Τη συνεχιζόμενη πίεση που ασκούν ο πληθωρισμός και το υψηλό κόστος διαβίωσης στα ελληνικά νοικοκυριά αποτυπώνει το τελευταίο Ευρωβαρόμετρο, σύμφωνα με το οποίο η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται αισθητά κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο ως προς την ικανοποίηση των πολιτών από την ποιότητα ζωής τους.

Ειδικότερα, μόλις το 63% των Ελλήνων δηλώνει ικανοποιημένο από την ποιότητα ζωής στη χώρα, έναντι 83% στην Ευρωπαϊκή Ένωση, γεγονός που καταδεικνύει ότι οι οικονομικές δυσκολίες εξακολουθούν να επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητα των πολιτών.

Η οικονομική κατάσταση καθορίζει την ποιότητα ζωής

Σε αντίθεση με την υπόλοιπη Ευρώπη, όπου η καλή σωματική και ψυχική υγεία θεωρείται ο σημαντικότερος παράγοντας ποιότητας ζωής, οι Έλληνες τοποθετούν στην πρώτη θέση την οικονομική τους κατάσταση και τη δυνατότητα κάλυψης των καθημερινών εξόδων.

Συγκεκριμένα, το 72% θεωρεί ότι η οικονομική ασφάλεια αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα για μια καλή ζωή, ενώ ακολουθούν η ποιότητα και η προσβασιμότητα των υπηρεσιών υγείας (68%) και η σωματική και ψυχική υγεία (66%).

Στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι προτεραιότητες διαφοροποιούνται, καθώς το 51% αξιολογεί ως σημαντικότερη την καλή υγεία και το 49% την οικονομική κατάσταση.

Έντονη ανησυχία για το βιοτικό επίπεδο

Η έρευνα καταγράφει επίσης σημαντική απαισιοδοξία για τις οικονομικές προοπτικές των νοικοκυριών.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το 29% των πολιτών εκτιμά ότι το βιοτικό του επίπεδο θα επιδεινωθεί τα επόμενα χρόνια, ενώ το 50% θεωρεί ότι θα παραμείνει σταθερό και μόλις το 18% αναμένει βελτίωση.

Στην Ελλάδα, η απαισιοδοξία εμφανίζεται ακόμη εντονότερη. Το 37% των πολιτών προβλέπει επιδείνωση του βιοτικού του επιπέδου, το 46% θεωρεί ότι η κατάσταση θα παραμείνει αμετάβλητη, ενώ μόνο το 14% προσδοκά βελτίωση.

Ανάλογη εικόνα παρουσιάζει και η Κύπρος, όπου το 34% αναμένει επιδείνωση, το 38% σταθερότητα και το 21% βελτίωση.

Ο πληθωρισμός εξακολουθεί να κυριαρχεί στις ανησυχίες

Το Ευρωβαρόμετρο επιβεβαιώνει ότι ο πληθωρισμός και το αυξημένο κόστος ζωής εξακολουθούν να αποτελούν το σημαντικότερο ζήτημα για τους Ευρωπαίους πολίτες.

Το 47% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρέπει να δώσει προτεραιότητα στην αντιμετώπιση της ακρίβειας και του πληθωρισμού, ποσοστό αυξημένο κατά έξι ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το φθινόπωρο του 2025.

Στη δεύτερη θέση βρίσκονται η οικονομία και η δημιουργία θέσεων εργασίας (35%), ενώ ακολουθούν η άμυνα και η ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης (34%).

Οι Έλληνες ζητούν μεγαλύτερη έμφαση στην οικονομία και την κοινωνική προστασία

Στην Ελλάδα, οι οικονομικές ανησυχίες εμφανίζονται ακόμη πιο έντονες.

Ο πληθωρισμός αποτελεί την κορυφαία προτεραιότητα για το 52% των πολιτών, ενώ ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά συγκεντρώνουν επίσης η οικονομία και η απασχόληση (51%), η δημόσια υγεία (49%) και η φτώχεια μαζί με τον κοινωνικό αποκλεισμό (45%), ποσοστά σημαντικά υψηλότερα από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στην Κύπρο, πρώτη προτεραιότητα αποτελεί η οικονομία και η δημιουργία θέσεων εργασίας (45%), ενώ ακολουθούν ο πληθωρισμός (43%) και η άμυνα και δημόσια υγεία (από 37%).

Στήριξη στην ενίσχυση του ρόλου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Η έρευνα καταγράφει επίσης ισχυρή υποστήριξη των πολιτών προς έναν πιο ενεργό ρόλο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, το 60% των πολιτών επιθυμεί την περαιτέρω ενίσχυση του ρόλου του θεσμού.

Στην Ελλάδα το ποσοστό διαμορφώνεται στο 77%, ενώ στην Κύπρο φτάνει το ιδιαίτερα υψηλό 93%, στοιχείο που αποτυπώνει την προσδοκία των πολιτών για πιο αποτελεσματικές ευρωπαϊκές παρεμβάσεις απέναντι στις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις.

Τα ευρήματα του Ευρωβαρόμετρου αναδεικνύουν ότι, παρά τη σταδιακή αποκλιμάκωση του πληθωρισμού σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η ακρίβεια και η αγοραστική δύναμη εξακολουθούν να αποτελούν τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τα ελληνικά νοικοκυριά. Η οικονομική σταθερότητα, η ενίσχυση της απασχόλησης και η βελτίωση των υπηρεσιών υγείας παραμένουν οι βασικές απαιτήσεις των πολιτών, επιβεβαιώνοντας ότι η καθημερινότητα εξακολουθεί να αποτελεί το κυρίαρχο πεδίο αξιολόγησης της οικονομικής πολιτικής.

Η ανασφάλεια στον κόσμο γεννά υψηλές προσδοκίες από την ΕΕ

Τα αποτελέσματα της τελευταίας έρευνας του Ευρωβαρόμετρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αναδεικνύουν ότι οι πολίτες αντιλαμβάνονται την ΕΕ ως ασφαλές καταφύγιο εν μέσω γεωπολιτικής αβεβαιότητας. Το 75% των Ευρωπαίων θεωρεί ότι η ΕΕ προσφέρει σταθερότητα σε έναν ταραγμένο κόσμο, ποσοστό αυξημένο κατά 8 μονάδες από τον Οκτώβριο-Νοέμβριο του 2025, το δεύτερο υψηλότερο που έχει καταγραφεί την τελευταία δεκαετία.

Στην Ελλάδα, το 71% συμμερίζεται αυτή την άποψη — ελαφρώς χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με το 28% να διαφωνεί. Στην Κύπρο, το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται στο 69%, αυξημένο κατά μόλις 1 μονάδα από το φθινόπωρο του 2025 — αύξηση σαφώς μικρότερη από τη μέση ευρωπαϊκή τάση.

Οι πρόσφατες παγκόσμιες εξελίξεις έχουν εντείνει την απαισιοδοξία των Ευρωπαίων για το μέλλον του κόσμου: το 58% δηλώνει απαισιόδοξο, έναντι μόλις 38% που δηλώνει αισιόδοξο, με το ποσοστό των απαισιόδοξων απαντήσεων να αυξάνεται κατά 6 ποσοστιαίες μονάδες από το φθινόπωρο του 2025. Η γενικότερη διάθεση των πολιτών ταλαντεύεται ανάμεσα στην αβεβαιότητα (44%) και την ελπίδα (43%), που είναι τα δύο συναισθήματα τα οποία οι πολίτες επιλέγουν συχνότερα για να περιγράψουν την τρέχουσα συναισθηματική τους κατάσταση.

Στην Ελλάδα, η απαισιοδοξία για το μέλλον του κόσμου βρίσκεται σε παρόμοια επίπεδα με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (57% έναντι 58%), ωστόσο η συναισθηματική κατάσταση των πολιτών είναι σαφώς χειρότερη: τα κυρίαρχα συναισθήματα είναι η αβεβαιότητα (59%), το άγχος (50%) και η απογοήτευση (48%), με την ελπίδα να συγκεντρώνει μόλις 36%. Στην Κύπρο, η απαισιοδοξία είναι επίσης παρόμοια με τον ευρωπαϊκό μέσο (56%), ενώ τα κυρίαρχα συναισθήματα είναι η αβεβαιότητα (56%) και η απογοήτευση (42%), ενώ η ελπίδα (39%) και το άγχος (38%) ακολουθούν με διαφορά μόλις μιας μονάδας μεταξύ τους.

Σε έναν κόσμο που αλλάζει και στον οποίο οι συμμαχίες αναδιατάσσονται, το 74% των Ευρωπαίων θεωρεί ότι η συμμετοχή της χώρας του στην ΕΕ είναι επωφελής, ποσοστό που ισοδυναμεί με το ιστορικό υψηλό που καταγράφηκε για πρώτη φορά τον Ιανουάριο-Φεβρουάριο του 2025. Ως κυριότερο όφελος της συμμετοχής, με αυξητική τάση μάλιστα, θεωρείται η συμβολή της ΕΕ στην προστασία της ειρήνης και την ενίσχυση της ασφάλειας: 40%, +3 μονάδες από την άνοιξη του 2025. Δεύτερη έρχεται η βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών που συνεπάγεται η συμμετοχή (34%).

Στην Ελλάδα, το ποσοστό όσων θεωρούν επωφελή τη συμμετοχή στην ΕΕ (63%) υπολείπεται του ευρωπαϊκού μέσου όρου, με το 32% να εκφράζει αντίθετη άποψη. Ωστόσο, οι Έλληνες πολίτες συμφωνούν με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους ως προς το κυριότερο όφελος: πρώτη έρχεται η προστασία της ειρήνης και η ενίσχυση της ασφάλειας (44%), ακολουθούμενη από τη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών (30%) και τη συμβολή στην οικονομική ανάπτυξη (30%). Στην Κύπρο, αντίθετα, το ποσοστό όσων θεωρούν επωφελή τη συμμετοχή (77%) υπερβαίνει τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η προστασία της ειρήνης και η ενίσχυση της ασφάλειας αναδεικνύεται επίσης ως κυριότερο όφελος (49%, +10 μονάδες από την άνοιξη του 2025), ενώ δεύτερες έρχονται οι ευκαιρίες εργασίας (37%) και τρίτη η οικονομική ανάπτυξη (34%).

«Εν μέσω παγκόσμιας αβεβαιότητας, οι Ευρωπαίοι βλέπουν όλο και περισσότερο την Ευρωπαϊκή Ένωση ως φάρο σταθερότητας. Σε έναν ταραγμένο κόσμο, αυτή η εμπιστοσύνη είναι το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της Ευρώπης. Συνοδεύεται όμως από μια σαφή προσδοκία: να ενεργήσουμε αποφασιστικά για να εξασφαλίσουμε ασφάλεια, ευημερία και ευκαιρίες για τους πολίτες μας», δήλωσε η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Roberta Metsola.

Υψηλές προσδοκίες από την ΕΕ να αποκτήσει μεγαλύτερη γεωπολιτική ανεξαρτησία

Για να ενισχύσει τη θέση της στον κόσμο, οι πολίτες θεωρούν ότι η ΕΕ πρέπει να επικεντρωθεί στην άμυνα και την ασφάλεια (39%) και στην ενεργειακή ανεξαρτησία (35%). Το δεύτερο αυτό ποσοστό έχει αυξηθεί κατά 6 μονάδες από το φθινόπωρο του 2025. Στην τρίτη θέση, η ανταγωνιστικότητα και η οικονομία θεωρούνται επίσης τομέας προτεραιότητας για την ενίσχυση του ρόλου της ΕΕ σε παγκόσμιο επίπεδο.

Στην Ελλάδα, οι προτεραιότητες διαφοροποιούνται ως προς τη σειρά κατάταξης: πρώτη έρχεται η ανταγωνιστικότητα, η οικονομία και η βιομηχανία (42%), ακολουθούμενη από την άμυνα και την ασφάλεια (37%) και την ενεργειακή ανεξαρτησία (32%). Αξιοσημείωτη είναι επίσης η ισχυρή ανησυχία τόσο για τη δημογραφία, τη μετανάστευση και τη γήρανση του πληθυσμού (28%), όσο και για την επισιτιστική ασφάλεια και την αγροτική παραγωγή (27%). Στην Κύπρο, η άμυνα και η ασφάλεια αναδεικνύεται σαφώς πρώτη προτεραιότητα (53%) με ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ακολουθούμενη από την εκπαίδευση και την έρευνα (41%), την ενεργειακή ανεξαρτησία (30%) και τη δημογραφία, τη μετανάστευση και τη γήρανση του πληθυσμού (24%).

Μέσα σε ένα περιβάλλον πολλαπλών προκλήσεων, οι πολίτες θέλουν να εντείνει η ΕΕ τις προσπάθειές της: το 68% πιστεύει ότι ο ρόλος της ΕΕ στην προστασία των πολιτών από παγκόσμιες κρίσεις και κινδύνους ασφαλείας πρέπει να ενισχυθεί. Η μεγάλη πλειονότητα των Ευρωπαίων επιθυμεί τα κράτη μέλη να είναι πιο ενωμένα στις τρέχουσες διεθνείς συνθήκες και θεωρεί ότι η ΕΕ πρέπει να προωθεί τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου από όλες τις χώρες (90% και στις δύο περιπτώσεις). Επιπλέον, το 73% επιθυμεί να διαθέτει η ΕΕ περισσότερα μέσα για να αντιμετωπίζει τις παγκόσμιες προκλήσεις.

Στην Ελλάδα και την Κύπρο, τα ποσοστά αυτά είναι ακόμη υψηλότερα. Το 81% των συμμετεχόντων στην Ελλάδα θεωρεί ότι ο ρόλος της ΕΕ στην προστασία των πολιτών πρέπει να ενισχυθεί, ενώ το 82% επιθυμεί η ΕΕ να διαθέτει περισσότερα μέσα για την αντιμετώπιση των παγκόσμιων προκλήσεων. Στην Κύπρο, η τάση αυτή είναι ακόμη πιο έντονη: το 92% ζητά ενίσχυση του ρόλου της ΕΕ στην προστασία των πολιτών, ενώ το 87% επιθυμεί περισσότερα μέσα. Όσον αφορά την ενότητα των κρατών μελών και την προώθηση του σεβασμού του διεθνούς δικαίου, στην Ελλάδα, το ποσοστό είναι 92% και για τα δύο ερωτήματα, ενώ στην Κύπρο ανέρχεται στο 94%.

Παρά τις ελλείψεις προσωπικού, η πρόσληψη εργαζομένων από χώρες εκτός ΕΕ παραμένει περιορισμένη. Μόλις μία στις επτά ΜΜΕ τόσο στην ΕΕ όσο και στην Ελλάδα επιχείρησε να προσλάβει υπηκόους τρίτων χωρών κατά την τελευταία διετία.

Μεταξύ των επιχειρήσεων που προχώρησαν σε τέτοιες προσλήψεις -ποσοστό 14% του δείγματος στην ΕΕ και 15% στην Ελλάδα- περισσότεροι από τους μισούς εργοδότες στην ΕΕ (54%) χαρακτήρισαν τη διαδικασία δύσκολη. Αντίθετα, στην Ελλάδα μόνο το 25% τη θεωρεί δύσκολη, ενώ το 64% την περιγράφει ως εύκολη.

Θετικότερη εμφανίζεται και η εικόνα ως προς την ένταξη των εργαζομένων από τρίτες χώρες στο εργασιακό περιβάλλον. Το 73% των ελληνικών επιχειρήσεων που συμμετείχαν στην έρευνα αξιολογεί τη διαδικασία ένταξης ως εύκολη, έναντι 61% στην ΕΕ.

Οι τομείς στους οποίους οι ελληνικές ΜΜΕ αναζητούν συχνότερα εργαζομένους από τρίτες χώρες είναι η καθαριότητα και οι υποστηρικτικές υπηρεσίες (15%, έναντι 12% στην ΕΕ), οι κατασκευές (13%, έναντι 17% στην ΕΕ) και η προετοιμασία και επεξεργασία τροφίμων (10%, έναντι 14% στην ΕΕ).

Ως σημαντικότερα εμπόδια στις διεθνείς προσλήψεις οι επιχειρήσεις στην ΕΕ αναφέρουν την πολυπλοκότητα των διοικητικών και μεταναστευτικών διαδικασιών (31%), τη δυσκολία εξεύρεσης κατάλληλων υποψηφίων (25%) και τα γλωσσικά εμπόδια (24%).

Σύμφωνα με την έρευνα, το 85%-90% των επιχειρήσεων διαχειρίζεται απευθείας τις προσλήψεις εργαζομένων από χώρες εκτός ΕΕ, ενώ η ενημέρωση σχετικά με τα διαθέσιμα προγράμματα δημόσιας στήριξης παραμένει περιορισμένη. Παράλληλα, η χρήση ιδιωτικών γραφείων εύρεσης εργασίας είναι σημαντικά συχνότερη στις διεθνείς προσλήψεις.

Οι επιχειρήσεις εκτιμούν ότι η διαδικασία προσλήψεων από τρίτες χώρες θα μπορούσε να βελτιωθεί μέσω χρηματοδοτικής στήριξης (31%), καλύτερης ενημέρωσης και καθοδήγησης (25%), βοήθειας στην αναζήτηση υποψηφίων (23%), υποστήριξης για την ένταξη στον χώρο εργασίας (20%) και διευκόλυνσης της μετανάστευσης και μετεγκατάστασης (18%).

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι η υπό ανάπτυξη «Δεξαμενή Ταλέντων της ΕΕ» (EU Talent Pool), η πρώτη πανευρωπαϊκή πλατφόρμα διεθνών προσλήψεων, αναμένεται να συμβάλει στην κάλυψη ελλείψεων εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων, συνδέοντας κενές θέσεις εργασίας σε επαγγέλματα με ελλείψεις με εργαζομένους από χώρες εκτός ΕΕ.

Τα ευρήματα του Ευρωβαρόμετρου συνάδουν με τις πρωτοβουλίες που έχει παρουσιάσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο της στρατηγικής της για τις θεωρήσεις εισόδου και της στρατηγικής για τη διαχείριση του ασύλου και της μετανάστευσης. Οι δύο στρατηγικές δίνουν έμφαση στην απλούστευση και επιτάχυνση των διαδικασιών προσέλκυσης εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού, συμπεριλαμβανομένης της αναγνώρισης προσόντων και δεξιοτήτων.

Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή επιδιώκει την ενίσχυση υφιστάμενων και νέων συνεργασιών με τρίτες χώρες μέσω εταιρικών σχέσεων προσέλκυσης ταλέντων. Εξάλλου, το πρόσφατο μνημόνιο συνεργασίας με την Ινδία περιλαμβάνει πρόνοιες για την ενίσχυση της κινητικότητας εξειδικευμένου προσωπικού προς την Ευρώπη.

Ως πρώτο βήμα αυτής της συνεργασίας, η ΕΕ εγκαινίασε πιλοτικά το πρώτο ευρωπαϊκό κέντρο πληροφόρησης «one-stop shop», το οποίο παρέχει πληροφορίες και υποστήριξη για τη μετακίνηση φοιτητών, ερευνητών και επαγγελματιών του τομέα των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών.

Την ίδια ώρα και με βάση τα ίδια ευρήματα, αντίστοιχα στην  Ευρώπη, το κόστος και η γεύση, έχουν τον πρωταγωνιστικό ρόλο. Τα στοιχεία αυτά, προέρχονται από το Ειδικό Ευρωβαρόμετρο του 2025 για την ασφάλεια  των τροφίμων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Με βάση συνεντεύξεις, που πραγματοποιήθηκαν δια ζώσης με  26.370 άτομα σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, το διάστημα 26 Μαρτίου έως 22 Απριλίου 2025, η έρευνα παρουσιάζει μια εικόνα του τρόπου με τον οποίο οι Ευρωπαίοι επιλέγουν τα  τρόφιμα, τον βαθμό ευαισθητοποίησης και ενδιαφέροντος τους για την ασφάλεια των  τροφίμων, τις ανησυχίες τους, τις πηγές πληροφόρησης για θέματα ασφάλειας τροφίμων  αλλά και τον βαθμό εμπιστοσύνης τους σε αυτές.

Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των  Τροφίμων (EFSA) διεξάγει την έρευνα κάθε 3 χρόνια και τα αποτελέσματα αφορούν τον μέσο  όρο μεταξύ των 27 κρατών μελών της ΕΕ. Σε πολλά από αυτά τα ζητήματα, υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των χωρών και μεταξύ κοινωνικο-δημογραφικών κατηγοριών  (π.χ. ηλικιακές ομάδες, επίπεδο εκπαίδευσης, εισόδημα νοικοκυριού).

Το κόστος και η ασφάλεια των τροφίμων, αποτελούν τους κύριους παράγοντες  που επηρεάζουν την αγορά τροφίμων των καταναλωτών στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία του Ευρωβαρόμετρου, για το 2025.

Την ίδια ώρα και με βάση τα ίδια ευρήματα, αντίστοιχα στην  Ευρώπη, το κόστος και η γεύση, έχουν τον πρωταγωνιστικό ρόλο. Τα στοιχεία αυτά, προέρχονται από το Ειδικό Ευρωβαρόμετρο του 2025 για την ασφάλεια  των τροφίμων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Με βάση συνεντεύξεις, που πραγματοποιήθηκαν δια ζώσης με  26.370 άτομα σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, το διάστημα 26 Μαρτίου έως 22 Απριλίου 2025, η έρευνα παρουσιάζει μια εικόνα του τρόπου με τον οποίο οι Ευρωπαίοι επιλέγουν τα  τρόφιμα, τον βαθμό ευαισθητοποίησης και ενδιαφέροντος τους για την ασφάλεια των  τροφίμων, τις ανησυχίες τους, τις πηγές πληροφόρησης για θέματα ασφάλειας τροφίμων  αλλά και τον βαθμό εμπιστοσύνης τους σε αυτές.

Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των  Τροφίμων (EFSA) διεξάγει την έρευνα κάθε 3 χρόνια και τα αποτελέσματα αφορούν τον μέσο  όρο μεταξύ των 27 κρατών μελών της ΕΕ. Σε πολλά από αυτά τα ζητήματα, υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των χωρών και μεταξύ κοινωνικο-δημογραφικών κατηγοριών  (π.χ. ηλικιακές ομάδες, επίπεδο εκπαίδευσης, εισόδημα νοικοκυριού).

Σύμφωνα με τα ευρήματα,το ποσοστό των Ευρωπαίων πολιτών που δηλώνουν ότι γνωρίζουν  τη λειτουργία του συστήματος ασφάλειας τροφίμων της ΕΕ έχει αυξηθεί κατά 6 ποσοστιαίες  μονάδες από το 2022. Ολοένα και αυξανόμενος αριθμός Ευρωπαίων έχει ακούσει για  συγκεκριμένα θέματα ασφάλειας τροφίμων, με πιο γνωστά από αυτά να είναι τα πρόσθετα  τροφίμων (71%) και τα φυτοφάρμακα (67%). Αξιοσημείωτες αυξήσεις παρατηρήθηκαν στην  ευαισθητοποίηση σχετικά με τις ασθένειες των ζώων (65%, αύξηση 5 ποσοστιαίων μονάδων),  τα μικροπλαστικά στα τρόφιμα (63%, αύξηση 8 ποσοστιαίων μονάδων) και τις τροφικές  δηλητηριάσεις (62%, αύξηση 5 ποσοστιαίων μονάδων).

«Τα νέα στοιχεία για την  ευαισθητοποίηση των πολιτών σχετικά με την ασφάλεια των τροφίμων στην ΕΕ είναι  εξαιρετικά ενθαρρυντικά για την EFSA και πολλούς εταίρους μας σε όλη την Ευρώπη», ενώ  η Barbara Gallani, επικεφαλής επικοινωνίας και συνεργασιών στην EFSA, δήλωσε: «Είναι  θετικό το γεγονός ότι τόσοι πολλοί άνθρωποι στην ΕΕ έχουν εμπιστοσύνη στην ασφάλεια των  τροφίμων τους», ανέφερε για τα ευρήματα ο εκτελεστικός διευθυντής της EFSA, Nikolaus Kriz.

Αξίζει να σημειωθεί, πως αποτελέσματα του Ευρωβαρόμετρου συνοδεύονται από ξεχωριστές αναφορές για  καθένα από τα 27 κράτη μέλη.

Ευρωβαρόμετρο 2025: Βασικά συμπεράσματα από τις απαντήσεις των Ελλήνων ερωτηθέντων

• Το κόστος των τροφίμων απασχολεί τους Έλληνες σε μεγάλο ποσοστό (67%)  καθιστώντας το τον κύριο παράγοντα που επηρεάζει τις αποφάσεις για την αγορά  τροφίμων, ακολουθούμενο από την ασφάλεια των τροφίμων (61%) και την γεύση (57%). Στο Ευρωβαρόμετρο του 2022, ο τρίτος βασικός παράγοντας ήταν η  περιεκτικότητα σε θρεπτικές ουσίες, σηματοδοτώντας μια μετατόπιση. Σε γενικές  γραμμές όμως, τόσο η περιεκτικότητα (44%) σε θρεπτικές ουσίες όσο και η  προέλευση (41%) εξακολουθούν να παίζουν σημαντικό ρόλο.
• Οι Έλληνες καταναλωτές ενδιαφέρονται για την ασφάλεια των τροφίμων σε  συντριπτικό ποσοστό (98%), έναντι του μέσου όρου των Ευρωπαίων καταναλωτών  (72%).
• Τα θέματα ασφάλειας τροφίμων για τα οποία έχουν ακούσει σχετικά και τους  απασχολούν περισσότερο είναι τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων στα τρόφιμα (62%) τα πρόσθετα στα τρόφιμα ή τα ποτά (54%), οι τροφικές δηλητηριάσεις από φαγητό,  ποτό που έχει μολυνθεί από βακτήρια, ιούς και παράσιτα (43%) και τα κατάλοιπα  αντιβιοτικών, ορμονών ή στεροειδών στο κρέας (42%).
• Σχεδόν 1 στους 2 (49%) ενδιαφέρεται εξίσου για την υγιεινή διατροφή και για τους  κινδύνους από τα τρόφιμα.
• Η κύρια πηγή πληροφόρησης των Ελλήνων καταναλωτών για τους κινδύνους από τα  τρόφιμα είναι η τηλεόραση, σε ποσοστό 62%, ενώ ακολουθούν οι συζητήσεις με  συγγενείς, φίλους, γείτονες ή συναδέλφους (60%), το διαδίκτυο (53%) και τα μέσα  κοινωνικής δικτύωσης και άλλα ιστολόγια (50%).
• Σχεδόν 9 στους 10 ερωτηθέντες εμπιστεύονται τους γιατρούς (89%) και τους  πανεπιστημιακούς ή επιστήμονες δημόσιων φορέων (87%) για πληροφορίες σχετικά  με τους κινδύνους για τα τρόφιμα.

Τα αποτελέσματα της έρευνας καταδεικνύουν την σπουδαιότητα της ασφάλειας των  τροφίμων και τον κομβικό ρόλο του ΕΦΕΤ σε αυτά τα θέματα, ο οποίος, βάσει των  αρμοδιοτήτων του, υλοποιεί σημαντικό ελεγκτικό έργο στην τροφική αλυσίδα και παρέχει  έγκυρη και έγκαιρη πληροφόρηση στο καταναλωτικό κοινό.

Μεγάλο χάσμα Βορρά – Νότου

Οι απόψεις για το αν οι εργαζόμενοι πληρώνονται δίκαια ποικίλλουν σημαντικά εντός της Ε.Ε.

• Στις σκανδιναβικές χώρες, όπως η Δανία (19%) και η Σουηδία (26%), τα ποσοστά ανησυχίας είναι χαμηλά.

• Αντίθετα, υψηλά ποσοστά δυσαρέσκειας καταγράφηκαν σε χώρες του Νότου, όπως:

  • Πορτογαλία: 86%

  • Κύπρος: 86%

  • Ελλάδα: 85%

  • Στην ίδια κατηγορία ανήκουν και η Ιταλία, Ισπανία και Κροατία.

Δυσαρέσκεια και στις ισχυρές οικονομίες

Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο – Φεβρουάριο 2025 σε 22 κράτη-μέλη, έδειξε ότι τουλάχιστον οι μισοί Ευρωπαίοι θεωρούν πως δεν αμείβονται δίκαια.

• Στη Γερμανία, το 56% δήλωσε δυσαρέσκεια.

• Στη Γαλλία, το ποσοστό ανήλθε στο 73%.

• Ο μέσος όρος της Ε.Ε. διαμορφώθηκε στο 67%.

Η εικόνα στην Ελλάδα

Περίπου το 45% των Ελλήνων δηλώνει έντονη ανησυχία για τις αποδοχές του, ενώ ένα επιπλέον 40% εκφράζει πιο μέτριο προβληματισμό.
Έτσι, μόνο ένα 15% δεν δείχνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το ζήτημα.

Ηλικία και εισόδημα ως παράγοντες

Από την άλλη πλευρά, το 31% των Ευρωπαίων φαίνεται να μην συμμερίζεται αυτούς τους προβληματισμούς. Από αυτούς:

• Το 20% δηλώνει ελάχιστες ανησυχίες.

• Το 11% καμία.

Σύμφωνα με τα ευρήματα:

• Η ηλικία δεν επηρεάζει καθοριστικά την ανησυχία για τις αμοιβές.

• Αντιθέτως, οι ανησυχίες μειώνονται όσο αυξάνεται το εισόδημα των εργαζομένων.

Το ένα τρίτο των ψηφοφόρων πανευρωπαϊκά (34%) δηλώνουν ότι η διεθνής κατάσταση ήταν ένα θέμα που τους ώθησε να πάνε στην κάλπη, ενώ παρόμοιο ποσοστό αναφέρει ως κίνητρο την υπεράσπιση της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου (32%). Στην Ελλάδα, στην τρίτη θέση των θεμάτων που παρότρυναν τους πολίτες να ψηφίσουν (με ποσοστό 40%) βρίσκεται η κοινωνική προστασία, η πρόνοια και η πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη, ενώ τη διεθνή κατάσταση ανέφερε το 37% των ερωτηθέντων.

Μεταξύ όσων δεν ψήφισαν, οι ερωτηθέντες απάντησαν ότι το κόστος ζωής (46%) και η οικονομική κατάσταση (36%) θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως κίνητρα ώστε να συμμετάσχουν στις εκλογές. Τα αντίστοιχα ποσοστά στην Ελλάδα είναι 65% και 58%, με τρίτη την κοινωνική προστασία, την πρόνοια και την υγειονομική περίθαλψη (40%).

Τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν ότι οι πολίτες, τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην ΕΕ, είναι αισιόδοξοι για το μέλλον της ΕΕ (65%). Κατά μέσο όρο, στην ΕΕ οι πολίτες δηλώνουν ότι εξακολουθούν να έχουν θετική εντύπωση για αυτήν: 48% έδωσε θετικές απαντήσεις, ενώ μόνο 16% δήλωσε ότι έχει αρνητική εικόνα. Η ένταξη στην ΕΕ αντιμετωπίζεται επίσης ευνοϊκά, καθώς επτά στους δέκα Ευρωπαίους πιστεύουν ότι η χώρα τους έχει ωφεληθεί από το γεγονός ότι είναι μέλος της ΕΕ, ποσοστό που έχει παραμείνει σταθερό τα τελευταία χρόνια.

Στην ΕΕ συνολικά, υπάρχουν τέσσερις βασικοί λόγοι για τους οποίους οι πολίτες θεωρούν ωφέλιμη τη συμμετοχή της χώρας τους στην ΕΕ: αυξημένη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών (36%), προστασία της ειρήνης και ενίσχυση της ασφάλειας (32%), συμβολή της ΕΕ στην οικονομική ανάπτυξη (28%) και δημιουργία νέων ευκαιριών εργασίας (24%). Στην Ελλάδα, η προστασία της ειρήνης και η ενίσχυση της ασφάλειας βρίσκεται στην πρώτη θέση (45%), η βελτίωση της συνεργασίας ανάμεσα στην Ελλάδα και τις άλλες χώρες της ΕΕ στη δεύτερη (36%) και ακολουθούν το γεγονός ότι η ΕΕ δυναμώνει τη φωνή του ελληνικού λαού στον κόσμο (31%) και η βελτίωση της συνεργασίας ανάμεσα στην Ελλάδα και τις χώρες εκτός ΕΕ (24%).

Η εμπιστοσύνη στην ευρωπαϊκή κοινοβουλευτική δημοκρατία είναι ιδιαίτερα υψηλή στο ξεκίνημα της 10ης κοινοβουλευτικής περιόδου του ΕΚ: 42% των πολιτών έχουν θετική εικόνα για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - ποσοστό που είναι το υψηλότερο που έχει καταγραφεί ποτέ για αυτόν τον δείκτη. Το αντίστοιχο ποσοστό στην Ελλάδα είναι 34% (σταθερό σε σχέση με την τελευταία μέτρηση).

Οι Ευρωπαίοι πολίτες επιβεβαίωσαν την στήριξή τους για τη δημοκρατία της ΕΕ στις ευρωπαϊκές εκλογές του περασμένου Ιουνίου. Η προσέλευση ήταν 50,74%, η υψηλότερη τα τελευταία 30 χρόνια και παρόμοια με αυτή του 2019. Το 56% των συμμετεχόντων στην έρευνα, συμφωνούν ότι η φωνή τους μετράει στην ΕΕ. Ωστόσο, στην Ελλάδα μόνο το 26% των πολιτών συμφωνούν ότι η φωνή τους μετράει στην ΕΕ.

Από την ανάλυση αυτής της μετεκλογικής έρευνας προκύπτει περαιτέρω ότι η συμμετοχή στις ευρωπαϊκές εκλογές γίνεται συνήθεια για πολλούς πολίτες. Όταν ρωτήθηκαν γιατί ψήφισαν, το 50% των Ελλήνων ψηφοφόρων (46% στην ΕΕ) δήλωσαν ότι το κάνουν πάντα, ενώ το 46% (42% στην ΕΕ) δήλωσε ότι είναι καθήκον τους ως πολίτες και το 29% (20% στην ΕΕ) ότι θέλουν να υποστηρίξουν το πολιτικό κόμμα στο οποίο αισθάνονται πιο κοντά.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η απόφαση των πολιτών σχετικά με το ποιον θα ψηφίσουν στις ευρωπαϊκές εκλογές του 2024 βασίστηκε κυρίως στο πόσο κοντά ήταν οι προτάσεις κάθε κόμματος στις ιδέες και τις αξίες τους: οι προτάσεις ενός συγκεκριμένου κόμματος για ευρωπαϊκά θέματα ήταν ο συχνότερος λόγος για να επιλεγούν από τους ψηφοφόρους, με ποσοστό 47% (+4 ποσοστιαίες μονάδες από το 2019). Αντίστοιχα ήταν τα ευρήματα και στην Ελλάδα, όπου 52% των ερωτηθέντων ψήφισαν το κόμμα που συνήθως ψηφίζουν.

Η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα, σχολιάζοντας τα αποτελέσματα της έρευνας, ανέφερε: «Τον περασμένο Ιούνιο, οι πολίτες σε όλη την Ευρώπη φρόντισαν να ακουστεί η φωνή τους, καθώς είδαμε την υψηλότερη προσέλευση στις κάλπες για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τα τελευταία 30 χρόνια. Μας έδωσαν εντολή να δράσουμε, να δώσουμε απαντήσεις και λύσεις, να κάνουμε τη διαφορά στην καθημερινότητά τους. Θα το κάνουμε. Τις προσεχείς εβδομάδες, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα εξετάσει ενδελεχώς τη σύσταση της νέας Ευρωπαϊκής Επιτροπής προκειμένου να διασφαλίσει ότι θα αντιμετωπίσει τα ζητήματα που αποτελούν προτεραιότητα για τους πολίτες: το κόστος ζωής, η κατάσταση της οικονομίας μας, η δημοκρατία, το κράτος δικαίου, η μετανάστευση και η ασφάλεια. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα συνεχίσει να εργάζεται για να ακούγεται η φωνή των πολιτών στην ΕΕ.»

Ειδικότερα, περισσότεροι από οκτώ στους δέκα Ευρωπαίους (82%) δηλώνουν ότι η ποιότητα ζωής στην περιφέρειά τους είναι καλή. Ταυτόχρονα, το 65% των Ευρωπαίων δηλώνουν ότι η τρέχουσα κατάσταση της οικονομίας της περιφέρειάς τους είναι καλή.

Οι Ευρωπαίοι τείνουν να πιστεύουν ότι τα σημαντικότερα ζητήματα που αντιμετωπίζει επί του παρόντος η περιφέρειά τους είναι το κόστος ζωής (31%), η οικονομική κατάσταση και η ανεργία (26%), καθώς και η υγεία (26%). Ακολουθούν η στέγαση (20%), το περιβάλλον και η κλιματική αλλαγή (19%) και το εκπαιδευτικό σύστημα (18%).

Προτεραιότητες

Ταυτόχρονα, προσδιορίζουν την οικονομία, την κοινωνική δικαιοσύνη και την απασχόληση (29%) ως μία από τις σημαντικότερες διαστάσεις για το μέλλον της Ευρώπης, ακολουθούμενη από την κλιματική αλλαγή και το περιβάλλον (24%), την εκπαίδευση, τον πολιτισμό, τη νεολαία και τον αθλητισμό (24%), τη δημοκρατία, τις αξίες και τα δικαιώματα και το κράτος δικαίου (21%), την υγεία (21%), την ασφάλεια και την άμυνα της ΕΕ (20%) και τη μετανάστευση (19%).

Η εμπιστοσύνη στις περιφερειακές και τοπικές αρχές παραμένει υψηλή, όπως και η εμπιστοσύνη στην ΕΕ. 58 % των ερωτηθέντων τείνουν να εμπιστεύονται τις περιφερειακές και τοπικές αρχές και 38 % τείνουν να μην τις εμπιστεύονται. Τα ίδια ποσοστά παρατηρούνται όσον αφορά την εμπιστοσύνη στην ΕΕ.

Οι Ευρωπαίοι τείνουν να πιστεύουν ότι τα σημαντικότερα ζητήματα που αντιμετωπίζει επί του παρόντος η περιφέρειά τους είναι το κόστος ζωής, η οικονομική κατάσταση και η ανεργία, καθώς και η υγεία

Η πλειονότητα των Ευρωπαίων εξακολουθεί να επιδεικνύει αισιοδοξία: 66% από αυτούς είναι αισιόδοξοι για το μέλλον της περιφέρειάς τους, ενώ 32% είναι απαισιόδοξοι. Ταυτόχρονα, 55% είναι αισιόδοξοι για το μέλλον της ΕΕ, ενώ 42% είναι απαισιόδοξοι.

Η έρευνα δείχνει επίσης ότι η πλειονότητα των Ευρωπαίων (47%) εξακολουθεί να έχει θετική εικόνα για την ΕΕ, ενώ το 21 % έχει αρνητική εικόνα και το 30% έχει ουδέτερη εικόνα.

Το Έκτακτο Ευρωβαρόμετρο σχετικά με την κοινή γνώμη στις περιφέρειες της ΕΕ διεξάγεται κάθε τρία χρόνια σε περιφερειακό επίπεδο και παρέχει λεπτομερή εικόνα της γνώμης των ευρωπαίων πολιτών. Η παρούσα έκδοση διεξήχθη μεταξύ 11ης Ιανουαρίου και 15ης Φεβρουαρίου 2024. Πραγματοποιήθηκαν 62.091 συνεντεύξεις τηλεφωνικώς σε 194 περιφέρειες.

Ο αντίκτυπος των πολλαπλών κρίσεων των τελευταίων ετών είναι εμφανής, τόσο στη γενική κατάσταση της οικονομίας, όσο και στην οικονομική κατάσταση των πολιτών. Ένας στους δύο ερωτηθέντες (50%) θεωρεί ότι το βιοτικό του επίπεδο έχει σημειώσει πτώση και προβλέπει ότι αυτό θα συνεχιστεί κατά τη διάρκεια του επόμενου έτους. Το ποσοστό διαμορφώνεται  στο 66% στην Ελλάδα.

Επίσης, το 85% των Ελλήνων δεν είναι ικανοποιημένο με τα μέτρα που έλαβε η χώρα για την αντιμετώπιση της αύξησης του κόστους ζωής (65% στην ΕΕ), ενώ το 78% των Ελλήνων δεν είναι ικανοποιημένο ούτε με τις δράσεις που ανέλαβε η ΕΕ για την αντιμετώπιση της κατάστασης (57% στην ΕΕ).

Παράλληλα, περισσότεροι από 7 στους 10 Ευρωπαίους (71%) εκτιμούν ότι οι δράσεις της ΕΕ έχουν αντίκτυπο στην καθημερινότητά τους, με το ποσοστό αυτό στην Ελλάδα να διαμορφώνεται στο 82%.

Μάλιστα, το 56% των Ελλήνων δηλώνει ότι το Ευρωκοινοβούλιο θα ήθελε να δώσει προτεραιότητα στην καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, τη στιγμή που το ποσοστό αυτό στην ΕΕ διαμορφώνεται στο 38%.

Την ίδια ώρα, το 59% των Ελλήνων ζητά στήριξη της οικονομίας και δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.

Πάντως, το 64% των Ευρωπαίων παραμένει αισιόδοξο για το μέλλον της ΕΕ, ποσοστό που αυξήθηκε σε σχέση με το 2022.

Σημειωτέον ότι η έρευνα έρχεται στη δημοσιότητα στον απόηχο του Qatargate, χωρίς εντούτοις να καταγράφει «μετρήσιμο αντίκτυπο» στην εμπιστοσύνη των πολιτών στο Ευρωκοινοβούλιο, τουλάχιστον σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Παράλληλα, το 54% των ερωτηθέντων (34% στην Ελλάδα) δηλώνουν ικανοποιημένοι από τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η δημοκρατία στην ΕΕ. Όσον αφορά συγκεκριμένες πτυχές της δημοκρατίας σε επίπεδο ΕΕ, οι πολίτες εξέφρασαν μεγαλύτερη ικανοποίηση για τις ελεύθερες και δίκαιες εκλογές (70%), την ελευθερία του λόγου (70%) και τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων (66%), ενώ λιγότερο ικανοποιημένοι δήλωσαν σχετικά με την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης και της διαφθοράς. Και στην Ελλάδα, οι ερωτηθέντες εκφράζουν ικανοποίηση πρωτίστως για τις ελεύθερες και δίκαιες εκλογές (63%), και ακολουθούν η ποικιλομορφία των μέσων (62%) και η ελευθερία του λόγου (60%) Η καταπολέμηση της διαφθοράς βρίσκεται στην τελευταία θέση, και στην Ελλάδα.

Εν τω μεταξύ, έναν χρόνο πριν τις Ευρωπαϊκές Εκλογές του 2024, η έρευνα καταγράφει αύξηση στο ποσοστό των πολιτών που είναι ενημερωμένοι σχετικά με τις επόμενες ευρωεκλογές, όπως επίσης και στο ενδιαφέρον των Ευρωπαίων (6% πάνω σε σχέση με το 2018, ενώ αντίστοιχο είναι το ποσοστό και μεταξύ των νέων).

Συγκεκριμένα, η απόλυτη πλειοψηφία των ερωτηθέντων στην έρευνα (56%) δηλώνει ότι ενδιαφέρεται για τις επόμενες Ευρωπαϊκές Εκλογές, ποσοστό υψηλότερο κατά 6 μονάδες σε σύγκριση με το 2018, έναν χρόνο δηλαδή πριν από τις τελευταίες εκλογές. Το αντίστοιχο ποσοστό στην Ελλάδα είναι 49% το 2023, ενώ το 2018 ήταν 39%.
Ακόμα, 2 στους 3 θα ψήφιζαν εάν οι ευρωεκλογές ήταν την επόμενη ημέρα (αύξηση 9% σε σχέση με το 2018).
Ανάμεσα στα ευρήματα της έρευνας είναι και ότι οι Ευρωπαίοι αξιολογούν τη δημοκρατία ως την αξία που το Ευρωκοινοβούλιο πρέπει να υπερασπίζεται κατά προτεραιότητα.

Στην ίδια ερώτηση, τη δημοκρατία προτάσσει και το 41% των ερωτηθέντων στην Ελλάδα. Η αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ και μεταξύ των περιφερειών της καταλαμβάνει τη δεύτερη θέση με 38% και το κράτος δικαίου την τρίτη θέση με 34%.

Επίσης, πάνω από τα 3/4 των Ευρωπαίων εξακολουθούν να εγκρίνουν τη στήριξη της ΕΕ στην Ουκρανία, με ένα ποσοστό 36% να την εγκρίνει σθεναρά.

Το 69% των ερωτηθέντων δηλώνει ικανοποιημένο με τις ενέργειες της ΕΕ. Τα υψηλότερα ποσοστά παρατηρούνται στην Ολλανδία (90%), τη Σουηδία (87%), τη Φινλανδία (87%) και την Ιρλανδία (87%). Στη Σλοβακία (45%) και στην Ελλάδα (48%) καταγράφονται αντιθέτως τα χαμηλότερα ποσοστά ικανοποίησης. Οι ερωτηθέντες εκφράζουν επίσης ικανοποίηση για τη δράση της ΕΕ όσον αφορά την προστασία των δημοκρατικών δικαιωμάτων και τον σεβασμό του κράτους δικαίου (64%), καθώς και τον τομέα της εξωτερικής πολιτικής (54 %). Στην Ελλάδα τα αντίστοιχα ποσοστά είναι 42% και 38% με την Πράσινη Συμφωνία της ΕΕ να σημειώνει ποσοστό ικανοποίησης 44%.

Την έρευνα για το εαρινό Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το 2023 διεξήγαγε η εταιρεία δημοσκοπήσεων Kantar από τις 2 έως τις 26 Μαρτίου στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ. Οι συνεντεύξεις με τους συμμετέχοντες έγιναν κυρίως δια ζώσης, ενώ στην Τσεχία, τη Δανία, τη Φινλανδία και τη Μάλτα πραγματοποιήθηκαν επίσης συνεντεύξεις διαδικτυακά. Στην έρευνα συμμετείχαν συνολικά 26.376 άτομα. Τα «ποσοστά σε επίπεδο ΕΕ» που αναφέρονται έχουν σταθμιστεί με βάση τον πληθυσμό κάθε χώρας.

Το ποσοστό των Ελλήνων που δηλώνουν ότι η ποιότητα της ζωής τους έχει υποστεί επιδείνωση είναι το υψηλότερο της έρευνας (85%), ωστόσο σε βάθος ενός χρόνου από την περίοδο που πραγματοποιήθηκε η έρευνα, το 55% πιστεύει ότι οι συνθήκες διαβίωσής τους θα είναι οι ίδιες (55%), σε αντίθεση με ποσοστό 22% που προβλέπει επιδείνωση.

Αναφορικά με την οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού τους οι Έλληνες που ερωτήθηκαν εμφανίζονται διχασμένοι. Το 50% την χαρακτηρίζει «καλή» και το 49% «κακή», όταν στην ΕΕ τα ποσοστά είναι 72% και 26% αντίστοιχα.

Παράλληλα, παρατηρείται αύξηση του ποσοστού όσων δυσκολεύονται να πληρώσουν τους μηνιαίους λογαριασμούς (77%), με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο να είναι μόλις στο 33%.

Σε ό,τι αφορά στην οικονομική κατάσταση στη χώρα, οι απαντήσεις από την Ελλάδα σε ποσοστό 24% είναι ότι οι προοπτικές θα είναι καλύτερες, 37% ότι θα είναι ίδιες και 38% χειρότερες. Σε μέσα επίπεδα στην ΕΕ οι ερωτηθέντες απαντούν σε ποσοστό 28% ότι περιμένουν οι προοπτικές να είναι καλύτερες, 37% οι ίδιες και 31% χειρότερες.

Σημαντικότερα θέματα για την Ελλάδα αποτελούν η υγεία (41%), η οικονομία (40%), η ανεργία (34%), και η άνοδος των τιμών, ο πληθωρισμός και το κόστος διαβίωσης (32%).

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι η έρευνα διεξήχθη προτού την εισβολή των ρωσικών δυνάμεων στην Ουκρανία, η οποία είχε ως αποτέλεσμα την έναρξη μιας ενεργειακής κρίσης που οδήγησε σε άνοδο των τιμών, του πληθωρισμού και του κόστους διαβίωσης των νοικοκυριών.

O πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Νταβίντ Σασόλι, ανέφερε ότι «το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ξεκαθαρίσει ότι οι πόροι του Σχεδίου Ανάκαμψης της ΕΕ δεν θα πρέπει να διατίθενται σε κυβερνήσεις που δεν τηρούν τις βασικές δημοκρατικές αξίες ή δεν σέβονται το κράτος δικαίου. Αυτή η νέα έρευνα του Ευρωβαρόμετρου επιβεβαιώνει ότι η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών της ΕΕ συμφωνεί. Εάν κάποιος υπονομεύει συστηματικά τις αξίες της ΕΕ, δεν θα πρέπει να αναμένει κονδύλια της ΕΕ».

Η έρευνα του Ευρωπαϊκoύ Κοινοβουλίου πριν από την συζήτηση για την Κατάσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 15 Σεπτεμβρίου αναδεικνύει τη σαφή στήριξη των πολιτών όσον αφορά τη διαφάνεια και τον αποτελεσματικό έλεγχο των κονδυλίων της ΕΕ στο πλαίσιο του προγράμματος NextGenerationEU. Σύμφωνα με την έρευνα, το 53% των Ευρωπαίων πολιτών συμφωνεί απόλυτα ότι πρέπει να υπάρχει αποτελεσματικός έλεγχος, ενώ ένα επιπλέον 32% κλίνει στην κατεύθυνση αυτή. Στην Ελλάδα, το ποσοστό που συμφωνεί πλήρως βρίσκεται πάνω από τον μέσο όρο (61%), ενώ ένα επιπλέον 28% τείνει να συμφωνήσει. Μόνο το 8% όσων απάντησαν κατά μέσο όρο στην ΕΕ (7% στην Ελλάδα) δεν συμμερίζεται την άποψη αυτή.

Αυτή τη θέση συμμερίζεται το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο, παράλληλα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εξετάζει με προσοχή τα εθνικά σχέδια, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα κονδύλια αυτά θα χρησιμοποιηθούν σύμφωνα με τους στόχους που έχουν τεθεί για μια πιο πράσινη, ψηφιακή και ανθεκτική ευρωπαϊκή κοινωνία.

Τρεις στους πέντε Ευρωπαίους (60%) πιστεύουν ότι τα έργα του NextGenerationEU θα βοηθήσουν τη χώρα τους να ξεπεράσει τις οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες της πανδημίας του κορωνοϊού. Το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 67% για την Ελλάδα. Το 59% των Ευρωπαίων (69% των ερωτηθέντων στην Ελλάδα) δηλώνουν, επίσης, ότι το πρόγραμμα θα βοηθήσει τη χώρα τους να είναι καλύτερα προετοιμασμένη για μελλοντικές προκλήσεις. Υπό το πρίσμα αυτό, η έρευνα δείχνει επίσης ότι το 53% των Ευρωπαίων έχουν θετική εικόνα για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ μόνο το 19% έχει αρκετά ή πολύ αρνητική εικόνα. 50% των ερωτηθέντων στην Ελλάδα έχουν θετική εικόνα για την ΕΕ, ενώ 21% έχουν αρκετά ή πολύ αρνητική εικόνα.

Ωστόσο, τα αποτελέσματα της έρευνας υποδηλώνουν ανησυχίες σε διάφορες χώρες της ΕΕ σχετικά με το πόσο καλά οι εθνικές κυβερνήσεις θα χρησιμοποιήσουν αυτά τα επιπρόσθετα κονδύλια της ΕΕ. Ενώ κατά μέσο όρο το 44% των Ευρωπαίων εμπιστεύεται τις εθνικές κυβερνήσεις, το 41% των ερωτηθέντων εκφράζουν αμφιβολίες, με σημαντικές διαφοροποιήσεις στα επίπεδα εμπιστοσύνης σε ολόκληρη την ΕΕ. Στην Ελλάδα το αντίστοιχα ποσοστά είναι 42% και 53% αντιστοίχως.

Αυτό αντικατοπτρίζεται στη συνεχή στήριξη των πολιτών όσον αφορά την ανάγκη σεβασμού του κράτους δικαίου ως προϋπόθεσης για τη διάθεση κονδυλίων της ΕΕ. Τέσσερις στους πέντε ερωτηθέντες (81%) συμφωνούν ότι «η ΕΕ θα πρέπει να παρέχει χρηματοδοτικούς πόρους στα κράτη μέλη μόνο με την προϋπόθεση να εφαρμόζουν οι κυβερνήσεις τους το κράτος δικαίου και τις δημοκρατικές αρχές». Τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν ότι το επίπεδο στήριξης είναι υψηλό ομοιογενώς σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ. Η Ελλάδα καταλαμβάνει την τρίτη θέση πανευρωπαϊκά με 90% των ερωτηθέντων να συμφωνούν.

Ο σεβασμός του κράτους δικαίου αποτελεί μείζον μέλημα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Σε ερώτηση σχετικά με τα ζητήματα που θα πρέπει να θέσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως πολιτικές προτεραιότητες, οι Ευρωπαίοι επαναφέρουν στην πρώτη θέση τη δράση για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής (43%).

Σύμφωνα με τη νέα έρευνα του Ευρωβαρόμετρου, 80% των Ελλήνων (8 στους 10) έχουν ήδη δει ή αναμένουν να δουν την οικονομική τους κατάσταση να επηρεάζεται αρνητικά λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού.

Επίσης, 30% των Ελλήνων αναμένει δυσμενή εξέλιξη στα οικονομικά του, με το αντίστοιχο ποσοστό των Ευρωπαίων να είναι 26%. Συνεπώς, αθροιστικά 57% των Ευρωπαίων έδωσαν αρνητική απάντηση για την σημερινή ή την μελλοντική οικονομική τους κατάσταση, με το αντίστοιχο ποσοστό για τους Έλληνες να εκτοξεύεται στο 80%.

Σημειώνεται, ότι το Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την άνοιξη του 2021 διεξήχθη από την 1η Μαρτίου μέχρι τις 12 Απριλίου σε 27 κράτη μέλη της ΕΕ. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε δια ζώσης και ολοκληρώθηκε με διαδικτυακές συνεντεύξεις όπου αυτό ήταν απαραίτητο, δεδομένων των περιορισμών λόγω πανδημίας. Διεξήχθησαν 26.669 συνεντεύξεις συνολικά.

Ερωτώμενοι σχετικά με τους τομείς στου οποίους πρέπει να δώσει προτεραιότητα η ΕΕ για την καταπολέμηση της πανδημίας, στην Ελλάδα, στην πρώτη θέση με 44% ισοψηφούν η ανάγκη να δοθεί η δυνατότητα στα κράτη-μέλη να στηρίξουν τις επιχειρήσεις και τους εργαζομένους που επλήγησαν από την πανδημία και η επένδυση περισσότερων πόρων στην οικονομία για μια δίκαιη και βιώσιμη ανάπτυξη σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ. Στη δεύτερη θέση βρίσκεται στην Ελλάδα η ταχεία πρόσβαση σε ασφαλή και αποτελεσματικά εμβόλια (33%) και στην τρίτη θέση, η ανάπτυξη μιας ευρωπαϊκής πολιτικής υγείας (29%).

Σε επίπεδο ΕΕ, οι ερωτηθέντες αναφέρουν ως σημαντικότερο την ταχεία πρόσβαση σε ασφαλή και αποτελεσματικά εμβόλια για όλους τους πολίτες της ΕΕ (39%). Στη λίστα των προτεραιοτήτων ακολουθεί η διάθεση περισσότερων χρημάτων στην ανάπτυξη θεραπειών και εμβολίων (29%), η καθιέρωση μιας ευρωπαϊκής στρατηγικής για τη διαχείριση κρίσεων (28%) και η ανάπτυξη μια ευρωπαϊκής πολιτικής για την υγεία (25%).

Η λήψη μέτρων για τη στήριξη της οικονομίας και τη δημιουργία θέσεων εργασίας κατατάσσεται ψηλότερα στη λίστα των προτεραιοτήτων που θα πρέπει να έχουν οι ευρωβουλευτές στην Ελλάδα με ποσοστό 67%. Η δημόσια υγεία βρίσκεται στη δεύτερη θέση (60%), ενώ τα μέτρα κατά της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού κατατάσσονται τρίτα (54%). Σε επίπεδο ΕΕ, οι πολίτες εκφράζουν την επιθυμία οι εκλεγμένοι αντιπρόσωποί τους να δώσουν προτεραιότητα στη δημόσια υγεία (49%). Ακολουθούν η καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού (39%), τα μέτρα στήριξης της οικονομίας και η δημιουργία θέσεων εργασίας (επίσης με 39%), καθώς και η δράση κατά της κλιματικής αλλαγής (34%).

Παρά τις βραχυπρόθεσμες διακυμάνσεις, καθώς και τις διαφορές που παρατηρούνται μεταξύ των κρατών μελών, η θετική αξιολόγηση της εικόνας της ΕΕ παραμένει σε ένα από τα υψηλότερα επίπεδά που έχει καταγραφεί την τελευταία δεκαετία. Στην Ελλάδα, θετική εικόνα έχει το 40% των ερωτηθέντων, με το 36% να δηλώνει ότι έχει ουδέτερη εικόνα και το 24% αρνητική. Κατά μέσο όρο στην ΕΕ οι μισοί πολίτες (48%) έχουν θετική εικόνα για την ΕΕ. Ένα επιπλέον ποσοστό 35% έχει ουδέτερη εικόνα, ενώ μόνο το 17% δηλώνει ότι η εικόνα που έχει για την ΕΕ είναι αρνητική. Η έρευνα αυτή επανεπιβεβαιώνει την σταθερά αυξανόμενη και ισχυρή θετική τάση όσον αφορά την εικόνα της ΕΕ τα τελευταία δέκα χρόνια, παρά την πανδημία και τις συνέπειές της στις ζωές των Ευρωπαίων πολιτών.

Ο συνδυασμός της ενίοτε επικριτικής στάσης των πολιτών όσον αφορά στην εφαρμογή ορισμένων μέτρων για την καταπολέμηση της κρίσης με την μακροπρόθεσμα θετική τάση και τη θεμελιώδη στήριξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση δικαιολογεί επίσης τη σαφή και πάντα παρούσα έκκληση για τη μεταρρύθμιση της ΕΕ: το 64% των ερωτηθέντων στην Ελλάδα (70% στην ΕΕ) δηλώνουν στην έρευνα αυτή ότι τάσσονται γενικά υπέρ της ΕΕ. Ωστόσο, λιγότερο από το ένα τέταρτο των Ευρωπαίων (23%), τάσσεται υπέρ της ΕΕ «όπως αυτή έχει διαμορφωθεί μέχρι στιγμής» - σημειώνοντας πτώση τεσσάρων μονάδων από τον Νοέμβριο/Δεκέμβριο 2020. Περίπου το ήμισυ των ερωτηθέντων στην Ελλάδα (49%) δηλώνει ότι είναι «υπέρ της ΕΕ, αλλά όχι όπως έχει διαμορφωθεί μέχρι στιγμής». Το ποσοστό αυτό είναι κοντά στο αντίστοιχο ποσοστό στην ΕΕ (47%). Επιπλέον, στην Ελλάδα, μόλις 15% τάσσονται υπέρ της ΕΕ «όπως αυτή έχει διαμορφωθεί μέχρι στιγμής».

Το 77% των ερωτηθέντων στην Ελλάδα (74% στην ΕΕ) επιθυμούν η ΕΕ να αποκτήσει περισσότερες αρμοδιότητες στην αντιμετώπιση κρίσεων όπως η πανδημία Covid-19, συμπεριλαμβανομένου ενός 29% που «συμφωνεί απόλυτα» με την ιδέα (28% στην ΕΕ).