Προφανώς κάθε πολίτης οφείλει να φορολογείται ισότιμα για τα λεφτά που παίρνει, έστω και καθυστερημένα ή μετά από νομική δικαίωση. Και για αυτό χιλιάδες εργαζόμενοι και συνταξιούχοι αναγκάζονται να κάνουν κάθε χρόνο να κάνουν «έξτρα» φορολογικές δηλώσεις για να συμπληρώσουν στα εισοδήματα περασμένων ετών, τα ποσά που έλαβαν αναδρομικά. Αλλιώς, αν πχ φορολογούνταν «οριζόντια» όλοι το ίδιο για όλα τα ποσά και όλα τα λεφτά (πχ  με ενιαίο συντελεστή 20%) θα πλήρωναν άδικα φόρο και όσοι κανονικά θα παρέμεναν αφορολόγητοι λαμβάνοντας τα ποσά αυτά, αλλά θα γλίτωναν υψηλό φόρο τα «ρετιρέ» που θα πλήρωναν «κανονικά και με το νόμο» 40% έως 55% φόρο, εάν έπαιρναν στην ώρα τους τα ποσά αυτά.

Ωστόσο φέτος εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενοι και συνταξιούχοι (ή οι κληρονόμοι τους) έκαναν όχι μία «έξτρα» φορολογική δήλωση, αλλά δύο και τρεις. Εκτός από την φετινή δήλωση φόρου εισοδήματος (για τα εισοδήματα του 2020) άνοιξε το Taxisnet για να υποβάλουν δήλωση και όσοι πήραν πέρυσι αναδρομικά για το έτος 2019. Και επιπλέον έκαναν άλλη συμπληρωματική δήλωση και αν πήραν αναδρομικά για το 2015, αλλά και ακόμα μία (4η δήλωση συνολικά φέτος) για αναδρομικά του 2016.

Ήδη το καλοκαίρι επιβλήθηκαν άδικα υπέρογκα πρόστιμα για εκπρόθεσμη υποβολή δηλώσεως, σε συνταξιούχους που δεν είχαν πάρει χαμπάρι όχι ότι βγήκε νέα βεβαίωση αποδοχών για το 2015 ή το 2016, αλλά αγνοούσαν και ότι είχαν πάρει τα αναδρομικά αυτά!

Ποιοι υποβάλουν (ξανά) δήλωση
Η ΑΑΔΕ άνοιξε πλέον την πλατφόρμα taxisnet και για τα αναδρομικά του 2019. Για όσους έλαβαν αναδρομικά για το έτος 2019 (με βάση τα ηλεκτρονικά αρχεία αποδοχών/συντάξεων έτους 2021) πρέπει να προβούν στην υποβολή των εν λόγω φορολογικών δηλώσεων.

Ειδικά οι συνταξιούχοι καλούνται να εισέλθουν στην πλατφόρμα και να υποβάλουν σχετική δήλωση για κάθε έτος για το οποίο έλαβαν αναδρομικά. Εάν τα αναδρομικά αφορούν τα φορολογικά έτη 2015, 2016, 2017, 2018 και 2019, η τροποποιητική δήλωση υποβάλλεται ηλεκτρονικά, ενώ οι δηλώσεις υποβάλλονται εμπρόθεσμα μέχρι 31/12/2021.

Επί των ποσών θα επιβληθούν φορολογικοί συντελεστές που ξεκινούν από 22% και φθάνουν έως 45%, ενώ στην περίπτωση που τα συνολικά εισοδήματα των συνταξιούχων υπερβαίνουν τα 12.000 ευρώ ανά έτος (2015, 2016, 2017, 2018 ή 2019) στα ποσά των αναδρομικών θα επιβληθεί και ειδική εισφορά αλληλεγγύης «φουσκώνοντας» ακόμη περισσότερο το ραβασάκι της εφορίας, καθώς η πρόσθετη φορολόγηση θα φτάσει έως 55%.

Αναδρομικά χωρίς πρόστιμο
Η ευθύνη του Κράτους όμως δεν σταματά στην καθυστέρηση ή στην υπερβολική και δυσανάλογη φορολόγηση σε βάρος υπερηλίκων -ή και κληρονόμων που δεν είχαν ιδέα τι γινόταν πριν 5-6 χρόνια με τις συντάξεις των άμεσα δικαιούχων.

Η Διεύθυνση Επίλυσης Φορολογικών Διαφορών – ΔΕΔ έχει εκδώσει αποφάσεις που δικαίωναν φορολογούμενους, ακυρώνοντας τέτοιου είδους πρόστιμα εκπρόθεσμης δήλωσης, όταν ο υπόχρεος δεν ήξερε και δεν είχε λάβει ενημέρωση από τον φορέα πληρωμής, ότι πρέπει να κάνει συμπληρωματική δήλωση για έξτρα ποσά που του κατέβαλε –και ερήμην του ενδεχομένως. Αλλά κάποιες εφορίες αρνούνταν να εφαρμόσουν τις αποφάσεις, για όσους δεν είχαν κάνει οι ίδιοι προσφυγή!

Σύμφωνα με τη ΔΕΔ, είναι υποχρέωση της φορολογικής αρχής που υπαγορεύεται από ρητές διατάξεις, αλλά και από «την αρχή της χρηστής διοίκησης, η οποία επιτάσσει την άσκηση των διοικητικών αρμοδιοτήτων σύμφωνα με το κοινό περί δικαίου αίσθημα, δηλαδή κατά τρόπο σύμφωνο με τα χρηστά ήθη».

«Κλασικό» παράδειγμα:  απόφαση της ΔΕΔ 948/19.03.2019 αφορά συνταξιούχο που τον Οκτώβριο του 2018 πήγε να υποβάλει τροποποιητική δήλωση για αναδρομικά του 2016, αλλά το Taxisnet δεν τον άφηνε να προχωρήσει γιατί το NAT τροποποίησε εκπρόθεσμα τη βεβαίωση αποδοχών χωρίς να τον ενημερώσει. Του βεβαιώθηκε πρόστιμο 100 ευρώ αλλά προσέφυγε στην ΔΕΔ. Η ΔΕΔ έψαξε το θέμα, βρήκε πως το ΝΑΤ άλλαξε το ηλεκτρονικό αρχείο αποδοχών στις 17/5/2017. «Συνεπώς, ο ασφαλιστικός φορέας μετέβαλε το ηλεκτρονικό αρχείο βεβαίωσης αποδοχών της επικουρικής σύνταξης του προσφεύγοντος για το φορολογικό έτος 2016 μετά την υποβολή της εμπρόθεσμης αρχικής δήλωσης φορολογίας εισοδήματός του» και για τον λόγο αυτό η Υπηρεσία διέγραψε το πρόστιμο.

Αντιθέτως με τον προσφύγοντα συνταξιούχο αυτόν όμως, χιλιάδες άλλοι πληρώνουν πρόστιμα, υψηλότερα και από τα αναδρομικά που έλαβαν.

Τα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, δείχνουν ότι τον Οκτώβριο, ο αριθμός των νέων ληξιπρόθεσμων οφειλετών αυξήθηκε κατά 498.982, ενώ σημαντική μείωση παρουσιάζει το ύψος των οφειλών. Συνολικά, στο τέλος Οκτωβρίου οι ληξιπρόθεσμοι οφειλέτες έφτασαν στους 4.366.874, δηλαδή αντιστοιχούν στο 65% των φορολογουμένων που υποβάλλουν φορολογική δήλωση. Εν ολίγοις μόλις το 35% των ΑΦΜ παραμένει "καθαρό" χωρίς οφειλές στο μητρώο της Εφορίας.

Η έκρηξη των οφειλετών σχετίζεται πιθανά με το γεγονός ότι τον Οκτώβριο οι φορολογικές υποχρεώσεις έτρεχαν κανονικά, στη συντριπτική τους πλειοψηφία, χωρίς να εφαρμόζονται μέτρα αναστολών. Ενδεικτικό είναι ότι στη διάρκεια του πρώτου lockdown, όπου εφαρμόστηκε αναστολή φορολογικών υποχρεώσεων, στο διάστημα Φεβρουαρίου-Απριλίου οι οφειλέτες κυμαίνονταν στη ζώνη των 3,9-4 εκατομμυρίων. Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι οι απλήρωτες φορολογικές οφειλές τόσο τον Οκτώβριο, όσο και στο δεκάμηνο είναι σημαντικά μειωμένες σε σχέση με το αντίστοιχο περυσινό διάστημα. Για το 10μηνο, το νέο ληξιπρόθεσμο έφτασε τα 4,269 δισ. ευρώ ενώ την ίδια περίοδο το 2019 είχε φτάσει τα 5,821 δισ ευρώ (μείωση κατά 26,6 %). Για το μήνα αναφοράς (Οκτώβριος), το νέο ληξιπρόθεσμο έφτασε τα 670 εκ., ενώ πέρυσι την ίδια περίοδο είχε φτάσει τα 914 εκ. (μείωση κατά 26,6%).

Με την προσθήκη των συσσωρευμένων οφειλών των προηγούμενων ετών, τα φέσια προς το δημόσιο ξεπερνούν τα 106,7 δισ. ευρώ και ακόμα και μετά την αφαίρεση 23 δισ. ευρώ που έχουν χαρακτηριστεί ως «ανεπίδεκτα είσπραξης», παραμένει ένας βαρύς λογαριασμός 83,6 δισ. ευρώ. Από τα στοιχεία της ΑΑΔΕ προκύπτει ότι μεταξύ Σεπτέμβρη και Οκτώβρη εκτοξεύτηκε σε 4.366.874 από 3.867.892 στα τέλη Σεπτεμβρίου ο αριθμός των οφειλετών στην Εφορία. Σημαντική αύξηση εμφανίζεται στον αριθμό των φορολογούμενων στους οποίους μπορούν να ληφθούν αναγκαστικά μέτρα είσπραξης, από 1.720.743 σε 1.784.427. Μικρότερη συγκριτικά ήταν η αύξηση στο πλήθος των οφειλετών που βρίσκονται υπό αναγκαστικά μέτρα είσπραξης, από 1.286.515 σε 1.291.968. Σε ό,τι αφορά τις εισπράξεις έναντι νέου ληξιπροθέσμου για Οκτώβριο (εξαιρουμένων των μη φορολογικών κατηγοριών), έφτασαν τα 186 εκατ. (έναντι 360 εκατ. την αντίστοιχη περίοδο του 2019). Όλα τα παραπάνω, δείχνουν ότι παρά την αναστολή πληρωμών, εντός του 2021, φαίνεται ότι θα υπάρξει έκρηξη των οφειλών αλλά και του αριθμού των οφειλετών, καθώς θα προστεθούν πάρα πολλοί, οι οποίοι δεν θα μπορούν να αντεπεξέλθουν στις συσσωρευμένες υποχρεώσεις, οι οποίες έχουν μετατεθεί κατά τη διάρκεια του 2021.