Όπως διευκρίνισε, στη συνάντηση δεν αναμένονται αποφάσεις, αλλά πρόκειται για μια συζήτηση με τη συμμετοχή παραγωγών λιπασμάτων και αγροτικών οργανώσεων. Στόχος είναι η στήριξη της ευρωπαϊκής παραγωγής λιπασμάτων για μείωση των εξαρτήσεων, η αποδοτικότερη χρήση λιπασμάτων από τους αγρότες, και η αντικατάσταση των ορυκτών λιπασμάτων με βιολογικά και χαμηλών εκπομπών άνθρακα.

Σύμφωνα με τον Επίτροπο, το πρόβλημα με τα λιπάσματα, λόγω της κατάστασης στη Μέση Ανατολή, θα γίνει χειρότερο μέσα στη χρονιά. Όπως τόνισε, «αυτή τη στιγμή, περίπου το 70% των αγροτών έχουν ήδη προμηθευτεί αποθέματα από περσινά λιπάσματα, ωστόσο για την τρέχουσα περίοδο το πρόβλημα δεν θα είναι τόσο έντονο, αλλά θα γίνει αργότερα μέσα στο έτος».

Τις πρώτες πρωτοβουλίες μιας νέας επενδυτικής στρατηγικής για την καθαρή ενέργεια και τη μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας για πολίτες και επιχειρήσεις παρουσίασε σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο πλαίσιο των προσπαθειών της για ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Αναμονή για στήριξη και αποφάσεις από την ΕΕ
Η αυτοκινητοβιομηχανία βασίζεται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για ένα πακέτο στήριξης, ενώ αναμένει την κρίσιμη απόφαση σχετικά με την πιθανή συνέχιση των κινητήρων εσωτερικής καύσης μετά το 2035, έστω με νέους όρους. Η ανακοίνωση των αποφάσεων ήταν προγραμματισμένη για τις 10 Δεκεμβρίου, ωστόσο πηγή της γερμανικής βιομηχανίας ανέφερε στο Reuters ότι η ημερομηνία ενδέχεται να καθυστερήσει.

Παρέμβαση Τζιτζικώστα και γεωπολιτικές παράμετροι
Ο Έλληνας επίτροπος Μεταφορών Απόστολος Τζιτζικώστας δήλωσε στη γερμανική Handelsblatt ότι η ΕΕ είναι «ανοιχτή σε όλες τις τεχνολογίες», επισημαίνοντας πως πρέπει να ληφθούν υπόψη οι γεωπολιτικές εξελίξεις, ώστε να προστατευθεί η ανταγωνιστικότητα και να διατηρηθεί το τεχνολογικό προβάδισμα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

Αιτήματα για ευελιξία και νέες τεχνολογίες καυσίμων
Οι ευρωπαϊκές εταιρείες αυτοκινήτου ασκούν πιέσεις στις Βρυξέλλες για μεγαλύτερη ευελιξία σχετικά με την απαγόρευση των θερμικών κινητήρων, ζητώντας παράλληλα σαφέστερο πλαίσιο για τα plug-in υβριδικά και τα range extenders. Οι τελικές αποφάσεις αναμένονται εντός Δεκεμβρίου, οπότε θα ξεκαθαρίσει πλήρως το μέλλον των κινητήρων εσωτερικής καύσης και των υβριδικών τεχνολογιών στην Ευρώπη.

Στην πρώτη επιβολή κυρώσεων βάσει του Digital Services Act (DSA), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέληξε ότι το μπλε σήμα επαλήθευσης επί πληρωμή παραπλανούσε τους χρήστες, ότι η πλατφόρμα αρνήθηκε στους ερευνητές πρόσβαση σε δεδομένα και ότι δεν δημιούργησε σωστά το απαιτούμενο αρχείο διαφημίσεων, σύμφωνα με την ανακοίνωση της Κομισιόν. Το πρόστιμο δεν βασίστηκε στα έσοδα της ευρύτερης επιχειρηματικής αυτοκρατορίας του Μασκ, την οποία είχαν εξετάσει οι ρυθμιστικές αρχές ως πιθανό στόχο.

Το ποσό επιβλήθηκε μετά από μήνες έντονης πίεσης από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει καταφερθεί κατά των ευρωπαϊκών προστίμων και των προσπαθειών ρύθμισης των αμερικανικών τεχνολογικών εταιρειών. Παρά τη σχετικά «ελαφριά» κύρωση, η υπόθεση καταδεικνύει το βαθύ χάσμα γύρω από την ψηφιακή κυριαρχία και τα θεμελιώδη δικαιώματα στην εποχή του διαδικτύου, αναφέρει το Bloomberg.

«Η ΕΕ θα έπρεπε να υποστηρίζει την ελευθερία του λόγου, όχι να επιτίθεται σε αμερικανικές εταιρείες για ανοησίες», είχε δηλώσει ο Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς σε ανάρτησή του στο X πριν από την ανακοίνωση του προστίμου.

Αν και η έρευνα είχε ξεκινήσει τον Δεκέμβριο του 2023, η υπόθεση απέκτησε μεγαλύτερη πολιτική βαρύτητα καθώς ο Μασκ στήριξε την προεκλογική εκστρατεία του Τραμπ και διετέλεσε σύμβουλος του Προέδρου ως επικεφαλής του «Υπουργείου Αποτελεσματικότητας του Κράτους» για αρκετούς μήνες στην αρχή της θητείας του.

«Πρόκειται για την πρώτη απόφαση μη συμμόρφωσης» βάσει του DSA και το προηγούμενο αυτό θα επιταχύνει τις μελλοντικές έρευνες, δήλωσε η επικεφαλής Ψηφιακής Πολιτικής της ΕΕ, Χένα Βιρκούνεν. Η X έχει 60 ημέρες για να παρουσιάσει λύσεις και 90 ημέρες για να εφαρμόσει αλλαγές, διαφορετικά κινδυνεύει με νέες κυρώσεις.

Το πρόστιμο θα αποσταλεί στον Μασκ και στη θυγατρική του xAI, το εργαστήριο τεχνητής νοημοσύνης που απέκτησε την πλατφόρμα X νωρίτερα φέτος.

Στο πλαίσιο του DSA, η ΕΕ μπορεί να επιβάλει πρόστιμα έως και 6% του παγκόσμιου ετήσιου τζίρου μιας πλατφόρμας για αποτυχία αντιμετώπισης παράνομου περιεχομένου, παραπληροφόρησης ή παραβίασης κανόνων διαφάνειας. Το συγκεκριμένο πρόστιμο βασίστηκε στην αρχή της αναλογικότητας και όχι στα έσοδα.

Παλιότερα είχε διαφανεί πως τα έσοδα του ομίλου Μασκ θα μπορούσαν να αποτελέσουν βάση προστίμου. Η SpaceX αποτελεί το μεγαλύτερο κομμάτι της αυτοκρατορίας, με προβλεπόμενα έσοδα 15,5 δισ. δολάρια για το 2025, έναντι των 2,3 δισ. δολαρίων που αναμένεται να αποφέρει η X από διαφημίσεις φέτος.

Η ΕΕ πρέπει ακόμη να αποφασίσει για πιθανές πρόσθετες παραβάσεις του DSA που περιλαμβάνονταν στην έρευνα και μπορεί να οδηγήσουν σε νέα πρόστιμα. Σοβαρότερες κατηγορίες, όπως η εποπτεία παράνομου περιεχομένου, η παραπληροφόρηση σε εκλογές και η χρήση των Community Notes, δεν έχουν ακόμη φτάσει στο στάδιο των προκαταρκτικών διαπιστώσεων.

Ο Μασκ έχει δηλώσει ότι θα προσβάλει δικαστικά οποιοδήποτε πρόστιμο, κάτι που θα μπορούσε να καθυστερήσει την πληρωμή για χρόνια.

Στην Ελλάδα εκταμιεύονται 2,1 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις, καλύπτοντας 39 ορόσημα και στόχους σε τομείς όπως υγεία, εκπαίδευση, δημόσια διοίκηση και φορολογία. Σημαντικά μέτρα περιλαμβάνουν, το νομικό πλαίσιο για ανανεώσιμο υδρογόνο και βιώσιμη βιομεθάνιο, τη νέα πλατφόρμα πληροφοριών για φορολογούμενους, την εγκατάσταση 12.200 φωτοβολταϊκών πάνελ και τη δημιουργία εθνικού ψηφιακού φακέλου υγείας.

Το ελληνικό σχέδιο RRF υποστηρίζεται από 35,95 δισ. ευρώ και έχει φτάσει ποσοστό εκταμίευσης 65%.

Η νέα μονάδα, που θα υπάγεται στη Γενική Γραμματεία της Κομισιόν, σχεδιάζει να προσλάβει αξιωματούχους από τις εθνικές υπηρεσίες πληροφοριών των κρατών-μελών, με στόχο τη συνδυαστική ανάλυση πληροφοριών για κοινές πολιτικές και στρατηγικούς σκοπούς, όπως αναφέρει η εφημερίδα, επικαλούμενη τέσσερις πηγές με γνώση του σχεδίου.

Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και οι προειδοποιήσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για πιθανή μείωση της αμερικανικής υποστήριξης ασφαλείας προς την Ευρώπη ώθησαν την Ε.Ε. να αναθεωρήσει τις δικές της δυνατότητες άμυνας και ασφάλειας, ξεκινώντας τη μεγαλύτερη επιχείρηση επανεξοπλισμού από τον Ψυχρό Πόλεμο.

«Οι υπηρεσίες κατασκοπείας των κρατών-μελών γνωρίζουν πολλά. Η Επιτροπή γνωρίζει επίσης πολλά. Χρειαζόμαστε έναν καλύτερο τρόπο να τα συνδυάσουμε και να γίνουμε πιο αποτελεσματικοί», ανέφερε μία από τις πηγές των Financial Times, προσθέτοντας ότι «στις πληροφορίες, πρέπει να δώσεις κάτι για να πάρεις κάτι».

Αντιδράσεις και ανησυχίες εντός Ε.Ε.
Η πρωτοβουλία φέρεται να αντιμετωπίζει αντιδράσεις από ανώτερους αξιωματούχους της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (EEAS), η οποία εποπτεύει το υφιστάμενο Κέντρο Πληροφοριών και Καταστάσεων (Intcen). Οι αξιωματούχοι φοβούνται ότι η νέα δομή θα επικαλύψει τον ρόλο του Intcen και ενδέχεται να απειλήσει το μέλλον του.

Το σχέδιο δεν έχει ακόμη κοινοποιηθεί επίσημα σε όλα τα 27 κράτη-μέλη, ωστόσο η Κομισιόν σκοπεύει να αντλήσει στελέχη με αποσπάσεις από τις εθνικές υπηρεσίες πληροφοριών.

Ένας εκπρόσωπος της Επιτροπής επιβεβαίωσε στους FT ότι «εξετάζεται η ενίσχυση των δυνατοτήτων ασφάλειας και πληροφοριών», σημειώνοντας ότι η ιδέα βρίσκεται σε εξέλιξη χωρίς καθορισμένο χρονοδιάγραμμα. Η μονάδα, όπως είπε, θα «βασιστεί στην υπάρχουσα εμπειρογνωμοσύνη» και θα συνεργαστεί στενά με τις υπηρεσίες της EEAS.

Η ευαίσθητη ισορροπία στην ανταλλαγή πληροφοριών
Η ανταλλαγή πληροφοριών αποτελεί διαχρονικά ευαίσθητο ζήτημα για τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. Μεγάλες χώρες, όπως η Γαλλία, είναι επιφυλακτικές στη διαμοίραση ευαίσθητων δεδομένων, ενώ η παρουσία φιλορωσικών κυβερνήσεων, όπως στην Ουγγαρία, περιπλέκει περαιτέρω τη συνεργασία.

Οι πρωτεύουσες της Ε.Ε. αναμένεται να αντισταθούν στη δημιουργία νέων «εξουσιών πληροφοριών» για τις Βρυξέλλες, σύμφωνα με δύο πηγές των FT, αν και παραδέχονται ότι υπάρχουν χρόνια παράπονα για την αποτελεσματικότητα του Intcen.

«Η Επιτροπή δεν πρόκειται να αρχίσει να στέλνει πράκτορες στο πεδίο», ανέφερε χαρακτηριστικά ένα δεύτερο άτομο.

Αυτονομία ασφαλείας και επόμενα βήματα
Οι πρόσφατες αναφορές του Ντόναλντ Τραμπ περί περικοπής της αμερικανικής στρατιωτικής και πληροφοριακής βοήθειας προς την Ευρώπη, όπως και η προσωρινή αναστολή της παροχής πληροφοριών προς την Ουκρανία, έχουν εντείνει τις ανησυχίες για την εξάρτηση της Ευρώπης από την Ουάσινγκτον.

Η νέα υπηρεσία πληροφοριών εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχέδιο της φον ντερ Λάιεν για αυτοδύναμη ευρωπαϊκή ασφάλεια, που περιλαμβάνει τη δημιουργία ενός «Κολεγίου Ασφαλείας» για τους επιτρόπους, τη χρηματοδότηση αγοράς όπλων για την Ουκρανία και την έναρξη του δορυφορικού έργου Iris.

«Ανησυχούμε για αυτήν την ανακοίνωση και μελετάμε τις λεπτομέρειες» δήλωσε ο εκπρόσωπος της Επιτροπής, αρμόδιος για θέματα εμπορίου, Όλοφ Τζιλ, υπενθυμίζοντας ότι η Πρόεδρος της Επιτροπής και ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου είχαν συζητήσει αυτό το θέμα με τον Πρόεδρο της Κίνας, Σι Τζιπίνγκ κατά τη διάρκεια της Συνόδου ΕΕ-Κίνας τον περασμένο Ιούλιο στο Πεκίνο. «Η Επιτροπή αναμένει από την Κίνα να συμπεριφερθεί ως αξιόπιστος εταίρος και να διασφαλίσει σταθερή και προβλέψιμη πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες», ανέφερε ο ίδιος εκπρόσωπος και πρόσθεσε ότι «η Επιτροπή συνεχίζει τη σημαντική δουλειά της σχετικά με τη διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας κρίσιμων πρώτων υλών».

«Σοβαρή ανησυχία» για τους ελέγχους εξαγωγών σπάνιων γαιών από την Κίνα, εκφράζει με ανακοίνωσή της και η ομάδα των Σοσιαλδημοκρατών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. «Αυτοί οι έλεγχοι, που διατυπώνονται ως μέτρα για την προστασία της εθνικής ασφάλειας, επιβάλλονται για να ενισχύσουν την κυριαρχία της Κίνας σε κρίσιμα υλικά απαραίτητα για τις παγκόσμιες βιομηχανίες υψηλής τεχνολογίας και πράσινης ενέργειας», τονίζει η ανακοίνωση των Σοσιαλδημοκρατών, οι οποίοι καλούν την Επιτροπή και τα κράτη μέλη "να επιταχύνουν τις προσπάθειες για την ανάπτυξη μιας διαφοροποιημένης και ανθεκτικής αλυσίδας εφοδιασμού σπάνιων γαιών ανεξάρτητης από οποιαδήποτε μεμονωμένη χώρα".

Οι σπάνιες γαίες είναι ζωτικής σημασίας για πολλές τεχνολογίες - από smartphones και ηλεκτρικά οχήματα έως συστήματα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και αμυντικές εφαρμογές. «Ο συντριπτικός έλεγχος της Κίνας στην αλυσίδα εφοδιασμού -που αντιπροσωπεύει πάνω από το 70% της εξόρυξης και περισσότερο από το 90% της επεξεργασίας και της κατασκευής μαγνητών- της δίνει πρωτοφανή μόχλευση που ενέχει τον κίνδυνο αποσταθεροποίησης των παγκόσμιων αγορών και υπονόμευσης του θεμιτού ανταγωνισμού», επισημαίνει η Ομάδα των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών στο ΕΚ.

Το σχέδιο, που παρουσιάστηκε στο άτυπο Ecofin στην Κοπεγχάγη, προβλέπει τη διάθεση έως 170 δισ. ευρώ μέσω «δανείων αποζημίωσης» (reparation loans). Στόχος είναι να δοθεί οικονομική ανάσα στο Κίεβο, το οποίο ήδη αντιμετωπίζει έλλειμμα χρηματοδότησης 18,1 δισ. δολαρίων για το 2026, σύμφωνα με τον Ουκρανό υπουργό Οικονομικών Σερχίι Μαρτσένκο.

Τα ρωσικά assets στην Euroclear

Το πλαίσιο βασίζεται σε μετρητά που έχουν προκύψει από την ωρίμανση ρωσικών κρατικών τίτλων στην Euroclear (Βρυξέλλες). Από τα 194 δισ. ευρώ σε ρωσικά assets, περίπου 170 δισ. έχουν ήδη μετατραπεί σε μετρητά.

Η πρόταση προβλέπει την τοποθέτηση αυτών των κεφαλαίων σε ειδικά ομόλογα μηδενικού επιτοκίου που θα εκδώσει η ΕΕ, με τα έσοδα να κατευθύνονται προς την Ουκρανία σε δόσεις.

Νομικές και πολιτικές ανησυχίες

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διευκρινίζει ότι δεν προτείνει κατάσχεση ρωσικών κυριαρχικών περιουσιακών στοιχείων, αλλά αξιοποίηση των αποθεματικών μέσω προσωρινού μηχανισμού.

Ο Επίτροπος Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις σημείωσε ότι «η Ρωσία θα διατηρήσει τη νομική αξίωση επί των assets, όμως τα συσσωρευμένα μετρητά μπορούν να χρηματοδοτήσουν την Ουκρανία».

Η ΕΚΤ μέσω της Κριστίν Λαγκάρντ έχει εκφράσει επιφυλάξεις, κυρίως για τη νομισματική σταθερότητα και την εικόνα του ευρώ ως αποθεματικού νομίσματος. Παράλληλα, χώρες όπως Γερμανία, Βέλγιο και Γαλλία τονίζουν ότι η χρήση του «κεφαλαίου» και όχι μόνο των κερδών ενέχει κινδύνους για το διεθνές κύρος της ΕΕ.

Για την αποφυγή βέτο από χώρες όπως η Ουγγαρία, εξετάζεται λύση μέσω διμερών εγγυήσεων ή με ειδικό όχημα (SPV).

Η διάσταση των διεθνών εταίρων

Οι ΗΠΑ πιέζουν για πιο τολμηρές κινήσεις, με σημείωμα που φέρεται να προώθησε ο Ντόναλντ Τραμπ στην ομάδα των G7, ζητώντας «καινοτόμες λύσεις» που να περιλαμβάνουν ακόμη και την αξιοποίηση του ρωσικού κεφαλαίου για την άμυνα της Ουκρανίας.

Ωστόσο, ο Λευκός Οίκος δείχνει απρόθυμος να αυξήσει τη δική του άμεση χρηματοδοτική και στρατιωτική στήριξη, επιδιώκοντας να αφήσει την Ευρώπη να επωμιστεί το βάρος.

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στήριξε την ιδέα των «δανείων αποζημίωσης», υπογραμμίζοντας ότι τα δάνεια θα αποπληρωθούν μόνο εφόσον η Ρωσία δεχθεί να αποζημιώσει το Κίεβο:
«Δεν χρειάζεται να περιμένουμε το τέλος της σύγκρουσης, η Ουκρανία χρειάζεται βοήθεια σήμερα», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Οικονομικές ισορροπίες και επόμενα βήματα

Η εφαρμογή του σχεδίου θα απαιτήσει έγκριση από τα εθνικά κοινοβούλια, καθώς συνεπάγεται κοινή ανάληψη κινδύνου. Επίσης, το καθεστώς κυρώσεων κατά της Ρωσίας, που ανανεώνεται ανά έξι μήνες, πρέπει να παραμείνει σε ισχύ για όλη τη διάρκεια των δανείων, κάτι που το καθιστά ευάλωτο σε πολιτικές ανατροπές.

Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπάιλ δήλωσε ότι «θέλουμε να ανταποκριθούμε στην ευθύνη μας απέναντι στην Ουκρανία, αλλά κάθε βήμα πρέπει να εξεταστεί προσεκτικά».

Από την άλλη, το Κρεμλίνο μέσω του Ντμίτρι Πεσκόφ προειδοποίησε ότι η χρήση των ρωσικών assets «δεν θα μείνει αναπάντητη», αναδεικνύοντας τον κίνδυνο περαιτέρω κλιμάκωσης στις σχέσεις με τη Μόσχα.

Το ζήτημα παραμένει εξαιρετικά ευαίσθητο, καθώς αγγίζει όχι μόνο την οικονομική σταθερότητα αλλά και την γεωπολιτική αξιοπιστία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι δεσμεύσεις αντιμετωπίζουν τις ανησυχίες της Επιτροπής σχετικά με τη σύνδεση του Microsoft Teams με τις δημοφιλείς εφαρμογές της εταιρείας Word, Excel, PowerPoint, Outlook, που περιλαμβάνονται στις σουίτες Office 365 και Microsoft 365 για εταιρικούς πελάτες.

Σύμφωνα με τις δεσμεύσεις, η Microsoft θα:

• διαθέσει εκδόσεις αυτών των σουιτών χωρίς Teams και σε μειωμένη τιμή·
• θα επιτρέψει στους πελάτες με μακροπρόθεσμες άδειες χρήσης να μεταβούν σε σουίτες χωρίς Teams
• θα παρέχει διαλειτουργικότητα για βασικές λειτουργίες μεταξύ εργαλείων επικοινωνίας και συνεργασίας που ανταγωνίζονται το Teams και ορισμένα προϊόντα της Microsoft· και
• θα επιτρέψει στους πελάτες να μετακινούν τα δεδομένα τους εκτός του Teams για να διευκολύνουν τη χρήση ανταγωνιστικών λύσεων.

Συμβάλλοντας στην αποκατάσταση του θεμιτού ανταγωνισμού, αυτές οι δεσμεύσεις θα ανοίξουν την αγορά για άλλους παρόχους εργαλείων επικοινωνίας και συνεργασίας στην Ευρώπη.

Εάν η εταιρεία δεν τηρήσει τις εν λόγω δεσμεύσεις, η Επιτροπή μπορεί να επιβάλει πρόστιμο έως και 10% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών της, χωρίς να χρειάζεται να αποδείξει παραβίαση των αντιμονοπωλιακών κανόνων της ΕΕ, ή περιοδική χρηματική ποινή 5% ανά ημέρα του ημερήσιου κύκλου εργασιών της για κάθε ημέρα μη συμμόρφωσης.

Οι ανησυχίες της Επιτροπής σχετικά με τον ανταγωνισμό

Η Microsoft είναι μια παγκόσμια εταιρεία τεχνολογίας που προσφέρει διάφορες υπηρεσίες, όπως λογισμικό παραγωγικότητας και επιχειρήσεων, cloud computing και προσωπικούς υπολογιστές. Το Teams είναι ένα εργαλείο επικοινωνίας και συνεργασίας που βασίζεται στο cloud. Προσφέρει λειτουργίες όπως ανταλλαγή μηνυμάτων, κλήσεις, βιντεοσυσκέψεις και κοινή χρήση αρχείων, και συνδυάζει εργαλεία και άλλες εφαρμογές χώρου εργασίας της Microsoft και τρίτων.

Οι προμηθευτές λογισμικού επιχειρηματικών εφαρμογών, συμπεριλαμβανομένης της Microsoft, διανέμουν ολοένα και περισσότερο αυτό το software ως Λογισμικό ως Υπηρεσία («SaaS»), που σημαίνει λογισμικό που φιλοξενείται σε υποδομή cloud της επιλογής του προμηθευτή. Η Microsoft διαθέτει ένα επιχειρηματικό μοντέλο που επικεντρώνεται στις σουίτες και συνδυάζει πολλαπλούς τύπους λογισμικού σε μία μόνο προσφορά. Όταν κυκλοφόρησε το Teams, η Microsoft το συμπεριέλαβε από προεπιλογή στο Office 365 και το Microsoft 365, τις ευρέως χρησιμοποιούμενες σουίτες παραγωγικότητας SaaS για εταιρικούς πελάτες.

Μετά την έναρξη επίσημης έρευνας τον Ιούλιο του 2023 , η Επιτροπή διαπίστωσε προκαταρκτικά (i) ότι η Microsoft κατέχει δεσπόζουσα θέση στην παγκόσμια αγορά εφαρμογών παραγωγικότητας SaaS για επαγγελματική χρήση και ότι (ii) τουλάχιστον από τον Απρίλιο του 2019, η Microsoft συνδέει την Teams με τις κορυφαίες στην αγορά εφαρμογές παραγωγικότητας, κατά παράβαση του άρθρου 102 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (TFUE) και του άρθρου 54 της Συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο («Συμφωνία ΕΟΧ» – EEA Agreement).

Η Επιτροπή διαπίστωσε προκαταρκτικά ότι, με αυτόν τον τρόπο, η Microsoft περιόρισε τον ανταγωνισμό στην αγορά προϊόντων επικοινωνίας και συνεργασίας που βασίζονται στο cloud, παρέχοντας στo Teams αδικαιολόγητο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα όσον αφορά τη διανομή, το οποίο ενισχύθηκε από τους περιορισμούς διαλειτουργικότητας μεταξύ των εφαρμογών παραγωγικότητας της Microsoft (π.χ. Outlook, Word) και των εργαλείων επικοινωνίας και συνεργασίας που ανταγωνίζονται τo Teams. Η Επιτροπή εξέφρασε ανησυχίες ότι η συμπεριφορά της Microsoft, εκτός από το ότι έδωσε στo Teams ένα αθέμιτο πλεονέκτημα εισόδου και γρήγορης απόκτησης ισχυρής θέσης στην αγορά, ενδέχεται να ενίσχυσε τη δεσπόζουσα θέση της στο λογισμικό παραγωγικότητας και το μοντέλο της που επικεντρώνεται στις σουίτες από ανταγωνιστικούς προμηθευτές μεμονωμένου λογισμικού.

Μετά την έναρξη της έρευνας, το 2023 και το 2024, η Microsoft εισήγαγε ορισμένες αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο διανέμει το Teams. Συγκεκριμένα, η Microsoft άρχισε να προσφέρει ορισμένες σουίτες χωρίς Teams. Η Επιτροπή διαπίστωσε προκαταρκτικά ότι αυτές οι αλλαγές δεν ήταν επαρκείς για να αντιμετωπίσουν τις ανησυχίες της και ότι ήταν απαραίτητες πιο εκτεταμένες αλλαγές για τον αποτελεσματικό τερματισμό της αντιανταγωνιστικής πρακτικής δέσμευσης και των επιπτώσεών της.

Οι δεσμεύσεις της Microsoft

Για να αντιμετωπίσει τις ανησυχίες της Επιτροπής, η Microsoft αρχικά πρότεινε τις ακόλουθες δεσμεύσεις:

• Να προσφέρει στους πελάτες που αγοράζουν στον ΕΟΧ εκδόσεις των σουιτών Office 365 και Microsoft 365 χωρίς Teams και να το κάνουν αυτό σε σημαντικά χαμηλότερη τιμή από αυτήν των αντίστοιχων σουιτών που περιλαμβάνουν το Teams. Επιπλέον, η Microsoft δεσμεύτηκε να μην προσφέρει εκπτώσεις στο Teams ή σε σουίτες με Teams υψηλότερες από αυτές που προσφέρονται σε σουίτες χωρίς Teams.
• Nα δοθούν στους πελάτες που αγοράζουν στον ΕΟΧ επαναλαμβανόμενες ευκαιρίες να στραφούν σε σουίτες χωρίς Teams και να επιτραπεί η ανάπτυξη τέτοιων σουιτών σε κέντρα δεδομένων παγκοσμίως .
• Nα επιτραπεί στους ανταγωνιστές της Teams και σε ορισμένα τρίτα μέρη (i) η αποτελεσματική διαλειτουργικότητα με ορισμένα προϊόντα και υπηρεσίες της Microsoft για συγκεκριμένες λειτουργίες, καθώς και (ii) η ενσωμάτωση των εφαρμογών Office Web (Word, Excel και PowerPoint) στα δικά τους προϊόντα και (iii) η εμφανής ενσωμάτωση των προϊόντων τους στις βασικές εφαρμογές παραγωγικότητας της Microsoft.
• Να επιτραπεί στους πελάτες στον ΕΟΧ να εξάγουν τα δεδομένα ανταλλαγής μηνυμάτων του Teams για χρήση σε ανταγωνιστικές λύσεις.

Μεταξύ 16 Μαΐου 2025 και 16 Ιουνίου 2025 , η Επιτροπή εξέτασε τις δεσμεύσεις της Microsoft και συμβουλεύτηκε όλα τα ενδιαφερόμενα τρίτα μέρη για να επαληθεύσει εάν θα άρουν τις ανησυχίες της Επιτροπής σχετικά με τον ανταγωνισμό. Υπό το πρίσμα του αποτελέσματος αυτής της δοκιμής αγοράς, η Microsoft τροποποίησε την αρχική πρόταση και δεσμεύτηκε περαιτέρω να:

• Aυξήσει την διαφορά τιμής μεταξύ ορισμένων σουιτών Microsoft 365 και Office 365 χωρίς Teams και των αντίστοιχων σουιτών με Teams, συμπεριλαμβανομένων των σουιτών που απευθύνονται σε επιχειρήσεις, κατά 50% .
• Να διευκρινίσει ότι οι σχετικοί ιστότοποι της Microsoft που διαφημίζουν οποιαδήποτε προσφορά λογισμικού που περιλαμβάνει μια σουίτα με το Teams θα πρέπει επίσης να εμφανίζουν την αντίστοιχη προσφορά χωρίς το Teams .
• Να δημοσιεύσει πληροφορίες σχετικά με τη διαλειτουργικότητα και τη φορητότητα δεδομένων σε όλους τους σχετικούς ιστότοπους που απευθύνονται σε προγραμματιστές .

Επιπλέον, η Επιτροπή σημειώνει ότι η Microsoft αποφάσισε μονομερώς να ευθυγραμμίσει τις προσφορές και τις τιμές των σουιτών της σε όλο τον κόσμο με αυτές τις δεσμεύσεις. Αποφάσισε επίσης να συνεχίσει να προσφέρει σουίτες χωρίς Teams για εργαζόμενους πρώτης γραμμής και να μειώσει περαιτέρω την τιμή της μεγαλύτερης σουίτας της χωρίς Teams για εργαζόμενους πρώτης γραμμής σε σύγκριση με την έκδοση με Teams.

Οι δεσμεύσεις που προσέφερε η Microsoft θα παραμείνουν σε ισχύ για επτά έτη , εκτός από τις δεσμεύσεις που σχετίζονται με τη διαλειτουργικότητα και τη φορητότητα δεδομένων, οι οποίες θα παραμείνουν σε ισχύ για δέκα έτη. Η εφαρμογή θα παρακολουθείται από έναν διαχειριστή παρακολούθησης, ο οποίος θα μεσολαβεί επίσης σε περίπτωση διαφορών μεταξύ τρίτων και της Microsoft. Εάν επιμένει κάποιο πρόβλημα τρίτου μέρους, η διαφορά θα υπόκειται σε ταχεία διαιτησία. Ο διαχειριστής παρακολούθησης θα υποβάλλει τακτικά εκθέσεις στην Επιτροπή.

Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι τελικές δεσμεύσεις της Microsoft θα αντιμετώπιζαν επαρκώς τις ανησυχίες της σχετικά με τον ανταγωνισμό και τη συμπεριφορά της Microsoft. Ως εκ τούτου, αποφάσισε να τις καταστήσει νομικά δεσμευτικές για τη Microsoft.

Τι είχε προηγηθεί

Η υπόθεση ξετυλίχτηκε στις 27 Ιουλίου 2023 , μετά από καταγγελία της Slack Technologies, η οποία πλέον ανήκει στην Salesforce, για την οποία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε επίσημη έρευνα στο πλαίσιο της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας, προκειμένου να αξιολογήσει εάν η συμπεριφορά της Microsoft σε σχέση με τη διανομή του Teams παραβιάζει τους κανόνες ανταγωνισμού της ΕΕ.

Μετά από μεταγενέστερη καταγγελία της alfaview GmbH, στις 25 Ιουνίου 2024 η Επιτροπή ξεκίνησε δεύτερη έρευνα για παραβάσεις του αντιμονοπωλιακού δικαίου. Την ίδια ημέρα , η Επιτροπή απέστειλε κοινοποίηση αιτιάσεων ενημερώνοντας τη Microsoft για την προκαταρκτική της άποψη ότι, τουλάχιστον από τον Απρίλιο του 2019, η εταιρεία καταχράστηκε τη δεσπόζουσα θέση της στην αγορά εφαρμογών παραγωγικότητας SaaS για επαγγελματική χρήση, συνδέοντας το Teams με τις βασικές εφαρμογές παραγωγικότητας SaaS.

Στις 16 Μαΐου 2025 , η Επιτροπή ξεκίνησε έρευνα αγοράς σχετικά με τις δεσμεύσεις που προσέφερε η Microsoft, η οποία διήρκεσε έως τις 16 Ιουνίου 2025. Μετά την έρευνα αγοράς, τόσο η Slack Technologies, Inc. όσο και η alfaview GmbH απέσυραν τις καταγγελίες τους.

Το άρθρο 102 της TFUE απαγορεύει την κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης που μπορεί να επηρεάσει το εμπόριο εντός της ΕΕ και να εμποδίσει ή να περιορίσει τον ανταγωνισμό. Η εφαρμογή αυτής της διάταξης ορίζεται στον κανονισμό 1/2003 .

Το άρθρο 9(1) του κανονισμού 1/2003 επιτρέπει στις εταιρείες που ερευνώνται από την Επιτροπή να προσφέρουν δεσμεύσεις για την αντιμετώπιση των ανησυχιών της Επιτροπής και εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να καθιστά τις εν λόγω δεσμεύσεις δεσμευτικές για τις εταιρείες.

Το άρθρο 27(4) του κανονισμού 1/2003 ορίζει ότι, πριν από την έκδοση τέτοιας απόφασης, η Επιτροπή παρέχει στα ενδιαφερόμενα τρίτα μέρη την ευκαιρία να υποβάλουν σχόλια σχετικά με τις προσφερόμενες δεσμεύσεις («έρευνα αγοράς»).

Εάν η έρευνα αγοράς δείξει ότι οι δεσμεύσεις αποτελούν ικανοποιητικό τρόπο αντιμετώπισης των ανησυχιών της Επιτροπής σχετικά με τον ανταγωνισμό, η Επιτροπή μπορεί να εκδώσει απόφαση που τις καθιστά νομικά δεσμευτικές για τη Microsoft. Μια τέτοια απόφαση δεν θα κατέληγε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει παραβίαση των αντιμονοπωλιακών κανόνων της ΕΕ, αλλά θα δέσμευε νομικά την εν λόγω εταιρεία να τηρήσει τις δεσμεύσεις που έχει προτείνει.

Εάν η εταιρεία δεν τηρήσει τις εν λόγω δεσμεύσεις, η Επιτροπή μπορεί να επιβάλει πρόστιμο έως και 10% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών της, χωρίς να χρειάζεται να αποδείξει παραβίαση των αντιμονοπωλιακών κανόνων της ΕΕ, ή περιοδική χρηματική ποινή 5% ανά ημέρα του ημερήσιου κύκλου εργασιών της για κάθε ημέρα μη συμμόρφωσης.

Περισσότερες πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένου του πλήρους κειμένου των δεσμεύσεων, θα είναι διαθέσιμες στον ιστότοπο ανταγωνισμού της Επιτροπής , στο δημόσιο μητρώο υποθέσεων με αριθμούς υποθέσεων AT.40721 και AT.40873 .

Ριμπέρα: Η σημερινή απόφαση ανοίγει τον ανταγωνισμό

Σε δήλωσή της σχετικά με την παραπάνω εξέλιξη η Τερέζα Ριμπέρα, Εκτελεστική Αντιπρόεδρος για την Καθαρή, Δίκαιη και Ανταγωνιστική Μετάβαση στην ΕΕ, τόνισε τα εξής:

«Μικροί και μεγάλοι οργανισμοί σε όλη την Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε εργαλεία τηλεδιάσκεψης, συνομιλίας και συνεργασίας, ειδικά μετά την πανδημία του κορονοϊού. Με τη σημερινή απόφαση, καθιερώνουμε δεσμεύσεις για επτά ή περισσότερα χρόνια από τη Microsoft ώστε να τερματίσει τις πρακτικές δέσμευσης που ενδέχεται να εμποδίζουν τους ανταγωνιστές να ανταγωνίζονται αποτελεσματικά το Teams. Η σημερινή απόφαση ανοίγει, επομένως, τον ανταγωνισμό σε αυτήν την κρίσιμη αγορά και διασφαλίζει ότι οι επιχειρήσεις μπορούν ελεύθερα να επιλέξουν το προϊόν επικοινωνίας και συνεργασίας που ταιριάζει καλύτερα στις ανάγκες τους».

Οι Βρυξέλλες θεωρούν ότι ο αμερικανικός τεχνολογικός κολοσσός καταχράστηκε την κυριαρχική θέση του στον τομέα της διαδικτυακής διαφήμισης (Adtech). Το πρόστιμο ήταν αναμενόμενο, δεδομένου ότι από το 2023 η ΕΕ απειλούσε να απαιτήσει τη διάσπαση ενός μέρους των δραστηριοτήτων του ομίλου σε αυτόν τον τομέα, κάτι που ωστόσο δεν αποφασίστηκε σε αυτό το στάδιο.

Η ανακοίνωση του προστίμου καθυστέρησε στις αρχές της εβδομάδας, λόγω της έντασης μεταξύ της ΕΕ και των ΗΠΑ, όπως επιβεβαίωσε μια πηγή προσκείμενη στην Κομισιόν. Στις 26 Αυγούστου, ο Τραμπ απείλησε τις χώρες ή τους οργανισμούς που προσπαθούν να εφαρμόσουν ρυθμίσεις στις αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες ότι θα τους επιβάλει δασμούς ή περιορισμούς στις εξαγωγές. Δεν αναφέρθηκε ευθέως στην ΕΕ, η οποία όμως διαθέτει το πιο ισχυρό νομοθετικό οπλοστάσιο σχετικά με ρυθμίσεις στον ψηφιακό τομέα. Οι Βρυξέλλες απάντησαν ότι έχουν το «κυριαρχικό δικαίωμα» να ρυθμίζουν τον τομέα.

Σε μια πρώτη αντίδραση, η Google χαρακτήρισε «κακή» την απόφαση της Επιτροπής, δηλώνοντας ότι θα ασκήσει έφεση. «Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις υπηρεσίες Adtech είναι κακή και θα ασκήσουμε έφεση. Μας επιβάλλει ένα αδικαιολόγητο πρόστιμο και αλλαγές που θα επηρεάσουν χιλιάδες ευρωπαϊκές εταιρείες, αφού θα δυσκολεύονται περισσότερο να κερδίσουν χρήματα», δήλωσε η Λι-Αν Μαλχόλαντ, η αντιπρόεδρος της εταιρείας που είναι αρμόδια για ρυθμιστικά θέματα.

Αυτό είναι το τρίτο πρόστιμο που επιβάλλεται αυτήν την εβδομάδα στην Google, θυγατρική εταιρεία της Alphabet. Στις ΗΠΑ καταδικάστηκε να πληρώσει πρόστιμο 425,7 εκατομμυρίων δολαρίων σε περίπου 100 εκατομμύρια χρήστες, για παραβίαση της ιδιωτικότητάς τους. Την Πέμπτη, η γαλλική αρχή προστασίας της ιδιωτικότητας (Cnil) της επέβαλε πρόστιμο-ρεκόρ 325 εκατομμυρίων για παράνομη χρήση cookies.

Ταυτόχρονα πάντως, στις ΗΠΑ, πέτυχε μια σημαντική δικαστική νίκη: υποχρεώνεται στο εξής να μοιράζεται τα δεδομένα της με άλλες εταιρείες του τομέα ώστε να επέλθει κάποια ισορροπία στον ανταγωνισμό, αλλά δεν θα αναγκαστεί να πουλήσει το Chrome, όπως απαιτούσε η αμερικανική κυβέρνηση.