Ειδικότερα σχετικά με το ποιες αποδοχές λαμβάνονται υπόψη για το κούρεμα ΕΝΦΙΑ, το συνολικό φορολογητέο εισόδημα, το οποίο καθορίζει το ύψος του ΕΝΦΙΑ, περιλαμβάνει διάφορους τύπους εισοδημάτων. Από τους μισθούς και τις συντάξεις μέχρι τις αμοιβές από επιχειρηματική δραστηριότητα, τα επιδόματα ανεργίας, και ακόμα και τα τεκμαρτά εισοδήματα. Σύμφωνα με την απόφαση της ΑΑΔΕ οι κωδικοί του εντύπου Ε1 που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό του εισοδήματος είναι από τον Πίνακα 4 και συγκεκριμένα από τις περιπτώσεις 2, 3, 4, 7, 8, 15 και 19 του Πίνακα 6.

Πώς υπολογίζεται το συνολικό φορολογητέο οικογενειακό εισόδημα

Το συνολικό φορολογητέο οικογενειακό εισόδημα προσδιορίζεται με το άθροισμα των εισοδημάτων του συζύγου ή συμβίου και των εξαρτώμενων τέκνων. Ειδικότερα, για τα εισοδήματα των τέκνων που υποβάλλουν ατομική δήλωση, αυτά προστίθενται στο συνολικό οικογενειακό εισόδημα.

Για να επιτύχει κάποιος την έκπτωση 50% στον ΕΝΦΙΑ, το συνολικό φορολογητέο οικογενειακό εισόδημα του τελευταίου φορολογικού έτους δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 9.000 ευρώ. Προσαυξάνεται κατά 1.000 ευρώ για τον ή τη σύζυγο ή συμβιούντα και για κάθε εξαρτώμενο τέκνο.

Αν και το εισοδηματικό κριτήριο είναι σημαντικό, υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που πρέπει να ληφθούν υπόψη για την έκπτωση στον ΕΝΦΙΑ. Η συνολική επιφάνεια των ακινήτων δεν πρέπει να ξεπερνά τα 150 τ.μ., και η αξία της ακίνητης περιουσίας δεν μπορεί να ξεπερνά τα εξής όρια:

• 85.000 ευρώ για άγαμο
• 150.000 ευρώ για έγγαμο ή συμβιούντα
• 200.000 ευρώ για έγγαμο ή συμβιούντα με δύο εξαρτώμενα τέκνα

Σημαντικές πληροφορίες για τους υπόχρεους φορολογίας εισοδήματος

Σημειώνεται ότι το νομοθετικό καθεστώς προβλέπει συγκεκριμένα όρια για τη μείωση του ΕΝΦΙΑ, που εξαρτώνται από το οικογενειακό εισόδημα, τη σύσταση της οικογένειας και τη συνολική αξία των ακινήτων που κατέχουν τα μέλη της.

Με βάση τα κριτήρια εισοδήματος και ακίνητης περιουσίας, οι φορολογούμενοι που πληρούν τις απαιτήσεις μπορούν να δουν σημαντική μείωση στο ποσό του ΕΝΦΙΑ.  Για να εξασφαλίσετε την έκπτωση, φροντίστε να υποβάλλετε εμπρόθεσμα τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος και να τηρείτε όλα τα απαιτούμενα κριτήρια.

Μέρα με την ημέρα περιμένουν πλέον για να ενημερωθούν όσοι θέλουν να επωφεληθούν της έκπτωσης 3%, αν θα έχουν το δικαίωμα αυτό και μετά τις 29 Ιουλίου ή χάνεται αν κάνουν χρήση της παράτασης υποβολής Ε1 ως τις 30 Αυγούστου. Είναι κυρίως μισθοσυντήρητοι και ελεύθεροι επαγγελματίες οι οποίοι καλούνται να πληρώσουν μαζεμένα πάνω και από πχ 1.000 ή 3.000 ευρώ πρόσθετο φόρο, έχουν ανάγκη την έκπτωση των 30 ή 50 ή 90 ευρώ που δικαιούνται αν κάνουν ολική εξόφληση, αλλά χρειάζονται άμεσα και τα χρήματα για να μπορέσουν να κάνουν διακοπές με τις οικογένειές τους, μέχρι να ξαναπληρωθούν στα τέλη του επόμενου μήνα.

Και εχθές πάντως ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών, κύριος Θεόδωρος Σκυλακάκης, δήλωνε στον ΣΚΑΪ ότι «πέρυσι μεν ίσχυσε (το δικαίωμα έκπτωσης) για όσους πλήρωσαν τέλος Αυγούστου, αλλά για φέτος δεν το έχουμε ανακοινώσει αν θα ισχύσει, ακόμα δεν έχει ληφθεί η σχετική απόφαση». Η διατύπωση αυτή δείχνει ενδεχομένως και διάθεση παράταση, αλλά οι ενδιαφερόμενοι είναι αναγκασμένοι να περιμένουν τις οριστικές αποφάσεις προκειμένου να κανονίσουν την πορεία τους.

Οι φορολογούμενοι στέλνουν δικαιολογητικά (extrait πληρωμών κ.λπ.) μέσω του “my Αιτήματα” ή κλείνουν ραντεβού για να μεταβούν στις ΔΟΥ, αλλά οι ημέρες περνούν και φαίνεται πως πολλοί δεν προλαβαίνουν να έχουν πληρώσει πριν την Παρασκευή 29 Ιουλίου, για να επωφεληθούν των εκπτώσεων που δικαιούνται για εφάπαξ εξόφληση. Και άρα, παρότι υπέβαλαν προ εβδομάδων ήδη τις δηλώσεις, χάνουν την έκπτωση χωρίς άμεση δική τους ευθύνη καθυστέρησης.

Συγκεκριμένα:

1. Για 108.196 εκκαθαριστικά, το 25,68% του συνόλου, προκύπτει επιπλέον φόρος 54,7 εκατ. που αντιστοιχεί σε μέσο φόρο 505 ευρώ.

2. Για 63.394 εκκαθαριστικά, το 15,05%, θα υπάρχει συνολική επιστροφή 17,7 εκατ. που αντιστοιχεί σε μέσα επίπεδα σε 279 ευρώ, ενώ

3. Τα 249.761 εκκαθαριστικά, το 59,28%, είναι μηδενικά.

Οι φορολογούμενοι με χρεωστικό εκκαθαριστικό σημείωμα έχουν τη δυνατότητα να εξοφλήσουν το φόρο:

• Εφάπαξ έως τις 29 Ιουλίου 2022 με έκπτωση 3% είτε

• Σε 8 ίσες μηνιαίες δόσεις με την πρώτη δόση να καταβάλλεται έως τις 29 Ιουλίου 2022 και την τελευταία έως τις 28 Φεβρουαρίου 2023.

Η προθεσμία υποβολής των φορολογικών δηλώσεων λήγει στις 30 Ιουνίου 2022 και η ΑΑΔΕ με έναν αναλυτικό οδηγό δίνει απαντήσεις για τους κρίσιμους κωδικούς του νέου εντύπου Ε1 που πρέπει να προσέξουν οι φορολογούμενοι για να αποφύγουν τις επιβαρύνσεις αλλά και τις περιπέτειες με την Εφορία.

Συγκεκριμένα:

1. Είναι υποχρεωτική η επικαιροποίηση των στοιχείων επικοινωνίας μου για την υποβολή της δήλωσης;

Τα στοιχεία του φορολογούμενου απαιτείται να είναι επικαιροποιημένα, καθόσον χρησιμοποιούνται και ως στοιχεία επικοινωνίας από τη Φορολογική Διοίκηση. Κατά την ηλεκτρονική υποβολή της δήλωσης με χρήση της διαδικτυακής υπηρεσίας για την επιβεβαίωση στοιχείων, υποχρεωτικά θα πρέπει ο υπόχρεος και η σύζυγος να έχουν ήδη επικαιροποιήσει τα στοιχεία επικοινωνίας τους στο myAADE/Μητρώο & Επικοινωνία, μετά την 11/09/2021. Εάν δεν τα έχετε επικαιροποιήσει, μέσω συνδέσμου θα οδηγείστε στο myAADE για τη συμπλήρωση των στοιχείων επικοινωνίας. Επισημαίνεται η ανάγκη να συμπληρώνετε ορθά την ηλεκτρονική διεύθυνση (e-mail) σας, καθώς αυτή χρησιμοποιείται για την κοινοποίηση πράξεων. Η κοινοποίηση που έχει πραγματοποιηθεί στη συγκεκριμένη διεύθυνση θεωρείται ότι έχει συντελεστεί νόμιμα με αποτέλεσμα να επιφέρει όλες τις συνέπειες που προβλέπονται από τον νόμο για τον φορολογούμενο.

2. Είναι υποχρεωτική η συμπλήρωση του ΑΜΚΑ κατά την επιβεβαίωση των στοιχείων;

Ναι. Σε περίπτωση που δεν σας έχει χορηγηθεί ΑΜΚΑ, θα επιλέξετε έναν από τους λόγους της μη απόκτησης.

3. Ο γιος μου συμπλήρωσε τα 18 έτη και είναι εξαρτώμενο μέλος μου. Πρέπει να αποκτήσει δικό του Α.Φ.Μ.;

Τα ενήλικα τέκνα θα πρέπει να διαθέτουν προσωπικό Α.Φ.Μ. προκειμένου να τα συμπεριλάβετε ως εξαρτώμενα μέλη στη δήλωσή σας.

4. Δεν συμφωνώ με τα στοιχεία που είναι προ-συμπληρωμένα στους κωδικούς των εισοδημάτων. Τι πρέπει να κάνω;

Επικοινωνήστε με τον εργοδότη ή φορέα και σε περίπτωση λανθασμένης υποβολής, θα πρέπει ο εργοδότης ή φορέας να υποβάλλει ηλεκτρονικά εκ νέου το αρχείο με τα σωστά στοιχεία βεβαίωσης. Σε περίπτωση που ο εργοδότης υποβάλλει εκ νέου αρχείο βεβαιώσεων θα προ-συμπληρωθούν τα νέα στοιχεία.

5. Έχω εισπράξει αναδρομικά συντάξεων. Πώς θα τα δηλώσω;

Τα αναδρομικά των προηγούμενων ετών θα δηλωθούν με τροποποιητική δήλωση στην Δ.Ο.Υ. στα έτη που αφορούν. Εάν τα αναδρομικά αφορούν τα φορολογικά έτη 2015 κι εφεξής, η τροποποιητική δήλωση υποβάλλεται ηλεκτρονικά. Οι δηλώσεις αυτές υποβάλλονται εμπρόθεσμα μέχρι 31/12/2022.

6. Οι κωδικοί με τα ποσά των δαπανών 049-050 προσυμπληρώνονται;

Οι συγκεκριμένοι κωδικοί δεν προσυμπληρώνονται από την ΑΑΔΕ, αλλά το ελάχιστο απαιτούμενο ποσό αναγράφεται από τους φορολογούμενους. Προς διευκόλυνση του υπολογισμού αυτού, η ΑΑΔΕ αναρτά την ηλεκτρονική πληροφόρηση που έχει στη διάθεσή της και οι φορολογούμενοι έχοντας οι ίδιοι το βάρος της απόδειξης, αναγράφουν τα ποσά αυτά που πληρούν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις. Δαπάνες οι οποίες έχουν μεν εξοφληθεί με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής, αλλά δεν περιλαμβάνονται στην αναρτώμενη πληροφόρηση, συμπεριλαμβάνονται εφόσον πληρούν τις ίδιες προϋποθέσεις και αποδεικνύονται από τον φορολογούμενο με κάθε πρόσφορο μέσο. Στον εσωτερικό πίνακα των κωδικών 049-050, εμφανίζονται επιπλέον οι καταβολές φόρου εισοδήματος και ΕΝΦΙΑ που πραγματοποιήθηκαν εντός του 2021 καθώς και οι καταβολές σε δόσεις δανείων, εφόσον υπάρχουν. Στα αντίστοιχα πεδία, πρέπει να συμπληρωθούν οι καταβολές σε δόσεις δανείων, η πληρωμή ενοικίων καθώς και η καταβολή ποσού διατροφής εφόσον υπάρχουν και έχουν πραγματοποιηθεί με τα οριζόμενα μέσα ηλεκτρονικής πληρωμής εντός του 2021.

7. Ποιες εισφορές σε ασφαλιστικούς φορείς συμπληρώνω;

Εφόσον είστε μισθωτός ή συνταξιούχος, στους κωδικούς αυτούς συμπληρώνονται ποσά που αφορούν σε ασφαλιστικές εισφορές που καταβάλλονται από τους ίδιους τους μισθωτούς ή συνταξιούχους σε ασφαλιστικούς οργανισμούς υποχρεωτικής ασφάλισης εξαιτίας εξαγοράς χρόνου ασφάλισης, όπως χρόνου στρατιωτικής θητείας, και οι οποίες μειώνουν το εισόδημα από μισθωτή εργασία ή συντάξεις. Συμπληρώνονται ομοίως οι εισφορές ΝΑΤ, όπως και τα ποσά που καταβάλλονται από τους ίδιους τους μισθωτούς υπέρ ταμείων επαγγελματικής ασφάλισης (ΤΕΑ), κατά το μέρος που αφορούν τη μισθωτή τους εργασία.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Δεν συμπληρώνονται τα ποσά των ασφαλιστικών εισφορών που παρακρατούνται και αποδίδονται από τον εργοδότη-ασφαλιστικό φορέα για μισθωτούς- συνταξιούχους και που αναγράφονται στις αντίστοιχες βεβαιώσεις αποδοχών.

8. Έχω αλλάξει κύρια κατοικία μέσα στο 2021, πώς το δηλώνω;

Θα επιλέξετε το κίτρινο πλαίσιο στον πίνακα 5.1 και θα εισάγετε και τα στοιχεία της άλλης κατοικίας, θα τη χαρακτηρίσετε, θα την καταχωρήσετε και θα επιλέξετε «Μεταφορά στη Δήλωση». Τέλος, θα επιλέξετε την τελευταία κύρια κατοικία και ξανά «Μεταφορά στη Δήλωση».

9. Πώς θα συμπληρώσω στον πίνακα 5.1 την ιδιοκατοίκηση;

Θα επιλέξετε το κίτρινο πλαίσιο, θα ανοίξει ο υποπίνακας στον οποίο δίνεται η δυνατότητα επιλογής εμφάνισης είτε της περσινής εικόνας δήλωσης ακινήτων, είτε της εικόνας του Ε9. Δηλώνετε όποια ακίνητα ιδιοκατοικείτε, τα χαρακτηρίζετε ανάλογα (κύρια - 1η δευτερεύουσα - 2η δευτερεύουσα - λοιπές - αυτοτελείς βοηθητικοί χώροι), τα καταχωρείτε και τέλος επιλέγετε «Μεταφορά στη Δήλωση». Για την περίπτωση βοηθητικών χώρων που δεν βρίσκονται στην ίδια οικοδομή με την κύρια ή τις δευτερεύουσες κατοικίες, η επιφάνεια και η διεύθυνση τους συμπληρώνονται στα αντίστοιχα πεδία της κύριας ή των δευτερευουσών κατοικιών. Επιπρόσθετα για την δήλωση χρήσης αυτοτελών βοηθητικών χώρων χωρίς στοιχεία κύριας ή δευτερεύουσας κατοικίας, η επιφάνεια συμπληρώνεται στο πεδίο των βοηθητικών χώρων και στην χρήση επιλέγεται αυτοτελείς βοηθητικοί χώροι. Στην περίπτωση που δεν εμφανίζονται τα ακίνητα που θέλετε να δηλώσετε θα επιλέξετε εισαγωγή νέου ακινήτου και θα καταχωρήσετε όλα τα στοιχεία του ακινήτου.

10. Πώς μπορώ να τροποποιήσω τα στοιχεία ενός ακινήτου;

Εφόσον δεν συμφωνείτε με τα στοιχεία των ακινήτων, όπως αυτά εμφανίζονται, θα πρέπει να τα διαγράψετε και να τα εισάγετε ως νέα ακίνητα με τα σωστά στοιχεία. Οι αλλαγές αυτές αφορούν αποκλειστικά στη συμπλήρωση της δήλωσης Ε1 και δεν επηρεάζουν την περιουσιακή σας εικόνα.

11. Ποιος είναι ο Αριθμός Παροχής Ρεύματος;

Θα τον αναζητήσετε στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος που σας αποστέλλονται από τον πάροχο ηλεκτρικής ενέργειας ή πάνω στον μετρητή κατανάλωσης. Θα αναγράψετε τα εννέα πρώτα ψηφία χωρίς κενά.

12. Είναι υποχρεωτική η συμπλήρωση του ταχυδρομικού κωδικού για τις κατοικίες του Πίνακα 5.1;

Η συμπλήρωση του ταχυδρομικού κώδικα (Τ.Κ.) είναι υποχρεωτική για τα ακίνητα τα οποία δηλώνονται στον Πίνακα αυτό.

13. Πώς θα συμπληρώσω τη δήλωσή μου όταν έχω ενοίκιο κύριας κατοικίας;

Θα πρέπει να συμπληρώσετε τον πίνακα 5.1. Επιλέγοντας το κίτρινο πλαίσιο, θα καταχωρήσετε τα στοιχεία της κατοικίας, θα τη χαρακτηρίσετε και θα επιλέξετε «Μεταφορά στη Δήλωση». ΠΡΟΣΟΧΗ: θα πρέπει να κλικάρετε στον κωδικό 203 την ένδειξη «Μισθωμένη».Στη συνέχεια θα συμπληρώσετε και τον πίνακα 6.11.

14. Είναι υποχρεωτική η συμπλήρωση του Αριθμού Δήλωσης Μίσθωσης για κατοικία που ενοικιάζω (κύρια κατοικία, δευτερεύουσα, για τέκνα που σπουδάζουν);

Ναι. Στον ΠΙΝΑΚΑ 6, στις νέες στήλες των πινάκων των περιπτώσεων 11, 12 και 13 με τίτλο «Αριθμός Δήλωσης Μίσθωσης», συμπληρώνεται ο αριθμός της Δήλωσης Πληροφοριακών Στοιχείων Μίσθωσης Ακίνητης Περιουσίας της αντίστοιχης σύμβασης μίσθωσης.

15. Πώς θα συμπληρώσω τη δήλωσή μου όταν είμαι φιλοξενούμενος;

Συμπληρώστε στον υποπίνακα του κωδικού 801 τον Α.Φ.Μ. του προσώπου που σας φιλοξενεί, τα τ.μ. της οικίας και τους μήνες φιλοξενίας. Εάν το πρόσωπο που σας φιλοξενεί έχει ήδη υποβάλλει φορολογική δήλωση και δεν έχει δηλώσει τη φιλοξενία, θα πρέπει να προηγηθεί η υποβολή τροποποιητικής δήλωσης για να σας συμπεριλάβει στους φιλοξενούμενους.

16. Πώς θα συμπληρώσω στη δήλωσή μου ότι φιλοξενώ φυσικά πρόσωπα υπόχρεα σε δήλωση;

Στον κωδικό (007-008) ανοίγει υποπίνακας στον οποίο συμπληρώνετε τον Α.Φ.Μ. του προσώπου που φιλοξενείται, τα τ.μ. της οικίας σας και τους μήνες που τον φιλοξενήσατε.

17. Πώς θα συμπληρώσω τη δήλωσή μου όταν διαμένω με τον/την σύζυγό μου έχοντας επιλέξει την υποβολή χωριστής δήλωσης και το ακίνητο που ιδιοκατοικούμε ανήκει στον/στην σύζυγό μου;

Στον υποπίνακα του κωδικού 801 θα επιλέξει τη συνοίκηση με σύζυγο και στο πεδίο Α.Φ.Μ. θα συμπληρώσει τον Α.Φ.Μ. του συζύγου που ανήκει το ακίνητο. Ο/Η σύζυγος στον οποίο ανήκει το ακίνητο δεν θα δηλώσει στον κωδικό 007 ότι φιλοξενεί τον/την σύζυγο.

18. Πώς γίνεται επιβεβαίωση όταν ο γάμος δεν έχει δηλωθεί και στον πίνακα επιβεβαίωσης δεν εμφανίζεται η σύζυγος;

Θα πρέπει να ενημερώσετε το Μητρώο της Δ.Ο.Υ. για την έγγαμη σχέση. Μετά την ενημέρωση θα προχωρήσετε στην επιβεβαίωση αφού πληκτρολογήσετε τον Α.Φ.Μ. της συζύγου και τα υπόλοιπα στοιχεία της που απαιτούνται.

19. Έχω χωρίσει, πώς θα διαγράψω τη σύζυγο στον πίνακα της επιβεβαίωσης;

Θα πρέπει να ενημερώσετε το Μητρώο της Δ.Ο.Υ. για τη διακοπή της έγγαμης σχέσης. Στη συνέχεια, θα διαγράψετε τον Α.Φ.Μ. της συζύγου και αυτόματα θα ακυρωθούν τα στοιχεία της. Τέλος, επιλέγετε «Επιβεβαίωση».

20. Είναι υποχρεωτική η κοινή υποβολή δήλωσης για τα μέρη συμφώνου συμβίωσης;

Τα μέρη του συμφώνου συμβίωσης (ΜΣΣ) δύνανται να υποβάλλουν κοινή δήλωση φορολογίας εισοδήματος εφόσον έχουν ενημερώσει το Τμήμα - Γραφείο Διοικητικής και Μηχανογραφικής Υποστήριξης της αρμόδιας Δ.Ο.Υ.. Στην περίπτωση αυτή έχουν την ίδια φορολογική αντιμετώπιση με τους έγγαμους.

21. Έχω χωρίσει, πώς θα διαγράψω τη σύζυγο στον πίνακα της επιβεβαίωσης;

Πριν την επιβεβαίωση των στοιχείων της δήλωσής σας πρέπει να ενημερώσετε το Μητρώο της αρμόδιας Δ.Ο.Υ. για τη διακοπή της έγγαμης σχέσης. Στη συνέχεια, θα διαγράψετε τον Α.Φ.Μ. της συζύγου και αυτόματα θα ακυρωθούν τα στοιχεία της. Τέλος, επιλέγετε «Επιβεβαίωση».

22. Έχω χωρίσει, πώς θα διαγράψω τον σύζυγο στον πίνακα της επιβεβαίωσης;

Πριν την επιβεβαίωση των στοιχείων της δήλωσής σας πρέπει να ενημερώσετε το Μητρώο της αρμόδιας Δ.Ο.Υ. για τη διακοπή της έγγαμης σχέσης. Στη συνέχεια, θα διαγράψετε τον Α.Φ.Μ. σας από το πεδίο της «ΣΥΖΥΓΟΥ» και θα τον πληκτρολογήσετε στο πεδίο «ΥΠΟΧΡΕΟΣ». Τέλος, επιλέγετε «Επιβεβαίωση».

23. Είμαι σε κατάσταση πτώχευσης. Θα υποβάλω κοινή δήλωση με τον/τη σύζυγό μου;

Στην περίπτωση αυτή δεν υποβάλλεται κοινή δήλωση. Η δήλωση που αφορά στην πτωχευτική περιουσία υποβάλλεται χειρόγραφα στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. από τον σύνδικο πτώχευσης. Η δήλωση για τα λοιπά εισοδήματα υποβάλλεται ηλεκτρονικά από τον ίδιο τον φορολογούμενο.

24. Θέλω να υποβάλω δήλωση και ο/η σύζυγος έχει αποβιώσει πριν την υποβολή της δήλωσης. Τι να κάνω;

Δηλώνεται ο θάνατος στο Τμήμα - Γραφείο Διοικητικής και Μηχανογραφικής Υποστήριξης της αρμόδιας Δ.Ο.Υ. και υποβάλλονται χωριστές δηλώσεις. Ο/η εν ζωή σύζυγος υποβάλει τη δήλωση ηλεκτρονικά, ενώ για τον/την αποβιώσαντα/σα σύζυγο η δήλωση υποβάλλεται από τους κληρονόμους στην αρμόδια Δ.Ο.Υ.. Για την ηλεκτρονική δήλωση του/της εν ζωή συζύγου στη διαδικασία επιβεβαίωσης ισχύει ό,τι έχει αναφερθεί στις περιπτώσεις του χωρισμού.

25. Είμαι φορολογικός κάτοικος αλλοδαπής και εμφανίζεται λανθασμένα η φορολογική μου κατοικία. Πώς θα την διορθώσω;

Μπορείτε να επιλέξετε την ορθή χώρα φορολογικής κατοικίας σας από τη λίστα που εμφανίζεται. Στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να ενημερώσετε και το τμήμα Διοικητικής και Μηχανογραφικής Υποστήριξης.

26. Ασκώ επιχειρηματική δραστηριότητα και στη χρήση 2021 έχω εισόδημα και από μισθωτή εργασία. Μπορώ να φορολογηθώ σύμφωνα με τις διατάξεις της περ. στ' παρ. 2 άρθρου 12 του Κ.Φ.Ε.;

Θα υποβάλλετε ηλεκτρονικά την αρχική σας δήλωση δηλώνοντας τα εισοδήματά σας ως έσοδα από επιχειρηματική δραστηριότητα και στη συνέχεια θα υποβάλλετε τροποποιητική δήλωση στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. και κατόπιν ελέγχου όλων των προϋποθέσεων που ορίζει ο νόμος θα καθοριστεί ο τρόπος φορολόγησης του εισοδήματός σας.

27. Έχω βεβαίωση/απόφαση από τον ασφαλιστικό φορέα με την οποία συνταξιοδοτήθηκα λόγω αναπηρίας 80% και άνω. Δικαιούμαι την έκπτωση των 200 ευρώ;

Όχι, γιατί δεν λαμβάνεται υπόψη επαγγελματική ή ασφαλιστική αναπηρία (περ. α' παρ. 1 άρθρου 17 ΚΦΕ).

28. Το ακίνητο μου δεν έχει ηλεκτροδοτηθεί και δεν υπάρχει μετρητής κατανάλωσης. Τι θα συμπληρώσω στον αντίστοιχο κωδικό;

Η συμπλήρωση του αριθμού παροχής για όλα τα ακίνητα είναι υποχρεωτική. Στην περίπτωση που δεν υπάρχει μετρητής θα συμπληρώσετε τον εννιαψήφιο αριθμό 999999999.

29. Είναι υποχρεωτική η συμπλήρωση του ταχυδρομικού κωδικού για τις κατοικίες του Πίνακα 5.1;

Η συμπλήρωση του ταχυδρομικού κώδικα (Τ.Κ.) είναι υποχρεωτική για τα ακίνητα τα οποία δηλώνονται στον Πίνακα αυτό.

30. Έχω εξαρτώμενο μέλος το οποίο δηλώνω στον πίνακα 8 της δήλωσης, ενώ υπάρχει και η υποχρέωση υποβολής φορολογικής δήλωσης από το μέλος. Θα πρέπει να συμπληρώσω τα στοιχεία του εξαρτώμενου μέλους στον υποπίνακα του κωδικού 007-008 για τη φιλοξενία;

Εφόσον το εξαρτώμενο μέλος συνοικεί μαζί σας και δηλώνεται στον πίνακα 8 δεν είναι υποχρεωτική η συμπλήρωση του κωδικού 007-008.

Είναι σαφές ότι με τις αλλαγές που έγιναν με τον Ν. 4797 (ΦΕΚ Α’ 66/23-04-2021), αρκετοί φορολογούμενοι δεν θα φορολογηθούν με τα τεκμήρια, αλλά με τα πραγματικά τους εισοδήματα.

Ας επισημάνουμε κάποια θέματα που είτε έχουν αλλάξει ή δεν τα αντιμετωπίζουμε με τον σωστό τρόπο.

1. Τεκμήρια

i. Ανέγερση ή αγορά ακινήτου από ατομική επιχείρηση

Πολλοί φορολογούμενοι θεωρούν ότι αν αγοράσουν ένα ακίνητο ή αν ανεγείρουν μια οικοδομή και τις δαπάνες τις καταχωρήσουν στα βιβλία τους, δεν έχουν το τεκμήριο αγοράς ή ανέγερσης, γιατί αυτό θεωρείται επαγγελματικό ακίνητο.

Σε κάθε περίπτωση η αγορά ή η ανέγερση ακίνητου , ακόμη και αν είναι για επαγγελματική χρήση ατομικής επιχείρησης , αποτελεί τεκμήριο του φυσικού προσώπου και οι δαπάνες αυτές πρέπει να αναφερθούν στους κωδικούς 735 -736 «Συμπληρώνεται το ποσό που καταβάλατε το 2019 για την αγορά ή χρονομεριστική ή χρηματοδοτική μίσθωση ακινήτων ή ανέγερση οικοδομών ή κατασκευή δεξαμενής κολύμβησης».

Αυτό αναφέρεται στην απόφαση ης ΑΑΔΕ με αριθμό Α.1041/2019.

Πιο συγκεκριμένα η απόφαση αναφέρει «7. Με βάση την περίπτωση ε’ του άρθρου 33 του ν. 4172/2013, δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις περί τεκμηρίου απόκτησης περιουσιακών στοιχείων όταν πρόκειται για αγορά παγίου εξοπλισμού επαγγελματικής χρήσης από πρόσωπα που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα.

Στην έννοια του επαγγελματικού εξοπλισμού δεν περιλαμβάνεται η αγορά ή ανέγερση ακινήτου καθώς και η απόκτηση Ι.Χ. επιβατικού αυτοκινήτου, για τα οποία ισχύει σε κάθε περίπτωση το τεκμήριο απόκτησης».

ii. Επιβατικά Ι.Χ. για επαγγελματική χρήση.

Η διοίκηση με την ΠΟΛ.1076/2015, ερμηνεύοντας το άρθρο 33 του ΚΦΕ (Ν.4172/2013), είχε αρχικά πάρει την θέση ότι:

«Άρθρο 33 «Μη εφαρμογή αντικειμενικών δαπανών και υπηρεσιών»

ε) Για την αγορά πάγιου εξοπλισμού επαγγελματικής χρήσης από πρόσωπα που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα. Στην έννοια του πάγιου εξοπλισμού περιλαμβάνονται μηχανήματα, υπολογιστές, έπιπλα, σκεύη, Φ.Δ.Χ. αυτοκίνητα, Φ.Ι.Χ. αυτοκίνητα, Ε.Δ.Χ. αυτοκίνητα, Ε.Ι.Χ. αυτοκίνητα, μοτοποδήλατα, μοτοσυκλέτες, σκάφη, αεροσκάφη που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την άσκηση επιχείρησης ή ελευθέριου επαγγέλματος».

Η θέση της διοίκησης, σε ότι αφορά τα Ε.Ι.Χ. των επιχειρήσεων, άλλαξε , όπως είδαμε και παραπάνω , με την απόφαση Α.1041/2019.

Έτσι από 1.1.2018 η αγορά Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτου από ατομική επιχείρηση, θεωρείται τεκμήριο του φυσικού προσώπου. «Στην έννοια του επαγγελματικού εξοπλισμού δεν περιλαμβάνεται η αγορά ή ανέγερση ακινήτου καθώς και η απόκτηση Ι.Χ. επιβατικού αυτοκινήτου, για τα οποία ισχύει σε κάθε περίπτωση το τεκμήριο απόκτησης».

Προσοχή: Αναφερόμαστε πάντα σε ατομικές επιχειρήσεις και όχι Νομικά Πρόσωπα. Στα νομικά πρόσωπα και για τα ακίνητα και για τα ΕΙΧ δεν υπάρχουν τεκμήρια απόκτησης. Οι μέτοχοι ή οι εταίροι στις περιπτώσεις των νομικών προσώπων, έχουν το τεκμήριο της απόκτησης των εταιρικών μεριδίων ή των μετοχών. Όσον αφορά τα οχήματα , οι εταίροι ή οι διαχειριστές ή ο πρόεδρος και ο διευθύνων σύμβουλος των Ανωνύμων Εταιρών , έχουν την ετήσια αντικειμενική δαπάνη.

2. Επίδομα ενοικίου

Από το φορολογικό έτος 2019, πολλά από τα επιδόματα που δίνει ο ΟΠΕΚΑ δεν θεωρούνται εισόδημα, και για αυτό δεν φορολογούνται και δεν έχει εκδοθεί βεβαίωση για αυτά τα εισοδήματα, όμως αυτά δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για κάλυψη τεκμηρίων αλλά θεωρούνται εισοδήματα που μειώνουν δαπάνες του φορολογούμενου,(όπως π.χ. έξοδα κηδείας ή επιδόματα που καλύπτουν μέρος από κάποιες θεραπείες).

Υπάρχει ένα επίδομα, που υπό προϋποθέσεις, πρέπει να γραφτεί στα επιδόματα του πίνακα 6 του εντύπου Ε1, και μπορεί να καλύψει μέρος τεκμηρίου. Είναι το επίδομα ενοικίου.

Αν αυτό καλύπτει μέρος του ενοικίου δεν πρέπει να αναφερθεί στο έντυπο Ε1.Αν όμως το επίδομα αυτό καλύπτει μέρος της δόσης του στεγαστικού δανείου που έχει πάρει ο φορολογούμενος για την αγορά του ακίνητου, τότε αυτό μπορεί να καλύψει το τεκμήριο του δανείου.

3. Αντιμετώπιση επαγγελματικού δανείου

Σε περίπτωση που ατομική επιχείρηση έχει λάβει επαγγελματικό δάνειο είτε για την αγορά παγίου εξοπλισμού είτε για κεφάλαιο κίνησης, αυτό δεν αποτελεί τεκμήριο για το φυσικό πρόσωπο.

Σύμφωνα με την απόφαση Α.1070 (ΦΕΚ B’ 1267/09.04.2020)

«Οι καταβληθείσες δόσεις επιχειρηματικών δανείων που έχουν καταχωρηθεί στα λογιστικά αρχεία των ατομικών επιχειρήσεων και αφορούν σε δανειακές συμβάσεις που συνήψαν τα εν λόγω πρόσωπα για επιχειρηματικούς σκοπούς, δεν αποτελούν δαπάνη απόκτησης κατά τις διατάξεις του άρθρου 32 του ν. 4172/2013 (περίπτωση στ’ της παρ. 1 του άρθρου αυτού), οπότε δεν αναγράφονται στους κωδικούς 727-728 του εντύπου Ε1.

Το ίδιο ισχύει και για τις δόσεις που καταβάλλονται από τα παραπάνω πρόσωπα στο πλαίσιο συμβάσεων που χαρακτηρίζονται από τα πιστωτικά ιδρύματα ως «δάνεια κεφαλαίου κίνησης» ή ως «σύμβαση πίστωσης δι’ ανοιχτού λογαριασμού».

4. Τεκμήριο πισίνας

Σχετικά με το τεκμήριο της πισίνας πρέπει να σημειώσουμε ότι έστω και ΚΕΝΟ να είναι το ακίνητο, το τεκμήριο αυτό θα υπολογιστεί ολόκληρο, δηλαδή για 12 μήνες.

Ποιο συγκεκριμένα η Πολ.1076/2015 αναφέρει σχετικά:

η) Δαπάνες δεξαμενών κολύμβησης

Με την περ. η’ οι δεξαμενές κολύμβησης εξακολουθούν να λαμβάνονται υπόψη για τον προσδιορισμό της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης. Η δαπάνη αυτή ορίζεται κλιμακωτά ως εξής:

Σε 160 ευρώ το τ.μ. μέχρι και τα 60 τ.μ. και σε 320 ευρώ το τ.μ., για επιφάνεια άνω των 60 τ.μ.

Τα ανωτέρω ισχύουν και όταν η δεξαμενή είναι συναρμολογούμενη αφού ο νόμος δεν κάνει καμία διάκριση.

Προκειμένου για εσωτερική δεξαμενή κολύμβησης, τα παραπάνω ποσά αυτής της περίπτωσης διπλασιάζονται.
Ετήσια χρήση

Η αντικειμενική δαπάνη διαβίωσης για τις δεξαμενές κολύμβησης υπολογίζεται για όλο το έτος χωρίς να περιορίζεται σε μήνες χρήσης είτε πρόκειται για κύρια κατοικία είτε για δευτερεύουσα.

Στις περιπτώσεις θανάτου ή μεταβίβασης/απόκτησης κατοικίας μέσα στο έτος, η αντικειμενική δαπάνη υπολογίζεται στους μήνες χρήσης.

Προκειμένου για κοινόχρηστες πισίνες που βρίσκονται σε συγκροτήματα πολυκατοικιών, η ετήσια αντικειμενική δαπάνη διαβίωσης επιμερίζεται στους ιδιοκτήτες και ενοικιαστές των ακινήτων με βάση τα χιλιοστά κάθε διαμερίσματος στο οικόπεδο.

Επίσης, αν η δεξαμενή κολύμβησης (πισίνα) χρησιμοποιείται από τους ενοίκους επιπλωμένων δωματίων ή ξενοδοχείων (ατομικές επιχειρήσεις), από την εκμετάλλευση των οποίων αποκτάται εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα, η αντικειμενική δαπάνη αυτής δεν βαρύνει τον επιχειρηματία.
Διευκρινίζεται ότι η μη χρήση πισίνας αποδεικνύεται με πιστοποιητικό καταστροφής της.

5. Κωδικοί 743-744 (Δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων)

Από το φορολογικό έτος 2018 και επόμενα θεωρείται τεκμήριο και οι καταβολές που πραγματοποιούνται για τα ασφαλιστικά επενδυτικά συμβόλαια, κατά το μέρος που αποτελούν επενδυτικό προϊόν και αναγράφονται στους παραπάνω κωδικούς, μαζί με τα ποσά που δόθηκα από το φορολογούμενο για την αγορά επιχειρήσεων ή σύσταση ή αύξηση του κεφαλαίου επιχειρήσεων που λειτουργούν ατομικώς ή με τη μορφή ομόρρυθμης ή ετερόρρυθμης ή ανώνυμης εταιρείας ή περιορισμένης ευθύνης εταιρίας ή ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρίας ή κοινωνίας ή κοινοπραξίας ή αστικής εταιρίας ή αγορά εταιρικών μερίδων και χρεογράφων γενικώς.

Προσοχή: Κατά τη λήξη των συμβολαίων αυτών ή την πρόωρη εξαγορά τους, δύναται να χρησιμοποιηθεί για κάλυψη τεκμηρίου, το μέρος του επιστραφέντος επενδεδυμένου κεφαλαίου που αναλογεί σε κεφάλαιο που καταβλήθηκε μετά την 1.1.2018 και συνεπώς να αναγραφεί στους κωδικούς 781-782 (όπου αναγράφονται ποσά που δεν αποτελούν εισόδημα αλλά καλύπτουν τεκμήρια), καθόσον μόνο ποσά που αποτελούσαν δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων, είχαν ληφθεί υπόψη κατά τον προσδιορισμό του εισοδήματος του έτους που καταβλήθηκαν και είχαν δηλωθεί ως τεκμήριο όταν καταβλήθηκαν, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την κάλυψη τεκμηρίων κατά την επιστροφή τους.

6. Υποβολή δήλωσης εισοδήματος για την κάλυψη τεκμηρίων.

Σύμφωνα με τις διευκρινήσεις της διοίκησης (παρ. 4 της ΠΟΛ. 1174/14.7.2014) εκπρόθεσμες τροποποιητικές δηλώσεις που συμπληρώνουν ποσά με τα οποία καλύπτεται ή περιορίζεται η προστιθέμενη διαφορά δαπάνης, υποβάλλονται χωρίς την επιβολή κυρώσεων, και εφόσον με την παράλειψη δήλωσης αυτών των ποσών στην αρχική δήλωση δεν παραβιάστηκε φορολογική διάταξη διότι εκείνο το έτος δεν υπήρχε υποχρέωση συμπλήρωσής τους στο έντυπο Ε1. .

Προσοχή: Στην περίπτωση όμως που το κρίσιμο έτος έχει παραγραφεί το δικαίωμα της Φορολογικής Διοίκησης για έλεγχο της αρχικής δήλωσης, τότε μόνο γι’ αυτά τα ποσά, και εφόσον αποδεδειγμένα δεν έχουν αναλωθεί, μπορεί να υποβληθεί τροποποιητική δήλωση στο επόμενο μη παραγραφόμενο έτος και εφεξής.

Ο Αποστόλης Αλωνιάτης είναι οικονομολόγος – φοροτεχνικός, Α’ Αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Οικονομικών & Φορολογικών Μελετών (Ι.Ο.ΦΟ.Μ), Σύμβουλος Διοίκησης της PROSVASIS AEBE και συγγραφέας.