Η νέα διάταξη θα προστεθεί στο πολυνομοσχέδιο που αναμένεται να ψηφιστεί μέσα στον Ιούνιο, αυξάνεται εφεξής το ακατάσχετο όριο τραπεζικού λογαριασμού στα 1.600 ευρώ, αντί 1.250 ευρώ που ίσχυε από το 2015. Εκτός όμως από τον περιορισμό των κατασχέσεων, το ίδιο νομοσχέδιο θα θεσπίζει -για πρώτη φορά- και δυνατότητα για ολική άρση της κατάσχεσης που έχει επιβληθεί στους λογαριασμούς, καταβάλλοντας άμεσα μόλις το 25% της οφειλής τους.

Σε συνδυασμό μάλιστα με τη νέα έκτακτη ρύθμιση έως 72 δόσεων για παλαιά χρέη, αλλά και τη διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού η οποία θα επέλθει μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου, από τον Ιούλιο αλλάζει άρδην το πλαίσιο που ισχύει για εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις που σήμερα «ασφυκτιούν» υπό το βάρος χρεών και κατασχέσεων, επιτρέποντάς τους να αποκτήσουν ξανά πλήρη έλεγχο, όχι μόνο στους τραπεζικούς λογαριασμούς τους, αλλά και στην επαγγελματική και κοινωνική τους ζωή συνολικά.

Ρυθμίσεις για το ιδιωτικό χρέος: Ποιους αφορούν τα μέτρα

Από τα νέα μέτρα, ωφελούνται άμεσα περίπου 2 εκατομμύρια οφειλέτες που βιώνουν την πίεση των χρεών τους.
Με βάση τα επίσημα στοιχεία της ΑΑΔΕ για τον μήνα Μάρτιο 2026:
- 4,7 εκατομμύρια ΑΦΜ (φυσικά και νομικά πρόσωπα) είχαν ληξιπρόθεσμα χρέη στην εφορία και δεν μπορούν να εκδώσουν φορολογική ενημερότητα.
- 1,685 εκατ. από τα 4,7 εκατ. ΑΦΜ (ένας στους τρεις οφειλέτες δηλαδή) τελούσε ήδη υπό τα αναγκαστικά μέτρα είσπραξης και του έχει επιβληθεί κατάσχεση τραπεζικών λογαριασμών από την ΑΑΔΕ.
- στο φάσμα των κατασχέσεων όμως βρίσκονται ήδη -παρότι δεν έχουν ακόμη υποστεί κατάσχεση- και άλλοι 2,3 εκατομμύρια οφειλέτες (ΑΦΜ) που, σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, βρίσκονταν ήδη σε καθεστώς όπου «δύναται» να τους επιβληθούν αναγκαστικά μέτρα.

Όπως δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Γιώργος Κώτσηρας, «με αίσθημα ευθύνης και πλήρη επίγνωση των αναγκών της κοινωνίας προωθούμε ένα ευρύ πλέγμα παρεμβάσεων, που αγγίζει τη μεγάλη πλειονότητα των πολιτών και απαντά σε πραγματικές προκλήσεις της καθημερινότητας». Ο κύριος Κώτσηρας τονίζει ότι η κυβέρνηση «ενισχύει σημαντικά τα εργαλεία διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους», αξιοποιώντας και τις προτάσεις των φορέων της αγοράς, δίνοντας «μια ουσιαστική δεύτερη ευκαιρία» σε όσους καταβάλλουν προσπάθεια να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους, μέσα από ισορροπημένες ρυθμίσεις που ενθαρρύνουν τη φορολογική συνέπεια και ενισχύουν τη ρευστότητα».

Ποια μέτρα έρχονται

Κομβικό μέτρο, το οποίο περιλαμβάνεται στο υπό διαβούλευση νομοσχέδιο, είναι η δυνατότητα άρσης της κατάσχεσης που έχει επιβληθεί σε τραπεζικό λογαριασμό, εφόσον ο οφειλέτης εξοφλήσει το 25% της οφειλής για την οποία επιβλήθηκε η κατάσχεση. Προϋπόθεση για αυτό είναι να υποβάλει αίτηση και να θέσει σε ρύθμιση και τις λοιπές βεβαιωμένες οφειλές του προς τη φορολογική διοίκηση.

Πρακτικά επιτρέπει στον φορολογούμενο να αποκτήσει τον έλεγχο στον τραπεζικό λογαριασμό του, να κάνει αναλήψεις και να εισπράττει στο εξής κανονικά ό,τι του καταβάλλεται σε αυτόν και να ανακτήσει τη στοιχειώδη ρευστότητα (για μισθούς, συναλλαγές και καθημερινές υποχρεώσεις) με τον όρο να καταβάλει -ή και εφόσον έχει τμηματικά εξοφλήσει ήδη- τουλάχιστον το 1/4 της οφειλής για την οποία του είχε επιβληθεί η κατάσχεση, μαζί με τόκους και προσαυξήσεις. Παράλληλα θα πρέπει να οργανώσει επίσης και τα υπόλοιπα χρέη του σε ρύθμιση που θα την τηρεί.

Αν και πρόκειται για νέα μόνιμη δυνατότητα που θα αφορά όλους όσους τελούν υπό κατάσχεση ή τους επιβληθούν αναγκαστικά μέτρα στο μέλλον για χρέη στην εφορία, η διάταξη προβλέπει ότι θα χορηγείται «άπαξ ανά οφειλέτη», δηλαδή μία φορά μόνο σε κάθε δικαιούχο. Συνεπώς όσοι κάνουν αίτηση, πρέπει να έχουν πάρει απόφαση πως δε θα αθετήσουν τις υποχρεώσεις τους γιατί, διαφορετικά, δεν θα μπορούν να κάνουν πάλι χρήση του μέτρου. Σημειώνεται ότι το μέτρο δεν εφαρμόζεται σε οφειλέτες που κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης της τελούν σε καθεστώς πτώχευσης.

72 δόσεις με 30 ευρώ το μήνα

Το δεύτερο μέτρο αφορά τη νέα έκτακτη ρύθμιση έως και σε 72 δόσεις για χρέη που δημιουργήθηκαν την περίοδο της ενεργειακής κρίσης. Σε αυτήν εντάσσονται οφειλές προς τη φορολογική διοίκηση που δεν είχαν ρυθμιστεί έως 31 Δεκεμβρίου 2023, με ελάχιστη δόση 30 ευρώ. Οι αιτήσεις υπαγωγής θα ξεκινήσουν να υποβάλλονται ηλεκτρονικά στο myAADE μετά την ψήφιση του νέου νόμου τον Ιούλιο, αλλά θα κλείσουν στις 31 Δεκεμβρίου 2026.

Η αποπληρωμή απλώνεται σε ορίζοντα έως έξι ετών (αντί δύο ή τεσσάρων ετών που προσφέρει η πάγια ρύθμιση των 24-48 δόσεων) δίνοντας τη δυνατότητα στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις να μειώσουν τη μηνιαία επιβάρυνση και να αποκτήσουν ξανά φορολογική ενημερότητα.    Αντίστοιχη ρύθμιση, με βάση το ίδιο νομοσχέδιο, θα «τρέξει» παράλληλα και για ασφαλιστικές οφειλές προς το ΚΕΑΟ/ΕΦΚΑ , όπου περίπου 1,5 εκατομμύριο εργοδότες και αυτοαπασχολούμενοι έχουν απλήρωτα χρέη άνω των 50 δισ. ευρώ.

"Εξωδικαστικός" και για τους μικροφειλέτες

Συμπληρωματικά προς τα δύο προηγούμενα εργαλεία, το ίδιο νομοσχέδιο διευρύνει τους όρους και τα όρια ένταξης στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών, ο οποίος προσφέρει «κούρεμα» οφειλών και έως 240 ή 420 μηνιαίες δόσεις για χρέη σε δημόσιο και τράπεζες.  Το ελάχιστο όριο οφειλών για ένταξη μειώνεται στα 5.000 ευρώ από 10.000 ευρώ, ώστε να καλύπτονται και μικρότεροι οφειλέτες, ενώ για πρώτη φορά δίνεται δυνατότητα διάσωσης της κύριας κατοικίας με ρευστοποίηση άλλων ακινήτων στο πλαίσιο της συνολικής ρύθμισης.

Έτσι, όσοι έχουν πιο σύνθετο προφίλ χρεών μπορούν, αφού πάρουν ανάσα από τις κατασχέσεις και τις 72 δόσεις, να προχωρήσουν σε συνολική αναδιάρθρωση του ιδιωτικού χρέους τους με συμφωνία όλων των πιστωτών, προστατεύοντας και την κύρια κατοικία τους όχι μόνο για χρέη στο δημόσιο, αλλά και για οφειλές προς τράπεζες και χρηματοδοτικούς φορείς. Οι νέες διαδικασίες για τον εξωδικαστικό θα εκκινήσουν δύο μήνες μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου.

Σχολιάζοντας συνολικά τις αλλαγές που προβλέπονται συνολικά στο υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου, ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομιών Γιώργος Κώτσηρας σημειώνει, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ότι «σε μια δύσκολη διεθνή συγκυρία, η ισχυρή πορεία της οικονομίας μάς επιτρέπει να επιστρέφουμε σταθερά στην κοινωνία μέρισμα της ανάπτυξη», με παρεμβάσεις που στοχεύουν όχι μόνο στους οφειλέτες αλλά και σε οικογένειες με παιδιά, συνταξιούχους και ενοικιαστές. Ενώ υπογραμμίζει ότι η κυβέρνηση παραμένει προσηλωμένη «στη μείωση βαρών και στην ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος, ώστε η πρόοδος της οικονομίας να μεταφράζεται σε απτό όφελος για κάθε πολίτη».

Ολόκληρη η δήλωση του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Γιώργου Κώτσηρα για το νέο νομοσχέδιο του ΥΠΕΘΟΟ, στο ΑΠΕ-ΜΠΕ:

«Με αίσθημα ευθύνης και πλήρη επίγνωση των αναγκών της κοινωνίας προωθούμε ένα ευρύ πλέγμα παρεμβάσεων, που αγγίζει τη μεγάλη πλειονότητα των πολιτών και απαντά σε πραγματικές προκλήσεις της καθημερινότητας. Ενισχύουμε σημαντικά τα εργαλεία διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους, αξιοποιώντας και τις προτάσεις από τους φορείς της αγοράς. Δίνουμε μια ουσιαστική δεύτερη ευκαιρία σε όσους καταβάλλουν προσπάθεια να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους, μέσα από ισορροπημένες ρυθμίσεις που ενθαρρύνουν τη φορολογική συνέπεια, ενισχύουν τη ρευστότητα και διευκολύνουν τη λειτουργία της οικονομίας.

Παράλληλα, προχωρούμε σε στοχευμένες παρεμβάσεις για την περαιτέρω στήριξη των οικογενειών με παιδιά, των συνταξιούχων και των ενοικιαστών. Σε μια δύσκολη διεθνή συγκυρία, η ισχυρή πορεία της οικονομίας μάς επιτρέπει να επιστρέφουμε σταθερά στην κοινωνία μέρισμα της ανάπτυξης. Παραμένουμε προσηλωμένοι στη μείωση βαρών και στην ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών, ώστε η πρόοδος της οικονομίας να μεταφράζεται σε απτό όφελος για κάθε πολίτη.»

Η νέα εφαρμογή αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία έως το τέλος του έτους και θα επιτρέπει στους πολίτες να υποβάλλουν επώνυμα ή ανώνυμα στοιχεία για φοροδιαφυγή, λαθρεμπόριο, διαφθορά και οικονομικά εγκλήματα, μέσω ειδικής γραμμής που θα συνδέεται απευθείας με τη ΔΕΟΣ.

«Φιλτράρισμα» καταγγελιών με ανάλυση κινδύνου

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της φορολογικής διοίκησης, κάθε καταγγελία θα περνά από διαδικασία αξιολόγησης και ανάλυσης επικινδυνότητας, με διασταυρώσεις δεδομένων από τραπεζικά στοιχεία, τελωνειακές βάσεις, εσωτερικά πληροφοριακά συστήματα αλλά και πληροφορίες από ελληνικές και διεθνείς αρχές.

Οι υποθέσεις που θα συγκεντρώνουν υψηλή βαθμολογία κινδύνου θα προωθούνται άμεσα για φορολογικό έλεγχο.

Η νέα πλατφόρμα εντάσσεται στη συνολική στρατηγική της ΑΑΔΕ για πιο στοχευμένους και τεχνολογικά υποστηριζόμενους ελέγχους, με αξιοποίηση big data και ψηφιακών διασταυρώσεων.

18.000 έλεγχοι και 900 ειδικές έρευνες

Ιδιαίτερη βαρύτητα θα δοθεί στους επιτόπιους προληπτικούς ελέγχους, με τη νέα μονάδα ΔΕΟΣ να σχεδιάζει 18.000 στοχευμένους ελέγχους σε επιχειρήσεις και επαγγελματίες, κυρίως σε περιοχές και κλάδους υψηλού κινδύνου φοροδιαφυγής.

Παράλληλα, προβλέπονται 900 ειδικές έρευνες για απάτες στον ενδοκοινοτικό ΦΠΑ, τομέας στον οποίο οι φορολογικές αρχές εντοπίζουν αυξημένες εστίες παραβατικότητας.

Πάνω από 41.000 καταγγελίες το 2025

Τα στοιχεία της ΑΑΔΕ δείχνουν ότι το ενδιαφέρον των πολιτών για την υποβολή καταγγελιών αυξάνεται διαρκώς.

Μόνο το 2025 καταγράφηκαν 41.354 καταγγελίες για φορολογικές και τελωνειακές παραβάσεις αλλά και για περιπτώσεις διαφθοράς υπαλλήλων.

Συνολικά, την περίοδο 2022–2025 οι καταγγελίες έφτασαν τις 234.789.

Από αυτές, οι 16.970 υποβλήθηκαν μέσω της ψηφιακής εφαρμογής «Διαχείρισης Απλών Καταγγελιών» στο myAADE και αφορούσαν φοροδιαφυγή, λαθρεμπόριο και καταγγελίες για εφοριακούς και τελωνειακούς υπαλλήλους.

Παράλληλα, άλλες 24.384 καταγγελίες έγιναν μέσω της εφαρμογής appodixi και σχετίζονταν με αποδείξεις που δεν πληρούσαν τους νόμιμους όρους έκδοσης.

Λιγότεροι έλεγχοι από τις καταγγελίες

Την ίδια χρονιά, οι ελεγκτικές υπηρεσίες της φορολογικής διοίκησης πραγματοποίησαν 17.817 μερικούς επιτόπιους ελέγχους, αξιοποιώντας και πληροφορίες που προήλθαν από την εφαρμογή appodixi.

Από αυτούς, οι 1.978 έλεγχοι αφορούσαν υποθέσεις φοροδιαφυγής, λαθρεμπορίου και διαφθοράς που προέκυψαν από καταγγελίες πολιτών μέσω της ψηφιακής εφαρμογής διαχείρισης.

Παρά τον ιδιαίτερα μεγάλο αριθμό αναφορών, οι φορολογικές αρχές αναγνωρίζουν ότι μόνο ένα μέρος των καταγγελιών οδηγείται τελικά σε έλεγχο, καθώς πολλές κρίνονται χαμηλής αξιοπιστίας ή δεν διαθέτουν επαρκή στοιχεία τεκμηρίωσης, ενώ σημαντικό ρόλο παίζουν και οι περιορισμένοι διαθέσιμοι ελεγκτικοί πόροι.

Η νέα πλατφόρμα φιλοδοξεί να βελτιώσει ακριβώς αυτή τη διαδικασία, επιτρέποντας πιο αποτελεσματική ιεράρχηση υποθέσεων και καλύτερη στόχευση των ελεγκτικών μηχανισμών.

Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών διορθώνει μία στρέβλωση χρόνων στον Κώδικα Φορολογικών Διαδικασιών, περιορίζοντας δραστικά τις περιπτώσεις στις οποίες επιβάλλεται το διοικητικό πρόστιμο των 100, 250 ή 500 ευρώ για κάθε παράλειψη δήλωσης.

Η απαλλαγή θα καλύπτει φορολογούμενους οι οποίοι, όπως συχνά διαπιστώνεται σε διασταυρώσεις της ΑΑΔΕ, αμελούν να υποβάλουν δήλωση -ή σπεύδουν εκ των υστέρων, με καθυστέρηση, να την υποβάλλουν εκπρόθεσμα- εφόσον δεν προκύπτει φόρος προς καταβολή, ή το ποσό είναι πολύ μικρό.

Τέλος τα «βαριά» πρόστιμα για τυπική παράλειψη

Η βασική τομή η οποία επέρχεται (με το άρθρο 37 του νόμου) είναι ότι η φορολογική διοίκηση δεν θα επιβάλλει πλέον αδιακρίτως πρόστιμο σε όσους παραλείπουν ή καθυστερούν να υποβάλλουν κάποια δήλωση.

Η διάταξη δεν καταργεί συνολικά τις κυρώσεις για εκπρόθεσμες δηλώσεις. Ωστόσο εξορθολογίζει ή διαγράφει το πρόστιμο για τυπικές παραβάσεις, που δεν έχουν εισπρακτικό και δημοσιονομικό αντίκτυπο.

Οι αλλαγές επέρχονται άμεσα μετά την δημοσίευση του σχετικού νόμου 5301, από 15 Μαΐου 2026. Ενώ, για όσους έχουν ήδη καταβάλει σχετικά ποσά, ο νόμος ορίζει ότι το δημόσιο θα τους τα επιστρέψει -και μάλιστα αναδρομικά από το 2024.

Ποιοι γλιτώνουν το πρόστιμο

Με το νέο καθεστώς, σύμφωνα με το άρθρο 37 του νόμου όπως ήδη πλέον ισχύει, πρόστιμο δεν θα επιβάλλεται στο εξής για τις ακόλουθες βασικές κατηγορίες:

• εκπρόθεσμες αρχικές δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος, όταν εκδίδεται μηδενικό ή πιστωτικό εκκαθαριστικό, καθώς και όταν από την εκκαθάριση προκύπτει χρεωστικό ποσό φόρου για πληρωμή έως 100 ευρώ.
• εκπρόθεσμες αρχικές δηλώσεις "πληροφοριακού χαρακτήρα", η υποβολή των οποίων δεν δημιουργεί υποχρέωση πληρωμής φόρου.
• εκπρόθεσμες αρχικές ή τροποποιητικές δηλώσεις έμμεσων φόρων, τελών ή εισφορών (με εξαίρεση ΦΠΑ και ΦΜΑ), όταν ο φόρος προς καταβολή δεν υπερβαίνει τα 100 ευρώ.
• εκπρόθεσμες αρχικές δηλώσεις παρακράτησης φόρου (με εξαίρεση δηλώσεις φόρου τυχερών παιγνίων) αν το προς απόδοση ποσό δεν υπερβαίνει το ίδιο όριο (100 ευρώ).Επιπλέον, δεν θα επιβάλλονται πρόστιμα σε εκπρόθεσμες δηλώσεις που υποβάλλονται για λογαριασμό ανηλίκου, ή από ενήλικο για υποχρεώσεις που ανάγονται σε έτος κατά το οποίο ήταν ανήλικος. Η απαλλαγή καλύπτει και τη δήλωση εισοδήματος του γονέα, κατά το μέρος που αφορά εισόδημα ανήλικου τέκνου που προστίθεται στο δικό του.

Στις εκπρόθεσμες αρχικές δηλώσεις ΦΠΑ το πρόστιμο παραμένει αλλά, αν δεν προκύπτει φόρος προς καταβολή, το πρόστιμο μειώνεται στα 100 ευρώ, αντί 250 ή 500 ευρώ που ίσχυε ανάλογα με την κατηγορία του επαγγελματία ή της επιχείρησης. Επιπλέον καταργείται το πρόστιμο 100 ευρώ για τα ειδικά καθεστώτα ΦΠΑ.

Απαλλαγή ισχύει και για τροποποιητικές δηλώσεις που υποβάλλουν οι φορολογούμενοι, με σκοπό να διορθώσουν λάθη στις αρχικές. Τα πρόστιμα δεν επιβάλλονται σε περίπτωση υποβολής:

1. εκπρόθεσμης τροποποιητικής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος φυσικού ή νομικού προσώπου, αν το επιπλέον ποσό φόρου που προκύπτει προς καταβολή, σε σχέση με την αρχική δήλωση, είναι έως 100 ευρώ,
2. εκπρόθεσμης τροποποιητικής δήλωσης Φ.Π.Α. ή δήλωσης παρακρατούμενου φόρου, εφόσον η σχετική αρχική δήλωση έχει υποβληθεί εμπρόθεσμα.

Επιστροφές και αναδρομικά δύο ετών

Οι νέες ρυθμίσεις θα ισχύσουν αναδρομικά από 19.4.2024. Ωστόσο για όσους έχει ήδη βεβαιωθεί και πληρωθεί πρόστιμο, το ποσό δεν μένει στην εφορία αλλά θα τους επιστρέφεται. Για τον σκοπό αυτό αναμένονται σχετικές οδηγίες από την ΑΑΔΕ, για το πώς θα ακυρωθούν ή μειωθούν πρόστιμα τα οποία έχουν εκδοθεί σε αυτά τα τελευταία δύο χρόνια, ή και για το πώς θα συμψηφιστούν ή επιστραφούν στους υπόχρεους τα ποσά που κατέβαλαν.

Πρακτικά πάντως, αν κατά την έναρξη ισχύος του νόμου δεν έχει ακόμη επιβληθεί ή εισπραχθεί πρόστιμο για τέτοιες παραβάσεις, η διαδικασία θα σταματά. Τα ποσά αυτά δεν θα αναζητούνται για είσπραξη. Ανάλογη διαδικασία προβλέπεται να ακολουθείται και όταν το πρόστιμο δεν διαγράφεται πλήρως αλλά μειώνεται (σε 100 αντί 250-500 ευρώ για δηλώσεις ΦΠΑ). Η πράξη επιβολής τροποποιείται, η οφειλή επανυπολογίζεται και τα μη οφειλόμενα ποσά επιστρέφονται ή συμψηφίζονται.

Μέχρι το τέλος Ιουνίου, όποιος υποβάλλει εκπρόθεσμα δήλωση ΦΠΑ, φόρου εισοδήματος Ε1, παρακρατούμενων φόρων ή δήλωση νομικού προσώπου θα βλέπει το πρόστιμο να εκδίδεται αυτόματα αμέσως μετά το πάτημα του κουμπιού «Υποβολή». Η νέα εφαρμογή εντάσσεται στο Επιχειρησιακό Σχέδιο της ΑΑΔΕ και προβλέπει την πλήρη αυτοματοποίηση της έκδοσης πράξεων επιβολής προστίμων για εκπρόθεσμες δηλώσεις.

Στην πράξη, η φορολογική διοίκηση καταργεί το σημερινό καθεστώς όπου οι φορολογούμενοι ενημερώνονταν ακόμη και μήνες αργότερα για πρόστιμα που αφορούσαν εκπρόθεσμες δηλώσεις. Με το νέο μοντέλο, το πληροφοριακό σύστημα θα εντοπίζει αυτόματα την παράβαση και θα εκδίδει ηλεκτρονικά το πρόστιμο τη στιγμή της υποβολής, χωρίς να απαιτείται έλεγχος ή παρέμβαση υπαλλήλου της Εφορίας.

Τα πρόστιμα για τις εκπρόθεσμες δηλώσεις ξεκινούν από 100 ευρώ και φτάνουν έως 500 ευρώ ανάλογα με το είδος της δήλωσης, την κατηγορία βιβλίων που τηρεί ο φορολογούμενος αλλά και το αν από τη δήλωση προκύπτει φόρος για πληρωμή.

Με βάση τις νέες διατάξεις, εκπρόθεσμες δηλώσεις ΦΠΑ που είναι μηδενικές ή πιστωτικές επιβαρύνονται πλέον με πρόστιμο 100 ευρώ ανεξάρτητα από το λογιστικό σύστημα που τηρεί η επιχείρηση. Αντίθετα, δεν επιβάλλεται πρόστιμο σε εκπρόθεσμες τροποποιητικές δηλώσεις ΦΠΑ ή παρακρατούμενων φόρων όταν η αρχική δήλωση είχε υποβληθεί εμπρόθεσμα.

Χωρίς πρόστιμο θα παραμένουν επίσης εκπρόθεσμες δηλώσεις φόρου εισοδήματος φυσικών ή νομικών προσώπων όταν το ποσό φόρου που προκύπτει δεν ξεπερνά τα 100 ευρώ, καθώς και δηλώσεις παρακρατούμενων φόρων ή έμμεσων φόρων από τις οποίες προκύπτει ποσό έως 100 ευρώ.

Ειδική πρόβλεψη υπάρχει και για τις δηλώσεις ανηλίκων ή τις δηλώσεις γονέων για εισοδήματα ανήλικων τέκνων, όπου επίσης δεν θα επιβάλλεται πρόστιμο σε περίπτωση εκπρόθεσμης υποβολής.

Αντίθετα, στις περιπτώσεις όπου από την εκπρόθεσμη δήλωση προκύπτει φόρος για πληρωμή, τα πρόστιμα αυξάνονται σημαντικά. Για επιχειρήσεις και επαγγελματίες που τηρούν απλογραφικά βιβλία το πρόστιμο ανέρχεται σε 250 ευρώ ανά παράβαση, ενώ για όσους τηρούν διπλογραφικά βιβλία το ποσό ανεβαίνει στα 500 ευρώ ανά δήλωση.

Στα 100 ευρώ παραμένει το πρόστιμο για εκπρόθεσμες δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα ή δηλώσεις από τις οποίες δεν προκύπτει φόρος, καθώς και για εκπρόθεσμες δηλώσεις στοιχείων ακινήτων Ε9. Μάλιστα, σε περίπτωση υποβολής Ε9 για περισσότερα από ένα έτη με τις ίδιες μεταβολές, θα επιβάλλεται μόνο ένα πρόστιμο.

Συνολικά στο τρίμηνο, συμπεριλαμβανομένων των 10 μη φορολογικών κατηγοριών, το νέο ληξιπρόθεσμο ανήλθε σε 3,023 δισ. ευρώ, έναντι 2,841 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2025, με αύξηση κατά 6,41%.

Για τον μήνα αναφοράς (Μάρτιο), το νέο ληξιπρόθεσμο έφτασε τα 888 εκατ. ευρώ, έναντι 881 εκατ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2025 (αύξηση κατά 0,79%).

Το 96,21% προέρχεται από τις εξής κατηγορίες: 

Σε ό,τι αφορά το συνολικό «νέο ληξιπρόθεσμο» που προστέθηκε στο συνολικό ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο, εξαιρουμένων των 10 μη φορολογικών κατηγοριών:

Για τον μήνα αναφοράς (Μάρτιος 2026), το νέο ληξιπρόθεσμο ανήλθε σε 840 εκατ. ευρώ, έναντι 853 εκατ. ευρώ την ίδια περίοδο του 2025 (μείωση κατά 1,52%).

Οπως αναφέρθηκε και παραπάνω, το 1ο τρίμηνο του 2026, το νέο ληξιπρόθεσμο ανήλθε σε 2,819 δισ. ευρώ, έναντι 2,715 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2025 (αύξηση κατά 3,83%).

Εισπράξεις έναντι νέου ληξιπρόθεσμου (εκτός 10 ΜΦΚ):

Για τον μήνα αναφοράς (Μάρτιος 2026) οι συνολικές εισπράξεις έναντι νέου ληξιπρόθεσμου (εκτός 10 ΜΦΚ) ανήλθαν σε 297 εκατ. ευρώ, έναντι 284 εκατ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2025 (αύξηση κατά 4,58%).

Το 96,34% προέρχεται από τις κάτωθι κατηγορίες:

Το 1ο τρίμηνο του 2026, οι συνολικές εισπράξεις έναντι νέου ληξιπρόθεσμου (εκτός 10 ΜΦΚ) ανήλθαν σε 656 εκατ. ευρώ, έναντι 619 εκατ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2025 (αύξηση κατά 5,98%).

Συνολικές εισπράξεις έναντι ληξιπρόθεσμων οφειλών

Κεντρικός άξονας των ρυθμίσεων είναι η σημαντική ελάφρυνση για επιχειρήσεις και επαγγελματίες που υποβάλλουν εκπρόθεσμες δηλώσεις χωρίς φορολογική επιβάρυνση. Ειδικότερα, τα πρόστιμα για μηδενικές ή πιστωτικές δηλώσεις ΦΠΑ περιορίζονται στα 100 ευρώ, από 250 ή 500 ευρώ που ίσχυαν μέχρι σήμερα, οδηγώντας σε ουσιαστικό «κούρεμα» έως και 80%. Παράλληλα, πράξεις επιβολής προστίμων που εκδόθηκαν μετά τις 19 Απριλίου 2024 ακυρώνονται ή τροποποιούνται, ενώ ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί είτε διαγράφονται είτε συμψηφίζονται με άλλες οφειλές ή επιστρέφονται.

Το νέο πλαίσιο εισάγει επίσης κατώφλι απαλλαγής για μικρά ποσά, καθώς δεν επιβάλλονται πρόστιμα σε εκπρόθεσμες δηλώσεις παρακρατούμενων φόρων ή εισοδήματος όταν ο οφειλόμενος φόρος δεν υπερβαίνει τα 100 ευρώ. Στο ίδιο πνεύμα, προβλέπεται πλήρης κατάργηση προστίμων για δηλώσεις που υποβάλλονται για λογαριασμό ανηλίκων, καλύπτοντας τόσο τις περιπτώσεις άμεσης υποβολής όσο και εισοδήματα που δηλώνονται από τους γονείς.

Παράλληλα, το νομοσχέδιο επιχειρεί να ξεκαθαρίσει το πλαίσιο επιβολής προστίμων, εισάγοντας έναν βασικό κανόνα: όπου δεν προκύπτει φόρος προς καταβολή, το πρόστιμο περιορίζεται στα 100 ευρώ. Αντίθετα, τα υψηλότερα πρόστιμα των 250 ευρώ για απλογραφικά και 500 ευρώ για διπλογραφικά βιβλία διατηρούνται μόνο στις περιπτώσεις όπου υπάρχει φορολογική υποχρέωση ή ουσιαστική παράβαση, όπως μη υποβολή δήλωσης ή μη παροχή στοιχείων στη φορολογική διοίκηση.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόβλεψη για τις δηλώσεις στοιχείων ακινήτων (Ε9), όπου σε περιπτώσεις πολλαπλών διορθώσεων για διαφορετικά έτη επιβάλλεται ένα μόνο πρόστιμο εφόσον οι μεταβολές είναι ίδιες, ενώ δεν επιβάλλονται πρόστιμα σε πράξεις προσδιορισμού ΕΝΦΙΑ που εκδίδονται μηχανογραφικά.

Επιπλέον, χωρίς πρόστιμο θα υποβάλλονται τροποποιητικές δηλώσεις, υπό την προϋπόθεση ότι η αρχική δήλωση έχει κατατεθεί εμπρόθεσμα, ακόμη και αν προκύπτει μικρός φόρος έως 100 ευρώ. Η απαλλαγή καλύπτει ευρύ φάσμα δηλώσεων, από εισοδήματος έως παρακρατούμενων φόρων και λοιπών επιβαρύνσεων, επεκτεινόμενη και σε έμμεσους φόρους, με εξαίρεση τον ΦΠΑ και τον φόρο μεταβίβασης ακινήτων.

Συνολικά, το νέο καθεστώς συνιστά μια ουσιαστική αναδιάρθρωση του ποινολογίου της φορολογικής διοίκησης, με στόχο την αναλογικότερη αντιμετώπιση των παραβάσεων και τη μείωση των επιβαρύνσεων για περιπτώσεις χωρίς πραγματική φορολογική ζημία. Για επιχειρήσεις και επαγγελματίες, οι αλλαγές αυτές μεταφράζονται σε σημαντική μείωση κόστους συμμόρφωσης και ενίσχυση της ρευστότητας, ενώ παράλληλα δημιουργούν ένα πιο σαφές και προβλέψιμο πλαίσιο φορολογικών υποχρεώσεων.

Αυτό δείχνει καθαρά η αύξηση των ανεπίδεκτων είσπραξης, τα οποία από 27,31 δισ. ευρώ τον Οκτώβριο του 2025 έφτασαν στα 35,03 δισ. ευρώ τον Δεκέμβριο, καταγράφοντας άνοδο κατά 28,27%. Δηλαδή μέσα σε δύο μήνες μπήκαν σε άλλο «συρτάρι» οφειλές ύψους 7,72 δισ. ευρώ, οι οποίες έπαψαν να εμφανίζονται ως πραγματικά εισπράξιμες, χωρίς όμως να διαγράφονται.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η οφειλή των 5,51 δισ. ευρώ που χαρακτηρίστηκε ανεπίδεκτη είσπραξης και, σύμφωνα με πληροφορίες, συνδέεται με την υπόθεση της Ακρόπολις Χρηματιστηριακή. Πρόκειται για μία από τις μεγάλες, παλιές εκκρεμότητες που επί χρόνια βάραιναν τις λίστες των ληξιπρόθεσμων, χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα για τα ταμεία.

Το κρίσιμο, όμως, είναι πώς φτάνει μια οφειλή να χαρακτηριστεί ανεπίδεκτη είσπραξης. Δεν πρόκειται για μια απλή διοικητική πράξη, αλλά για διαδικασία που περνά από «κόσκινο». Η φορολογική διοίκηση εξετάζει αν έχουν εξαντληθεί όλα τα μέσα αναγκαστικής είσπραξης: κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών, δεσμεύσεις περιουσιακών στοιχείων, πλειστηριασμοί και διασταυρώσεις για εισοδήματα και περιουσία. Αν δεν εντοπιστεί τίποτα εισπράξιμο, τότε η υπόθεση μπορεί να προχωρήσει στο επόμενο στάδιο.

Παράλληλα, ελέγχεται αν ο οφειλέτης είναι ενεργός. Σε πολλές περιπτώσεις πρόκειται για επιχειρήσεις που έχουν πτωχεύσει ή διαλυθεί εδώ και χρόνια, για φυσικά πρόσωπα χωρίς περιουσία ή για περιπτώσεις όπου οι κληρονόμοι έχουν αποποιηθεί την κληρονομιά. Σε άλλες, έχει παρέλθει μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς καμία εξέλιξη στην υπόθεση, κάτι που αποτελεί βασικό κριτήριο για τον χαρακτηρισμό.

Με το ισχύον καθεστώς, το πότε ένα χρέος χαρακτηρίζεται ως ανεπίδεκτο είσπραξης προκύπτει από τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων. Συγκεκριμένα, πρέπει:

• Να έχουν ολοκληρωθεί οι έρευνες με βάση τα διαθέσιμα ηλεκτρονικά μέσα της φορολογικής διοίκησης, ώστε να διαπιστωθεί η μη ύπαρξη περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη ή των συνυπόχρεων, καθώς και απαιτήσεων έναντι τρίτων.
• Να έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης επί κινητών, ακινήτων ή απαιτήσεων του οφειλέτη, είτε με ενέργειες του Δημοσίου είτε τρίτων, ή να έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία εκκαθάρισης και να έχει παύσει η πτώχευση, εφόσον πρόκειται για πτωχό.
• Να έχει πραγματοποιηθεί έλεγχος από αρμόδιο ελεγκτή, ο οποίος πιστοποιεί με ειδικά αιτιολογημένη έκθεση ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις και ότι η είσπραξη είναι αντικειμενικά αδύνατη.
• Να έχει υποβληθεί αίτηση ποινικής δίωξης, όπου προβλέπεται, ή να μην είναι δυνατή η υποβολή της.
• Για χρέη εταιριών υπό εκκαθάριση ή πτώχευση, να έχει γίνει αναγγελία του Δημοσίου στις σχετικές διαδικασίες.

Η διαδικασία είναι κλιμακωτή, ανάλογα με το ύψος της οφειλής. Για ποσά έως 300.000 ευρώ η απόφαση λαμβάνεται σε επίπεδο ΔΟΥ ή τελωνείου, έως 3 εκατ. ευρώ από τον διοικητή της ΑΑΔΕ, ενώ για μεγαλύτερα ποσά εμπλέκεται η Ειδική Μονάδα Είσπραξης (ΕΜΕΙΣ).

Το βασικό στοιχείο είναι ότι ο χαρακτηρισμός ως ανεπίδεκτης είσπραξης δεν σημαίνει «κούρεμα» ή διαγραφή. Οι οφειλές παραμένουν καταγεγραμμένες για τουλάχιστον δέκα χρόνια, η παραγραφή τους αναστέλλεται, οι δεσμεύσεις λογαριασμών και περιουσίας διατηρούνται και ο οφειλέτης δεν μπορεί να λάβει φορολογική ενημερότητα. Αν στο μεταξύ εντοπιστεί εισόδημα ή περιουσιακό στοιχείο, η υπόθεση ανοίγει ξανά και η διαδικασία είσπραξης επανεκκινεί.

Παρά το γεγονός ότι η υποβολή των φορολογικών δηλώσεων πραγματοποιείται αποκλειστικά ηλεκτρονικά μέσω Taxisnet και χωρίς προηγούμενη κατάθεση εγγράφων, η φορολογική αρχή δύναται να ζητήσει επιπρόσθετα αποδεικτικά στοιχεία. Οι αυτοματοποιημένοι έλεγχοι του συστήματος εντοπίζουν περιπτώσεις όπου τα δηλωθέντα ποσά παρουσιάζουν αποκλίσεις από τα διαθέσιμα δεδομένα της Εφορίας ή εμφανίζουν ασάφειες σε κρίσιμους κωδικούς.

Όταν διαπιστώνονται ασάφειες ή ανακολουθίες ανάμεσα στα ποσά που δηλώνει ο φορολογούμενος και στα δεδομένα που διαθέτει η Εφορία στο αρχείο της, ενεργοποιείται η διαδικασία επαλήθευσης.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο φορολογούμενος λαμβάνει ειδοποίηση (μέσω email ή μηνύματος στην πλατφόρμα) για την αποστολή των δικαιολογητικών στην οικεία ΔΟΥ ή στο Κέντρο Φορολογίας Εισοδήματος (ΚΕΦΟΔΕ).

Συνέπειες μη προσκόμισης δικαιολογητικών

Απώλεια φοροαπαλλαγών

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τους υπόχρεους δεν είναι μόνο η ταλαιπωρία, αλλά η απώλεια φορολογικών ελαφρύνσεων. Ειδικότερα, εάν παρέλθει η προθεσμία των 15 ημερών χωρίς ανταπόκριση, τότε επέρχονται:

Διαγραφή Εκπτώσεων: Η Εφορία προχωρά σε αυτόματη εκκαθάριση της δήλωσης, διαγράφοντας μονομερώς ποσά που αφορούν φοροαπαλλαγές ή εκπτώσεις εισοδήματος, εφόσον αυτά δεν υποστηρίζονται από ηλεκτρονικά αρχεία.

Επανυπολογισμός Φόρου: Ο φόρος υπολογίζεται εκ νέου με βάση τα στοιχεία που «βλέπει» η ΑΑΔΕ, οδηγώντας συχνά σε σημαντικά αυξημένο χρεωστικό υπόλοιπο στο εκκαθαριστικό σημείωμα.

Εκδόσεις Πράξεων Προσδιορισμού: Μετά τη διόρθωση των κωδικών, εκδίδεται η οριστική πράξη προσδιορισμού του φόρου, την οποία ο φορολογούμενος θα κληθεί να εξοφλήσει χωρίς τις ελαφρύνσεις που αρχικά εμφανίζονταν ότι δικαιούνταν.

Το συμπέρασμα είναι ότι η μη προσκόμιση εγγράφων για δαπάνες που μειώνουν το φόρο θεωρείται από την ΑΑΔΕ ως μη πραγματοποίηση της δαπάνης.

Πρόστιμα

Η αμέλεια ή η αδυναμία προσκόμισης των στοιχείων εντός της προθεσμίας επιφέρει και διοικητικό πρόστιμο ύψους 100 ευρώ, το οποίο ενσωματώνεται απευθείας στο εκκαθαριστικό.

Σε ότι αφορά στις τροποποιητικές δηλώσεις, η υποχρέωση προσκόμισης των δικαιολογητικών αφορά αποκλειστικά τους κωδικούς για τους οποίους δεν υπάρχει αυτόματη ηλεκτρονική πληροφόρηση από τράπεζες ή άλλους φορείς.

Δηλώσεις με επιφύλαξη

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και για τις δηλώσεις με επιφύλαξη, για τις οποίες η προθεσμία που δίδεται στον φορολογούμενο να προσκομίσει τα δικαιολογητικά είναι 30 ημέρες. Με τα δικαιολογητικά, θα πρέπει να τεκμηριώνεται ο λόγος που υπέβαλε φορολογική δήλωση με επιφύλαξη.

Σε κάθε περίπτωση, οι φορολογούμενοι μπορούν να αποστείλουν τα ζητηθέντα έγγραφα με τρεις τρόπους:

• Ψηφιακά, μέσω email στην αρμόδια υπηρεσία.
• Ταχυδρομικά, με συστημένη επιστολή.
• Αυτοπροσώπως, με κατάθεση στην οικεία ΔΟΥ ή το ΚΕΦΟΔΕ.

Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια συγκυρία όπου τα χρέη προς το Δημόσιο παραμένουν σε ιστορικά επίπεδα, με μεγάλο μέρος τους να θεωρείται πρακτικά ανενεργό. Στόχος είναι να επανέλθουν όσο το δυνατόν περισσότεροι οφειλέτες σε τροχιά συνέπειας, χωρίς όμως να επαναληφθούν τα λάθη προηγούμενων γενικευμένων ρυθμίσεων.

Τι αναμένεται να «κλειδώσει» στο υπουργείο Οικονομικών

Σύμφωνα με πληροφορίες, μέσα στις επόμενες ημέρες θα πραγματοποιηθεί κρίσιμη σύσκεψη στο υπουργείο Οικονομικών, όπου θα οριστικοποιηθούν οι βασικές παράμετροι της ρύθμισης. Το σχήμα προβλέπει έως 48 δόσεις και θα αφορά αποκλειστικά παλαιές οφειλές, όχι πρόσφατα χρέη.

Η στόχευση είναι σαφής: να δοθεί λύση σε οφειλές που λιμνάζουν εδώ και δύο ή τρία χρόνια, χωρίς ρεαλιστικές πιθανότητες είσπραξης με τα υφιστάμενα μέσα.

AI και αυστηρό φίλτρο για τους «κατ’ επάγγελμα» ασυνεπείς

Η νέα ρύθμιση συνδέεται άμεσα με το ανανεωμένο μοντέλο ελέγχων της ΑΑΔΕ, το οποίο βασίζεται όλο και περισσότερο στην αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης. Η φιλοσοφία είναι ξεκάθαρη: περισσότερη ευελιξία για όσους αποδεδειγμένα προσπαθούν να είναι συνεπείς, μηδενική ανοχή για όσους χρησιμοποιούν τις ρυθμίσεις ως προσωρινό καταφύγιο.

Φορολογούμενοι που στο παρελθόν εντάσσονταν σε ρυθμίσεις μόνο και μόνο για να εξασφαλίσουν ενημερότητα και στη συνέχεια τις εγκατέλειπαν, αναμένεται να αποκλείονται αυτομάτως. Το μήνυμα του υπουργείου είναι ότι αυτή τη φορά δεν θα υπάρξει «ασφαλές λιμάνι» για στρατηγικούς κακοπληρωτές.

Στο νέο πλαίσιο εκτιμάται ότι θα μπορούν να ενταχθούν:

• φορολογούμενοι με τεκμηριωμένη αδυναμία εφάπαξ εξόφλησης,
• μισθωτοί, συνταξιούχοι και επαγγελματίες με σταθερό αλλά περιορισμένο εισόδημα,
• οφειλέτες που έχασαν παλαιότερες ρυθμίσεις, υπό την προϋπόθεση αυστηρής τήρησης των νέων όρων.

Καθοριστικό ρόλο θα παίζει το ιστορικό πληρωμών, καθώς η νέα ρύθμιση σχεδιάζεται να επιβραβεύει τη σταθερή συμμόρφωση.

Ποιοι κινδυνεύουν να μείνουν εκτός

Αντίθετα, εκτός σχήματος αναμένεται να βρεθούν:

• φορολογούμενοι με υψηλά εισοδήματα που θεωρείται ότι μπορούν να εξυπηρετήσουν λιγότερες δόσεις,
• περιπτώσεις στρατηγικής αθέτησης,
• όσοι δεν τηρούν τις τρέχουσες φορολογικές τους υποχρεώσεις παράλληλα με τη ρύθμιση.

Η ρύθμιση βρίσκεται ακόμη στο στάδιο της επεξεργασίας και αναμένεται να οριστικοποιηθεί μέσα στο επόμενο διάστημα. Εφόσον ολοκληρωθεί το νομοθετικό πλαίσιο, δεν αποκλείεται να τεθεί σε εφαρμογή εντός του έτους.

Μέχρι τότε, εξακολουθούν να ισχύουν οι υφιστάμενες πάγιες ρυθμίσεις, με έως 24 ή 48 δόσεις, ανάλογα με το είδος της οφειλής.

Με το νέο σχήμα, η κυβέρνηση επιδιώκει να περιορίσει ουσιαστικά τον όγκο των ληξιπρόθεσμων χρεών, να ενισχύσει τα δημόσια έσοδα και να προσφέρει ανάσα ρευστότητας σε επαγγελματίες και επιχειρήσεις που βρίσκονται σε πίεση. Παράλληλα, επιχειρεί να εμπεδώσει την έννοια της φορολογικής συνέπειας, χωρίς οριζόντια «δώρα».

Στο παρασκήνιο παραμένει ανοιχτή και η συζήτηση για τα ανεπίδεκτα είσπραξης ποσά — δισεκατομμύρια ευρώ που παραμένουν στα χαρτιά, ενώ είναι κοινό μυστικό ότι δεν πρόκειται ποτέ να εισπραχθούν.

Τι ισχύει σήμερα για τις ρυθμίσεις

Μέχρι την ενεργοποίηση της νέας ρύθμισης, οι διαθέσιμες επιλογές παραμένουν:

• πάγια ρύθμιση 12 ή 24 δόσεων για τακτικές οφειλές,
• έως 48 δόσεις για έκτακτες οφειλές,
• εξωδικαστικός μηχανισμός,
• νέες ψηφιακές λύσεις που προγραμματίζονται για το 2026.

Στην πάγια ρύθμιση, το επιτόκιο διαμορφώνεται στο 4,34% για 12 δόσεις και στο 5,84% για 24, με ελάχιστη μηνιαία δόση τα 30 ευρώ.

48 δόσεις αντί για 120

Παρότι από τον επιχειρηματικό κόσμο επανέρχεται το αίτημα για πιο γενναία σχήματα — ακόμη και για μόνιμη ρύθμιση 120 δόσεων — το υπουργείο Οικονομικών, προς το παρόν, κρατά σαφείς αποστάσεις. Η κατεύθυνση που διαμορφώνεται είναι συγκεκριμένη: 48 δόσεις, αυστηρά κριτήρια και τέλος στις πρόχειρες λύσεις του παρελθόντος.

Η διάταξη του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας λειτουργεί ως κίνητρο για την ταχεία διευθέτηση των εκκρεμοτήτων με την εφορία, περιορίζοντας το ύψος των επιβληθέντων προστίμων, υπό την προϋπόθεση ότι ο φορολογούμενος αναγνωρίζει την κύρια οφειλή και παραιτείται από ένδικα μέσα.

Εκπτώσεις

Το ύψος της έκπτωσης διαφοροποιείται ως εξής:

• Μείωση 50% προβλέπεται όταν ο φορολογούμενος αποδεχθεί την οφειλή μετά την κοινοποίηση της εντολής ελέγχου ή της πρόσκλησης παροχής πληροφοριών και έως τη λήξη της προθεσμίας για υποβολή εκπρόθεσμης αρχικής ή τροποποιητικής δήλωσης, μετά την κοινοποίηση προσωρινού διορθωτικού προσδιορισμού.
• Μείωση 40% ισχύει μετά την κοινοποίηση της οριστικής πράξης διορθωτικού προσδιορισμού φόρου και εντός της προθεσμίας άσκησης ενδικοφανούς προσφυγής στη ΔΕΔ.
• Μείωση 30% παρέχεται μετά την απόφαση της ΔΕΔ ή την πάροδο της προθεσμίας για σιωπηρή απόρριψη, εφόσον η αποδοχή γίνει εντός της προθεσμίας για προσφυγή στο αρμόδιο διοικητικό δικαστήριο πρώτου βαθμού.
• Μείωση 25% προβλέπεται ακόμη και μετά την άσκηση δικαστικής προσφυγής, αρκεί η αποδοχή να γίνει έως και την προηγούμενη ημέρα της αρχικά ορισθείσας δικασίμου.

Προκαταβολή και δόσεις

Για να «κλειδώσει» η μείωση, απαιτείται η καταβολή του 25% της συνολικής οφειλής μέσα σε τρεις ημέρες από την αποδοχή της αίτησης. Το υπόλοιπο ποσό μπορεί να εξοφληθεί σε έως 12 μηνιαίες δόσεις μέσω της πάγιας ρύθμισης.

Η οριστική μείωση του προστίμου ισχύει μόνο εφόσον η ρύθμιση τηρηθεί στο σύνολό της και οι δόσεις καταβληθούν εμπρόθεσμα. Σε διαφορετική περίπτωση, η έκπτωση ανακαλείται και η οφειλή επανέρχεται στο αρχικό της ύψος, αφαιρουμένων των ποσών που έχουν ήδη καταβληθεί.

Σημειώνεται ότι, μετά την αφαίρεση της προκαταβολής και την παρέλευση 30 ημερών από την υποβολή της δήλωσης, το υπόλοιπο ποσό επιβαρύνεται με τόκο ίσο με το επιτόκιο αναχρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, προσαυξημένο κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες σε ετήσια βάση, έως την πλήρη εξόφληση.

Η ρύθμιση εκτιμάται ότι αποτελεί εργαλείο άμεσης τακτοποίησης φορολογικών διαφορών, περιορίζοντας το διοικητικό και δικαστικό βάρος, ενώ δίνει στους φορολογούμενους τη δυνατότητα σημαντικής ελάφρυνσης, εφόσον επιλέξουν την έγκαιρη συμμόρφωση.