Ο Κυριάκος Πιερρακάκης υπογραμμίζει ότι η Ευρωζώνη παραμένει ανθεκτική παρά τις επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή, ενώ τονίζει πως η ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα, η δημοσιονομική πειθαρχία, η ενίσχυση των επενδύσεων και η ανάπτυξη ευρωπαϊκών «πρωταθλητών» στην Τεχνητή Νοημοσύνη θα αποτελέσουν καθοριστικούς παράγοντες για την ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια. Παράλληλα, εκφράζει την πεποίθηση ότι η τεχνολογική κυριαρχία της Ευρώπης μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσα από κοινές ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες και αξιοποίηση της ενιαίας αγοράς.

Ολόκληρη η συνέντευξη του Κυριάκου Πιερρακάκη στο CNBC

Ερώτηση: Είναι μαζί μας ο Πρόεδρος του Eurogroup και Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών της Ελλάδας. Κύριε Πιερρακάκη, καλώς ήρθατε. Ποια είναι η εκτίμησή σας για τη σημερινή κατάσταση της οικονομίας της Ευρωζώνης;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Καλημέρα, χαίρομαι πολύ που είμαι μαζί σας. Θα έλεγα ότι υπάρχει μία λέξη που συνοψίζει την εικόνα της οικονομίας της Ευρωζώνης: ανθεκτικότητα. Έχουμε αποδείξει ότι μπορούμε να παραμένουμε ανθεκτικοί ακόμη και σε ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες.

Ελπίζουμε η κατάσταση που παρακολουθούμε τις τελευταίες ημέρες στη Μέση Ανατολή να αποδειχθεί προσωρινή, καθώς αμέσως μετά τη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν είχαμε δει σημαντική αποκλιμάκωση στις τιμές του πετρελαίου. Ωστόσο, εξαιτίας της κρίσης στη Μέση Ανατολή, οι προβλέψεις μας για φέτος αναθεωρήθηκαν προς τα κάτω όσον αφορά την ανάπτυξη και προς τα πάνω όσον αφορά τον πληθωρισμό.

Παρ’ όλα αυτά, επικεντρωνόμαστε στα θεμελιώδη μεγέθη της οικονομίας, και αυτό αποτελεί τον βασικό άξονα και των σημερινών συζητήσεων στο Eurogroup. Αναφερθήκατε προηγουμένως στα δημοσιονομικά θεμέλια της Ευρωζώνης και στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Εξετάζουμε επίσης την ανταγωνιστικότητα και συνολικά τα θεμέλια πάνω στα οποία στηρίζεται η ευρωπαϊκή οικονομία.

Αν έπρεπε να το συνοψίσω σε μία φράση, θα έλεγα το εξής: δεν επιλέγουμε τις κρίσεις που θα βρεθούν μπροστά μας, δεν θα μας καθορίσουν αυτές. Μπορούμε όμως να επιλέξουμε τις μεταρρυθμίσεις. Και είναι οι μεταρρυθμίσεις που θα μας καθορίσουν τελικά. Γι’ αυτό και θα επικεντρωθούμε ακριβώς σε αυτές, καθώς και σε όλες τις πολιτικές που χρειάζεται να αλλάξουν τις επόμενες εβδομάδες και τους επόμενους μήνες, ώστε να πετύχουμε υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης.

Ερώτηση: Έχετε δηλώσει πρόσφατα ότι η δημοσιονομική πολιτική στην Ευρωζώνη δεν πρέπει να έρχεται σε αντίθεση με τις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να συγκρατήσει τον πληθωρισμό. Πιστεύετε ότι όλες οι κυβερνήσεις της Ευρωζώνης κινούνται στην ίδια κατεύθυνση;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Αρχικά, καλέσαμε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο να συμμετάσχει σε αυτές τις συζητήσεις, προκειμένου να αξιολογήσει όσα κάναμε μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, από το 2022 και μετά. Το συμπέρασμα του ΔΝΤ ήταν ότι οι επιπτώσεις της κρίσης ήταν κατά 12% μικρότερες από ό,τι θα ήταν διαφορετικά, ακριβώς χάρη στις επενδύσεις που υλοποιήθηκαν για την ενίσχυση της ενεργειακής ανεξαρτησίας και των ενεργειακών υποδομών. Υπό αυτή την έννοια, ένα μέρος της απάντησης είναι ναι.

Ταυτόχρονα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει διαμορφώσει ένα πιο εξελιγμένο πλαίσιο πολιτικής όσον αφορά τα αποδεκτά μέτρα στήριξης, τα οποία, όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, θα πρέπει να είναι προσωρινά, στοχευμένα και προσαρμοσμένα στις ανάγκες.

Έχουμε παρεκκλίνει από αυτή την αρχή; Σε έναν βαθμό, ναι, καθώς ορισμένα μέτρα δεν αποδείχθηκαν τόσο στοχευμένα και τόσο προσαρμοσμένα όσο θα έπρεπε. Ωστόσο, γνωρίζουμε ποια είναι η κατεύθυνση, ποια είναι η πυξίδα μας, και όλοι – ή τουλάχιστον οι περισσότεροι – προσπαθούμε να κινηθούμε σύμφωνα με αυτήν.

Σημειώνουμε πρόοδο. Έχουμε διδαχθεί από τα μαθήματα του 2022 και τα έχουμε πλέον αφομοιώσει. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να τα πάμε ακόμη καλύτερα.

Ερώτηση: Θα ήθελα να βάλω στη συζήτηση και τη χρονική διάσταση του τρόπου με τον οποίο η Ευρώπη προσεγγίζει την Τεχνητή Νοημοσύνη. Από την τελευταία μας συνάντηση στην Ουάσιγκτον, τον Απρίλιο, είδαμε την απενεργοποίηση του μοντέλου Mythos Fable, δηλαδή ουσιαστικά τη διακοπή πρόσβασης σε μια κρίσιμη τεχνολογία από αμερικανικής πλευράς.

Έκτοτε, γνωρίζουμε ότι στις Βρυξέλλες υπάρχει πλέον αυξανόμενη ανησυχία για την ανάγκη ευρωπαϊκής κυριαρχίας στην Τεχνητή Νοημοσύνη, υπό ένα διαφορετικό πρίσμα: το ενδεχόμενο τα συστήματα να μπορούν απλώς να απενεργοποιηθούν. Αυτό καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής ανθεκτικότητας.

Τι σημαίνει αυτό για τη σημερινή συνεδρίαση; Και πόσο κρίσιμη είναι η χρηματοδότηση μιας κυρίαρχης ευρωπαϊκής Τεχνητής Νοημοσύνης;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Για να είμαι ειλικρινής, πρέπει να εξετάσουμε τόσο τη θετική όσο και την αρνητική πλευρά.

Η θετική πλευρά αφορά τα οφέλη στην παραγωγικότητα που μπορούμε να αποκομίσουμε από την ανάπτυξη και την εφαρμογή αυτών των τεχνολογιών, δηλαδή από την ευρύτερη ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην οικονομία, την κοινωνία και τη δημόσια διοίκηση.

Ταυτόχρονα, όμως, υπάρχει και μια πολύ σημαντική αρνητική διάσταση, που είναι ακριβώς αυτή που αναφέρατε: οι επιπτώσεις των εξαιρετικά προηγμένων μεγάλων γλωσσικών μοντέλων (LLMs) όσον αφορά τον εντοπισμό ευπαθειών στα συστήματά μας. Πρόκειται για μια συζήτηση που συνδέεται άμεσα με το χρηματοπιστωτικό και το τραπεζικό μας σύστημα, αλλά θα έλεγα όχι μόνο με αυτά.

Αν έπρεπε και πάλι να το συνοψίσω σε μία φράση, θα έλεγα ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει τη δυναμική να μοιάζει ταυτόχρονα με μια κούρσα για την κατάκτηση της Σελήνης και με μια κούρσα πυρηνικών εξοπλισμών.

Από τη μία πλευρά, έχουμε τα οφέλη στην παραγωγικότητα, την καινοτομία, την τεχνολογική πρόοδο και τη θετική δυναμική που δημιουργείται. Από την άλλη, όμως, η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει τη δυνατότητα να εντοπίζει και να εκμεταλλεύεται ολόκληρο το φάσμα των ευπαθειών που υπάρχουν στα συστήματά μας.

Γι’ αυτό, πρώτον, πρέπει να αναπτύξουμε μια κοινή γλώσσα γύρω από αυτό το ζήτημα, όχι μόνο μεταξύ των υπουργών Οικονομικών της Ευρώπης, αλλά συνολικά μεταξύ όλων των πολιτικών φορέων της Ευρώπης.

Δεύτερον, χρειαζόμαστε μια απολύτως σαφή στρατηγική για την τεχνολογία και μια εξίσου σαφή επενδυτική στρατηγική, ώστε να αναδείξουμε και να ενισχύσουμε τους ευρωπαϊκούς τεχνολογικούς πρωταθλητές μας.

Σήμερα έχουμε προσκαλέσει στη συνεδρίαση του Eurogroup τον διευθύνοντα σύμβουλο της Mistral, ενός από τους ευρωπαϊκούς πρωταθλητές στον χώρο της Τεχνητής Νοημοσύνης, για να συζητήσουμε μαζί του πώς μπορούμε να ενισχύσουμε περαιτέρω την ανάπτυξη των ευρωπαϊκών εταιρειών AI.

Και, βεβαίως, υπάρχουν πολλές ακόμη μεταρρυθμίσεις που μπορούμε να προωθήσουμε, ενώ ταυτόχρονα παραμένουμε σε εγρήγορση απέναντι στους πιθανούς κινδύνους.

Ερώτηση: Είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον που αναφέρατε τη Mistral AI και τη συμμετοχή της στη σημερινή συνεδρίαση, καθώς πρόκειται για μία από τις ελάχιστες εταιρείες αιχμής που, με επαρκή χρηματοδότηση, θα μπορούσε να εξελιχθεί σε πραγματικό ανταγωνιστή των αμερικανικών εταιρειών, όπως η OpenAI, οι οποίες βρίσκονται ήδη πολύ πιο μπροστά.

Θέλω, όμως, να σας ρωτήσω τι ακολουθεί από εδώ και πέρα. Σήμερα βλέπουμε πολύ διαφορετικές εθνικές πολιτικές. Για παράδειγμα, πριν από λίγες ημέρες, στη Γαλλία συζητήθηκε η απομάκρυνση των εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης της Palantir από τον δημόσιο τομέα και η στροφή σε πολύ μικρότερες, εγχώριες λύσεις. Πιστεύετε ότι πρωτοβουλίες αυτού του είδους θα ήταν πιο αποτελεσματικές αν υιοθετούνταν σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ώστε να επιταχυνθεί η χρηματοδότηση και η ανάπτυξη των ευρωπαϊκών νεοφυών επιχειρήσεων;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Θα το πω ξεκάθαρα: πιστεύω ότι ο τρόπος με τον οποίο πρέπει να ορίζουμε την τεχνολογική μας κυριαρχία στην Ευρώπη πρέπει να είναι ευρωπαϊκός.

Μόνο έτσι μπορούμε να αποκτήσουμε την απαραίτητη κλίμακα και μόνο έτσι μπορούμε να αναδείξουμε τους ευρωπαϊκούς τεχνολογικούς πρωταθλητές μας, τόσο στην Ευρώπη όσο και παγκοσμίως. Μόνο έτσι μπορούμε να δημιουργήσουμε τους αναγκαίους επενδυτικούς μηχανισμούς για να τους στηρίξουμε.

Αλλά το ζήτημα δεν αφορά μόνο τις επενδύσεις.

Αφορά τη δημιουργία οικοσυστημάτων. Αφορά την πλήρη αξιοποίηση της ενιαίας αγοράς. Η βασική στρατηγική για την ανάπτυξη των ευρωπαϊκών start-ups είναι η προώθηση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, η οποία αποτελεί μία από τις κορυφαίες προτεραιότητες τόσο του Συμβουλίου όσο και του Eurogroup.

Χρειάζεται, λοιπόν, να πετύχουμε πολλά πράγματα ταυτόχρονα. Και αυτή είναι μια ευθύνη που έχει πέσει στους ώμους της σημερινής γενιάς των υπευθύνων χάραξης πολιτικής. Για να το πετύχουμε, όμως, χρειαζόμαστε μια ξεκάθαρη πυξίδα.

Γι’ αυτό χρειαζόμαστε ένα δόγμα για την τεχνολογία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη προχωρήσει σημαντικά προς αυτή την κατεύθυνση. Στο προηγούμενο Eurogroup είχαμε μια ιδιαίτερα ουσιαστική συζήτηση ακριβώς πάνω σε αυτό το θέμα.

Πώς πρέπει να ορίζουμε την τεχνολογική κυριαρχία από τη σκοπιά ενός υπουργού Οικονομικών; Πώς λαμβάνουμε τις επενδυτικές αποφάσεις στις οποίες αναφερθήκατε προηγουμένως;

Πιστεύω ότι συγκλίνουμε προς μια κοινή κατεύθυνση.

Και θα ήθελα να προσθέσω ακόμη ένα σημείο: υπάρχουν ακόμη πολλές πρωτοβουλίες στον τομέα της τεχνολογίας που δεν αφορούν αποκλειστικά την Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά εξακολουθούν να αποτελούν ανοικτά ζητήματα πολιτικής.

Την περασμένη εβδομάδα, για παράδειγμα, πρότεινα την κεντρική ευρωπαϊκή δημοπράτηση του φάσματος συχνοτήτων, γιατί πρόκειται για έναν τομέα στον οποίο η Ευρώπη είχε διαχρονικά σημαντικό πλεονέκτημα στις υποδομές 5G και, ελπίζω, θα το διατηρήσει και στο 6G.

Διαθέτουμε ήδη τους τεχνολογικούς πρωταθλητές. Αυτό που χρειάζεται είναι να αξιοποιήσουμε πολύ περισσότερο την κλίμακα και τις δυνατότητες της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς.

Και πιστεύω ότι αυτό είναι απολύτως εφικτό.

Ερώτηση: Κύριε Πιερρακάκη, αλλάζοντας θέμα: το κόστος δανεισμού των κυβερνήσεων της Ευρωζώνης αυξάνεται αυτή την περίοδο. Πόσο σας ανησυχεί αυτή η εξέλιξη;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Όπως διευκρίνισα πριν, η λέξη που περιγράφει καλύτερα τις δυνατότητες της Ευρωζώνης είναι η ανθεκτικότητα.

Παρακολουθούμε πάντοτε τις εξελίξεις πολύ στενά.

Δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στα δημοσιονομικά θεμέλια, τόσο κάθε κράτους-μέλους ξεχωριστά όσο και της Ευρωζώνης συνολικά.

Αναφέρθηκα προηγουμένως στο 2022 και στις συγκρίσεις με εκείνη την περίοδο. Είναι προφανές ότι σήμερα βρισκόμαστε σε πιο απαιτητική δημοσιονομική κατάσταση σε σχέση με τότε, τόσο ως προς το ύψος των ελλειμμάτων όσο και ως προς το επίπεδο του δημόσιου χρέους.

Γι’ αυτό και η δική μας δουλειά, των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης, είναι να παρακολουθούμε στενά αυτές τις εξελίξεις και, μόλις έχουμε μια σαφή διάγνωση της κατάστασης, να εφαρμόζουμε τα κατάλληλα μέτρα.

Ειδικότερα, τον Απρίλιο του 2026 σε σύγκριση με τον Μάρτιο του 2026, ο εποχικά διορθωμένος όγκος λιανικού εμπορίου υποχώρησε κατά 0,4% στην ευρωζώνη και κατά 0,5% στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η πτώση αυτή έρχεται σε συνέχεια ενός ιδιαίτερα ισχυρού Μαρτίου, κατά τον οποίο το λιανεμπόριο είχε καταγράψει σημαντική ανάπτυξη 0,8% και 1,1% αντίστοιχα.

Σε επίπεδο κρατών-μελών για τα οποία υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, οι μεγαλύτερες μηνιαίες μειώσεις εντοπίζονται στις εξής χώρες: Δανία -4,5%, Ρουμανία -2,6%, Βέλγιο & Σλοβακία -1,8%. Στον αντίποδα, τη μεγαλύτερη μηνιαία άνοδο σημείωσαν η Λιθουανία (+1,9%), η Μάλτα (+1%) και η Γαλλία (+0,3%).

Παρά τη μηνιαία κάμψη, η σύγκριση με το προηγούμενο έτος δείχνει ότι η αγορά διατηρεί τη δυναμική της. Ο ημερολογιακά διορθωμένος δείκτης λιανικών πωλήσεων τον Απρίλιο του 2026, σε σύγκριση με τον Απρίλιο του 2025, παρουσίασε αύξηση 1% στην ευρωζώνη και 0,9% στην Ε.Ε.

Οι πρωταθλητές της ετήσιας ανόδου ήταν η Λιθουανία (+8,9%), η Βουλγαρία (+7,4%) και το Λουξεμβούργο (+6,6%). Αντίθετα, οι πιο αξιοσημείωτες ετήσιες υποχωρήσεις καταγράφηκαν στη Ρουμανία (-5,7%), στο Βέλγιο (-2,1%) και στην Αυστρία (-0,6%).

Τα στοιχεία της S&P Global για τους δείκτες PMI Μαΐου αποτυπώνουν μια ζοφερή εικόνα, με τη συρρίκνωση του ιδιωτικού τομέα να συνεχίζεται για δεύτερο διαδοχικό μήνα, κάτι που συμβαίνει για πρώτη φορά από τα τέλη του 2024. Η υποτονική ζήτηση, η «βουτιά» στις εξαγωγές και η επιδείνωση στην αγορά εργασίας συνθέτουν ένα σκηνικό που, σύμφωνα με τους αναλυτές, προμηνύει αρνητικό ρυθμό ανάπτυξης για το δεύτερο τρίμηνο του έτους.

Ο σύνθετος δείκτης παραγωγής (composite PMI) υποχώρησε περαιτέρω τον Μάιο στις 48,5 μονάδες (από 48,8 τον Απρίλιο), παραμένοντας κάτω από το όριο των 50 μονάδων που διαχωρίζει την ανάπτυξη από τη συρρίκνωση. Πρόκειται επίσης για χαμηλό 18 μηνών.

Ο δείκτης δραστηριότητας στις υπηρεσίες (services PMI) παρέμεινε σε υφεσιακό έδαφος για ακόμη έναν μήνα, καταγράφοντας οριακή μόνο άνοδο στο 47,7 έναντι 47,6 τον Απρίλιο. Η μεταποίηση αποτέλεσε το μοναδικό φωτεινό σημείο, καθώς η παραγωγή στον κλάδο σημείωσε περαιτέρω άνοδο, αν και με σαφώς βραδύτερο ρυθμό.

Η ανάλυση των επιμέρους στοιχείων δείχνει ότι η οικονομική κάμψη καθοδηγείται ξεκάθαρα από τις δύο «ατμομηχανές» της ευρωζώνης, τη Γερμανία και τη Γαλλία, οι οποίες κατέγραψαν εκ νέου σημαντική υποχώρηση δραστηριότητας. Αντίθετα, ο ευρωπαϊκός Νότος προβάλλει αντιστάσεις, με την Ιταλία και την Ισπανία να σημειώνουν οριακή ανάπτυξη στον ιδιωτικό τομέα.

Η έλλειψη νέων παραγγελιών ανάγκασε τις επιχειρήσεις να απορροφήσουν ταχύτερα το εναπομείναν απόθεμα εργασιών τους με τον εντονότερο ρυθμό των τελευταίων 14 μηνών. Παράλληλα, η αποδυνάμωση της αγοράς οδήγησε σε περικοπές θέσεων εργασίας, με τον ρυθμό μείωσης των προσλήψεων να αγγίζει υψηλό 5,5 ετών, αν και σε γενικές γραμμές η πτώση κρίνεται ήπια. Στον τομέα των υπηρεσιών, η απασχόληση υποχώρησε για πρώτη φορά από τον Ιανουάριο του 2021.

Το πλέον ανησυχητικό εύρημα της έρευνας εστιάζεται στις τιμές. Το κόστος εισροών (πρώτες ύλες, ενέργεια, κ.λπ.) για τις επιχειρήσεις αυξήθηκε με τον ταχύτερο ρυθμό των τελευταίων 3,5 ετών, κυρίως λόγω των συνεχιζόμενων γεωπολιτικών αναταράξεων στη Μέση Ανατολή. Για να ανταπεξέλθουν, οι εταιρείες μετακύλισαν το κόστος στους καταναλωτές, με αποτέλεσμα ο πληθωρισμός στις τιμές εξόδου (χρεώσεις προϊόντων και υπηρεσιών) να «σκαρφαλώσει» σε υψηλό 38 μηνών.

Μοναδική αχτίδα αισιοδοξίας ήταν η μικρή ανάκαμψη της επιχειρηματικής εμπιστοσύνης για τους επόμενους 12 μήνες. Παρόλα αυτά, οι προσδοκίες παραμένουν εξαιρετικά χαμηλές σε σύγκριση με τα ιστορικά δεδομένα και σαφώς υποδεέστερες από τα επίπεδα που ίσχυαν πριν από το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

«Με την επιχειρηματική δραστηριότητα να υποχωρεί για δεύτερο συνεχή μήνα, είναι όλο και πιο πιθανό η οικονομία της ευρωζώνης να διολισθήσει σε συρρίκνωση το δεύτερο τρίμηνο, με τα δεδομένα να δείχνουν πτώση του ΑΕΠ κατά 0,2%», σχολιάζει ο Chris Williamson, επικεφαλής οικονομολόγος της S&P Global Market Intelligence.

«Την ίδια στιγμή, οι πληθωριστικές πιέσεις εντείνονται σε βαθμό που προκαλεί ανησυχία, προειδοποιώντας για έναν πληθωρισμό που μπορεί να προσεγγίσει το 4% στους επόμενους μήνες. Αυτό δημιουργεί έντονη νευρικότητα στην ΕΚΤ, η οποία θέλει να δράσει άμεσα για να αποτρέψει την παγίωση του υψηλού πληθωρισμού. Ωστόσο, οι κεντρικοί τραπεζίτες φοβούνται ότι αυξάνοντας τα επιτόκια εν μέσω μιας οικονομικής κάμψης, ενισχύουν τον κίνδυνο μιας βαθιάς ύφεσης. Μία αύξηση επιτοκίων μπορεί να λειτουργήσει ως δικλείδα ασφαλείας, όμως τα επιχειρήματα για περαιτέρω αυξήσεις θα εξασθενήσουν αν η οικονομία συνεχίσει να αποδυναμώνεται, καθώς η ίδια η πτώση της ζήτησης θα περιορίσει τελικά την τιμολογιακή ισχύ των εταιρειών και την αύξηση των μισθών», πρόσθεσε.

Σύμφωνα με έκθεση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας που δημοσιεύθηκε την Τρίτη, ο χρυσός αντιπροσώπευε το 27% των παγκόσμιων αποθεματικών περιουσιακών στοιχείων των κεντρικών τραπεζών στο τέλος του 2025, από 20% ένα χρόνο νωρίτερα. Αντίθετα, το μερίδιο των αμερικανικών κρατικών ομολόγων μειώθηκε στο 22% από 25%

Το ποσοστό των αποθεματικών περιουσιακών στοιχείων που είναι εκφρασμένα σε ευρώ παρέμεινε αμετάβλητο στο 15%.

«Οι γεωπολιτικές εντάσεις εξακολουθούν να τροφοδοτούν την ισχυρή ζήτηση για χρυσό από τις κεντρικές τράπεζες», σχολίασε η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, αναφερόμενη στα στοιχεία της έκθεσης.

Η εξέλιξη αυτή οφείλεται κυρίως στις αποτιμήσεις. Αν και οι αγορές χρυσού από τις κεντρικές τράπεζες επιβραδύνθηκαν την περασμένη χρονιά, οι τιμές του πολύτιμου μετάλλου εκτινάχθηκαν. Σύμφωνα με την ΕΚΤ, εάν χρησιμοποιούνταν οι τιμές του 2023, τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα θα εξακολουθούσαν να βρίσκονται στην πρώτη θέση με ποσοστό 26%, έναντι μόλις 16% για τον χρυσό.

Η ΕΚΤ επισήμανε επίσης τα μειονεκτήματα του χρυσού ως αποθεματικού στοιχείου. «Ο χρυσός παρουσιάζει περιορισμούς ως επίσημο αποθεματικό περιουσιακό στοιχείο σε σύγκριση με τα βασικά νομίσματα: η τιμή του είναι ευμετάβλητη, δεν αποφέρει τόκο και, όταν διακρατείται σε φυσική μορφή, συνεπάγεται σημαντικό κόστος φύλαξης. Ακόμη σημαντικότερο είναι ότι η προσφορά χρυσού δεν είναι πλήρως ελαστική και δεν προσαρμόζεται ομαλά στις μεταβολές της διεθνούς ζήτησης για ρευστότητα», ανέφερε η κεντρική τράπεζα.

Η γεωπολιτική αβεβαιότητα και οι κορυφαίοι αγοραστές

Η ΕΚΤ παρέπεμψε σε στοιχεία ερευνών που δείχνουν ότι οι κεντρικές τράπεζες διεθνώς διακρατούν χρυσό όχι μόνο για λόγους διαφοροποίησης των αποθεμάτων τους, αλλά και ως αντιστάθμισμα έναντι των γεωπολιτικών κινδύνων. Οι μεγαλύτεροι αγοραστές χρυσού μεταξύ των κεντρικών τραπεζών το 2025 ήταν κυρίως χώρες που βρίσκονται σε γεωπολιτικά ευαίσθητες περιοχές, όπως η Πολωνία, το Καζακστάν, η Βραζιλία, η Κίνα και η Τουρκία.

Ωστόσο, η μεγαλύτερη εταιρεία έκδοσης stablecoins παγκοσμίως, η Tether, αγόρασε ακόμη μεγαλύτερες ποσότητες χρυσού το 2025, σύμφωνα με την έκθεση.

Η μετατόπιση αυτή αντανακλά μια ευρύτερη προσπάθεια πολλών χωρών να διαφοροποιήσουν τα αποθεματικά τους και να μειώσουν την εξάρτησή τους από το αμερικανικό δολάριο, το οποίο εξακολουθεί παρόλ’ αυτά να αποτελεί το κυρίαρχο παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα.

Οι σχετικές κινήσεις επιταχύνθηκαν μετά την απόφαση της Ουάσιγκτον να παγώσει τα αποθέματα της Ρωσίας σε δολάρια, έπειτα από την εισβολή της στην Ουκρανία το 2022. Παρά την άνοδο του χρυσού, τα assets που είναι εκφρασμένα σε δολάρια εξακολουθούν να αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο μέρος των παγκόσμιων αποθεμάτων, με ποσοστό 42%.

Η τάση αυτή έχει ευρύτερες συνέπειες για τις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές και το παγκόσμιο νομισματικό σύστημα. Με τις κεντρικές τράπεζες να διακρατούν πλέον περισσότερους από 36.000 τόνους χρυσού, τα αποθέματα πλησιάζουν επίπεδα που είχαν καταγραφεί τελευταία φορά κατά την εποχή του συστήματος του Μπρέτον Γουντς, όταν τα νομίσματα ήταν συνδεδεμένα με το δολάριο και το δολάριο μπορούσε να μετατραπεί σε χρυσό.

Σύμφωνα με την ΕΚΤ, οι συνεχείς αγορές χρυσού από χώρες όπως η Κίνα, η Πολωνία, η Τουρκία και η Ινδία συνέβαλαν στη μεταμόρφωση της σύνθεσης των αποθεματικών, ενώ η εντυπωσιακή άνοδος της τιμής του χρυσού αύξησε σημαντικά το μερίδιό του στο σύνολο των αποθεματικών περιουσιακών στοιχείων.

Οι αγορές χρυσού από τις κεντρικές τράπεζες περιορίστηκαν στους 850 τόνους το 2025, έπειτα από τρία συνεχόμενα χρόνια κατά τα οποία οι καθαρές αγορές ξεπερνούσαν τους 1.000 τόνους ετησίως. Η ΕΚΤ σημειώνει ότι η εταιρεία έκδοσης stablecoins Tether ήταν ο μεγαλύτερος μεμονωμένος αγοραστής χρυσού πέρυσι, αποκτώντας περισσότερους από 100 τόνους.

Την ίδια στιγμή, η Τουρκία πούλησε ή δάνεισε 130 τόνους χρυσού στις αρχές του 2026, αφού είχε προηγουμένως προσθέσει 220 τόνους στα αποθέματά της από το 2022 και μετά. Σύμφωνα με την ΕΚΤ, πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες μειώσεις αποθεμάτων που έχουν καταγραφεί τα τελευταία χρόνια.

Το ευρώ κερδίζει έδαφος ως εναλλακτική στο δολάριο

Η έκθεση υπογραμμίζει επίσης την ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ευρώ.

Η παγκόσμια έκδοση χρέους σε ευρώ κατέγραψε ιστορικό υψηλό την περασμένη χρονιά, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση εντείνει τις προσπάθειές της για την ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του κοινού νομίσματος, σε μια περίοδο που αυξάνονται οι ανησυχίες για την αξιοπιστία του αμερικανικού δολαρίου.

Σύμφωνα με την έκθεση της ΕΚΤ, οι διεθνείς εκδόσεις δανείων και ομολόγων σε ευρώ εκτοξεύθηκαν σχεδόν στο 1 τρισ. ευρώ το 2025, σημειώνοντας αύξηση 30% σε σύγκριση με το 2024 και φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από τη δημιουργία του κοινού νομίσματος το 1999.

Παράλληλα, το ευρώ αναδείχθηκε στο κορυφαίο νόμισμα παγκοσμίως για την έκδοση πράσινων και βιώσιμων ομολόγων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΚΤ, το μερίδιό του στη διεθνή αγορά αυξήθηκε από 35% σε 41%, ξεπερνώντας το δολάριο, του οποίου το μερίδιο υποχώρησε από 42% σε 32%.

Ωστόσο, ο συνολικός διεθνής ρόλος του ευρώ, όπως υπολογίζεται από την ΕΚΤ μέσω της ανάλυσης της χρήσης του σε ένα ευρύ φάσμα δεικτών, ενισχύθηκε μόλις κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες σε σταθερές συναλλαγματικές ισοτιμίες. Το παγκόσμιο μερίδιο του ευρώ διαμορφώθηκε στο 20%, διατηρώντας μεν άνετα τη δεύτερη θέση διεθνώς, αλλά παραμένοντας σημαντικά πίσω από το δολάριο, το οποίο διατήρησε αμετάβλητο το μερίδιό του στο 57%.

«Ο διεθνής ρόλος του ευρώ ενισχύθηκε μετρίως το 2025… ωστόσο, αν εξετάσουμε τη μακροπρόθεσμη εικόνα, ο ρόλος του ευρώ αυξάνεται σταδιακά αλλά σταθερά», επεσήμανε η Κριστίν Λαγκάρντ, προσθέτοντας ότι το παγκόσμιο μερίδιο του νομίσματος έχει ενισχυθεί κατά 1,5 ποσοστιαία μονάδα από την προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία το 2014.

Η ίδια σημείωσε επίσης ότι το ευρώ φαίνεται να λειτούργησε ως «ασφαλές καταφύγιο» για επενδυτές που αναζητούσαν προστασία απέναντι στην πρόσφατη χρηματοπιστωτική αστάθεια στις Ηνωμένες Πολιτείες, εν μέσω των επιθέσεων του Ντόναλντ Τραμπ στο διεθνές εμπορικό σύστημα, στη Federal Reserve και στο κράτος δικαίου.

«Υπάρχει μια ευκαιρία για το ευρώ να ενισχύσει την παγκόσμια ελκυστικότητά του, υπό την προϋπόθεση ότι οι Ευρωπαίοι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα δημιουργήσουν τις κατάλληλες συνθήκες και θα μετατρέψουν τα λόγια σε πράξεις», εξήγησε η Κριστίν Λαγκάρντ.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο επίτροπος Οικονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Βάλντις Ντομπρόβσκις, ο οποίος από την πλευρά του πρόσθεσε ότι η μετατροπή του ευρώ σε ένα «πραγματικά παγκόσμιο νόμισμα» είναι «ταυτόχρονα αναγκαία και επείγουσα».

Όπως υποστήριξε, η ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ευρώ θα συμβάλει στη μείωση του κόστους δανεισμού για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ παράλληλα θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα του μπλοκ απέναντι στις αμερικανικές κυρώσεις.

Ο Ντομπρόβσκις επανέλαβε επίσης την έκκληση της Κριστίν Λαγκάρντ προς τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες να επιταχύνουν τις εδώ και χρόνια καθυστερημένες προσπάθειες για τη δημιουργία «ενιαίων, βαθιών και αποτελεσματικών» κεφαλαιαγορών, ικανών να προσελκύσουν επενδυτές από όλο τον κόσμο.

Σύμφωνα με την έρευνα της S&P Global, ο δείκτης PMI μεταποίησης της Ευρωζώνης διαμορφώθηκε στις 51,6 μονάδες τον Μάιο, έναντι 52,2 μονάδων τον Απρίλιο, όταν είχε αγγίξει το υψηλότερο επίπεδο σχεδόν τετραετίας. Παρά την υποχώρηση, η τελική μέτρηση ήταν καλύτερη από την προκαταρκτική εκτίμηση των 51,4 μονάδων.

Τιμές άνω των 50 μονάδων υποδηλώνουν επέκταση της οικονομικής δραστηριότητας.

Η μεταποίηση παραμένει σε ανάπτυξη αλλά χάνει ταχύτητα

Η μεταποιητική δραστηριότητα της Ευρωζώνης αναπτύχθηκε για τέταρτο συνεχόμενο μήνα, ωστόσο τα σημάδια κόπωσης γίνονται ολοένα και πιο εμφανή.

Όπως ανέφερε ο επικεφαλής οικονομολόγος της S&P Global Market Intelligence, Κρις Γουίλιαμσον, ο κλάδος βρίσκεται αντιμέτωπος με τις επιπτώσεις της αύξησης του κόστους και των προβλημάτων στην εφοδιαστική αλυσίδα που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή.

«Παρότι οι βιομηχανίες της Ευρωζώνης κατέγραψαν ανάπτυξη για τέταρτο διαδοχικό μήνα, ο τομέας εμφανίζει σημάδια πίεσης από την άνοδο των τιμών και τις διαταραχές στην προσφορά που προκαλεί η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή», σημείωσε.

Οι παραγγελίες «φρενάρουν» μετά το ράλι του Απριλίου

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η εικόνα της ζήτησης.

Οι νέες παραγγελίες παρέμειναν ουσιαστικά στάσιμες τον Μάιο, μετά την ισχυρή αύξηση που είχε καταγραφεί τον Απρίλιο, όταν επιχειρήσεις και καταναλωτές είχαν επισπεύσει αγορές υπό τον φόβο νέων ανατιμήσεων.

Παράλληλα, οι εξαγωγικές παραγγελίες μειώθηκαν, συμβάλλοντας στην εξασθένηση της συνολικής ζήτησης.

Η παραγωγή των εργοστασίων συνέχισε να αυξάνεται, αλλά με τον χαμηλότερο ρυθμό από τον Ιανουάριο. Ο σχετικός δείκτης παραγωγής υποχώρησε στις 51,3 μονάδες από 52,3 μονάδες τον προηγούμενο μήνα, καταγράφοντας χαμηλό τετραμήνου.

Υψηλό 4 ετών για το κόστος παραγωγής

Η μεγαλύτερη πρόκληση για τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες παραμένει το κόστος.

Οι τιμές των εισροών αυξήθηκαν με τον ταχύτερο ρυθμό από τον Μάιο του 2022, κυρίως λόγω της ανόδου των τιμών της ενέργειας και των πρώτων υλών.

Προκειμένου να προστατεύσουν τα περιθώρια κέρδους τους, πολλές επιχειρήσεις μετέφεραν μέρος του αυξημένου κόστους στους πελάτες τους, αυξάνοντας τις τελικές τιμές με τον ταχύτερο ρυθμό των τελευταίων τρεισήμισι ετών.

«Οι βιομηχανίες αναγκάζονται να μετακυλίσουν το αυξημένο κόστος στους καταναλωτές, κάτι που αναπόφευκτα θα ενισχύσει τον πληθωρισμό τους επόμενους μήνες. Ωστόσο, οι υψηλότερες τιμές πλήττουν τη ζήτηση, με τα βιβλία παραγγελιών να σταθεροποιούνται μετά από τρεις συνεχόμενους μήνες βελτίωσης», τόνισε ο Γουίλιαμσον.

Οι καθυστερήσεις στις παραδόσεις επιστρέφουν

Η έρευνα κατέγραψε επίσης σημαντική επιδείνωση στις αλυσίδες εφοδιασμού, όπως σημειώνει το Reuters..

Οι καθυστερήσεις στις παραδόσεις πρώτων υλών και εξαρτημάτων έφθασαν στο υψηλότερο επίπεδο από τον Ιούνιο του 2022, εντείνοντας περαιτέρω τις πληθωριστικές πιέσεις στις επιχειρήσεις.

Την ίδια στιγμή, η απασχόληση στη μεταποίηση συνεχίζει να συρρικνώνεται, συμπληρώνοντας τρία συνεχόμενα χρόνια πτώσης, ενώ η αισιοδοξία των επιχειρήσεων για τους επόμενους δώδεκα μήνες παραμένει θετική αλλά χαμηλότερη από τον ιστορικό μέσο όρο.

Δύσκολες αποφάσεις για την ΕΚΤ

Τα στοιχεία δημιουργούν ένα περίπλοκο περιβάλλον για την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Από τη μία πλευρά, η νέα άνοδος του κόστους παραγωγής και των τιμών ενισχύει τις ανησυχίες για αναζωπύρωση του πληθωρισμού. Από την άλλη, η επιβράδυνση της ζήτησης και η εξασθένηση της βιομηχανικής δραστηριότητας περιορίζουν τα περιθώρια για υπερβολικά επιθετική νομισματική πολιτική.

Σύμφωνα με δημοσκόπηση του Reuters, η πλειονότητα των οικονομολόγων εκτιμά ότι η ΕΚΤ θα προχωρήσει σε αύξηση του επιτοκίου καταθέσεων τον Ιούνιο και τουλάχιστον μία ακόμη φορά μέσα στο 2026, προκειμένου να αποτρέψει τη μετάδοση του ενεργειακού κόστους στον δομικό πληθωρισμό.

Οι αναλυτές εκτιμούν επίσης ότι ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη απομακρύνθηκε ακόμη περισσότερο από τον στόχο του 2% της ΕΚΤ κατά τη διάρκεια του Μαΐου.

Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022 προκάλεσε ενεργειακή κρίση και εκτίναξη του πληθωρισμού, από τις οποίες η Ευρώπη είχε σε μεγάλο βαθμό ανακάμψει. Ωστόσο, οι αμερικανοϊσραηλινές αεροπορικές επιδρομές της 28ης Φεβρουαρίου οδήγησαν σε πόλεμο με το Ιράν, προκαλώντας πρωτοφανείς διαταραχές στον ενεργειακό εφοδιασμό.

Οι ερευνητές της ΕΚΤ εξέτασαν κατά πόσο οι καταναλωτές της ευρωζώνης έχουν γίνει πλέον πιο ευαίσθητοι απέναντι στις οικονομικές συνέπειες τέτοιων γεωπολιτικών αναταράξεων και, όπως επισημαίνουν, τα στοιχεία δείχνουν ότι πράγματι αυτό συμβαίνει.

Αντλώντας στοιχεία από την έρευνα Consumer Expectations Survey (CES) της ίδιας της ΕΚΤ, οικονομολόγοι της τράπεζας - μεταξύ αυτών και ο Ολιβιέ Κοϊμπιόν - διαπίστωσαν ότι οι καταναλωτές άρχισαν αμέσως να δίνουν μεγαλύτερη προσοχή στις μεταβολές των τιμών μόλις ξέσπασε η σύγκρουση με το Ιράν, παρότι ο πληθωρισμός βρισκόταν ακόμη κοντά στο 2%, δηλαδή στον στόχο της ΕΚΤ.

Σχεδόν οι μισοί από τους συμμετέχοντες στην έρευνα CES δήλωσαν τον Μάρτιο του 2026 ότι παρακολουθούν στενά τις αλλαγές στις τιμές, ποσοστό αντίστοιχο με εκείνο του Ιανουαρίου του 2023, όταν ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη είχε φτάσει στο 8,6%, γεγονός που θεωρητικά θα δικαιολογούσε πολύ μεγαλύτερη ανησυχία.

«Δύο τραύματα μπορεί να ενισχύουν το ένα το άλλο»

«Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι οι καταναλωτές βιώνουν τον πόλεμο με το Ιράν με ένα πιθανό “διπλό τραύμα”», αναφέρουν οι ερευνητές της ΕΚΤ σε ανάρτησή τους, διευκρινίζοντας ότι αυτή δεν εκφράζει κατ’ ανάγκη την επίσημη θέση της τράπεζας.

«Αυτά τα δύο τραύματα μπορεί να ενισχύουν το ένα το άλλο και είναι πιθανό να διαμορφώσουν τις προσδοκίες και τη συμπεριφορά των καταναλωτών τους επόμενους μήνες, καθώς οι συγκρούσεις και η αυξημένη μακροοικονομική αβεβαιότητα συνεχίζονται», σημειώνουν.

Οι οικονομολόγοι εξηγούν ότι τέτοιου είδους «τραύματα» ή μνήμες οικονομικής πίεσης αυξάνουν την ευαισθησία των καταναλωτών απέναντι σε νέους κραδασμούς.

«Αυτό καθιστά πιο έντονα και πιο επίμονα στα μάτια των πολιτών τα σενάρια στασιμοπληθωρισμού — δηλαδή αύξησης των τιμών και ταυτόχρονης επιβράδυνσης της ανάπτυξης. Παράλληλα, ενδέχεται να ενισχύσει τη μακροοικονομική αβεβαιότητα και τελικά να επηρεάσει την καταναλωτική δαπάνη», επισημαίνουν.

Οι τιμές του πετρελαίου, που έχουν σημαντική επίδραση στον πληθωρισμό, υποχώρησαν πρόσφατα λόγω προσδοκιών για πιθανή ειρηνευτική συμφωνία, ωστόσο είχαν εκτιναχθεί πάνω από τα 120 δολάρια το βαρέλι τον Απρίλιο εξαιτίας του πολέμου με το Ιράν.

Καθώς η ΕΚΤ προσπαθεί να διαχειριστεί τις οικονομικές επιπτώσεις της κρίσης, θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι θα προχωρήσει σε αύξηση των επιτοκίων στην επόμενη συνεδρίασή της.

Σύμφωνα με έρευνες οικονομολόγων που συγκέντρωσε το Bloomberg, τα στοιχεία που θα ανακοινωθούν την επόμενη εβδομάδα αναμένεται να δείξουν αισθητά ταχύτερη αύξηση των τιμών καταναλωτή στη Γαλλία και την Ιταλία, κυρίως λόγω της ενέργειας, ενώ οι γενικοί δείκτες πληθωρισμού σε Γερμανία και Ισπανία εκτιμάται ότι θα παραμείνουν στα υψηλότερα επίπεδα από το 2024.

Τα στοιχεία θα δημοσιευθούν στις 29 Μαΐου, μαζί με τις ανακοινώσεις από τις Ιρλανδία, Πορτογαλία και Σλοβενία. Μαζί με τα δεδομένα του Βελγίου που θα ανακοινωθούν μία ημέρα νωρίτερα, θα καλύπτουν περισσότερο από το 80% της οικονομίας της Ευρωζώνης.

Τα στοιχεία αυτά θα τροφοδοτήσουν και τον συνολικό δείκτη πληθωρισμού της περιοχής, ο οποίος θα ανακοινωθεί στις 2 Ιουνίου και θα αποτελέσει την τελευταία μέτρηση τιμών καταναλωτή πριν από τη συνεδρίαση της ΕΚΤ, τον ερχόμενο μήνα.

Οι νέες προβλέψεις έρχονται έπειτα από τη δραματική αναθεώρηση των προσδοκιών στις αγορές ομολόγων τις τελευταίες ημέρες, καθώς ενισχύονται οι φόβοι ότι το κλείσιμο των Στενά του Ορμούζ θα προκαλέσει πιο μόνιμο πληθωριστικό σοκ στην παγκόσμια οικονομία. Οι αποδόσεις ομολόγων στις χώρες της G7 εκτινάχθηκαν σε επίπεδα που είχαν να εμφανιστούν εδώ και δεκαετίες.

Το περιβάλλον αυτό ενισχύει τη δυναμική υπέρ μιας αύξησης επιτοκίων στην Ευρωζώνη τον Ιούνιο. Την Παρασκευή, ο επίτροπος Οικονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βάλντις Ντομπρόβσκις δήλωσε ότι «είναι σαφές πως η ΕΚΤ θα πρέπει να αντιδράσει», ενώ ο επικεφαλής της Κεντρικής Τράπεζας της Μάλτας και μέλος της ΕΚΤ, Αλεξάντερ Ντεμάρκο, χαρακτήρισε «πιθανή» μια αύξηση επιτοκίων τον Ιούνιο.

Μια τέτοια κίνηση θα ήταν η πρώτη αύξηση επιτοκίων στην Ευρωζώνη από τον Σεπτέμβριο του 2023 και θα σηματοδοτούσε αλλαγή πορείας μετά από οκτώ μειώσεις που έχουν φέρει το επιτόκιο καταθέσεων στο 2%.

Η επικεφαλής οικονομολόγος της Bloomberg Economics για την Ευρωζώνη, Σιμόνα Ντέλε Κιάιε, ανέφερε σε έκθεσή της ότι «η ΕΚΤ θα μπορούσε να προχωρήσει σε αύξηση επιτοκίων τον Ιούνιο ως κίνηση διαχείρισης κινδύνου». Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η επιβράδυνση της οικονομίας και η χαλάρωση της αγοράς εργασίας ενισχύουν την εκτίμηση ότι οι δευτερογενείς επιπτώσεις στον πληθωρισμό ίσως τελικά παραμείνουν περιορισμένες.

Η πρώτη μεγάλη ανακοίνωση στις 29 Μαΐου θα προέλθει από τη Γαλλία, όπου η διάμεση πρόβλεψη των οικονομολόγων κάνει λόγο για άνοδο του πληθωρισμού στο 2,9% από 2,5% τον Απρίλιο.

Στη συνέχεια θα ακολουθήσει η Ισπανία, με τις εκτιμήσεις να προβλέπουν πληθωρισμό 3,5%, αμετάβλητο σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα. Οι αναλυτές εκτιμούν επίσης ότι στην Ιταλία ο δείκτης θα εκτιναχθεί στο 3,3%.

Τελευταία θα ανακοινώσει στοιχεία η Γερμανία, η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης, όπου ο πληθωρισμός προβλέπεται να διατηρηθεί στο 2,9%.

Όλες αυτές οι μετρήσεις παραμένουν αισθητά υψηλότερες από τον στόχο του 2% της ΕΚΤ και ενδέχεται να οδηγήσουν σε περαιτέρω επιτάχυνση του συνολικού πληθωρισμού στην Ευρωζώνη, ο οποίος είχε διαμορφωθεί στο 3% τον Απρίλιο.

Την εικόνα αυτή για την Ελλάδα σκιαγραφούν οι εαρινές προβλέψεις της Κομισιόν που δόθηκαν στη δημοσιότητα αυτή την εβδομάδα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρότι αναθεώρησε προς το χειρότερο τις εκτιμήσεις της για την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό τόσο στην ΕΕ όσο και στην ευρωζώνη για το 2026-2027 λόγω του ενεργειακού σοκ που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή εντούτοις επιβεβαίωσε την συνέχιση των θετικών αποκλίσεων που εμφανίζει η χώρα μας συγκριτικά με τους εταίρους μας στο δημοσιονομικό μέτωπο και στην ανάπτυξη

Σύμφωνα με την Κομισιόν ο ρυθμός οικονομικής μεγέθυνσης στην Ελλάδα θα παραμείνει τόσο το 2026 όσο και στο 2027 σε επίπεδα σημαντικά υψηλότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ και της ευρωζώνης. Στην Ελλάδα ο ρυθμός ανάπτυξης για το 2026 αναθεωρείται στο 1,8% και για το 2027 στο 1,6%, την ώρα που ο μέσος ρυθμός ανάπτυξης στην ΕΕ προβλέπεται στο 1,1% το 2026 και στο 1,4% το 2027. Ο μέσος ρυθμός ανάπτυξης στην ευρωζώνη προβλέπεται στο 0,9% εφέτος από 1,2% προηγούμενης πρόβλεψης και στο 1,2% το 2026 έναντι 1,4%

Στο δημοσιονομικό πεδίο η Ελλάδα, επίσης παρουσιάζει καλύτερες επιδόσεις συγκριτικά με τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Σύμφωνα με την Κομισιόν το δημοσιονομικό ισοζύγιο της χώρας (γενική κυβέρνηση) θα παραμείνει πλεονασματικό το 2026 στο 0,8% του ΑΕΠ από 1,7% του ΑΕΠ το 2025 ενώ προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 0,6% του ΑΕΠ το 2027. Για την ΕΕ η Κομισιόν προβλέπει ότι το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης το 2026 θα ανέλθει στο 3,5% του ΑΕΠ από 3,1% το 2025 και θα διαμορφωθεί στο 3,6% το 2027. Στην ευρωζώνη θα ανέλθει στο 3,3% φέτος απο 2,9% το 2025 για να σκαρφαλώσει στο 3,5% του ΑΕΠ το 2027

Αντίθετη πορεία ακολουθούν σύμφωνα με την Κομισιόν το χρέος σε Ελλάδα και ευρωζώνη. Στη χώρα μας το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ θα εξακολουθήσει να μειώνεται σημαντικά παρά τις αναθεωρήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ενώ θα αυξάνεται σε ΕΕ και ευρωζώνη.

Ειδικότερα προβλέπεται ότι το δημόσιο χρέος της Ελλάδα από 146,1% του ΑΕΠ το 2025 θα μειωθεί στο 140,7% το 2026 για να περιοριστεί στο 134,4% το 2027. Στην ΕΕ το χρέος από 82,8% του ΑΕΠ το 2025 προβλέπεται να ανέλθει στο 84,2% το 2026 και στο 85,3% του ΑΕΠ το 2027. Αντίστοιχα ο μέσος όρος του δημόσιου χρέους στη ευρωζώνη από 88,7% του ΑΕΠ το 2025 προβλέπεται να ανέλθει στο 90,2% του ΑΕΠ το 2026 και στο 91,2% του ΑΕΠ το 2027.

Σημειώνεται ότι στόχος της χώρας είναι το χρέος να πέσει κάτω από το 120% του ΑΕΠ έως το 2029 ενώ εφέτος για πρώτη φορά η Ελλάδα αναμένεται σταματήσει να είναι η χώρα με το υψηλότερο χρέος στην ευρωζώνη θέση την οποία προβλέπεται να πάρει η Ιταλία.

Η BofA σημειώνει ότι η διατάραξη στις προμήθειες LNG από το Κατάρ δεν προκάλεσε την εκτίναξη των τιμών φυσικού αερίου που αναμενόταν, κυρίως λόγω ενός συνδυασμού παραγόντων όπως οι ήπιες θερμοκρασίες, η αυξημένη παραγωγή πυρηνικής ενέργειας και ΑΠΕ, αλλά και η ταχεία ενίσχυση των προμηθειών LNG από τη Βόρεια Αμερική.

Στο πλαίσιο αυτό, ο οίκος προχωρά σε σημαντική αναθεώρηση των προβλέψεών του για τις τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Συγκεκριμένα, μειώνει την εκτίμησή του για το TTF στα 55 ευρώ/MWh για το 2026 και στα 35 ευρώ/MWh για το 2027, έναντι προηγούμενων προβλέψεων για 75 ευρώ και 50 ευρώ αντίστοιχα.

Η αποκλιμάκωση αυτή μεταφράζεται σε αισθητά χαμηλότερες πληθωριστικές πιέσεις στην Ευρωζώνη. Η Bank of America μειώνει τις προβλέψεις της για τον πληθωρισμό κατά 40 μονάδες βάσης στο 2,9% για το 2026 και κατά 20 μονάδες βάσης στο 1,9% για το 2027, ενώ και ο δομικός πληθωρισμός αναθεωρείται χαμηλότερα, στο 2,2% και 2,1% αντίστοιχα.

Σύμφωνα με το νέο βασικό σενάριο της BofA, ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη αναμένεται πλέον να κορυφώσει στο 3,3% στα τέλη του τρίτου τριμήνου, αντί για 4% στα τέλη του τέταρτου τριμήνου που προέβλεπε προηγουμένως ο οίκος, πριν υποχωρήσει ξανά κάτω από το 2% από το δεύτερο τρίμηνο του 2027.

Η βελτιωμένη εικόνα στις τιμές φυσικού αερίου οδηγεί παράλληλα και σε αναβάθμιση των εκτιμήσεων για την οικονομική ανάπτυξη της Ευρωζώνης. Η BofA αυξάνει τις προβλέψεις της κατά 10 μονάδες βάσης στο 0,7% για το 2026 και κατά 20 μονάδες βάσης στο 1,2% για το 2027.

Όπως επισημαίνει ο οίκος, οι χαμηλότερες τιμές φυσικού αερίου περιορίζουν περίπου κατά ένα τρίτο το πραγματικό οικονομικό σοκ της ενεργειακής κρίσης για την Ευρώπη. Παρά ταύτα, οι πιέσεις από τις υψηλές τιμές πετρελαίου και η γεωπολιτική αβεβαιότητα εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικούς κινδύνους για την οικονομική δραστηριότητα.

Σε ό,τι αφορά τη νομισματική πολιτική, η Bank of America διατηρεί αμετάβλητες τις προβλέψεις της για την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, εκτιμώντας ότι θα υπάρξουν δύο ακόμη αυξήσεις επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης, τον Ιούνιο και τον Ιούλιο, οδηγώντας το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,5%.

Ωστόσο, η BofA αναγνωρίζει ότι αυξάνονται πλέον οι πιθανότητες η δεύτερη αύξηση να μετατεθεί χρονικά για τον Σεπτέμβριο, εφόσον συνεχιστεί η αποκλιμάκωση των πληθωριστικών πιέσεων.

Παράλληλα, ο οίκος προβλέπει ότι από τον Ιούνιο του 2027 η ΕΚΤ θα ξεκινήσει σταδιακές μειώσεις επιτοκίων, με ρυθμό μία μείωση ανά τρίμηνο, οδηγώντας το επιτόκιο στο 1,75% μέχρι το τέλος του έτους.

Η αλλαγή του σεναρίου της BofA επηρεάζει διαφορετικά τις ευρωπαϊκές οικονομίες, καθώς η επίδραση από τις χαμηλότερες τιμές φυσικού αερίου είναι ισχυρότερη σε χώρες με μεγαλύτερη ενεργειακή εξάρτηση, όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Ιταλία.

Για την Ελλάδα, η Bank of America προχωρά επίσης σε αναβάθμιση των προβλέψεών της, εκτιμώντας πλέον ότι η ελληνική οικονομία θα αναπτυχθεί με ρυθμό 1,8% τόσο το 2026 όσο και το 2027, έναντι προηγούμενων προβλέψεων για 1,6% και 1,7% αντίστοιχα.

Ουσιαστικά, η BofA σχεδόν αναιρεί τις υποβαθμίσεις που είχε πραγματοποιήσει στις αρχές Απριλίου εξαιτίας της κρίσης στη Μέση Ανατολή και του πολέμου στο Ιράν. Υπενθυμίζεται ότι πριν από την ενεργειακή αναταραχή, ο οίκος προέβλεπε ανάπτυξη 1,8% για φέτος και 1,9% για το 2027.

Οι νέες εκτιμήσεις της BofA ευθυγραμμίζονται πλέον περισσότερο με τις προβλέψεις άλλων διεθνών οργανισμών και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία τοποθετεί επίσης την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας κοντά στο 1,8%, ελαφρώς χαμηλότερα από τον επίσημο στόχο του οικονομικού επιτελείου για ανάπτυξη 2%.

Σε ό,τι αφορά τον πληθωρισμό στην Ελλάδα, η Bank of America εκτιμά ότι θα διαμορφωθεί στο 4,1% φέτος και θα αποκλιμακωθεί στο 2,9% το 2027, παραμένοντας ωστόσο υψηλότερος σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.

«Η Ευρώπη βρίσκεται πλέον σε έναν κόσμο πολύ λιγότερο επιεική απέναντι στα κενά της θεσμικής της αρχιτεκτονικής», ανέφερε χαρακτηριστικά στην εκδήλωση που έλαβε χώρα στο Άαχεν της Γερμανίας. «Θεσμοί που δημιουργήθηκαν για μια προηγούμενη εποχή δοκιμάζονται σήμερα από απαιτήσεις για τις οποίες δεν είχαν σχεδιαστεί πλήρως».

Η Κριστίν Λαγκάρντ στάθηκε ιδιαίτερα στο έργο του Ντράγκι για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης, μέσα από την σχετική έκθεση που παρουσίασε το 2024, καλώντας τους Ευρωπαίους ηγέτες να εφαρμόσουν τις προτάσεις του και να «σπάσουν τον εφησυχασμό».

«Εκείνοι είναι που πρέπει να ενεργήσουν πάνω στη διάγνωση του Μάριο», τόνισε. «Εκείνοι είναι που πρέπει να αποφασίσουν αν αυτή η στιγμή θα εξελιχθεί σε ακόμη μία χαμένη ευκαιρία ή σε ακόμη ένα βήμα στην οικοδόμηση της Ευρώπης».

Με τις γεωπολιτικές εντάσεις να αυξάνονται και τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να αντιμετωπίζει με δυσπιστία τους παραδοσιακούς συμμάχους της Ουάσιγκτον, η Λαγκάρντ και άλλα στελέχη της ΕΚΤ έχουν επανειλημμένα καλέσει τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να ενισχύσουν τα οικονομικά και πολιτικά θεμέλια της περιοχής και να αυξήσουν την αυτονομία της.

Η Γαλλίδα πρόεδρος της ΕΚΤ και πρώην υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας είχε προειδοποιήσει ήδη από πέρυσι ότι οι συνεχείς καθυστερήσεις στις αποφάσεις για την ενίσχυση της ανάπτυξης δεν μπορούν να συνεχιστούν, καθώς περισσότερα χρόνια χαμένης ευημερίας δεν θα ήταν απλώς απογοητευτικά αλλά και «ανεύθυνα».

Νωρίτερα φέτος και το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ κάλεσε σε «επείγουσα συλλογική δράση» για την ενίσχυση της Ευρώπης, υπογραμμίζοντας την ανάγκη δημιουργίας ένωσης αποταμιεύσεων και επενδύσεων, ψηφιακού ευρώ, εμβάθυνσης της ενιαίας αγοράς, πολιτικών στήριξης της καινοτομίας και απλούστευσης της νομοθεσίας.

«Η Ευρώπη είναι ισχυρότερη όταν χτίζει συλλογικά παρά όταν απομονώνεται στον εαυτό της», επεσήμανε η Λαγκάρντ. «Τώρα οι ηγέτες της Ευρώπης πρέπει να δώσουν τη δική τους απάντηση και να οικοδομήσουν κάτι που θα αντέξει στον χρόνο. Αυτό που χρειάζονται είναι το θάρρος να δράσουν».