Όπως τόνισε, η συμφωνία «αποτελεί το πρώτο στάδιο για να διασφαλιστεί η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ και στη συνέχεια να προχωρήσουν οι διαπραγματεύσεις για κρίσιμα ζητήματα, όπως το πυρηνικό πρόγραμμα, αλλά και άλλα σημαντικά θέματα που είναι καθοριστικά για τη σταθερότητα στην περιοχή».

«Κρατάμε τα δάχτυλά μας σταυρωμένα ώστε να υλοποιηθεί η συμφωνία, διότι όλοι χρειάζονται να παραμείνουν ανοιχτά τα Στενά του Ορμούζ και, φυσικά, να σταματήσει αυτός ο πόλεμος», επισήμανε.

Ερωτηθείσα για το αν οι Ευρωπαίοι θα εμπλακούν και θα συμμετάσχουν στις σχετικές διεργασίες, η κ. Κάλας ανέφερε ότι το θέμα θα συζητηθεί με τους υπουργούς Εξωτερικών, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται σε επαφή τόσο με το Ιράν όσο και με τους εταίρους της στον Κόλπο και τις Ηνωμένες Πολιτείες. «Βρισκόμαστε σε επαφή με το Ιράν, αλλά και με τους εταίρους μας στον Κόλπο, καθώς και με τους Αμερικανούς ομολόγους μας, προκειμένου να προσφέρουμε βοήθεια. Διαθέτουμε τεχνογνωσία όσον αφορά, για παράδειγμα, τις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα, αλλά μπορούμε να προσφέρουμε και άλλου είδους βοήθεια», δήλωσε.

Αναφορικά με το ενδεχόμενο επιβολής κυρώσεων κατά του Ιράν, η Ύπατη Εκπρόσωπος υπογράμμισε ότι προτεραιότητα αυτή τη στιγμή είναι η αποκλιμάκωση της έντασης. «Σήμερα προσπαθούμε να αποκλιμακώσουμε την κατάσταση. Συζητούμε τι περισσότερο μπορούμε να κάνουμε τώρα που έχουμε εισέλθει σε αυτή τη δεύτερη φάση και τι μπορεί να προσφέρει η Ευρώπη», ανέφερε.

Η Κάγια Κάλας αναφέρθηκε τέλος στην κατάσταση στον Λίβανο, τονίζοντας ότι η χώρα εξακολουθεί να χρειάζεται στήριξη, ενώ αποκάλυψε ότι εξετάζεται και το μέλλον της Προσωρινής Δύναμης των Ηνωμένων Εθνών στον Λίβανο (UNIFIL). «Ο Λίβανος εξακολουθεί να χρειάζεται βοήθεια. Θα δούμε αν θα προχωρήσουμε σε δική μας επιχείρηση και ποια θα μπορούσε να είναι η αποστολή και οι αρμοδιότητές της», δήλωσε, σημειώνοντας ότι η τρέχουσα αποστολή πρόκειται να λήξει.

Η τοποθέτηση αυτή αποτυπώνει το κλίμα που επικρατεί πλέον σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης απέναντι στην Κίνα, τον δεύτερο σημαντικότερο εμπορικό εταίρο της Ένωσης μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες. Καθώς το Πεκίνο ακολουθεί ολοένα πιο επιθετικές εμπορικές πρακτικές και οι κινεζικές εξαγωγές προς την ευρωπαϊκή αγορά αυξάνονται, κυβερνήσεις και επιχειρήσεις προβληματίζονται έντονα για τον βαθμό εξάρτησής τους από τα κινεζικά προϊόντα και αναζητούν τρόπους περιορισμού του. Με την Κίνα να ενισχύει συνεχώς τη θέση της στη μεταποίηση, αρκετοί Ευρωπαίοι βλέπουν πλέον μια άμεση απειλή για το μέλλον της βιομηχανικής τους βάσης.

«Υπάρχει μια αίσθηση επικείμενης κατάρρευσης της βιομηχανίας, επικείμενου κινδύνου», δήλωσε στους New York Times ο Τζερόμιν Τσέτελμαϊερ, επικεφαλής του Bruegel, περιγράφοντας ένα κλίμα που σε αρκετές περιπτώσεις αγγίζει τα όρια του πανικού. Από την πλευρά του, το Πεκίνο απαντά με ιδιαίτερα σκληρή ρητορική, προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε προστατευτικά μέτρα θα προκαλέσουν αντίστοιχες κινήσεις εκ μέρους της Κίνας.

Η αντιπαράθεση αυτή αναμένεται να ενταθεί το επόμενο διάστημα, καθώς οι ηγέτες των μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου θα συζητήσουν τις διεθνείς οικονομικές ανισορροπίες κατά τη σύνοδο της G7 στη Γαλλία, ενώ λίγες ημέρες αργότερα η Κίνα αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο και των συζητήσεων της Συνόδου Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Παρά τις εντάσεις, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εξακολουθούν να ελπίζουν ότι μπορεί να υπάρξει συνεργασία με το Πεκίνο για τη διόρθωση των εμπορικών ανισορροπιών. Την ίδια στιγμή όμως εξετάζουν νέα βιομηχανικά και εμπορικά εργαλεία που θα μπορούσαν να περιορίσουν την αυξανόμενη επιρροή της Κίνας σε στρατηγικούς τομείς.

Μια δύσκολη διαδικασία για την Ευρώπη

Η προσπάθεια απομάκρυνσης από την κινεζική εξάρτηση μόνο εύκολη δεν θεωρείται. Οι κυβερνήσεις και οι επιχειρήσεις ανησυχούν για πιθανά αντίποινα, ενώ οι καταναλωτές έχουν συνηθίσει τα χαμηλού κόστους προϊόντα που καταφθάνουν από την Κίνα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η μέχρι στιγμής αποτυχημένη προσπάθεια της Ε.Ε. να περιορίσει την εισροή κινεζικών ηλεκτρικών αυτοκινήτων στην ευρωπαϊκή αγορά.

Η Κίνα έχει ενισχύσει σημαντικά τη βιομηχανική της υπεροχή μέσω εκτεταμένων κρατικών επιδοτήσεων και αναπτυξιακών προγραμμάτων που στηρίζουν εργοστάσια και επιχειρήσεις. Μετά την κρίση στον κλάδο των ακινήτων, η μεταποίηση μετατράπηκε σε βασικό μοχλό ανάπτυξης της κινεζικής οικονομίας.

Παράλληλα, οι αμερικανικοί δασμοί περιόρισαν μέρος των εξαγωγών προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, ωθώντας τις κινεζικές επιχειρήσεις να αναζητήσουν νέες διεξόδους σε αγορές όπως η Ευρώπη.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί αυξημένες πιέσεις στους Ευρωπαίους παραγωγούς και στους εργαζομένους τους, ιδιαίτερα σε χώρες όπως η Γερμανία, η οποία παρά τη μεγάλη βιομηχανική της ισχύ δυσκολεύεται ολοένα περισσότερο να ανταγωνιστεί την κινεζική παραγωγή.

Τα ευρωπαϊκά αντίμετρα και η κινεζική αντίδραση

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη ξεκινήσει να υιοθετεί μέτρα προστασίας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται και η προτεινόμενη πράξη για την επιτάχυνση της βιομηχανίας, η οποία προβλέπει ότι κινεζικές εταιρείες δεν θα μπορούν να επωφελούνται από συγκεκριμένες στρατηγικές επιδοτήσεις.

Η αντίδραση του Πεκίνου υπήρξε άμεση και έντονη. Οι κινεζικές αρχές κατηγόρησαν τις Βρυξέλλες για προστατευτισμό και προειδοποίησαν ότι δεν θα διστάσουν να απαντήσουν με αντίστοιχα μέτρα.

Ωστόσο, αρκετοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι θεωρούν ότι η αυστηρότερη στάση της Ένωσης είναι αποτέλεσμα της ίδιας της εμπορικής πολιτικής που ακολουθεί η Κίνα. Πέρυσι, το Πεκίνο προχώρησε δύο φορές σε περιορισμό των εξαγωγών σπάνιων γαιών και μαγνητών, ως απάντηση στους αμερικανικούς δασμούς.

Οι κινήσεις αυτές προκάλεσαν σοβαρές αναταράξεις στην Ευρώπη, καθώς τα συγκεκριμένα υλικά αποτελούν βασικό συστατικό για τη βιομηχανία υψηλής τεχνολογίας και τις εφαρμογές πράσινης ενέργειας. Η διακοπή της τροφοδοσίας αποκάλυψε με σαφή τρόπο τον βαθμό εξάρτησης πολλών ευρωπαϊκών επιχειρήσεων από την κινεζική παραγωγή.

Νέοι κανόνες και φόβοι για την οικονομία

Τον Απρίλιο, η κινεζική κυβέρνηση παρουσίασε νέο κανονιστικό πλαίσιο που επιτρέπει στις αρχές να ελέγχουν εταιρικά αρχεία, να ανακρίνουν προσωπικό και ακόμη να απαγορεύουν την έξοδο στελεχών από τη χώρα, εφόσον θεωρηθεί ότι συμβάλλουν στη μεταφορά αλυσίδων εφοδιασμού εκτός Κίνας.

Σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση του European Chamber of Commerce in China, τα νέα μέτρα ενδέχεται να προκαλέσουν πρωτοφανείς επιπτώσεις στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και κατ’ επέκταση στην οικονομία της Ευρώπης.

Καθώς οι γεωπολιτικές και εμπορικές εντάσεις κλιμακώνονται, η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα δύσκολο δίλημμα: να προστατεύσει τη βιομηχανική της βάση χωρίς να διαταράξει μια από τις σημαντικότερες εμπορικές σχέσεις της στον κόσμο.

Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Politico, η συμβιβαστική πρόταση διατηρεί το όριο των τριών ωρών καθυστέρησης για τη χορήγηση αποζημίωσης στους επιβάτες. Οι αποζημιώσεις παραμένουν στα 250 ευρώ για πτήσεις έως 1.500 χιλιόμετρα και στα 400 ευρώ για πτήσεις μεταξύ 1.500 και 3.500 χιλιομέτρων.

Για τις πτήσεις άνω των 3.500 χιλιομέτρων, οι κανόνες αποσαφηνίζονται περαιτέρω. Οι επιβάτες θα δικαιούνται αποζημίωση 300 ευρώ όταν η καθυστέρηση κυμαίνεται μεταξύ τριών και τεσσάρων ωρών, ενώ το ποσό θα αυξάνεται στα 600 ευρώ όταν η καθυστέρηση υπερβαίνει τις τέσσερις ώρες ή σε περίπτωση ακύρωσης της πτήσης.

Η κυπριακή προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ επιβεβαίωσε ότι οι πρεσβευτές των κρατών-μελών θα συνεδριάσουν την Παρασκευή για να εξετάσουν τη νέα πρόταση, η οποία καλύπτει όλα τα εκκρεμή ζητήματα της μεταρρύθμισης. Η εξέλιξη ακολουθεί μαραθώνιες διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι οποίες δεν είχαν οδηγήσει σε συμφωνία κατά τη συνεδρίαση της Τρίτης.

Υποχρεωτική ενημέρωση για τις αποζημιώσεις
Ένα από τα σημαντικότερα νέα στοιχεία της συμφωνίας αφορά τη διευκόλυνση των επιβατών στην υποβολή αιτημάτων αποζημίωσης. Οι αεροπορικές εταιρείες θα υποχρεώνονται να αποστέλλουν στους ταξιδιώτες, εντός 48 ωρών από την προγραμματισμένη ώρα άφιξης μιας πτήσης που καθυστέρησε ή ακυρώθηκε, σύνδεσμο προς ειδική φόρμα διεκδίκησης αποζημίωσης.

Παράλληλα, οι εταιρείες θα πρέπει να ενημερώνουν αναλυτικά τους επιβάτες για τους λόγους της διαταραχής του δρομολογίου, συμπεριλαμβανομένης της επίκλησης τυχόν «έκτακτων περιστάσεων» που θα μπορούσαν να τις απαλλάξουν από την υποχρέωση καταβολής αποζημίωσης.

Η ενημέρωση θα πρέπει να αποστέλλεται μέσω σταθερού μέσου επικοινωνίας, όπως το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, και όχι μέσω ειδοποιήσεων εφαρμογών, ώστε οι επιβάτες να έχουν ευκολότερη πρόσβαση στα στοιχεία.

Μετά την υποβολή του αιτήματος αποζημίωσης, οι αεροπορικές εταιρείες θα διαθέτουν προθεσμία 30 ημερών για να καταβάλουν το ποσό ή να αιτιολογήσουν την απόρριψη του αιτήματος. Σε περιπτώσεις έντυπης υποβολής, η προθεσμία θα μπορεί να παρατείνεται.

Νέοι κανόνες για τις χειραποσκευές
Οι διαπραγματευτές κατέληξαν επίσης σε συμφωνία για ένα ακόμη αμφιλεγόμενο θέμα που αφορά τη διαφάνεια στις τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων.

Στο εξής, οι αεροπορικές εταιρείες θα πρέπει να εμφανίζουν τιμές που θα περιλαμβάνουν και το κόστος μεταφοράς χειραποσκευής καμπίνας και όχι μόνο της μικρής προσωπικής αποσκευής που τοποθετείται κάτω από το κάθισμα.

Ωστόσο, οι επιβάτες θα εξακολουθήσουν να έχουν τη δυνατότητα να επιλέγουν φθηνότερο εισιτήριο χωρίς τη μεταφορά χειραποσκευής τύπου τρόλεϊ, εφόσον το επιθυμούν.

Εφόσον η συμβιβαστική πρόταση εγκριθεί από τους πρεσβευτές των κρατών-μελών, το τελικό κείμενο θα πρέπει να λάβει την έγκριση της επιτροπής συνδιαλλαγής, στην οποία συμμετέχουν εκπρόσωποι του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και των κρατών-μελών, έως τις 15 Ιουνίου. Η συμφωνία αναμένεται να αποτελέσει σημαντικό βήμα για την ενίσχυση της προστασίας των δικαιωμάτων εκατομμυρίων αεροπορικών επιβατών στην Ευρώπη.

Σύμφωνα με ανάλυση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που περιήλθε σε γνώση του Bloomberg News, περίπου 560.000 θέσεις εργασίας ενδέχεται να χαθούν εξαιτίας του αυξημένου ενεργειακού κόστους, ενώ άλλες 600.000 βρίσκονται υπό πίεση στον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας.

Οι κλάδοι που απειλούνται περισσότερο

Οι τομείς που αναμένεται να επηρεαστούν περισσότερο από την άνοδο των τιμών της ενέργειας είναι οι κατασκευές, η μεταλλουργία, η χημική βιομηχανία και οι μεταφορές.

Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν το μέγεθος των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η ευρωπαϊκή οικονομία, την ώρα που οι Βρυξέλλες προσπαθούν να επιταχύνουν πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ηπείρου.

Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις επιβαρύνονται εδώ και χρόνια με υψηλότερο ενεργειακό κόστος, μετά τη δραστική μείωση της εξάρτησης από το ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο που ακολούθησε την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.

Η κατάσταση επιδεινώθηκε περαιτέρω φέτος, μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν, μιας κρίσιμης θαλάσσιας οδού για τις παγκόσμιες μεταφορές πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Η μάχη με ΗΠΑ και Κίνα

Παράλληλα, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις δυσκολεύονται να ανταγωνιστούν αμερικανικούς και κινεζικούς ομίλους σε στρατηγικούς τομείς της νέας οικονομίας.

Ηλεκτρικά οχήματα, ηλιακά πάνελ, τεχνητή νοημοσύνη και ψηφιακές τεχνολογίες αποτελούν πεδία όπου η Ευρώπη βλέπει το χάσμα με τις ΗΠΑ και την Κίνα να διευρύνεται.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επεξεργάζεται σειρά μέτρων με στόχο την προστασία της βιομηχανικής βάσης της Ένωσης και τη στήριξη της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.

Μπαταρίες και φωτοβολταϊκά στο στόχαστρο

Η έκθεση επισημαίνει ότι περίπου 85.000 θέσεις εργασίας που σχετίζονται με την παραγωγή μπαταριών για ηλεκτρικά οχήματα βρίσκονται σε κίνδυνο.

Παράλληλα, σχεδόν 60.000 θέσεις εργασίας στον κλάδο κατασκευής φωτοβολταϊκών πάνελ ενδέχεται επίσης να επηρεαστούν από τις πιέσεις που δέχονται οι ευρωπαϊκές βιομηχανίες.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει τις αξιολογήσεις της για τη δημοσιονομική πορεία των κρατών-μελών και να δημοσιεύσει νέες συστάσεις σχετικά με τη βελτίωση των οικονομιών και των αγορών εργασίας.

Ιδιαίτερη έμφαση αναμένεται να δοθεί στις εθνικές στρατηγικές αντιμετώπισης της φτώχειας, καθώς περίπου ένας στους πέντε εργαζόμενους με χαμηλές αποδοχές απασχολείται σε κλάδους με περιορισμένη αύξηση παραγωγικότητας και χαμηλές προοπτικές ανάπτυξης.

Τα σχόλιά της αποτυπώνουν τον ολοένα πιο αυστηρό τόνο που υιοθετεί η Ευρώπη απέναντι στην Κίνα, τον δεύτερο μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε αγαθά μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Καθώς το Πεκίνο εφαρμόζει πιο επιθετικές εμπορικές πολιτικές και οι εισαγωγές κινεζικών προϊόντων στην Ευρώπη αυξάνονται ραγδαία, κυβερνήσεις και επιχειρήσεις ανησυχούν όλο και περισσότερο για την εξάρτησή τους από την Κίνα και αναζητούν τρόπους περιορισμού της. Με την Κίνα να ενισχύει συνεχώς τη θέση της στη μεταποίηση, η Ευρώπη βλέπει μια υπαρξιακή απειλή για τις δικές της βιομηχανίες, μεταδίδουν οι New York Times.

«Ο τόνος της συζήτησης παραπέμπει πλέον σε πανικό», δήλωσε ο Τζερόμιν Τσέτελμαϊερ, διευθυντής του οικονομικού think tank Bruegel στις Βρυξέλλες. «Υπάρχει η αίσθηση μιας επικείμενης κατάρρευσης της βιομηχανίας, ενός άμεσου κινδύνου».

Αυξανόμενη ένταση μεταξύ Βρυξελλών και Πεκίνου
Η ανησυχία στις Βρυξέλλες βρίσκει απέναντί της ένα εχθρικό Πεκίνο, με Κινέζους αξιωματούχους να προειδοποιούν ότι η χώρα θα απαντήσει σε οποιαδήποτε προστατευτικά μέτρα λάβει η Ευρώπη. Η αντιπαράθεση αναμένεται να ενταθεί περαιτέρω τις επόμενες εβδομάδες.

Οι παγκόσμιοι ηγέτες θα συζητήσουν τις διεθνείς οικονομικές ανισορροπίες στη σύνοδο της Ομάδας των Επτά (G7) στο Εβιάν της Γαλλίας τον επόμενο μήνα. Λίγο αργότερα, η Κίνα αναμένεται να βρεθεί και στην ατζέντα της συνόδου των 27 ηγετών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Την Παρασκευή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πραγματοποίησε μια πρώτη συζήτηση για τη μελλοντική πολιτική απέναντι στην Κίνα, η οποία ενδέχεται να καθορίσει τον τόνο των επόμενων διαβουλεύσεων. Σε ανακοίνωσή τους μετά τη συνεδρίαση, οι αξιωματούχοι ανέφεραν ότι η σχέση με το Πεκίνο θα απαιτήσει στο εξής μια «πιο αποφασιστική και συνεκτική απάντηση».

Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εξακολουθούν να ελπίζουν ότι μπορούν να συνεργαστούν με την Κίνα για τη διόρθωση των εμπορικών ανισορροπιών, οι οποίες έχουν ενταθεί καθώς το Πεκίνο ενισχύει τις εξαγωγές του για να στηρίξει την οικονομική ανάπτυξη. Παράλληλα, εξετάζονται ισχυρότερα εμπορικά και βιομηχανικά μέτρα για τον περιορισμό της κινεζικής κυριαρχίας σε ευαίσθητους τομείς.

Ωστόσο, η μείωση της εξάρτησης από την Κίνα αποδεικνύεται εξαιρετικά δύσκολη. Πολιτικοί και επιχειρήσεις φοβούνται αντίποινα, ενώ οι καταναλωτές έχουν συνηθίσει τα κινεζικά προϊόντα. Οι Ευρωπαίοι συνεχίζουν να αγοράζουν φθηνά αγαθά από την Κίνα, ιδιαίτερα ηλεκτρικά οχήματα, παρά τις μέχρι σήμερα ανεπιτυχείς προσπάθειες της Ε.Ε. να περιορίσει τη διείσδυσή τους στην αγορά.

«Δεν βρισκόμαστε σε καλή θέση», δήλωσε η Ρεμπέκα Αρτσεσάτι του Mercator Institute for China Studies. Όπως σημείωσε, οι Ευρωπαίοι ηγέτες πρέπει να λάβουν υπόψη τις πολιτικές ισορροπίες και τις αντιδράσεις των ψηφοφόρων, γεγονός που δυσκολεύει την αντιμετώπιση της κινεζικής διείσδυσης, ιδιαίτερα εάν το Πεκίνο προχωρήσει σε αντίποινα.

«Οι ευρωπαϊκοί θεσμοί δεν έχουν σχεδιαστεί για να αντιμετωπίζουν μια τέτοια πρόκληση», ανέφερε.

Οι κινεζικές εξαγωγές και η πίεση στη βιομηχανία της Ευρώπης
Η Κίνα διαθέτει ένα εκτεταμένο πλέγμα κρατικών επιδοτήσεων και προγραμμάτων που έχουν ενισχύσει τη θέση των βιομηχανιών και των επιχειρήσεών της. Μετά την κρίση στην αγορά ακινήτων, το Πεκίνο στράφηκε ακόμη περισσότερο στη βιομηχανική παραγωγή ως κινητήριο μοχλό ανάπτυξης.

Παράλληλα, οι αμερικανικοί δασμοί κατέστησαν δυσκολότερες τις εξαγωγές προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, ωθώντας τις κινεζικές επιχειρήσεις να αναζητήσουν νέες αγορές, μεταξύ των οποίων και η Ευρώπη.

Κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους, οι εισαγωγές από την Κίνα προς την Ευρώπη αυξήθηκαν σημαντικά. Ανάλυση των στοιχείων του 2026 από το ενημερωτικό δελτίο Soapbox και το Mercator Institute for China Studies έδειξε ότι το εμπορικό έλλειμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης έναντι της Κίνας έφθασε σε επίπεδα-ρεκόρ, καθώς τα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα κατέκλυσαν την ευρωπαϊκή αγορά.

Η αύξηση αυτή ήρθε σε μια περίοδο κατά την οποία οι κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες αντιμετώπιζαν πτώση της ζήτησης στην εγχώρια αγορά και επιδίωκαν να επεκταθούν στην Ευρώπη. Την ίδια στιγμή, οι Ευρωπαίοι καταναλωτές στρέφονταν σε πιο «πράσινες» επιλογές, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή αύξησε τις τιμές των καυσίμων.

Το 2025, το εμπορικό έλλειμμα αγαθών της Ευρωπαϊκής Ένωσης έναντι της Κίνας είχε διαμορφωθεί σε περίπου 418 δισ. δολάρια.

Η εξέλιξη αυτή απειλεί ευρωπαϊκές βιομηχανίες και θέσεις εργασίας, ιδιαίτερα σε χώρες όπως η Γερμανία, η οποία παραδοσιακά στηρίζεται στην αυτοκινητοβιομηχανία και τη χημική βιομηχανία και πλέον δυσκολεύεται να ανταγωνιστεί τους Κινέζους κατασκευαστές.

Σχέδια προστασίας και φόβοι αντιποίνων
Καθώς οι ανησυχίες αυξάνονται, οι Ευρωπαίοι ηγέτες υιοθετούν σκληρότερη ρητορική και εξετάζουν πιο φιλόδοξες παρεμβάσεις.

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έχει καλέσει την Ευρωπαϊκή Ένωση να δημιουργήσει μηχανισμούς προστασίας στρατηγικών βιομηχανιών, παρόμοιους με εκείνους που διαθέτουν οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, ο οποίος θεωρείται από τους πιο φιλικούς προς το Πεκίνο Ευρωπαίους ηγέτες, δήλωσε κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Κίνα ότι η χώρα πρέπει να διευκολύνει περισσότερο την πρόσβαση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στην αγορά της, ώστε η Ευρώπη να μη χρειαστεί να υιοθετήσει προστατευτικά μέτρα.

Η Ισπανία συμμετείχε, τουλάχιστον αρχικά, μαζί με τη Γαλλία, την Ιταλία, τη Λιθουανία και την Ολλανδία στη σύνταξη εγγράφου που καλεί την Ευρωπαϊκή Ένωση να αντιδράσει πιο δυναμικά, μεταξύ άλλων με νέα εμπορικά εργαλεία. Αν και το κείμενο δεν κατονομάζει την Κίνα, ασκεί κριτική σε εμπορικούς εταίρους που εμφανίζουν «συστημική και διαρθρωτική βιομηχανική υπερπαραγωγή».

Ο οικονομολόγος Μπραντ Σέτσερ από το Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων εκτιμά ότι πολλοί Ευρωπαίοι ηγέτες κινούνται προσεκτικά απέναντι στην Κίνα, φοβούμενοι αντίποινα. Ωστόσο, προειδοποιεί ότι η ανησυχία για την απώλεια βιομηχανικής παραγωγής μπορεί τελικά να υπερισχύσει, ακόμη και σε χώρες όπως η Γερμανία.

Η Ευρώπη έχει ήδη αρχίσει να λαμβάνει μέτρα προστασίας, μεταξύ των οποίων και ο προτεινόμενος Industrial Accelerator Act, ένα εκτεταμένο σχέδιο για την ανασυγκρότηση της μεταποιητικής βάσης της Ένωσης. Ο σχεδιασμός του προβλέπει ουσιαστικά τον αποκλεισμό κινεζικών επιχειρήσεων από ορισμένες σημαντικές επιδοτήσεις, ενισχύοντας κυρίως τα ηλεκτρικά οχήματα που κατασκευάζονται στην Ευρώπη.

Το Πεκίνο αντέδρασε έντονα, χαρακτηρίζοντας το σχέδιο προστατευτικό και προειδοποιώντας για αντίποινα.

Παράλληλα, η ολοένα πιο επιθετική εμπορική πολιτική της Κίνας ενισχύει τις ευρωπαϊκές αντιδράσεις. Πέρυσι, η Κίνα απαγόρευσε δύο φορές τις εξαγωγές σπάνιων γαιών και μαγνητών ως απάντηση στους αμερικανικούς δασμούς. Οι περιορισμοί έπληξαν και την Ευρώπη, η οποία χρησιμοποιεί τα συγκεκριμένα υλικά στην παραγωγή τεχνολογιών αιχμής και πράσινης ενέργειας.

Η διακοπή του εφοδιασμού ανέδειξε πόσο εξαρτημένες είναι οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις από την Κίνα.

Τον Απρίλιο, η κινεζική κυβέρνηση παρουσίασε νέους κανόνες που επιτρέπουν στις αρχές να ελέγχουν εταιρικά αρχεία, να ανακρίνουν εργαζομένους και ακόμη και να εμποδίζουν στελέχη επιχειρήσεων να εγκαταλείψουν τη χώρα, εφόσον θεωρηθεί ότι διευκολύνουν τη μεταφορά παραγωγικών δραστηριοτήτων και αλυσίδων εφοδιασμού εκτός Κίνας.

Σύμφωνα με πρόσφατη αξιολόγηση του Ευρωπαϊκού Εμπορικού Επιμελητηρίου στην Κίνα, η εξέλιξη αυτή «θα μπορούσε να προκαλέσει πρωτοφανές επίπεδο ζημιάς στην ευρωπαϊκή οικονομία».

Σύμφωνα με τον Νόα Μπάρκιν της Rhodium Group, η πιο επιθετική στάση του Πεκίνου αντανακλά την πεποίθηση ότι η Δύση δεν εμφανίζει πλέον ενιαίο μέτωπο απέναντι στις κινεζικές εμπορικές πολιτικές, καθώς οι σχέσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Βρυξελλών έχουν γίνει πιο σύνθετες και λιγότερο συντονισμένες.

Όπως σημειώνει ο ίδιος, το μήνυμα της Κίνας προς την Ευρώπη είναι το εξής: «Ο καλύτερός σας φίλος δεν είναι πια εδώ. Ακόμη και οι Αμερικανοί επιδιώκουν σταθερότητα στις σχέσεις μαζί μας. Επομένως, μην μας δοκιμάζετε».

Σύμφωνα με την έκθεση, σχεδόν το ένα τρίτο των ερωτηθέντων δήλωσε ότι προχωρά σε περαιτέρω μεταφορά της παραγωγής στην Κίνα, ενώ το 37% ανέφερε ότι δεν έχει αλλάξει τη στρατηγική της εφοδιαστικής αλυσίδας τα τελευταία δύο χρόνια.

Συνολικά, το 68% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι είτε διατηρούσε είτε επέκτεινε τις δραστηριότητές του στην Κίνα. Συγκριτικά, μόνο το 7% δήλωσε ότι μετέφερε την προμήθεια εργοστασίων εκτός της χώρας ή δημιουργούσε εναλλακτικές βάσεις παραγωγής αλλού, σύμφωνα με την έκθεση.

Η Κίνα αντιπροσωπεύει περίπου το 28% των αγαθών που κατασκευάζονται παγκοσμίως, παρά τους δασμούς των ΗΠΑ και της ΕΕ. Σύμφωνα με πληροφορίες, η ΕΕ εντείνει τον έλεγχο των εμπορικών πρακτικών της Κίνας.

Περίπου το 24% των μελών του Ευρωπαϊκού Εμπορικού Επιμελητηρίου που απάντησαν στην ερώτηση σχετικά με την εφοδιαστική αλυσίδα δήλωσαν ότι διαφοροποιούν τις δραστηριότητές τους, τόσο επεκτείνοντας την παρουσία τους στην Κίνα όσο και δημιουργώντας εναλλακτικούς προμηθευτές αλλού. Η μετατόπιση αυτή αλλάζει επίσης τον τρόπο λειτουργίας των παγκόσμιων εταιρειών logistics.

Οι κινεζικές εταιρείες αναλαμβάνουν όλο και μεγαλύτερο έλεγχο των αλυσίδων εφοδιασμού στο εξωτερικό καθώς επεκτείνονται παγκοσμίως, δήλωσε ο Μάικλ Άλντγουελ, της Kuehne+Nagel.

«Παρατηρούμε αυξανόμενο όγκο εργασιών στον κλάδο μας που ελέγχεται, αποφασίζεται, αποστέλλεται και πληρώνεται εδώ στην Κίνα», δήλωσε σε εκπομπή του CNBC. Αυτοί οι τομείς περιλαμβάνουν τα ηλεκτρικά οχήματα, τις μπαταρίες και τα ηλεκτρονικά είδη ευρείας κατανάλωσης, προσέθεσε.

Το κόστος είναι ένας από τους κύριους λόγους για τους οποίους οι ευρωπαϊκές εταιρείες αυξάνουν την παραγωγή τους στην Κίνα, σύμφωνα με την έρευνα του Ευρωπαϊκού Επιμελητηρίου.

Το σχετικά χαμηλό κόστος εργασίας στην Κίνα έχει συμβάλει στην ενίσχυση του ρόλου της ως παγκόσμιου κέντρου παραγωγής. Ωστόσο, καθώς τα εργοστάσια αντιμετωπίζουν έλλειψη εργατικού δυναμικού, πολλά έχουν υιοθετήσει την αυτοματοποίηση.

Όλα αυτά αποτελούν μέρος ενός τοπικού οικοσυστήματος παραγωγής με πρόσβαση σε χαμηλότερες τιμές βιομηχανικής ενέργειας και κόστος πρώτων υλών, όπως επεσήμανε η συμβουλευτική Roland Berger σε μια πρόσφατη έκθεση με τίτλο «Το πλεονέκτημα της Κίνας σε κόστος και ταχύτητα: Ένα προειδοποιητικό σήμα για τις δυτικές εταιρείες».

Η έκθεση προσέθεσε ότι οι διαπραγματεύσεις με τους προμηθευτές σχετικά με τις τιμές και οι επιλεκτικές κρατικές επιδοτήσεις συχνά βοηθούν τα κινεζικά προϊόντα να φτάνουν νωρίτερα στις παγκόσμιες αγορές και με πολύ χαμηλότερο κόστος.

Περίπου τα τρία τέταρτα των εταιρειών της ΕΕ στην Κίνα δήλωσαν ότι οι εγκαταστάσεις παραγωγής τους στη χώρα ήταν πιο αποδοτικές από ό,τι οι δραστηριότητές τους αλλού, σύμφωνα με την έρευνα του Επιμελητηρίου.

Ο Βάλντις Ντομπρόβσκις, Ευρωπαίος Επίτροπος Οικονομίας και Παραγωγικότητας, ανέφερε ότι στις εαρινές προβλέψεις, που θα δημοσιευθούν αργότερα μέσα στην εβδομάδα, τα στοιχεία για την οικονομική ανάπτυξη θα αναθεωρηθούν προς τα κάτω και οι προβλέψεις για τον πληθωρισμό προς τα πάνω.

«Αντιμετωπίζουμε ένα στασιμοπληθωριστικό σοκ», δήλωσε τη Δευτέρα, στο περιθώριο της συνάντησης των υπουργών Οικονομικών της G7 στο Παρίσι.

Οι φόβοι για στασιμοπληθωρισμό έχουν αυξηθεί τις τελευταίες εβδομάδες. Μια οριστική λύση του πολέμου στη Μέση Ανατολή παραμένει δύσκολη και, με τα Στενά του Ορμούζ κλειστά, οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.

Ο Ντομπρόβσκις πρόσθεσε ότι τα περιθώρια δράσης των υπευθύνων χάραξης πολιτικής είναι πλέον «πιο περιορισμένα», αφήνοντας ελάχιστο χώρο για μια ευρείας κλίμακας δημοσιονομική παρέμβαση όπως εκείνη που εφαρμόστηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας του κορωνοϊού.

«Θεωρούμε σημαντικό τα μέτρα στήριξης που λαμβάνουμε να είναι προσωρινά και στοχευμένα και όχι μέτρα που στην πραγματικότητα διατηρούν υψηλή τη ζήτηση για ορυκτά καύσιμα», πρόσθεσε.

Στρατηγικοί αναλυτές έχουν προειδοποιήσει ότι τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου μειώνονται ραγδαία και ενδέχεται να μην ανακάμψουν πριν από τον Δεκέμβριο του 2027, ενώ ελλείψεις μπορεί να εμφανιστούν στην Ευρώπη έως το τέλος αυτού του μήνα.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας, στη νεότερη μηνιαία έκθεσή του, προειδοποίησε ότι τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου εξαντλούνται με ρυθμό-ρεκόρ. «Τα αποθέματα ασφαλείας που μειώνονται ταχύτατα, εν μέσω συνεχιζόμενων διαταραχών, ενδέχεται να προμηνύουν νέες εκτινάξεις τιμών στο μέλλον», ανέφερε ο οργανισμός.

Ο Ντομπρόβσκις χαρακτήρισε την αποδέσμευση των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου της ΕΕ ως μια διαδικασία που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, επισημαίνοντας παράλληλα ότι υπάρχουν ανησυχίες για πιθανές ελλείψεις σε ορισμένους τομείς, όπως τα προηγμένα καύσιμα.

«Όσο περισσότερο παρατείνεται η σύγκρουση, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος εμφάνισης προβλημάτων στην εφοδιαστική αλυσίδα, κάτι που ενισχύει το μήνυμά μας ότι η πολιτική απάντηση δεν θα πρέπει να αυξάνει τη ζήτηση για ορυκτά καύσιμα», δήλωσε.

Αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που ασχολούνται με την κλιματική πολιτική αναμένεται να παρουσιάσουν την πρόταση σε συνάντηση με εκπροσώπους της βιομηχανίας και μη κυβερνητικών οργανώσεων την Τρίτη 12/5, σύμφωνα με αξιωματούχους που επικαλούνται οι FT.

Στη συνάντηση θα παρουσιαστούν επίσης οι βασικές κατευθύνσεις μιας ευρύτερης αναθεώρησης του ευρωπαϊκού Συστήματος Εμπορίας Εκπομπών (ETS).

Το ETS λειτουργεί ως σύστημα «ανώτατου ορίου και εμπορίας ρύπων», με στόχο να ενισχύσει τις πράσινες επενδύσεις μέσω της σταδιακής μείωσης των επιτρεπόμενων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Οι εταιρείες πρέπει να αγοράζουν ή να διαθέτουν δικαιώματα εκπομπών για να καλύπτουν το διοξείδιο του άνθρακα που εκπέμπουν, δημιουργώντας έτσι οικονομικό κίνητρο για απανθρακοποίηση.

Ωστόσο, καθώς οι τιμές της ενέργειας έχουν εκτιναχθεί λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, αρκετές χώρες κατηγορούν το σύστημα ότι αυξάνει περαιτέρω τις πιέσεις στη βιομηχανία, ενώ άλλοι θεωρούν ότι είναι απαραίτητο για να επιταχυνθεί η πράσινη μετάβαση.

Σήμερα, το ETS καλύπτει μόνο τις πτήσεις εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό σημαίνει ότι οι αεροπορικές εταιρείες πληρώνουν για τις εκπομπές CO₂ σε δρομολόγια όπως Δουβλίνο–Παρίσι, αλλά όχι σε πτήσεις όπως Παρίσι–Νέα Υόρκη, κάτι που μπορεί να αλλάξει με την νέα πρόταση.

Αξιωματούχοι της ΕΕ θεωρούν ότι έχει έρθει η ώρα να επεκταθεί το σύστημα σε όλες τις πτήσεις που αναχωρούν από το ευρωπαϊκό έδαφος, καθώς οι εναλλακτικές προσπάθειες περιορισμού των εκπομπών του αεροπορικού κλάδου δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα.

Αεροπορικές χαμηλού κόστους, όπως η Ryanair και η easyJet, έχουν ήδη επικρίνει το σύστημα ETS, υποστηρίζοντας ότι ωθεί τους καταναλωτές να επιλέγουν διακοπές εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης αντί εντός Ευρώπης. Όπως σημειώνουν, οι κανόνες για το ETS και τα βιώσιμα καύσιμα μπορούν να κάνουν αντίστοιχες διακοπές στην Τουρκία σημαντικά φθηνότερες από ό,τι στην Ελλάδα.

Από την άλλη πλευρά, η επιβολή αυξημένου κόστους σε πτήσεις μεγάλων αποστάσεων πιθανότατα θα συναντήσει την αντίδραση εταιρειών όπως η British Airways και η Air France, οι οποίες αντλούν το μεγαλύτερο μέρος των κερδών τους από διεθνή δρομολόγια.

Συνολικά η πρόταση θα βρει αντίθετες τις αεροπορικές εταιρείες δεδομένης της χρονικής συγκυρίας, της εκτόξευσης των τιμών στα αεροπορικά καύσιμα αλλά και των πιθανών αντιδράσεων από εμπορικούς εταίρους όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, που στο παρελθόν είχαν αντιταχθεί στην επέκταση του ETS.

Εκτιμάται ότι το ETS αυξάνει σήμερα κατά περίπου 7 ευρώ το κόστος ενός αεροπορικού εισιτηρίου εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αν το σύστημα επεκταθεί σε όλες τις πτήσεις που αναχωρούν από την ενωμένη Ευρώπη, το επιπρόσθετο μέσο κόστος μπορεί να φτάσει τα 45 ευρώ ανά εισιτήριο, ενώ τα έσοδα για την ΕΕ και τα κράτη-μέλη θα μπορούσαν να ανέλθουν σε 17 δισ. ευρώ έως το 2030.

Από την πλευρά τους, οι περιβαλλοντικές οργανώσεις ζητούν εδώ και χρόνια την επέκταση του ETS σε όλες τις πτήσεις, επισημαίνοντας τόσο τα σημαντικά έσοδα που θα μπορούσε να αποφέρει όσο και τις υψηλές εκπομπές ρύπων του κλάδου.

Παρότι η αεροπορία ευθύνεται για μόλις το 3% των παγκόσμιων ενεργειακών εκπομπών, οι εκπομπές άνθρακα του κλάδου στην Ευρώπη έχουν αυξηθεί κατά 30% από τότε που ξεκίνησε το ETS το 2005, ενώ οι εκπομπές σε άλλους τομείς έχουν μειωθεί.

Η γερμανική ΜΚΟ Urgewald βασίστηκε στα στοιχεία της εταιρίας ανάλυσης δεδομένων για τη ναυτιλία Kpler για να καταγράψει 91 φορτία που έφθασαν στην Ευρώπη από τον ρωσικό τερματικό σταθμό Γιαμάλ μεταξύ Ιανουαρίου και Απριλίου.

Οι ευρωπαϊκές εισαγωγές ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) παρουσίασαν επομένως αύξηση κατά 17,2% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο το 2025, περνώντας από 5,71 εκατομμύρια τόνους σε 6,69 εκατομμύρια τόνους. Η τάση αυτή έρχεται σε αντίθεση με την πολιτική που παρουσιάζει η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία σκοπεύει να εγκαταλείψει οριστικά το ρωσικό φυσικό αέριο έως το φθινόπωρο του 2027, ώστε να στερήσει από τη Μόσχα έσοδα με τα οποία χρηματοδοτεί τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Οι Βρυξέλλες αναγνωρίζουν από την πλευρά τους μια ελαφρά αύξηση των εισαγωγών ρωσικού LNG από το Γιαμάλ στις αρχές του 2026, κάτι που θα μπορούσε να εξηγηθεί από μια αύξηση της ζήτησης φυσικού αερίου στην Ευρώπη το 2025.

Όταν ρωτήθηκε, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν επιβεβαίωσε την πιθανή σχέση με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή από τα τέλη Φεβρουαρίου και τον αποκλεισμό των στρατηγικών Στενών του Ορμούζ, μέσω των οποίων διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου LNG.

Η Επιτροπή υπογραμμίζει αντιθέτως την ισχυρή μείωση της εξάρτησής της από το ρωσικό φυσικό αέριο (αγωγό και LNG) με την πάροδο του χρόνου. Αντιπροσώπευε το 45% του συνόλου των εισαγωγών της ΕΕ το 2021, και μόνο το 12% το 2025.

Παρότι η Ευρώπη προσπάθησε να μειώσει τις προμήθειές της μέσω των αγωγών φυσικού αερίου, στράφηκε εν μέρει στο LNG, που μεταφέρεται με πλοία, εκφορτώνεται σε λιμάνια, επαναεριοποιείται και μετά διοχετεύεται στο ευρωπαϊκό δίκτυο. Πίσω από τις ΗΠΑ (60%), από τις οποίες η ΕΕ εξαρτάται όλο και περισσότερο, η Ρωσία αντιπροσωπεύει το 17% των ευρωπαϊκών εισαγωγών από την αρχή του 2026, μπροστά από τη Νιγηρία (6%) και το Κατάρ (6%).

Η αλλαγή αυτή, όπως αναφέρουν οι The Times, αναδιαμορφώνει πλήρως τον τρόπο με τον οποίο οι ταξιδιώτες από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης εισέρχονται και κινούνται εντός των ευρωπαϊκών συνόρων, αντικαθιστώντας τις παραδοσιακές μεθόδους με προηγμένα ψηφιακά εργαλεία.

Ο κεντρικός πυλώνας του EES είναι η συστηματική παρακολούθηση των κινήσεων των επισκεπτών μέσω της καταχώρισης βιομετρικών στοιχείων. Κατά την πρώτη τους άφιξη σε αεροδρόμια, λιμάνια ή σταθμούς της ΕΕ, οι ταξιδιώτες καλούνται πλέον να καταχωρούν πληροφορίες διαβατηρίου, καθώς και να υποβάλλονται σε σάρωση προσώπου και δακτυλικών αποτυπωμάτων. Αυτά τα δεδομένα αποθηκεύονται σε μια κεντρική βάση δεδομένων, επιτρέποντας στις αρχές να επαληθεύουν την ταυτότητα των επισκεπτών σε κάθε επόμενη επίσκεψή τους, διασφαλίζοντας ταχύτερες και πιο ασφαλείς διαδικασίες ελέγχου.

Η πιο ορατή αλλαγή για τους ταξιδιώτες είναι η οριστική κατάργηση της χειροκίνητης σφράγισης των διαβατηρίων. Μετά τις 10 Απριλίου 2026, η παραδοσιακή μελάνη στα ταξιδιωτικά έγγραφα δίνει τη θέση της σε ηλεκτρονικές εγγραφές, οι οποίες πραγματοποιούνται αυτόματα σε όλα τα σημεία ελέγχου των εξωτερικών συνόρων. Το νέο σύστημα καλύπτει συνολικά 29 ευρωπαϊκές χώρες, διευκολύνοντας την κίνηση των παραθεριστών εντός της ζώνης χωρίς την ανάγκη διαδοχικών ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα.

Αυτή η ψηφιακή μετάβαση υπόσχεται να μειώσει τις καθυστερήσεις και να εκσυγχρονίσει τη διαχείριση των συνόρων, προσφέροντας μια πιο ομαλή εμπειρία για εκατομμύρια επισκέπτες. Παρόλο που η διαδικασία απαιτεί μια αρχική εξοικείωση με τους βιομετρικούς ελέγχους, η αυτοματοποίηση που προσφέρει το EES αποτελεί το οριστικό βήμα προς το ψηφιακό μέλλον του ευρωπαϊκού τουρισμού.