν ο οποίος έχει πολλάκις αντιμαχηθεί με την ΕΕ για παραβίαση των ευρωπαϊκών νόμων, ιδιαίτερα όσον αφορά τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ+. 

Υπάρχουν, πάντως, κι άλλες απειλές όσον αφορά την επίτευξη ενός παγκόσμιου εταιρικού φορολογικού νόμου αφού υπάρχουν ερωτήματα για το πότε και πως θα αρθούν οι μονόπλευρες φορολογήσεις συγκεκριμένων χωρών προς τις επιχειρήσεις.

Μια άλλη απειλή αποτελεί και το Κογκρέσο των ΗΠΑ του οποίο η υπογραφή θα χρειαστεί πριν νομοθετηθεί μία τέτοια φορολογία. Το κόμμα των Δημοκρατικών του Προέδρου Μπάιντεν έχει μια πολύ μικρή πλειοψηφία στο Κογκρέσο, η οποία απειλείται από τις μεσοπρόθεσμες εκλογές στη χώρα το 2022.

Ο Γάλλος ΥΠΟΙΚ Μπρούνο λε Μερ ανέφερε πως θα αυξήσει τις προσπάθειές του για συμμόρφωση με το πρόγραμμα προς τους ομολόγους του μέχρι τη συνάντηση των ΥΠΟΙΚ των G20 στη Βενετία.

Η Κριστίν Λαγκάρντ της ΕΚΤ από την πλευρά της δήλωσε πως «δεν έχουν πειστεί όλοι οι υπουργοί Οικονομικών, αλλά υπάρχει ένα μομέντουμ το οποίο πρέπει να συνεχίσουμε».