Η ανακοίνωση έγινε στο πλαίσιο συζήτησης στο Athens Energy Summit και τοποθετεί χρονικά την έναρξη του νέου προγράμματος στο τέλος του 2026. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, το νέο «Εξοικονομώ» θα χρηματοδοτηθεί από το Κοινωνικό Ταμείο και θα αφορά συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες, με σαφή στόχευση στα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν ενεργειακή φτώχεια.

Όπως υπογράμμισε, οι δικαιούχοι αναμένεται να λάβουν συνολικά πάνω από 2 δισ. ευρώ, ενώ το πρόγραμμα βρίσκεται ήδη στη φάση σχεδιασμού και προγραμματίζεται να προκηρυχθεί εντός του τελευταίου τριμήνου του 2026.

 «Εξοικονομώ» και ενεργειακή φτώχεια στο επίκεντρο

Η Δέσποινα Παληαρούτα τόνισε ότι η συγκεκριμένη πρωτοβουλία εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλέγμα παρεμβάσεων που έχουν υλοποιηθεί τα τελευταία χρόνια. Όπως ανέφερε, συνολικά έχουν εκπονηθεί πέντε προγράμματα «Εξοικονομώ», με συνολικό προϋπολογισμό που ξεπερνά τα 2 δισ. ευρώ, καλύπτοντας περισσότερα από 100.000 νοικοκυριά σε όλη τη χώρα.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον τελευταίο κύκλο του προγράμματος, όπου τέθηκε ως βασική προϋπόθεση η ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών κατά τρεις κατηγορίες. Το συγκεκριμένο κριτήριο, όπως σημείωσε, οδήγησε σε εξαιρετικά υψηλή ζήτηση, με περισσότερες από 55.000 αιτήσεις να υποβάλλονται.

Νέο «Εξοικονομώ» και αυξημένος προϋπολογισμός

Η αυξημένη ανταπόκριση των πολιτών είχε ως αποτέλεσμα τον υπερδιπλασιασμό του αρχικού προϋπολογισμού, με την εξασφάλιση συνολικών πόρων ύψους 1 δισ. ευρώ. Όπως επισήμανε η Γενική Γραμματέας, δόθηκε ιδιαίτερη μέριμνα στα ευάλωτα νοικοκυριά, ενώ παράλληλα υιοθετήθηκαν απλοποιημένες διαδικασίες για τη διευκόλυνση των δικαιούχων.

Η ίδια υπενθύμισε ότι το υφιστάμενο πρόγραμμα πρέπει να ολοκληρωθεί έως τον Ιούνιο του 2026 και τόνισε πως ο στρατηγικός στόχος του Υπουργείου είναι η δημιουργία ενός μόνιμου μηχανισμού εξοικονόμησης ενέργειας. Ένας μηχανισμός, όπως ανέφερε, με σαφείς στόχους και δράσεις, ο οποίος θα ενισχύεται από προγράμματα «Εξοικονομώ» κάθε φορά που θα υπάρχουν διαθέσιμα κονδύλια.

Στελέχη του οικονομικού επιτελείου χαρακτηρίζουν ως «ρεαλιστικό» ένα πακέτο νέων παροχών ύψους 500- 600 εκατ. ευρώ. Με τον αναπληρωτή υπουργό Οικονομικών Θόδωρο Σκυλακάκη να δηλώνει, ωστόσο, ότι με τις τρέχουσες τιμές στο φυσικό αέριο «μπορεί να είναι 700 εκατ. ευρώ ο δημοσιονομικός χώρος για ολόκληρο το έτος, αλλά με τις αβεβαιότητες ενός ολόκληρου έτους», κάνοντας εν προκειμένω πιο συντηρητικούς υπολογισμούς.

Τα ίδια στελέχη δε, επισημαίνουν ότι το νέο πακέτο παροχών θα στοχεύσει να αμβλυνθούν οι επιπτώσεις από το κύμα της ακρίβειας για συγκεκριμένες ομάδες του πληθυσμού που έχουν πληγεί περισσότερο.

«Επιταγή ακρίβειας»

Στα σενάρια που συζητούνται είναι η χορήγηση έκτακτου επιδόματος, εν είδει «επιταγής ακρίβειας», τόσο πριν από το Πάσχα, όσο και πριν από τα Χριστούγεννα, αλλά και η χρηματοδότηση του «καλαθιού αγορών».

Το Πάσχα πέρυσι, είχε χορηγηθεί «επιταγή ακρίβειας» ύψους 324 εκατ. ευρώ. Στο ποσό αυτό είχαν προστεθεί 500 εκατ. ευρώ τα περασμένα Χριστούγεννα, ενώ από τον Μάρτιο θα αρχίσουν να καταβάλλονται 650 εκατ. ευρώ για το «καλάθι αγορών» και θα ακολουθήσουν έως το Πάσχα επιπλέον 500 εκατ. ευρώ.

Σύμφωνα με ορισμένες πληροφορίες, εξετάζεται να συμπεριληφθούν οι συνταξιούχοι με «προσωπική διαφορά» οι οποίοι δεν έλαβαν αύξηση στις συντάξεις τους, ώστε να λάβουν ένα εφάπαξ ποσό. Η τελική απόφαση θα ληφθεί φυσικά σε συνάρτηση με τον δημοσιονομικό χώρο και την ανάγκη ύπαρξης φέτος πρωτογενούς πλεονάσματος.

Με βάση ένα άλλο σενάριο, συζητείται παράλληλα η επιπλέον μείωση το τρέχον έτος των ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,6 ποσοστιαίες μονάδες (που έχει ωστόσο υψηλό κόστος ύψους περίπου 300 εκατ. ευρώ), καθώς και η ενίσχυση και παράταση του «καλαθιού αγορών» κατά ένα τρίμηνο έως και τον Οκτώβριο (που θα εξαρτηθεί από την αποκλιμάκωση ή την παραμονή των τιμών στα προϊόντα στα σημερινά επίπεδα).

Πρόκειται για το ενδιάμεσο πρόγραμμα προστασίας της πρώτης κατοικίας που απευθύνεται στα ευάλωτα νοικοκυριά που πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια και τα οποία προκειμένου να λάβουν την επιδότηση που προβλέπει το πρόγραμμα, θα πρέπει να υποβάλουν αίτηση σε ειδική πλατφόρμα, συναινώντας στην παράδοση του ακινήτου τους στον φορέα που εκτιμάται ότι θα συσταθεί περί τα τέλη του 2023 ή στις αρχές του 2024.

Η επιδότηση μέσω του ενδιάμεσου προγράμματος θα ισχύσει για 15 μήνες και θα συνεχιστεί, όταν δηλαδή δημιουργηθεί ο φορέας, με τους ίδιους όρους, έχοντας όμως προηγουμένως υλοποιηθεί και η παράδοση του ακινήτου, όπως αυτή προβλέπεται στον νέο πτωχευτικό νόμο.

Η διαδικασία προβλέπει ότι για την υποβολή αίτησης υπαγωγής στο «Πρόγραμμα συνεισφοράς δημοσίου ευάλωτου οφειλέτη», όπως ονομάζεται το ενδιάμεσο πρόγραμμα, ο οφειλέτης θα πρέπει να εισέλθει στην ηλεκτρονική πλατφόρμα μέσω του www.gov.gr ή της ιστοσελίδας της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους (www.keyd.gov.gr) με την επιλογή του σχετικού συνδέσμου. Η πλατφόρμα είχε ανοίξει στα τέλη Σεπτεμβρίου, αλλά δικαίωμα υποβολής αιτήματος έως τα τέλη του χρόνου είχαν μόνο όσοι είχαν λάβει κατασχετήριο ή είχαν κηρύξει πτώχευση και σύμφωνα με πληροφορίες ο αριθμός των αιτήσεων ήταν εξαιρετικά χαμηλός και δεν ξεπέρασε τις 50.

Η πλατφόρμα παραμένει ανοιχτή και προκειμένου ο ενδιαφερόμενος να προχωρήσει στην υποβολή της αίτησης θα πρέπει να έχει ελεγχθεί ότι συγκεντρώνει τα χαρακτηριστικά του ευάλωτου οφειλέτη και να εκδοθεί η «βεβαίωση ευάλωτου οφειλέτη», η οποία είναι απαραίτητη για τη συμμετοχή στο πρόγραμμα. Οπως διευκρινίζεται στην υπουργική απόφαση, «η πλατφόρμα αναζητεί αυτοματοποιημένα μέσω διασύνδεσης με την πλατφόρμα χορήγησης βεβαίωσης ευάλωτου οφειλέτη, εάν για τον αιτούντα έχει εκδοθεί βεβαίωση ευάλωτου οφειλέτη εντός των τελευταίων τριών μηνών, στην οποία έχει επιβεβαιωθεί και η κύρια κατοικία του ευάλωτου οφειλέτη».

Σε περίπτωση που η κύρια κατοικία ανήκει στον ευάλωτο οφειλέτη μόνο ως προς το ιδανικό μερίδιο ή αν ο ευάλωτος είναι ψιλός κύριος ή επικαρπωτής, η υποβολή της αίτησης προϋποθέτει τη σύμπραξη όλων των συνιδιοκτητών, συμπεριλαμβανομένων των ψιλών κύριων και επικαρπωτών.

1. Με βάση τα στοιχεία που έχουν αντληθεί και καταχωρισθεί, η πλατφόρμα υπολογίζει αυτοματοποιημένα το μηνιαίο δοσολόγιο, ως εξής:

α) Ο ευάλωτος οφειλέτης έχει την υποχρέωση καταβολής δόσης προς τον πιστωτή/σύνδικο, σε μηνιαία βάση, η οποία προσδιορίζεται σε 3,5% επί της αξίας της κύριας κατοικίας, διαιρούμενης διά 12, περιλαμβανομένης σε αυτήν της συνεισφοράς του Δημοσίου.

β) Η συνεισφορά Δημοσίου, για τους ευάλωτους οφειλέτες ανά κατηγορία, υπολογίζεται ως εξής:

• Για τον αιτούντα αναλογούν 70 ευρώ ανά μήνα.
• Για κάθε επιπλέον μέλος του νοικοκυριού αναλογεί προσαύξηση κατά 35 ευρώ τον μήνα.
• Στη μονογονεϊκή οικογένεια χορηγείται επιπλέον προσαύξηση 35 ευρώ τον μήνα.
• Στα νοικοκυριά με απροστάτευτα τέκνα χορηγείται επιπλέον προσαύξηση 35 ευρώ τον μήνα για κάθε απροστάτευτο τέκνο.
• Ως ανώτατο όριο του επιδόματος στέγασης έχουν οριστεί τα 210 ευρώ μηνιαίως, ανεξαρτήτως της σύνθεσης του νοικοκυριού.
• Η επιδότηση δόσης δεν μπορεί να υπερβαίνει το 80% επί της μηνιαίας δόσης.

2. Με την ολοκλήρωση των υπολογισμών και την οριστική υποβολή της αίτησης το περιεχόμενο της αίτησης κοινοποιείται στους αρμόδιους χρηματοδοτικούς φορείς. Να σημειωθεί ότι δικαιούχος της επιδότησης είναι ο χρηματοδοτικός φορέας με την υψηλότερη σειρά προσημείωσης ή ο επισπεύδων πιστωτής ή σύνδικος, ο οποίος και παρακολουθεί την εμπρόθεσμη καταβολή των πληρωμών από τον οφειλέτη μέχρι τη λήξη του προγράμματος.

Εφόσον η αίτηση γίνει αποδεκτή ο δικαιούχος της επιδότησης δηλώνει και τον λογαριασμό στον οποίο θα πρέπει να κατατίθεται η επιδότηση, ο οποίος μπορεί να είναι είτε ειδικός ακατάσχετος στο όνομα του οφειλέτη, είτε λογαριασμός αποκλειστικής εξυπηρέτησης του συγκεκριμένου προγράμματος στο όνομα του πιστωτή, είτε λογαριασμός εξυπηρέτησης για περιπτώσεις πτώχευσης όπου υπεύθυνος είναι ο σύνδικος.

Ο δικαιούχος της επιδότησης ενημερώνει την πλατφόρμα για διακοπή της επιδότησης στην περίπτωση που έχει παραλειφθεί μία δόση πάνω από 30 ημέρες. Σε περίπτωση που η οφειλή έχει μεταβιβασθεί, ο χρηματοδοτικός φορέας που λαμβάνει την επιδότηση ενημερώνει την πλατφόρμα με τα στοιχεία του φορέα στον οποίο μεταβιβάσθηκε η οφειλή, ο οποίος υποχρεούται να εισέλθει στην πλατφόρμα και να δηλώσει τον νέο λογαριασμό καταβολής της επιδότησης.

Συνεπώς ανοίγει ο δρόμος για επιδότηση δόσης των δανείων για όσα νοικοκυριά θεωρούνται ευάλωτα και έχουν υποθήκη την πρώτη τους κατοικία.

Αυστηρή προϋπόθεση για την ένταξη στο πρόγραμμα είναι τα νοικοκυριά που θα κάνουν αίτηση να έχουν προηγουμένως πιστοποιηθεί ότι είναι ευάλωτοι, δηλαδή ότι πληρούν τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια που προβλέπει το πρόγραμμα επιδότησης της δόσης για την προστασία της πρώτης κατοικίας.

Συγκεκριμένα, στις 15 Δεκεμβρίου θα καταβληθεί η διπλάσια εισοδηματική ενίσχυση στους δικαιούχους του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος (ΕΕΕ). 

Η ρύθμιση που προωθείται στο Κοινοβούλιο με τροπολογία του υπουργείου εργασίας αποσκοπεί στην περαιτέρω στήριξη των νοικοκυριών που διαβιούν σε συνθήκες ακραίας φτώχειας, συνεκτιμώντας μεταξύ άλλων τον αυξημένο αντίκτυπο των επιπτώσεων της υγειονομικής κρίσης στις πλέον ευάλωτες κοινωνικά ομάδες, όπως είναι οι δικαιούχοι του ΕΕΕ.

Το εγγυημένο ποσό ορίζεται ως εξής:

Νοικοκυριό με δύο ενήλικα μέλη λαμβάνει συνολικό ποσό ενίσχυσης 300 ευρώ. Με την διπλή καταβολή του Δεκεμβρίου θα λάβει 600 ευρώ.

Για κάθε ανήλικο μέλος του νοικοκυριού προβλέπεται προσαύξηση του εγγυημένου ποσού κατά 50 ευρώ

Για παράδειγμα νοικοκυριό με δύο ενήλικα μέλη και ένα ανήλικο μέλος λαμβάνει συνολικό ποσό ενίσχυσης 350 ευρώ. Με την καταβολή του Δεκεμβρίου θα λάβει 700 ευρώ

Νοικοκυριό με δύο ενήλικα μέλη και δυο ανήλικα μέλη λαμβάνει συνολικό ποσό ενίσχυσης 400 ευρώ. Με την καταβολή του Δεκεμβρίου θα λάβει 800 ευρώ.

Πέρυσι τη διπλή ενίσχυση είχαν λάβει 256.563 νοικοκυριά. Ωστόσο στην καταγραφή του Αυγούστου ο αριθμός των ευάλωτων νοικοκυριών μειώθηκε στα 215.000.

Πηγη: Lykavitos.gr

Ο ανωτέρω νόμος περιέχει σειρά ευνοϊκών ρυθμίσεων για τα νοικοκυριά, όπως η ρύθμιση οφειλών, μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, σε έως 240 δόσεις προς το Δημόσιο και έως 420 δόσεις προς τους χρηματοδοτικούς φορείς, και η επιδότηση δανείων πρώτης κατοικίας ευάλωτων νοικοκυριών για πέντε έτη, σε όσους ρυθμίσουν τις οφειλές τους.

Η πλατφόρμα σχεδιάστηκε από την Ειδική Γραμματεία Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους του υπουργείου Οικονομικών, σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Απλούστευσης Διαδικασιών και τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, από την οποία αναπτύχθηκε, υποστηρίζεται διαρκώς και φιλοξενείται στις υποδομές της.

Για περαιτέρω ενημέρωση σχετικά με το θεσμικό πλαίσιο και τις επιλογές διαχείρισης των οφειλών τους, οι πολίτες μπορούν να απευθυνθούν σε ένα από τα 50 Κέντρα και Γραφεία Ενημέρωσης και Υποστήριξης Δανειοληπτών της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους που λειτουργούν πανελλαδικά, κατόπιν ραντεβού στο τηλέφωνο 213.212.57.30.