Οι αποζημιώσεις κτηνοτρόφων λόγω ευλογιάς και αφθώδους πυρετού - Αναλυτικά τα ποσά

• Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης 3.961.430,00 €
• Βορείου Αιγαίου 726.038,00 €
• Ηπείρου 468.152,90 €
• Θεσσαλίας 8.061.654,60 €
• Ιονίων Νήσων 18.100,00 €
• Κεντρικής Μακεδονίας 9.291.862,75 €
• Πελοποννήσου 14.590,40 €
• Στερεάς Ελλάδας 215.766,00 €
• Σύνολα 22.757.594,65 €

Τα παραπάνω ποσά καταβλήθηκαν απευθείας από το ΥΠΑΑΤ στους κτηνοτρόφους, σύμφωνα με τα στοιχεία που υπέβαλαν οι Περιφέρειες.

Επισημαίνεται ότι η καταβολή αποζημιώσεων για την Δυτική Ελλάδα θα πραγματοποιηθεί στις αρχές Μαΐου. Επίσης, υπενθυμίζεται ότι στις 4 Απριλίου καταβλήθηκαν 4,4 εκ. ευρώ στις Περιφέρειες για την κάλυψη των λειτουργικών δαπανών.  Τέλος, σημειώνεται ότι τα χρήματα θα εμφανιστούν στους τραπεζικούς λογαριασμούς των δικαιούχων εντός δύο (2) εργάσιμων ημερών.

Κατά τη σύσκεψη τονίστηκε από τις ηγεσίες των εμπλεκόμενων υπουργείων, αλλά και από τους εκπροσώπους των αρμόδιων φορέων ότι το θέμα παρακολουθείται στενά από την κυβέρνηση και το αρμόδιο υπουργείο, τονίζοντας ότι θα υπάρξει νεότερη ενημέρωση στα επόμενα 24ωρα.

Στη σύσκεψη συμμετείχαν ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστας Τσιάρας, ο υφυπουργός στον πρωθυπουργό Γιώργος Μυλωνάκης, ο γενικός γραμματέας πρωθυπουργού Στέλιος Κουτνατζής, ο γενικός γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Σπύρος Πρωτοψάλτης, ο καθηγητής Ιολογίας και Ιογενών νοσημάτων και πρύτανης Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, πρόεδρος της ΕΕΕΔΕΕ, Χαράλαμπος Μπιλλίνης και η αναπληρώτρια γενική διευθύντρια Κτηνιατρικής του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κατερίνα Μαρίνου.

Ακολουθεί Q&A για την ευλογιά των αιγοπροβάτων με βάση τις επισημάνεις της Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς:

1: Υπάρχει πράγματι «εύκολη λύση» με εμβολιασμό αντί για μέτρα βιοασφάλειας;

Όχι. Η ευλογιά αιγοπροβάτων είναι νόσημα Κατηγορίας Α στην ΕΕ, με στόχο την πλήρη εκρίζωση. Το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο προβλέπει stamping out, ζώνες προστασίας και αυστηρούς περιορισμούς μετακινήσεων. Ο εμβολιασμός οδηγεί σε απώλεια του καθεστώτος «ελεύθερης χώρας» για την ανάκτηση του οποίου απαιτούνται πολλά χρόνια και θα έχει επιπτώσεις σε μεγάλες αγορές χωρών όπως η Αυστραλία, ο Καναδάς κλπ.

2: Αν εμβολιάσουμε, δεν τελειώνει πιο γρήγορα η επιδημία;

Όχι. Ο εμβολιασμός δεν σταματά αυτόματα τη διασπορά ούτε αίρει την ανάγκη για βιοασφάλεια. Αντίθετα, μπορεί να «καλύψει» υποκείμενες λοιμώξεις, να δυσχεράνει τη διάγνωση και να παρατείνει την επιζωοτία. Γι’ αυτό και όπου εφαρμόστηκε διεθνώς, η ευλογιά (Ινδία, Τουρκία, Ιορδανία, Αίγυπτος, Ισραήλ), δεν εκριζώθηκε αλλά έγινε ενδημική, με συνεχιζόμενες θανατώσεις και απώλειες παραγωγής. Ο χαρακτηρισμός της χώρας ως ενδημική θα επηρεάσει και τις εξαγωγές φέτας, που σήμερα φθάνουν το 1 δισ. ετησίως.

Ο εμβολιασμός δεν θα σταματήσει τις θανατώσεις Θα εμβολιάζουμε και παράλληλα θα θανατώνουμε κι επειδή δεν υπάρχει μέθοδος που διαχωρίζει τα θετικά ζώα από τα εμβολιασμένα μπορεί τα εμβολιασμένα που εμφανίζουν συμπτώματα να θεωρούνται θετικά.

3: Υπάρχουν εγκεκριμένα και ασφαλή εμβόλια στην Ευρώπη;

Όχι. Μέχρι σήμερα ούτε και από τον δικό μας ΕΟΦ. Δεν έχει εγκριθεί εμβόλιο για χρήση στην ΕΕ. Κανένα εμβόλιο για την ευλογιά αιγοπροβάτων δεν είναι αδειοδοτημένο στην ΕΕ. Η EFSA έχει ξεκαθαρίσει ότι η χρήση τους θα επέφερε άμεσους περιορισμούς στο διεθνές εμπόριο ζώντων ζώων και προϊόντων τους. Η εισαγωγή ή χρήση μη εγκεκριμένων εμβολίων είναι παράνομη και επικίνδυνη.

4. Η θέση του ΕΟΦ ποια είναι;

Ο ΕΟΦ, με έγγραφό του στις 22/10, διευκρινίζει πως δεν υπάρχει αδειοδοτημένο εμβόλιο κατά της ευλογιάς των αιγοπροβάτων.

5. Οι Κτηνιατρικές Σχολές της Ελλάδος, τι θέση έχουν λάβει;

Τόσο η Κτηνιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, όσο και του ΑΠΘ, έχουν πάρει θέση κατά του εμβολίου. Πρόεδρος δε της Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς (ΕΕΕΔΕΕ) είναι ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, ο οποίος έχει ξεκαθαρίσει ότι μόνο με την εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας μπορεί να εκριζωθεί η ευλογιά.

6: Τα εμβόλια που υπάρχουν στην ΕΕ τι είναι;

Τα 400.000 εμβόλια που υπάρχουν στην τράπεζα εμβολίων της ΕΕ, είναι ιορδανικά, καλύπτουν μόνο το 60% του «πληθυσμού» που εμβολιάζεται και εμπεριέχουν ζωντανό στέλεχος του ιού, που σημαίνει περαιτέρω μετάδοση. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί δε, με ευθύνη του κάθε κράτους – μέλους, μόνο ως έσχατη λύση και χωρίς να αίρει την ανάγκη θανάτωσης των ζώων.

7: Μπορεί κάποιος να «βοηθήσει» κάνοντας μόνος του εμβόλιο;

Αντιθέτως, πρόκειται για πρακτική που σαμποτάρει τον έλεγχο της νόσου. Τα υπάρχοντα εμβόλια, δεν επιτρέπουν διάκριση μολυσμένων και εμβολιασμένων ζώων (DIVA), καταστρέφουν την επιτήρηση και οδηγούν τελικά σε υποχρεωτική θανάτωση όλου του κοπαδιού. Δεν προστατεύουν τον κτηνοτρόφο τον εκθέτουν σε μεγαλύτερες απώλειες.

8: Μήπως τα μέτρα βιοασφάλειας δεν αποδίδουν και άρα χρειάζεται εμβολιασμός;

Απαιτείται αυστηρή εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας, αρμόδιες για την εφαρμογή των οποίων, σύμφωνα με το νόμο, είναι οι περιφέρειες. Σε περιόδους κρίσης δεν νοείται έγκριση αδειών απουσίας σε συνεργεία απολύμανσης και χρειάζεται η μέγιστη εγρήγορση απ’ όλους.

Η εξάπλωση συνδέεται με παραβιάσεις, καθυστερημένες δηλώσεις και παράνομες μετακινήσεις. Καμία στρατηγική δεν λειτουργεί χωρίς καθολική συμμόρφωση. Η βιοασφάλεια δεν είναι εναλλακτική του εμβολιασμού – είναι η βάση κάθε ελέγχου. Οι παράνομες μετακινήσεις / εμπόριο και η μη τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας είναι τα σημαντικότερα αίτια.

9: Ο Επίτροπος Βάρχελι δεν πρότεινε τον εμβολιασμό;

Όχι. Η επίκληση της λεγόμενης «επιστολής Βάρχελι» είναι αποσπασματική και παραπλανητική. Η επίσημη θέση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όπως διατυπώθηκε και δημόσια από τον Επίτροπο Χάνσεν, είναι ότι ο εμβολιασμός αποτελεί ύστατο μέτρο και όχι βασική στρατηγική. Οι αποφάσεις λαμβάνονται θεσμικά, βάσει EFSA και ευρωπαϊκού δικαίου, όχι βάσει μεμονωμένων αναγνώσεων επιστολών.

10. Αληθεύει ότι οι κτηνοτρόφοι των οποίων τα ζώα έχουν θανατωθεί δεν έχουν λάβει αποζημιώσεις;

Όχι. Οι αποζημιώσεις που δίνονται (έως 250 ευρώ το ζώο) είναι οι μεγαλύτερες στην ΕΕ, όπου ο Μέσος Όρος βρίσκεται στα 90 ευρώ. Παράλληλα η κυβέρνηση έχει ενισχύσει τους κτηνοτρόφους για αγορά ζωοτροφών.

Στο πλαίσιο των ενισχύσεων για επιζωοτίες και ζωονόσους (κυρίως για την ευλογιά), το 2025 έχουν καταβληθεί συνολικά 167,4 εκατ. ευρώ, ως εξής:

• Αποζημιώσεις για ζωοτροφές: 69,7 εκατ. ευρώ
• Αποζημιώσεις για θανατωμένα ζώα: 62,0 εκατ. ευρώ
• Αποζημιώσεις για χαμένο εισόδημα: 28,5 εκατ. ευρώ
• Λειτουργικές δαπάνες για τις Περιφέρειες: 7,2 εκατ. ευρώ

Επισημαίνεται ότι η Εθνική Επιστημονική Επιτροπή Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς (ΕΕΕΔΕΕ) χαρακτηρίζει ψευδές το δίλημμα «εμβόλιο ή βιοασφάλεια», σχολιάζοντας τα σενάρια που διακινούνται το τελευταίο διάστημα και υπογραμμίζοντας ότι χωρίς αυστηρή εφαρμογή των μέτρων κανένα εργαλείο δεν μπορεί να αποδώσει, ενώ επισημαίνει ότι η παραπληροφόρηση δημιουργεί ψευδαισθήσεις, παρατείνει την κρίση και τελικά ζημιώνει τους ίδιους τους κτηνοτρόφους.

Όπως είχε επισημάνει το προηγούμενο διάστημα από την Επιτροπή, για την εκρίζωση της ζωονόσου η μόνη υπεύθυνη στρατηγική είναι η πιστή εφαρμογή των επιστημονικά τεκμηριωμένων μέτρων, γεγονός που προϋποθέτει τη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων, από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και τις Περιφέρειες έως την Ελληνική Αστυνομία και το Λιμενικό.

Στην πέμπτη κατανομή αποζημιώσεων στους κτηνοτρόφους των οποίων τα ζώα θανατώθηκαν λόγω της ευλογιάς των αιγοπροβάτων προχώρησε το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων την Πέμπτη (18/12).

Συγκεκριμένα, αυτοκίνητο προερχόμενο από την Τουρκία εντοπίστηκε στο Τελωνείο Κήπων να μεταφέρει κάτω από τη ρεζέρβα και μέσα σε προσωπικές αποσκευές, συνολικά 8.000 εμβόλια με τις ενδείξεις POXDOLL και POXVAC.

Σε συνεργασία με κτηνιατρικούς ελεγκτές του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, διαπιστώθηκε ότι πρόκειται για λυοφιλοποιημένο ζωντανό ελαττωμένης λοιμογόνου δύναμης εμβόλιο, που χρησιμοποιείται για την προστασία κατά της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, τουρκικής προέλευσης. Η εισαγωγή και εμπορία αυτού του σκευάσματος απαγορεύεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, λόγω αυξημένου κινδύνου διασποράς της νόσου.

Οι ελεγκτές της ΑΑΔΕ κατάσχεσαν τα επικίνδυνα εμβόλια και το αυτοκίνητο, ενώ συνελήφθη ένας επιβάτης, ο οποίος οδηγείται στον Εισαγγελέα για τις περαιτέρω ενέργειες κατά το νόμο.

Οι έλεγχοι πραγματοποιούνται βάσει του ευρωπαϊκού Κανονισμού 687/2020 και αποσκοπούν στη διασφάλιση της αυστηρής τήρησης των μέτρων βιοασφάλειας.

Στο πλαίσιο των επιχειρησιακών δράσεων, διαπιστώθηκαν περιστατικά παραβίασης των προβλεπόμενων μέτρων, για τα οποία κινήθηκαν άμεσα οι προβλεπόμενες διαδικασίες και σχηματίστηκαν σχετικές δικογραφίες.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με πληροφορίες:

– Στη Γιάννουλη Λάρισας, την 10/11/2025 και ώρα 11:40, συνελήφθη ιδιοκτήτης αιγοπροβάτων για παραβίαση του άρθρου 285 Π.Κ., καθώς εντοπίστηκε να έχει μετακινήσει τα ζώα του για βόσκηση σε αγροτεμάχιο έξω από τη σταβλική εγκατάσταση, κατά παράβαση των περιοριστικών μέτρων που έχουν τεθεί λόγω της ευλογιάς.

– Στο Δαμάσι Τυρνάβου, την 10/11/2025 και ώρα 13:30, στη θέση “Σκαλοσάρα“, συνελήφθησαν ιδιοκτήτης και βοσκός αιγοπροβάτων. Ο βοσκός εντοπίστηκε να βόσκει περίπου 200 αίγες, κατ’ εντολή του ιδιοκτήτη, σε απόσταση περίπου 500 μέτρων από τη σταβλική εγκατάσταση, παραβιάζοντας τα προβλεπόμενα μέτρα.

– Στην περιοχή των Σελλάδων Άρτας, την 10/11/2025 και ώρα 06:05, έπειτα από αξιοποίηση πληροφοριών σχετικά με πιθανή παράνομη μεταφορά αρνιών από το Μεσολόγγι – περιοχή που τελεί υπό καθεστώς απαγορεύσεων λόγω ευλογιάς – συνελήφθησαν δύο ημεδαποί, ηλικίας 28 και 47 ετών. Ο ένας εξ αυτών εντοπίστηκε να μεταφέρει με Ι.Χ.Φ. 45 αμνοερίφια χωρίς τα απαιτούμενα συνοδευτικά έγγραφα, με σκοπό τη σφαγή τους σε σφαγείο της Φιλιππιάδας. Τα ζώα και το όχημα κατασχέθηκαν και παραδόθηκαν στην Κτηνιατρική Υπηρεσία Πρέβεζας. Οι συλληφθέντες αφέθηκαν ελεύθεροι κατόπιν προφορικής εντολής της Εισαγγελέως Πλημμελειοδικών Άρτας.

– Στη Λυγαριά Φθιώτιδας, την 17/11/2025 και ώρα 12:40, από αστυνομικούς του Αστυνομικού Τμήματος Λαμίας συνελήφθη ημεδαπός για παραβίαση μέτρων για την πρόληψη ασθενειών και λοιπών ειδικών ποινικών νόμων. Ο συλληφθείς κατελήφθη να βόσκει περίπου 40 πρόβατα εκτός σταβλικών εγκαταστάσεων, σε ζώνη προστασίας και επιτήρησης, σύμφωνα με το άρθρο 285 Π.Κ. σε συνδυασμό με τον Ν. 4235/2014. Αφέθηκε ελεύθερος περί ώρα 15:30 της ίδιας ημέρας, κατόπιν προφορικής εντολής του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Λαμίας.

Όπως αναφέρουν πηγές του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, «οι αρμόδιες υπηρεσίες υπογραμμίζουν ότι οι έλεγχοι θα συνεχιστούν με αυστηρότητα, με στόχο την πλήρη προστασία της κτηνοτροφικής παραγωγής και του ζωικού κεφαλαίου, ενώ κάθε παράβαση θα αντιμετωπίζεται με βάση την κείμενη νομοθεσία».

Η νέα αυτή πληρωμή εντάσσεται στη συνολική προσπάθεια του Υπουργείου για τη στήριξη της ελληνικής κτηνοτροφίας, η οποία από τον Αύγουστο του 2024 αντιμετωπίζει τις συνέπειες της ζωονόσου.

Συνολικά, για λειτουργικές δαπάνες των Περιφερειών και αποζημιώσεις κτηνοτρόφων, έχουν καταβληθεί μέχρι σήμερα 48.080.149,29 ευρώ, καλύπτοντας το σύνολο των πληγεισών περιοχών της χώρας.

Οι μεγαλύτερες πληρωμές έχουν κατευθυνθεί στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη (17.656.738,31 ευρώ) και στη Θεσσαλία (16.463.708,27 ευρώ), ενώ ακολουθούν η Δυτική Ελλάδα (4.573.114,34 ευρώ), η Κεντρική Μακεδονία (4.150.980,29 ευρώ) και η Στερεά Ελλάδα (2.104.458,36 ευρώ).

Η νέα – 4η κατανομή του 2025 – αποζημιώσεων ενισχύει εκ νέου τη Θεσσαλία, η οποία λαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος, ύψους 6.962.120,96 ευρώ, ενώ στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη καταβάλλονται 3.438.114,12 ευρώ.

Σημαντικές χρηματοδοτήσεις κατευθύνονται επίσης στη Δυτική Ελλάδα (1.017.027,98 ευρώ), στην Κεντρική Μακεδονία (416.719,79 ευρώ) και στη Στερεά Ελλάδα (413.405,72 ευρώ).

Με τις νέες πληρωμές διασφαλίζεται η συνέχιση των αποζημιώσεων προς τους πληγέντες κτηνοτρόφους και η ομαλή λειτουργία των Περιφερειακών Κτηνιατρικών Υπηρεσιών, που παραμένουν στην πρώτη γραμμή για την πρόληψη και εκρίζωση της νόσου.

Υπενθυμίζεται ότι η αποζημίωση ανά θανατωθέν ζώο φθάνει έως και τα 250 ευρώ, αποτελώντας την υψηλότερη στην ΕΕ.

Όπως δήλωσε ο Υπουργός Κώστας Τσιάρας:
«Με συνέπεια συνεχίζουμε τη στήριξη των κτηνοτρόφων που επλήγησαν από την ευλογιά και των Περιφερειών που έχουν επωμιστεί το βάρος της αντιμετώπισης της κρίσης. Η ομαλή ροή των πληρωμών και η ενίσχυση των κτηνιατρικών υπηρεσιών αποδεικνύουν τη δέσμευσή μας να στηρίξουμε έμπρακτα την ελληνική κτηνοτροφία.

Η προστασία του ζωικού κεφαλαίου είναι ευθύνη όλων μας και απαιτεί αυστηρή τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας. Η συνεργασία κράτους, Περιφερειών και παραγωγών είναι ο μόνος δρόμος για να διασφαλίσουμε το μέλλον της ελληνικής κτηνοτροφικής παραγωγής».

Με την εξάπλωση της νόσου να συνεχίζεται σε όλη την Επικράτεια και το σχέδιο του «ολικού lockdown» να παγώνει προσωρινά, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων αποφάσισε τη λήψη οκτώ νέων μέτρων για την ανάσχεση της κρίσης.

Τα 7 + 1 μέτρα για την αντιμετώπιση της ευλογιάς

1. Διεύρυνση ωραρίου λειτουργίας των σταθμών απολύμανσης, ώστε να εξυπηρετούνται περισσότερα οχήματα μεταφοράς ζώντων ζώων, ζωοτροφών και γάλακτος. Παράλληλα, εξετάζεται η οικονομική στήριξη των κτηνοτρόφων για τα έξοδα απολύμανσης.

2. Εντατικοποίηση της επιτήρησης και της αστυνόμευσης των μέτρων, με επιτάχυνση των κυρώσεων σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης ή απόκρυψης κρουσμάτων. Προβλέπεται μη αποζημίωση των παραβατών και παραπομπή των υποθέσεων στην Εισαγγελία, ώστε να υπάρξει αποτρεπτική ισχύς.

3. Δημιουργία μόνιμου μηχανισμού ετοιμότητας για την πρόληψη και έγκαιρη διάγνωση λοιμωδών νοσημάτων. Ο μηχανισμός θα περιλαμβάνει:

• Μόνιμη επιτήρηση μετακινήσεων παραγωγικών ζώων με drones,

• Μηχανισμό άμεσης προμήθειας υλικών και εξοπλισμού,

• Ενίσχυση του κτηνιατρικού προσωπικού των Περιφερειών.

4. Άμεση καταγραφή, φωτογράφηση και δέσμευση ζωοτροφών στις μολυσμένες εκτροφές, με υγειονομική διαχείριση για την αποφυγή περαιτέρω μετάδοσης του ιού.

5. Δημοσίευση στοιχείων σχετικά με την εξέλιξη της επιζωοτίας (ημερομηνίες και αριθμός εστιών ανά Περιφερειακή Ενότητα), για διαφάνεια και έγκαιρη ενημέρωση του παραγωγικού κόσμου.

6. Νέος κύκλος ενημέρωσης για τα μέτρα βιοασφάλειας, με προτεραιότητα στις πληγείσες περιοχές. Στόχος είναι η εκπαίδευση των κτηνοτρόφων και η ενίσχυση της συνεργασίας με τις τοπικές αρχές.

7. Συγκρότηση επιστημονικής επιτροπής για την αξιολόγηση των διαθέσιμων εμβολίων από την ΕΕ — όσον αφορά την αποτελεσματικότητα, τη διάρκεια ανοσίας και το οικονομικό αποτύπωμα ενός εμβολιαστικού προγράμματος.

8. Άμεση θανάτωση και καταστροφή των μολυσμένων κοπαδιών εντός 72 ωρών από τη λήψη θετικού εργαστηριακού αποτελέσματος (και το αργότερο εντός τεσσάρων ημερών) σε όλες τις Περιφέρειες. Το μέτρο θεωρείται κρίσιμο για τον περιορισμό της εξάπλωσης της νόσου.

Ο κ. Αποστολόπουλος εκφράζει έντονο προβληματισμό: η εφαρμογή εμβολιασμού κατά της ευλογιάς ενδέχεται να οδηγήσει σε απαγορεύσεις εισαγωγών ελληνικών γαλακτοκομικών προϊόντων από τρίτες χώρες, προκαλώντας ζημίες που ενδέχεται να ξεπεράσουν τα εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ. Χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, οι ΗΠΑ, ο Καναδάς και η Αυστραλία τηρούν αυστηρές προδιαγραφές και αποκλείουν προϊόντα προερχόμενα από περιοχές με ενεργή εμβολιαστική πρακτική.

Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική λόγω της μείωσης του ζωικού κεφαλαίου, που πλέον αντιστοιχεί μόλις στο 4% του αρχικού αριθμού. Ο κ. Αποστολόπουλος επισημαίνει ότι αυτό θέτει σε κίνδυνο όχι μόνο τις τρέχουσες εξαγωγές, αλλά και τη διαρκή αναπτυξιακή πορεία του κλάδου.

Παραδείγματα άλλων χωρών

Η Ισπανία, η Βουλγαρία και η Ρουμανία, που βρέθηκαν αντιμέτωπες με αντίστοιχες προκλήσεις, δεν κατέφυγαν στον εμβολιασμό. Αντιθέτως, προχώρησαν σε αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας, όπως ο περιορισμός της κυκλοφορίας των ζώων, η εντατική απολύμανση, επιλέγοντας την πρόληψη μέσω ελέγχου αντί της ανοσοποίησης.

Ο εμβολιασμός δεν εγγυάται την εξάλειψη της ευλογιάς, τονίζει ο πρόεδρος του ΣΕΒΓΑΠ. Αντιθέτως, ενδέχεται να δημιουργήσει ασυμπτωματικούς φορείς που διευκολύνουν τη σιωπηλή εξάπλωση της νόσου. Η εμπειρία της Τουρκίας, που εφαρμόζει εμβολιασμό για περισσότερα από δέκα χρόνια χωρίς να έχει απαλλαγεί από τη νόσο, αναδεικνύει τα όρια αυτής της επιλογής.

Ο ΣΕΒΓΑΠ προτείνει την εφαρμογή άμεσων και αυστηρών μέτρων. Οι μονάδες θα πρέπει να αναφέρουν άμεσα κάθε ύποπτο κρούσμα, να τηρούνται περιορισμοί στις μετακινήσεις ζώων και προϊόντων, ενώ όσοι παραβιάζουν τους κανόνες να αποκλείονται από αποζημιώσεις. Οι πληρωμές στους κτηνοτρόφους πρέπει να γίνονται γρήγορα και δίκαια, ώστε να αποτραπούν παρατυπίες και να διασφαλιστεί η αξιοπιστία του συστήματος.

Η δυναμική των εξαγωγών φέτας 2020–2024

Η εξαγωγική πορεία της φέτας τα τελευταία πέντε χρόνια είναι εντυπωσιακή. Από τα 422 εκατ. ευρώ το 2020, οι εξαγωγές έφτασαν τα 786 εκατ. ευρώ το 2024, καταγράφοντας αύξηση 6,7% μόνο τον τελευταίο χρόνο. Οι κύριες αγορές παραμένουν η Γερμανία (227,3 εκατ. ευρώ), η Ιταλία (103,3 εκατ. ευρώ, +18,9%) και το Ηνωμένο Βασίλειο (90 εκατ. ευρώ, +4,1%).

Ενισχυμένη είναι και η παρουσία στις ΗΠΑ, με εξαγωγές 61,9 εκατ. ευρώ (+16%), ενώ παράγοντες όπως η ελληνική ομογένεια και η αυξανόμενη αποδοχή της μεσογειακής διατροφής παίζουν καθοριστικό ρόλο.

Αγορές-έκπληξη παρουσιάζουν εντυπωσιακά ποσοστά αύξησης: Μπαχρέιν +950%, Μαλδίβες +733%, Χιλή +254%, Λιθουανία +243%, Παναμάς +184%, Καζακστάν +100%, Αλβανία +119%, Αίγυπτος +80%. Παρότι μικρότερες, οι αγορές αυτές αναδεικνύονται σε στρατηγικής σημασίας προορισμούς για τις ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις.

Αντίθετα, αρνητική πορεία εμφανίζουν εξαγωγές σε χώρες όπως η Κίνα (-32,8%), η Σερβία (-56,4%), το Ισραήλ (-59,6%) και η Αργεντινή (-62,5%). Οι μειώσεις αυτές ενδέχεται να συνδέονται με γεωπολιτικούς παράγοντες, προβλήματα εφοδιαστικής αλυσίδας ή αλλαγές στις καταναλωτικές συνήθειες. Ο ΣΕΒΓΑΠ προτείνει στοχευμένη στρατηγική για την αποκατάσταση της παρουσίας στις συγκεκριμένες αγορές.

«Το θέμα του lockdown για τα αιγοπρόβατα, λόγω της ευλογιάς, είναι ανοιχτό και επί τάπητος. Προσπαθούμε με κάθε τρόπο να το αποφύγουμε. Το θέμα θα συζητηθεί σε σύσκεψη που θα γίνει αύριο», δήλωσε ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Χρήστος Κέλλας.

Μιλώντας στον ΣΚΑΪ το πρωί της Κυριακής (05/10/25) ο κ. Κέλλας εξήγησε ότι πιθανό lockdown περιλαμβάνει «ακραία απαγόρευση μετακινήσεων (ζώων), απαγόρευση ζωοτροφών ή και γάλακτος».

Διευκρίνισε ότι εάν επιβληθεί, δεν θα μπορεί να είναι διάρκειας μικρότερης των 15 ημερών, προσθέτοντας ωστόσο ότι καταβάλλεται κάθε δυνατή προσπάθεια να αποφευχθεί.

Ανέφερε, επίσης, ότι μέσα στο επόμενο 10ημερο θα ξεκινήσει η καταβολή των επιδοτήσεων, που έχουν καθυστερήσει λόγω του ΟΠΕΚΕΠΕ. Όπως είπε, θα πληρωθούν σε πρώτη φάση οι κτηνοτρόφοι για τις ζωοτροφές.

Σήμερα (3/12) πιστώθηκαν στους λογαριασμούς των Περιφερειών 5.685.251 ευρώ. Συγκεκριμένα, για αποζημιώσεις σε πληγέντες κτηνοτρόφους πιστώθηκαν 4.737.569,76 ευρώ και για ενισχύσεις πολιτών που παράπλευρα υπέστησαν οικονομική ζημιά από τα περιοριστικά μέτρα που έχουν επιβληθεί πιστώθηκαν 785.091,15 ευρώ.

Τέλος, για λειτουργικές δαπάνες, προς τις Περιφέρειες προκειμένου να αντιμετωπισθούν οι αυξημένες ανάγκες που δημιουργήθηκαν για την αντιμετώπιση των ζωονόσων πιστώθηκαν 162.590,10 ευρώ.

Τέλος, επισημαίνεται, ότι σήμερα, 3 Δεκεμβρίου 2024, η χώρα κατάφερε να μην έχει πλέον ζώνες προστασίας και επιτήρησης λόγω των κρουσμάτων πανώλης.

«Αποτέλεσμα ήταν η χώρα μας να λάβει τα εύσημα της ΕΕ για τον τρόπο αντιμετώπισης της ζωονόσου και να αποτελέσει πρότυπο για τις λοιπές ευρωπαϊκές χώρες. Το ίδιο πρέπει να γίνει και για την ευλογιά, η επιτυχής αντιμετώπιση της οποίας, βρίσκεται στα χέρια όλων μας. Είμαι βέβαιος ότι συνεργασία όλων των εμπλεκομένων φορέων με τους κτηνοτρόφους θα φέρει το επιθυμητό αποτέλεσμα», συμπλήρωσε ο κ. Τσιάρας.