Την εκδήλωση τίμησαν, επίσης, με την παρουσία τους εκπρόσωποι της κυβέρνησης και της επιχειρηματικής κοινότητας, ενώ η Eurobank εκπροσωπήθηκε από τον Αναπληρωτή Διευθύνοντα Σύμβουλο, κ. Κωνσταντίνο Βασιλείου, καθώς και τον Γενικό Διευθυντή, κ. Σπύρο Βενετσιάνο.

Η χρηματοδότηση της επένδυσης κάλυψε την αγορά του ακινήτου, η οποία πραγματοποιήθηκε μέσω τραπεζικής χρηματοδότησης από τη Eurobank, καθώς και το σύνολο των εργασιών εκσυγχρονισμού και τεχνικής αναβάθμισης των εγκαταστάσεων, οι οποίες εντάχθηκαν στο πλαίσιο του δανειακού προγράμματος του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Η συνολική επένδυση για την ανάπτυξη του έργου ξεπερνά τα €65 εκατ.. Το έργο στοχεύει στην επίτευξη υψηλού επιπέδου λειτουργικής επάρκειας του ακινήτου και στη διασφάλιση της βέλτιστης λειτουργίας του Πανεπιστημίου, συμβάλλοντας στη δημιουργία μιας σύγχρονης και πλήρως εξοπλισμένης ακαδημαϊκής μονάδας σε κτίριο-πρότυπο λειτουργικής και περιβαλλοντικής απόδοσης.

Το UNIC Athens αποτελεί επένδυση που υλοποιείται με τη συμμετοχή του Πανεπιστημίου Λευκωσίας και της Hellenic Healthcare Group. Στο πλαίσιο αυτό, το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας λειτουργεί στην Ελλάδα, έχοντας λάβει επίσημη πιστοποίηση για προγράμματα σπουδών του από την ΕΘΑΑΕ (Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης).

Η επένδυση για τον εκσυγχρονισμό και την τεχνική αναβάθμιση των εγκαταστάσεων εντάσσεται στον πυλώνα "Πράσινη Μετάβαση" του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας "Ελλάδα 2.0". Ο συνολικός προϋπολογισμός της επένδυσης ανέρχεται σε €20,27 εκατ., εκ των οποίων περίπου €18,73 εκατ. αποτελούν επιλέξιμη επένδυση για την αναβάθμιση του κτιρίου. Η χρηματοδότηση καλύφθηκε κατά 40% από δάνειο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, κατά 40% μέσω τραπεζικής χρηματοδότησης από τη Eurobank και κατά 20% μέσω ίδιας συμμετοχής της εταιρείας "Fastforward A.E.", μέσω της οποίας χρηματοδοτείται και υλοποιείται η κτιριακή επένδυση. Σημαντικό μέρος του προϋπολογισμού κατευθύνεται σε δράσεις που υποστηρίζουν την πράσινη μετάβαση, όπως η υιοθέτηση ενεργειακά αποδοτικών λύσεων στις κτιριακές και μηχανολογικές υποδομές, ενισχύοντας την ενεργειακή απόδοση του κτιρίου και συμβάλλοντας στη μείωση του περιβαλλοντικού του αποτυπώματος. Το κτίριο αναμένεται να πιστοποιηθεί κατά LEED Gold, επιβεβαιώνοντας τη συμμόρφωσή του με σύγχρονα πρότυπα περιβαλλοντικής απόδοσης.

Με αφορμή την επένδυση στο UNIC Athens, ο Αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος, Επικεφαλής Corporate & Investment Banking της Eurobank, κ. Κωνσταντίνος Βασιλείου, δήλωσε: "Η χρηματοδότηση του UNIC Athens αποτελεί επένδυση με ισχυρό αναπτυξιακό αποτύπωμα. Στη Eurobank στηρίζουμε έργα που ενισχύουν την παραγωγική δυναμική της οικονομίας, δημιουργούν σύγχρονες υποδομές γνώσης και ενσωματώνουν τις αρχές της πράσινης μετάβασης. Μέσα από τη συνεργασία με το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, συμβάλλουμε στην προώθηση επενδύσεων που ενισχύουν τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της χώρας και δημιουργούν διατηρήσιμη αξία.

Η επένδυση στο UNIC Athens ενισχύει την εξωστρέφεια της ελληνικής οικονομίας και συμβάλλει στην ανάπτυξη της ανώτατης εκπαίδευσης ως δυναμικού τομέα της οικονομίας, ενισχύοντας την προσέλκυση ακαδημαϊκής παρουσίας και φοιτητών από το εξωτερικό, με ουσιαστική συμβολή στην οικονομία και στο ανθρώπινο κεφάλαιο και δημιουργώντας νέες προοπτικές ανάπτυξης για την ευρύτερη περιοχή".

Με εξαίρεση τον οίκο Moody’s, ο οποίος κατατάσσει το αξιόχρεο της Ελλάδας στην επενδυτική βαθμίδα, οι αξιολογήσεις των λοιπών οίκων διαμορφώνονται ένα σκαλοπάτι πάνω από την επενδυτική βαθμίδα. Επιπρόσθετα, με εξαίρεση τον οίκο Scope Ratings, ο οποίος αξιολογεί με θετικές προοπτικές την ελληνική οικονομία, οι υπόλοιποι καταγράφουν σταθερές προοπτικές, γεγονός που καθιστά λιγότερο πιθανή την αναβάθμιση του αξιόχρεου της Ελλάδος στην επόμενη αξιολόγησή τους.

Στις αναφορές τους για την ελληνική οικονομία, οι οίκοι πιστοληπτικής αξιολόγησης, πέραν των θετικών εξελίξεων –ιδίως στο δημοσιονομικό πεδίο– επισημαίνουν τα βασικά διαρθρωτικά προβλήματα της οικονομίας, καθώς και τους καθοδικούς κινδύνους που εγκυμονούν για τις μεσομακροπρόθεσμες προοπτικές της.

Δεδομένου ότι η εγχώρια ζήτηση παραμένει ισχυρή μετά την πανδημία, η διεύρυνση της παραγωγικής βάσης, μέσω της ενίσχυσης της διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας, αναδεικνύεται σε βασική προτεραιότητα για την Ελλάδα. Η εξέλιξη αυτή δύναται να συμβάλει τόσο στην επιβράδυνση του επίμονου πληθωρισμού όσο και στη σταδιακή αποκλιμάκωση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Η διεύρυνση της παραγωγικής βάσης με βιώσιμο τρόπο, αυξάνει την πιθανότητα για περαιτέρω αναβαθμίσεις από του οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης του αξιόχρεου της Ελλάδας στο μέλλον.

• Επίμονος πληθωρισμός το 2025, κυρίως λόγω των υπηρεσιών, των μη επεξεργασμένων τροφίμων και της ηλεκτρικής ενέργειας, του φυσικού αερίου, των στερεών καυσίμων και της θερμικής ενέργειας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ), ο πληθωρισμός στην Ελλάδα αποδείχτηκε επίμονος το 2025. Αναλυτικά, η μέση ετήσια μεταβολή του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΕνΔΤΚ) διαμορφώθηκε στο 2,9%, από 3,0% το 2024. Στην Ευρωζώνη καταγράφηκε αποκλιμάκωση στο 2,1%, δηλαδή σε ένα επίπεδο οριακά υψηλότερο του μεσοπρόθεσμου στόχου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), από 2,4% το 2024 (βλ. Διάγραμμα 1.1).

Εντούτοις, μεταξύ των χωρών της ζώνης του ευρώ, παρατηρούνται σημαντικές διαφορές ως προς τα επίπεδα του πληθωρισμού (βλ. Διάγραμμα 1.2). Ειδικότερα, στην Εσθονία οι τιμές αυξήθηκαν με τον ταχύτερο ρυθμό το 2025 (4,8%), και ακολούθησαν (εξαιρουμένων των χωρών της Ιρλανδίας και του Λουξεμβούργου): η Κροατία (4,4%), η Σλοβακία (4,2%), η Λετονία (3,8%), η Αυστρία (3,6%), η Λιθουανία (3,4%), το Βέλγιο (3,0%), η Ολλανδία (3,0%), η Ελλάδα (2,9%), η Ισπανία (2,7%), η Σλοβενία (2,5%), η Μάλτα (2,4%), η Γερμανία (2,3%), η Πορτογαλία (2,2%), η Φιλανδία (1,8%), η Ιταλία (1,7%), η Γαλλία (0,9%) και η Κύπρος (0,8%).

Οι παραπάνω αποκλίσεις, πέραν των παραγόντων όπως είναι το παραγωγικό κενό, δηλαδή η διαφορά του τρέχοντος με το δυνητικό ΑΕΠ, τα μέτρα δημοσιονομικής πολιτικής κάθε χώρας (π.χ. έμμεσοι φόροι) και το επίπεδο του ανταγωνισμού στις διάφορες αγορές προϊόντων και υπηρεσιών, σχετίζονται και με τον βαθμό ευαισθησίας κάθε οικονομίας στις γεωπολιτικές διαταραχές των τελευταίων ετών. Κατά την 6ετία 2020-2025, δηλαδή την περίοδο που περιλαμβάνει την πανδημία και τον εν εξελίξει πόλεμο στην Ουκρανία, οι χώρες της Ευρωζώνης που κατέγραψαν τον υψηλότερο σωρευτικό πληθωρισμό ήταν η Εσθονία (47,1%), η Λιθουανία (42,5%), η Σλοβακία (40,4%) και η Λετονία (39,0%). Οι χώρες της Βαλτικής παρουσιάζουν γεωγραφική εγγύτητα με τη Ρωσία, ενώ η Σλοβακία με την Ουκρανία.

Η διατήρηση ικανοποιητικών ρυθμών μεγέθυνσης καθίσταται αναγκαία έτσι ώστε η ελληνική οικονομία να ανακτήσει σταδιακά τις απώλειες της πολυετούς κρίσης χρέους σε όρους πραγματικού ΑΕΠ (-27,0% στον πυθμένα της κρίσης το 2013). Εξίσου σημαντικό είναι να ενισχυθεί η ανθεκτικότητά της έναντι πιθανών μελλοντικών διεθνών κρίσεων (βελτίωση της διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας και αύξηση της εθνικής αποταμίευσης). Συνεπώς, ο στόχος είναι διττός, δηλαδή, πρώτον διατήρηση της ανάπτυξης, και δεύτερον, ενίσχυση της βιωσιμότητας του υποδείγματος μεγέθυνσης της οικονομίας. Όπως παρουσιάζεται στο Διάγραμμα 1, το πραγματικό ΑΕΠ στην Ελλάδα το γ’ τρίμηνο 2025 ήταν χαμηλότερο από την κορυφή του β’ τριμήνου 2007 κατά 14,8%, ενώ το αντίστοιχο μέγεθος σε τρέχουσες τιμές, ωθούμενο και από τις πληθωριστικές πιέσεις των τελευταίων ετών, ξεπέρασε την κορυφή του γ’ τριμήνου 2008 κατά 3,5%. Ως μέτρο ευημερίας μιας οικονομίας, αν και με αρκετές ατέλειες, πάντα επιλέγεται το πραγματικό ΑΕΠ.

Υπό το πρίσμα της δαπάνης, η ετήσια αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ στην Ελλάδα το γ’ τρίμηνο 2025 προήλθε κυρίως από τις συνιστώσες των επενδύσεων παγίων, των καθαρών εξαγωγών αγαθών και της ιδιωτικής κατανάλωσης και υπό το πρίσμα της παραγωγής, από τους τομείς των κατασκευών, των δημόσιων υπηρεσιών, της βιομηχανίας και των χρηματοπιστωτικών και ασφαλιστικών δραστηριοτήτων (βλ. τις σχετικές αναλύσεις παρακάτω). Τέλος, σε επίπεδο 9μηνου (Ιανουάριος-Σεπτέμβριος 2025), το πραγματικό ΑΕΠ στην Ελλάδα ενισχύθηκε σε ετήσια βάση κατά 2,0%, δηλαδή με έναν ρυθμό ελαφρώς χαμηλότερο από τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (ΕΕπ), του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) και του Πολυετούς Δημοσιονομικού Προγραμματισμού 2026-2029 για την ανάπτυξη στην Ελλάδα το 2025 (2,1%, 2,1% και 2,2% αντίστοιχα).

Η υπεραπόδοση της ελληνικής οικονομίας έναντι της ΕΕ-27 και της Ευρωζώνης συνεχίστηκε το γ’ τρίμηνο 2025, έστω και με ηπιότερο ρυθμό σε σύγκριση με τα προηγούμενα τρίμηνα (βλ. Διάγραμμα 2.1). Στο 9μηνο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2025 ο ετήσιος πραγματικός ρυθμός μεγέθυνσης της Ελλάδας ήταν ο 10^ος υψηλότερος ανάμεσα στις χώρες της ΕΕ-27 και ο 7^ος υψηλότερος ανάμεσα στις χώρες της Ευρωζώνης (βλ. Διάγραμμα 2.2). Στην πρώτη θέση ήταν η Κύπρος με ανάπτυξη 3,5%, και ακολούθησαν: Πολωνία (3,5%), Βουλγαρία (3,4%), Μάλτα (3,2%), Κροατία (3,1%), Ισπανία (3,0%), Δανία (2,8%), Λιθουανία (2,8%), Τσεχία (2,6%), Ελλάδα (2,0%), Πορτογαλία (1,9%), Ολλανδία (1,9%), Σουηδία (1,8%), ΕΕ-27 (1,7%), Λετονία (1,6%), Ευρωζώνη (1,5%), Ρουμανία (1,4%), Βέλγιο (1,0%), Γαλλία (0,8%), Σλοβακία (0,8%), Σλοβενία (0,7%), Αυστρία (0,6%), Ιταλία (0,6%), Εσθονία (0,3%), Φινλανδία (0,3%), Γερμανία (0,3%) και Ουγγαρία (0,2%). Τέλος, θα πρέπει να σημειώσουμε ότι το ποιοτικό χαρακτηριστικό της υπεραπόδοσης της ελληνικής οικονομίας έναντι της ΕΕ-27 και της Ευρωζώνης θα πρέπει να διατηρηθεί για πάρα πολλά χρόνια έτσι ώστε να μειωθεί σε έναν βαθμό η απόσταση που χωρίζει την Ελλάδα σε σύγκριση με την ΕΕ-27 και την Ευρωζώνη σε όρους κατά κεφαλήν ΑΕΠ. Βάσει των στοιχείων του 2024, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ελλάδας σε μονάδες αγοραστικής δύναμης διαμορφώθηκε στο 70% της ΕΕ-27 (από 93% το 2008).

Προσέγγιση δαπάνης στη μέτρηση του ΑΕΠ του γ’ τριμήνου 2025

Η σωρευμένη επίδραση του πληθωρισμού των τελευταίων ετών και η διατήρησή του σε επίπεδα σημαντικά πάνω από τον στόχο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (2,9% τον Νοέμβριο ο εναρμονισμένος δείκτης, έναντι 2,2% στην ΕΖ20) συνέχισε να επιδρά αρνητικά στα διαθέσιμα εισοδήματα και την καταναλωτική εμπιστοσύνη. Παρά ταύτα, η ανάπτυξη στηρίχθηκε σε μεγάλο βαθμό για ένα ακόμη τρίμηνο στην ισχυρή αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης, κατά 2,4% σε ετήσια βάση, η οποία συνεισέφερε 1,7 ποσοστιαίες μονάδες (π.μ.) στον ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ (Διάγραμμα 3(α)).

Τη μεγαλύτερη πάντως ώθηση στο ΑΕΠ του γ’ τριμήνου έδωσε η έντονη ενίσχυση των επενδύσεων παγίων κατά 12,8% ετησίως (+€1,07δις), συνεισφέροντας έτσι 2,1 π.μ. στην ετήσια ανάπτυξη. Το 1/3 της ανόδου αυτής προήλθε από την αύξηση των άλλων κατασκευών (+€353εκ. ή +17,9% σε ετήσια βάση), λόγω και της προόδου του επενδυτικού προγράμματος του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), με τη συνεισφορά της κατασκευής κατοικιών να είναι ελαφρώς μικρότερη (+€339 εκατ. ή +25,4%) και του μεταφορικού εξοπλισμού να βρίσκεται στην 3^η θέση (+€187 εκατ. ή +28,0%).

Ο εξωτερικός τομέας είχε επίσης θετική συνεισφορά στην ετήσια ανάπτυξη (+ 2,4 π.μ.). Η ψαλίδα του ελλείμματος στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών συνέχισε να κλείνει εκατέρωθεν, με τις εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών να αυξάνονται κατά 1,7% σε ετήσια βάση και κατά 0,2% σε τριμηνιαία βάση, και τις εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών να μειώνονται αντίστοιχα κατά 4,0% και 1,6%. Ωστόσο, η μείωση των εισαγωγών αγαθών (-5,0% ετησίως) προήλθε πρωτίστως από τη μείωση των τιμών του πετρελαίου, ενώ οι εισαγωγές των αγαθών πλην πετρελαίου συνέχισαν να αυξάνονται.

Αντίθετα, η μεταβολή των αποθεμάτων και οι λοιπές στατιστικές αποκλίσεις παρέμειναν σε αρνητικό έδαφος από την αρχή του 2025 –έναντι πολύ μεγάλων αυξήσεων το 2024– αφαιρώντας από την ετήσια ανάπτυξη 3,7 π.μ., σχεδόν το διπλάσιο του συνόλου. Η πηγή αυτών των διακυμάνσεων παραμένει απροσδιόριστη, καθώς πρόκειται για ένα υπολειμματικό μέγεθος το οποίο δεν περιλαμβάνει μόνο τη μεταβολή των φυσικών αποθεμάτων αγαθών, αλλά και ημιτελή επενδυτικά έργα (τα οποία μεταπίπτουν στις επενδύσεις παγίων όταν ολοκληρώνονται) αλλά και τυχόν αναντιστοιχίες στις μετρήσεις του ΑΕΠ ως δαπάνη και ως παραγωγή. Σε κάθε περίπτωση, η επιδιωκόμενη επιτάχυνση των έργων του ΤΑΑ, προκειμένου να μην χαθούν πόροι λόγω της λήξης του προγράμματος το 2026, αναμένεται να παρέχει στήριξη στις επενδύσεις τα επόμενα τρίμηνα.

Όπως φαίνεται στο Διάγραμμα 3(β), η ιδιωτική κατανάλωση παραμένει η ατμομηχανή της οικονομικής μεγέθυνσης και το 2025 βάσει των μέχρι στιγμής στοιχείων, συμβάλλοντας σχεδόν τις 1,8 π.μ. από 2,0 π.μ. της ετήσιας αύξησης του ΑΕΠ. Αυτό δεν είναι συγκυριακό φαινόμενο: Από το ξέσπασμα της κρίσης χρέους και μετά, η Ελλάδα είναι σταθερά η χώρα με την υψηλότερη δαπάνη για κατανάλωση στην ΕΕ27 αναλογικά με το μέγεθος της οικονομίας της, με το σχετικό μερίδιο να κυμαίνεται μεταξύ 67% και 71% του ΑΕΠ (69,2% το ενιάμηνο 2025, Διάγραμμα 4). Θετικό είναι πάντως ότι οι καθαρές εξαγωγές σημείωσαν δυναμική ανάκαμψη στο ενιάμηνο του 2025, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη συμβολή τους στην αύξηση του ΑΕΠ ενιαμήνου (+1,1 π.μ.) από το 2012, με εξαίρεση το «πανδημικό» έτος 2020. Ενθαρρυντική είναι και ανάκαμψη των επενδύσεων (+1,1 π.μ.), η οποία όμως θα πρέπει να ισχυροποιηθεί και να διατηρηθεί για να έχει θετικό αποτύπωμα στην παραγωγικότητα και τα εισοδήματα μεσοπρόθεσμα.

Πράγματι, στη γενικότερη εικόνα, η παρατηρηθείσα σημαντική ενίσχυση των επενδυτικών δαπανών την τελευταία πενταετία, στο 16% του ΑΕΠ το 2024 από τον πυθμένα του 11% το 2019, είναι μια πολύ θετική εξέλιξη. Σημαντική συμβολή στην αύξηση αυτή είχαν οι ευρωπαϊκοί επενδυτικοί πόροι, ειδικότερα μέσω του ΤΑΑ αλλά και του ΕΣΠΑ. Η τάση αυτή συνεχίζεται, αν και με φθίνοντα ρυθμό, με τις επενδύσεις να αυξάνονται στο 16,2% του ΑΕΠ το ενιάμηνο του 2025 από το 15,9% την αντίστοιχη περίοδο του 2024.

Αυτό όμως δεν θα πρέπει να αποτελεί λόγο για εφησυχασμό, ιδίως εν όψει της ολοκλήρωσης των επενδύσεων του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Aνθεκτικότητας μέσα στο 2026. Η Ελλάδα παραμένει η χώρα της ΕΕ27 με το δεύτερο χαμηλότερο μερίδιο του ΑΕΠ που κατευθύνεται σε επενδύσεις, υπολειπόμενη σημαντικά του αντίστοιχου της ΕΖ20 (21,2% το ενιάμηνο 2025) και της ΕΕ27 (21,3%). Καθώς το κεφάλαιο ανά εργαζόμενο αποτελεί έναν από τους καθοριστικούς παράγοντες της παραγωγικότητας της εργασίας, καθίσταται πρόδηλη η σημασία της περαιτέρω ενίσχυσης των επενδύσεων. Το πλήγμα που επέφερε στο φυσικό κεφάλαιο της οικονομίας –τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά– μία δεκαετία κρίσεων και υποεπένδυσης, δεν έχει ακόμα επουλωθεί. Η συνακόλουθη μείωση της παραγωγικότητας κατά την περίοδο αυτή (από επίπεδα που ήδη υπολείπονταν των αντίστοιχων ευρωπαϊκών), σε συνδυασμό με το μη ισορροπημένο, στρεβλό και άκαμπτο μοντέλο βάσει του οποίου λειτουργεί η ελληνική οικονομία, έχουν διατηρήσει τη διεθνή ανταγωνιστικότητά της σε χαμηλά επίπεδα σε σχέση με τους ευρωπαίους εταίρους. Τα οφέλη που προήλθαν από τα προγράμματα προσαρμογής και τα οποία αφορούσαν κυρίως μείωση του κόστους παρά βελτίωση της παραγωγικότητας και ανταγωνιστικότητας από διαρθρωτική βάση, έχουν αρχίσει να υφίστανται πιέσεις. Αυτό αντανακλάται στο έλλειμμα του ισοζυγίου αγαθών, το οποίο σταθερά μεταφέρει ένα σημαντικό τμήμα του εισοδήματος που παράγεται στη χώρα στο εξωτερικό, μειώνοντας έτσι το ελληνικό ΑΕΠ. Στο ενιάμηνο του 2025 η αξία του ελλείμματος αυτού υπολογίζεται στα €25 δισεκ., ποσό που αντιστοιχεί στο 13,5% του ΑΕΠ.

Συνεπώς η αύξηση της συμμετοχής των επενδύσεων στο ΑΕΠ σε ποσοστά υψηλότερα από τα αντίστοιχα της ΕΕ27 και της ΕΖ20 αποτελεί προϋπόθεση για την αύξηση της ανταγωνιστικότητας και της παραγωγικότητας και την επίτευξη της σύγκλισης των πραγματικών εισοδημάτων.

Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία (ΑΠΑ): Η συμβολή των κλάδων και οι παράγοντες που διαμόρφωσαν την ανάπτυξη το γ’ τρίμηνο 2025

Σύμφωνα με τα εποχικά διορθωμένα στοιχεία των τριμηνιαίων εθνικών λογαριασμών της ΕΛΣΤΑΤ, η κλαδική διάρθρωση της οικονομικής δραστηριότητας το τρίτο τρίμηνο του 2025 αναδεικνύει σημαντική διαφοροποίηση μεταξύ κλάδων ως προς τη συμβολή τους στην αύξηση της Ακαθάριστης Προστιθέμενης Αξίας (ΑΠΑ).

Η σημαντικότερη ώθηση προήλθε από τις κατασκευές, όπου η παραγωγή αυξήθηκε κατά 25,6% YoY. Παρά το σχετικά χαμηλό βάρος τους (2,7%), η πολύ υψηλή μεταβολή οδήγησε σε συνεισφορά 0,69 π.μ. στην συνολική ΑΠΑ. Η επίδοση αυτή ευθυγραμμίζεται με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για την οικοδομική δραστηριότητα, καθώς τον Αύγουστο 2025 οι εκδοθείσες άδειες αυξήθηκαν κατά 7,8% και ο όγκος κατά 13,3% σε ετήσια βάση, μετά και την προσωρινή επιβράδυνση των αρχών του έτους λόγω της εκκρεμότητας στο ΣτΕ για το επιτρεπόμενο ύψος κτηρίων. Η ανάκαμψη που ακολούθησε αποδίδεται και στην πρόοδο των δημοσίων και ιδιωτικών επενδύσεων μέσω του ΤΑΑ.

Θετική παραμένει η εικόνα στον κλάδο της δημόσιας διοίκησης και άμυνας, υποχρεωτικής κοινωνικής ασφάλισης, εκπαίδευσης και των δραστηριοτήτων σχετικών με την ανθρώπινη υγεία και την κοινωνική μέριμνα. Η αύξηση εδώ ήταν 6,7% YoY και αντιστοιχεί στο 15,9% της ΑΠΑ και συνεισέφερε σε αυτή 0,47 π.μ. Η δυναμική αυτή συνδέεται με την αυξημένη δημόσια κατανάλωση, όπως αποτυπώνεται στους τριμηνιαίους εθνικούς λογαριασμούς, αλλά και με τη διεύρυνση της ιδιωτικής παροχής υπηρεσιών. Ενδεικτικά, ο σχετικός επιχειρηματικός κλάδος κατέγραψε τον Ιούλιο 2025 την υψηλότερη ετήσια αύξηση κύκλου εργασιών μεταξύ όλων των τομέων (+19,2% YoY), σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ.

Οι χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες οι οποίες ενισχύθηκαν κατά 5,9% YoY, αντιπροσωπεύουν το 5,1% της ΑΠΑ και πρόσθεσαν 0,30 π.μ. Η θετική επίδοση αντανακλά τη βελτίωση των μεγεθών του τραπεζικού συστήματος, όπως καταγράφεται στα στοιχεία της ΤτΕ για το α’ εξάμηνο 2025, με τα καθαρά κέρδη να αυξάνονται σε €2,5 δισεκ., υποστηριζόμενα από υψηλότερα έσοδα από προμήθειες, σταθερά έσοδα από τόκους και περαιτέρω μείωση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων.

Ο κλάδος της ενημέρωσης και επικοινωνίας αυξήθηκε κατά 3,3% YoY, έχει βάρος 4,6% και συνεισέφερε 0,15 π.μ. Η επίδοση αυτή αντανακλά τον κύκλο εργασιών του κλάδου που αυξήθηκε τον Ιούλιο κατά 9,7% YoY, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ.

Η γεωργία, η δασοκομία και η αλιεία αυξήθηκαν κατά 3,1% YoY, αποτελούν το 3,7% της ΑΠΑ και συνέβαλαν 0,11 π.μ. Η εικόνα αυτή συνάδει με την άνοδο στις σχετικές επιχειρηματικές δραστηριότητες, όπου τον Ιούλιο 2025 ο κύκλος εργασιών αυξήθηκε κατά 2,7% YoY και τον Ιούνιο κατά 15,1% YoY.

Ανάλογη δυναμική καταγράφεται στον κλάδο τεχνών, διασκέδασης και ψυχαγωγίας, με αύξηση 2,5% YoY, βάρος 3,7% και συνεισφορά 0,09 π.μ. Ο κύκλος εργασιών αυξήθηκε κατά 7,7% YoY τον Ιούλιο 2025, αντανακλώντας την ενισχυμένη ζήτηση λόγω τουρισμού και εγχώριας κατανάλωσης.

Ο ευρύτερος δευτερογενής τομέας («Ορυχεία και λατομεία, μεταποίηση, ενέργεια, παροχή νερού, επεξεργασία λυμάτων, διαχείριση αποβλήτων και εξυγίανση») παρουσίασε άνοδο 1,7% YoY, αντιστοιχεί στο 15,8% της ΑΠΑ και συνέβαλε κατά 0,26 π.μ. Η επίδοση αυτή συνδέεται με τη σταθεροποίηση της μεταποιητικής δραστηριότητας – όπου ο κύκλος εργασιών αυξήθηκε κατά 0,6% YoY τον Ιούλιο – αλλά και με τη μείωση του ενεργειακού κόστους, όπως αποτυπώνεται στη σημαντική πτώση του κύκλου εργασιών στον κλάδο παροχής ηλεκτρικής ενέργειας (-14,3% YoY).

Η διαχείριση ακίνητης περιουσίας κατέγραψε οριακή αύξηση (+0,5% YoY), αντανακλώντας ηπιότερη δραστηριότητα στην αγορά ακινήτων. Η εξέλιξη αυτή συμπίπτει με την αποκλιμάκωση του ρυθμού αύξησης των τιμών κατοικιών, σύμφωνα με την ΤτΕ, ένδειξη μειωμένης δυναμικής στον κλάδο.

Ποσοστό ανεργίας και απασχόληση το γ’ τρίμηνο 2025

Το γ’ τρίμηνο. 2025 το μη εποχικά προσαρμοσμένο ποσοστό ανεργίας κατήλθε στο 8,2% από 9,0% το γ’ τρίμηνο. 2024 με τον αριθμό των ανέργων να περιορίζεται κατά 35,2 χιλ. άτομα (στους 393,2 χιλ.) και των απασχολουμένων να αυξάνει κατά 79,0 χιλ. (στους 4.402,9 χιλ.), αλλά υπολείπεται κατά 236,7 χιλ. από το μέγιστο αριθμό τους το γ’ τρίμηνο. 2008 (4.639,6 χιλ.). Η αύξηση της απασχόλησης συνοδεύτηκε και από αύξηση των συνολικών αμοιβών της εξαρτημένης εργασίας. Ως προς αυτό σημειώνεται ότι το γ’ τρίμηνο. 2025 το ΑΕΠ με βάση την προσέγγιση του εισοδήματος παρουσιάζει ετήσια αύξηση €3,1 δισεκ. (στα €62,5 δισεκ.), με τη μισή αύξηση (€1,53 δισεκ.) να προέρχεται από την άνοδο των αμοιβών εξαρτημένης εργασίας. Τη μεγαλύτερη συνεισφορά στην άνοδο των αμοιβών έχουν οι κλάδοι Χονδρικού-Λιανικού εμπορίου-Μεταφοράς-Αποθήκευσης-Τουρισμού (+€502 εκατ.), Δημόσιας διοίκησης-Άμυνας-Κοινωνικής ασφάλισης-Εκπαίδευσης-Υγείας-Κοινωνικής μέριμνας (+236 εκατ.) και Επαγγελματικών-Επιστημονικών-Τεχνικών-Διοικητικών-Υποστηρικτικών δραστηριοτήτων (+€219 εκατ.).

Με βάση το φύλο, τόσο στους άνδρες (6,2% από 7,0%, -0,8 π.μ.) όσο και στις γυναίκες (10,6% από 11,5%, -0,9 π.μ.) το ποσοστό ανεργίας παρουσιάζεται μειωμένο, ωστόσο το ποσοστό συμμετοχής στην αγορά εργασίας των γυναικών καθώς και των νέων ηλικίας 20-24 ετών (46,0% και 51,2% αντίστοιχα) παραμένουν χαμηλότερα από το εθνικό ποσοστό (53,3%). Ο αριθμός των μακροχρόνια ανέργων που από το δ’ τρίμηνο 2023 βρίσκεται κάτω από τους 300,0 χιλ., περιορίστηκε περαιτέρω σε ετήσια βάση το γ’ τρίμηνο 2025 κατά 11,2 χιλ. (στους 230,8 χιλ.) αλλά το ποσοστό μακροχρόνιας ανεργίας αυξήθηκε στο 58,7% από 56,5% ένα έτος νωρίτερα. Με βάση το επίπεδο εκπαίδευσης το χαμηλότερο ποσοστό ανεργίας εντοπίζεται στους κατόχους Διδακτορικού/Μεταπτυχιακού (5,1% από 7,5%) και το υψηλότερο σε άτομα που παρακολούθησαν μερικές τάξεις Δημοτικού/Δεν πήγαν καθόλου σχολείο (16,8% από 20,0%). Σημειώνεται πως σε τρεις κατηγορίες (πτυχίο ανώτατων σχολών, απολυτήριο Γυμνασίου, απολυτήριο Δημοτικού) το ποσοστό ανεργίας αυξήθηκε (στο 7,6%, 9,7% και 12,4%, αντίστοιχα) και στις υπόλοιπες τέσσερις μειώθηκε.

Σε εννέα περιφέρειες (Α. Μακεδονία-Θράκη, Κ. Μακεδονία, Ήπειρος, Θεσσαλία, Ι. Νησιά, Αττική, Β. Αιγαίο, Ν. Αιγαίο, Κρήτη) η ανεργία μειώθηκε και στις υπόλοιπες τέσσερις αυξήθηκε, με το υψηλότερο ποσοστό να παρουσιάζεται στη Δυτική Μακεδονία (16,5%) και το χαμηλότερο στο Νότιο Αιγαίο (1,9%). Η ισχυρότερη πτώση του εντοπίζεται στα Ιόνια Νησιά (-4,5 π.μ., στο 2,7%) και τη Θεσσαλία (-4,3 π.μ., στο 5,5%) και η μεγαλύτερη άνοδος στη Δυτική Μακεδονία (+5,4 π.μ.). Σημειώνεται ότι σε πέντε περιφέρειες (Θεσσαλία, Ι. Νησιά, Β. Αιγαίο, Ν. Αιγαίο, Κρήτη) το ποσοστό ανεργίας είναι χαμηλότερο από το εθνικό ποσοστό (8,2%). Η άνοδος της απασχόλησης στο σύνολο της χώρας το γ’ τρίμηνο 2025 προήλθε κυρίως από τους κλάδους των Επαγγελματικών-Επιστημονικών-Τεχνικών δραστηριοτήτων (+42,2 χιλ. στους 318,3 χιλ.), Χονδρικού-Λιανικού εμπορίου (+36,5 χιλ. στους 763,5 χιλ.), Δραστηριοτήτων υπηρεσιών παροχής καταλύματος και εστίασης (+23,8 χιλ. στους 475,2 χιλ.), ενώ σημαντική μείωση της απασχόλησης σημειώθηκε στον πρωτογενή τομέα (-83,2 χιλ. στους 385,0 χιλ.).

Παραγωγικότητα της εργασίας

Βάσει των εποχικά διορθωμένων στοιχείων των εθνικών λογαριασμών, το πραγματικό ΑΕΠ ανά απασχολούμενο, δηλαδή η παραγωγικότητα της εργασίας σε όρους απασχολούμενων ατόμων, σημείωσε αύξηση το γ’ τρίμηνο 2025 κατά 0,3% σε τριμηνιαία βάση και κατά 1,0% σε ετήσια βάση. Την ίδια περίοδο, το πραγματικό ΑΕΠ ανά ώρα εργασίας, δηλαδή η παραγωγικότητα της εργασίας σε όρους ωρών εργασίας, ενισχύθηκε κατά 2,2% σε τριμηνιαία βάση και κατά 2,5% σε ετήσια βάση. Στο 9μηνο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2025, το πραγματικό ΑΕΠ ανά απασχολούμενο κατέγραψε ετήσια αύξηση κατά 1,2% και το πραγματικό ΑΕΠ ανά ώρα εργασίας κινήθηκε ανοδικά κατά 3,1%. Δεδομένων των τρεχουσών αρνητικών δημογραφικών τάσεων της Ελλάδας και των περιορισμών σε ό,τι αφορά την περαιτέρω μείωση του ποσοστού ανεργίας και την αύξηση του ποσοστού συμμετοχής του πληθυσμού στο εργατικό δυναμικό, η ενίσχυση της παραγωγικότητας της εργασίας (μεταρρυθμίσεις και παραγωγικές επενδύσεις) καθίσταται επιβεβλημένη έτσι ώστε η ελληνική οικονομία να συνεχίσει να αναπτύσσεται με ικανοποιητικούς ρυθμούς και τα επόμενα χρόνια. Όπως παρουσιάζεται στο Διάγραμμα 6, το πραγματικό ΑΕΠ ανά απασχολούμενο στην Ελλάδα το γ’ τρίμηνο 2025 ήταν χαμηλότερο από την κορυφή του β’ τριμήνου 2007 κατά 21,7% (κατά 15,0% σε όρους ωρών εργασίας).

Συμπεράσματα

Συμπερασματικά, η ελληνική οικονομία συνεχίζεται να υπεραποδίδει σε όρους ανάπτυξης από την λοιπή Ευρωζώνη, έστω και ηπιότερα σε σχέση με παρελθόντα τρίμηνα. Η ανάπτυξη εξακολουθεί να στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στην ιδιωτική κατανάλωση, γεγονός που παρεμποδίζει την αύξηση του ποσοστού αποταμίευσης και άρα τη διαθεσιμότητα πόρων για επενδύσεις. Παρά ταύτα, σε αυτό το τρίμηνο αντλούνται συνεισφορές και από τις επενδύσεις, που ωφελούνται από την πρόοδο της υλοποίησης του ΤΑΑ. Αν και αυτό επιτρέπει την επίτευξη ρυθμού ανάπτυξης πέριξ του 2% για το σύνολο του έτους, τονίζει ωστόσο την ανάγκη βελτιστοποίησης της διάθεσης αυτών των πόρων σε χρήσεις που τονώνουν τον σχηματισμό κεφαλαίου, την παραγωγική και τεχνολογική ανασυγκρότηση της χώρας. Επιπλέον, είναι σημαντικό να επιταχυνθούν οι μεταρρυθμιστικές πρωτοβουλίες που θα επιτρέψουν τη συνέχιση υγιών ρυθμών ανάπτυξης και μετά τη λήξη του ΤΑΑ.

Την Παρασκευή 6 Ιουνίου 2025, η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) είναι προγραμματισμένο να ανακοινώσει τους εθνικούς λογαριασμούς του α’ τριμήνου 2025. Το δ’ τρίμηνο 2024, ο πραγματικός ρυθμός μεγέθυνσης στην Ελλάδα διατηρήθηκε σε σχετικά υψηλά επίπεδα, υπεραποδίδοντας έναντι της Ευρωζώνης. Αναλυτικά, το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ), στηριζόμενο στην εγχώρια ζήτηση και τις εξαγωγές, ενισχύθηκε κατά 0,9% και 2,6% σε τριμηνιαία και σε ετήσια βάση αντίστοιχα (0,2% και 1,2% αντίστοιχα στην Ευρωζώνη). 1 Στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού Focus Economics (Ιουν-25), η μέση εκτίμηση της αγοράς (consensus forecast) για την ανάπτυξη στην Ελλάδα το α’ τρίμηνο 2025 διαμορφώθηκε στο 0,2% και 2,8% σε τριμηνιαία και σε ετήσια βάση αντίστοιχα.

Οι βασικοί δείκτες υψηλής συχνότητας της ελληνικής οικονομίας το α’ τρίμηνο 2025

1ον, ο δείκτης παραγωγής στη μεταποίηση κινήθηκε ανοδικά κατά 0,6% σε τριμηνιαία βάση (QoQ) και 1,0% σε ετήσια (YoY), μετά από οριακή υποχώρηση το δ’ τρίμηνο 2024. Το ίδιο ισχύει και για τον δείκτη παραγωγής στο σύνολο της βιομηχανίας, ο οποίος αυξήθηκε κατά 0,9% QoQ και 2,8% YoY. Παρά τις αλλεπάλληλες κρίσεις στη διεθνή οικονομία τα τελευταία χρόνια – όπως η ενεργειακή κρίση και οι γεωπολιτικές εντάσεις – ο τομέας της μεταποίησης στην Ελλάδα επέδειξε ανθεκτικότητα, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής και της απασχόλησης.

2ον, ο δείκτης παραγωγής στις υπηρεσίες (πλην εμπορίου), ενός τομέα με σημαντική συνεισφορά στο ΑΕΠ, αυξήθηκε οριακά κατά 0,2% σε τριμηνιαία βάση, έναντι συρρίκνωσης -0,7% το δ’ τρίμηνο 2024. Σε ετήσια βάση, ενισχύθηκε κατά 5,4%, σε σχέση με 2,4% το προηγούμενο τρίμηνο, επηρεασμένος και από το αποτέλεσμα βάσης.

3ον, ο αριθμός των απασχολούμενων στην οικονομία παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητος συγκριτικά με το δ’ τρίμηνο 2024, ενώ αυξήθηκε κατά 1,1% σε σχέση με το ίδιο τρίμηνο του προηγούμενου έτους (έναντι 2,2% το δ’ τρίμηνο 2024). Η αύξηση της απασχόλησης παρουσίασε επιβράδυνση το α’ τρίμηνο του 2025.

4ον, ο δείκτης όγκου λιανικού εμπορίου – δηλαδή η αξία των πωλήσεων σε σταθερές τιμές – αυξήθηκε κατά 2,0% QoQ και 3,0% YoY, από 0,0% QoQ και -1,8% YoY το δ’ τρίμηνο 2024. Μετά την πανδημία, ο δείκτης ακολούθησε πτωτική πορεία εξαιτίας των πληθωριστικών πιέσεων στο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, αλλά πλέον δείχνει σημάδια ανάκαμψης.

5ον, οι εξαγωγές εμπορευμάτων (χωρίς πετρελαιοειδή και πλοία) αυξήθηκαν κατά 7,8% σε ετήσια βάση, ενώ οι εισαγωγές αυξήθηκαν με ηπιότερο ρυθμό 4,1%. Το εμπορικό έλλειμμα, με βάση αυτά τα στοιχεία, παρουσίασε οριακή βελτίωση. Αντιθέτως, στις υπηρεσίες (στοιχεία ΤτΕ), οι εξαγωγές μειώθηκαν κατά -1,9% λόγω της χαμηλής επίδοσης των μεταφορών, ενώ οι εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 3,6%, μειώνοντας έτσι το πλεόνασμα των υπηρεσιών.

6ον, ο δείκτης οικονομικού κλίματος αυξήθηκε τόσο σε τριμηνιαία όσο και σε ετήσια βάση. Βρέθηκε στις 107,6 μονάδες, υπεράνω του μακροχρόνιου μέσου όρου (100) και του αντίστοιχου δείκτη της Ευρωζώνης (94,8). Η βελτίωση αποδίδεται κυρίως στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης στη βιομηχανία και τις κατασκευές.

7ον, ο δείκτης PMI μεταποίησης (υπευθύνων προμηθειών) συνέχισε για 9ο συνεχόμενο τρίμηνο να κινείται πάνω από τις 50 μονάδες – όριο που υποδηλώνει βελτίωση των λειτουργικών συνθηκών στον τομέα της μεταποίησης. Συγκεκριμένα, διαμορφώθηκε στις 53,5 μονάδες, από 51,8 το προηγούμενο τρίμηνο, ξεπερνώντας αισθητά τον μέσο όρο της Ευρωζώνης (47,6).

8ον, ο ετήσιος πληθωρισμός βάσει του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΕνΔΤΚ) ανήλθε στο 3,1%, από 3,0% το δ’ τρίμηνο 2024 και 3,2% το α’ τρίμηνο 2024. Όπως έχει σημειωθεί και σε προηγούμενα δελτία, η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού στην Ελλάδα επιβραδύνεται λόγω της επίμονης αύξησης τιμών στον τομέα των υπηρεσιών.

Ποια ήταν η συνεισφορά των επί μέρους ομάδων αγαθών και υπηρεσιών στην ετήσια αύξηση του γενικού επιπέδου των τιμών στην Ελλάδα τον Δεκ-24; Η ομάδα των ξενοδοχείων-καφέ-εστιατορίων συνεισέφερε 1,2 ποσοστιαίες μονάδες και ακολούθησαν: οι μεταφορές (0,5), η στέγαση, νερό, ηλεκτρικό, αέριο και άλλα καύσιμα (0,4), η ένδυση και υπόδηση (0,3), η υγεία (0,2), η αναψυχή-πολιτιστικές-δραστηριότητες (0,2), τα άλλα αγαθά και υπηρεσίες (0,1), οι επικοινωνίες (0,1), η εκπαίδευση (0,1), τα αλκοολούχα ποτά και καπνός (0,1), τα διαρκή αγαθά-είδη νοικοκυριού και υπηρεσίες (0,0) και η διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά (-0,1). Αξίζει να σημειωθεί ότι πληθωρισμός στην κατηγορία της διατροφής και μη αλκοολούχων ποτών διαμορφώθηκε σε αρνητικό έδαφος τον Δεκ-24 (-0,5%) για πρώτη φορά από τον Μαϊ-21.

Για το σύνολο του έτους 2024 ο πληθωρισμός στην Ελλάδα αποκλιμακώθηκε στο 3,0% (2,4% στην Ευρωζώνη), από 4,2% το 2023 (5,4% στην Ευρωζώνη), παραμένοντας ωστόσο υψηλότερος από τον στόχο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ). Αυτό που χαρακτηρίζεται ως «ακρίβεια» στην καθημερινότητα των πολιτών δεν αποτυπώνεται στον πληθωρισμό ενός έτους αλλά στη σωρευτική άνοδο του επιπέδου των τιμών των τελευταίων ετών. Όπως παρουσιάζεται στο Σχήμα 1.2, η συνολική αύξηση του ΕνΔΤΚ στην Ελλάδα τα 5 τελευταία χρόνια ανέρχεται σε 16,4%, έναντι 20,3% στην Ευρωζώνη.[1] Στις επί μέρους ομάδες αγαθών και υπηρεσιών η υψηλότερη σωρευτική αύξηση καταγράφεται στη διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά με 32,5% και ακολουθούν: ξενοδοχεία-καφέ-εστιατόρια (20,7%), στέγαση, νερό, ηλεκτρικό, αέριο και άλλα καύσιμα (17,2%), ένδυση και υπόδηση (15,9%), μεταφορές (13,5%), διαρκή αγαθά-είδη νοικοκυριού και υπηρεσίες (11,9%), υγεία (10,5%), εκπαίδευση (8,2%), αναψυχή-πολιτιστικές δραστηριότητες (6,4%), άλλα αγαθά και υπηρεσίες (5,6%), αλκοολούχα ποτά και καπνός (3,8%) και επικοινωνίες (-8,7%). Οι υψηλές τιμές των τροφίμων πλήττουν περισσότερο τα νοικοκυριά που βρίσκονται στα χαμηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια καθότι για αυτά τα νοικοκυριά η βαρύτητα που έχουν τα τρόφιμα στο «καλάθι» τους είναι αναλογικά μεγαλύτερη.

Οι επιπτώσεις της σωρευτικής αύξησης των τιμών στην αγοραστική δύναμη του εισοδήματος των πολιτών που προέρχεται από εξαρτημένη εργασία (dependent employment) αντισταθμίζονται σε έναν βαθμό από την αύξηση των αμοιβών ανά απασχολούμενο. Σύμφωνα με τη μηνιαία έρευνα εργατικού δυναμικού της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ), το μέσο μηνιαίο ποσοστό ανεργίας στην Ελλάδα το 11μηνο Ιαν-Νοε-24 μειώθηκε στο 10,1% του εργατικού δυναμικού (τελευταία παρατήρηση στο 9,6% τον Νοε-24), από 11,1% το αντίστοιχο διάστημα πέρυσι. Την ίδια περίοδο, η μέση ετήσια αύξηση της απασχόλησης επιταχύνθηκε στο 1,9%, από 1,3% την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι. Βάσει των στοιχείων των εθνικών λογαριασμών, οι πραγματικές αμοιβές ανά απασχολούμενο (σε σχέση εξαρτημένης εργασίας και όχι οι αυτοαπασχολούμενοι) κινήθηκαν ανοδικά το 2024 για πρώτη φορά μετά από δύο έτη συρρίκνωσης. Αν και δεν έχουν ανακοινωθεί τα στοιχεία για το σύνολο του έτους 2024, οι ονομαστικές αμοιβές ανά απασχολούμενο το 9μηνο Ιαν-Σεπ-24 ήταν ενισχυμένες σε ετήσια βάση κατά 7,6%, υπερβαίνοντας κατά πολύ τον πληθωρισμό. Εντούτοις, για το σύνολο της 5ετίας 2020-2024 οι ονομαστικές αμοιβές ανά απασχολούμενο καταγράφουν σωρευτική αύξηση 13,2%, δηλαδή άνοδο που δεν ξεπερνά την αντίστοιχη του γενικού επιπέδου των τιμών (16,1% το 9μηνο Ιαν-Σεπ-24 σε σύγκριση με το 9μηνο Ιαν-Σεπ-19). Συνεπώς, η ισχυρή αύξηση των ονομαστικών αμοιβών ανά απασχολούμενο και η επιβράδυνση του πληθωρισμού το 2024 οδήγησαν σε αύξηση των πραγματικών αμοιβών ανά απασχολούμενο για πρώτη φορά μετά από μια 2ετία μείωσης. Παρά ταύτα, οι πραγματικές αμοιβές ανά απασχολούμενο παρέμειναν ελαφρά χαμηλότερες σε σύγκριση με τα προ πανδημίας επίπεδα (2019).

Ωστόσο η ενίσχυση της οικονομίας και οι επιδοματικές πολιτικές επιβραδύνουν τη χαλάρωση νομισματικής πολιτικής. Η Ελληνική οικονομία επέδειξε ανθεκτικότητα σημείωσε ο κ. Ζανιάς τρέχοντας το 2023 πιο γρήγορα από την Ευρωζώνη με πραγματικό ρυθμό 2% έναντι 0,4% της Ευρωζώνης.

Η άνοδος των ονομαστικών μισθών, οι πόροι RRF, ο τουρισμός και τα μέτρα από την κυβέρνηση βοήθησαν στην ανάπτυξη. Το 2023 ήταν ικανοποιητικά τα πρωτογενή πλεονάσματα

Μειώθηκε 25% δημόσιο χρέος και βελτιώθηκε ο πληθωρισμός κατά 2,3% τον Ιούνιο.

Η ανεργία επιμένει σε μια περίοδο που υπάρχει δυσκολία εύρεσης προσωπικού. Με αυτές τις εξελίξεις το spread στο δεκαετές ομόλογο είναι100 μονάδες βάσης πάνω από το γερμανικό ομόλογο με αποτέλεσμα η χώρα να δανείζεται με καλύτερα επιτόκια έναντι της Ιταλίας.. Οι ευρωπαϊκοί πόροι θα έχουν αυξημένη συμβολή την επόμενη τριετία όπου θα σημειωθεί αντιστροφή της νομισματικής πολιτικής από την ΕΚΤ . Δεν αναμένεται να είναι γρήγορη η αποκλιμάκωση. Τα καλά νέα συμβαδίζουν με διαρθρωτικά προβλήματα. Σε αυτά είναι ο πρωταθλητισμός σε κατανάλωση και οι περιορισμένες επενδύσεις. Η αναμενόμενη αύξηση των επενδύσεων στο ΑΕΠ θα λειτουργήσει αρνητικά στο έλλειμμα γιατί πολλά προϊόντα εισάγονται.

Πιθανή επιμονή πληθωρισμού, γεωπολιτικοί κίνδυνοι θα συνεχίσουν να ταλανίζουν το τοπίο. Καλές επιδόσεις σημειώθηκαν στην Κύπρο και τη Βουλγαρία. Τα δημόσια οικονομικά παραμένουν σε καλή κατάσταση. Το πρόβλημα του πληθωρισμού στη Βουλγαρία βελτιώνεται και θα ενταχθεί στην Ευρωζώνη. Οι ελληνικές τράπεζες είναι σε καλή θέση για να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις με επιτυχία σημείωσε ο Γιώργος Ζανιάς.

Η εξυγίανση των ισολογισμών ολοκληρώνεται. Σε όρους κεφαλαίων οι τράπεζες διαθέτουν το μέσο όρο των ευρωπαίων τραπεζών. Τα κέρδη τους ήταν 3,4 δισ. κέρδη το 2023 που αποτελούν πηγή κεφαλαίων. Θα καταβάλουν μέρισμα 875 εκατ. ευρώ. Οι ελληνικές τράπεζες υπερέχουν και σε άλλους δείκτες. Ο κ. Ζανιάς μίλησε για την μακρόχρονη πολιτική βιωσιμότητας της τράπεζας η οποία στηρίζει πολιτικές ESG και πράσινης ανάπτυξης.

Η συνολική ζήτηση να φτάσει πάνω από 1,4 δισεκατομμύρια ευρώ, δηλαδή η έκδοση υπερκαλύφθηκε πάνω από 2 φορές. Αυτό έδωσε την δυνατότητα στην Eurobank να αυξήσει το αρχικό ποσό έκδοσης από τα 500 εκατομμύρια ευρώ στα  650 εκατομμύρια ευρώ και να μειώσει την απόδοση του ομολόγου από 5,25% που ήταν η αρχική ενδεικτική προσφορά σε 5% ετησίως.

Το ομόλογο έχει ημερομηνία λήξης στις 30 Απριλίου 2031, με δυνατότητα ανάκλησης στις 30 Απριλίου 2030 (7NC6), και ετήσιο τοκομερίδιο 4,875%.

Στην κατανομή, οι ξένοι επενδυτές αντιπροσωπεύουν περίπου το 80% της έκδοσης με σημαντική συμμετοχή από το Ηνωμένο Βασίλειο και Ιρλανδία (25%), Ιταλία (14%), Γαλλία (12%) και Γερμανία (6%).

Η ανακοίνωση της τράπεζας

Η «Eurobank Ergasias Υπηρεσιών και Συμμετοχών Ανώνυμη Εταιρεία» (Eurobank Holdings) ανακοινώνει ότι η θυγατρική της εταιρεία «Τράπεζα Eurobank Ανώνυμη Εταιρεία» (η «Τράπεζα» ή «Eurobank») ολοκλήρωσε με επιτυχία έκδοση ομολόγου υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας (senior preferred), ύψους 650 εκατομμυρίων ευρώ.

Το ομόλογο έχει ημερομηνία λήξης στις 30 Απριλίου 2031, με δυνατότητα ανάκλησης στις 30 Απριλίου 2030 (7NC6), και ετήσιο τοκομερίδιο 4,875%. Η ημερομηνία διακανονισμού είναι στις 30 Απριλίου 2024 και τα ομόλογα θα διαπραγματεύονται στο Χρηματιστήριο του Λουξεμβούργου (στην αγορά Euro MTF).

Η εμπιστοσύνη των επενδυτών στη φερεγγυότητα της Eurobank αποδεικνύεται από την ισχυρή συμμετοχή τους στην έκδοση, που είχε σαν αποτέλεσμα η συνολική ζήτηση να φτάσει πάνω από 1,4 δισεκατομμύρια ευρώ, δηλαδή η έκδοση υπερκαλύφθηκε πάνω από 2 φορές. Αυτό έδωσε την δυνατότητα στην Eurobank να αυξήσει το αρχικό ποσό έκδοσης από τα 500 εκατομμύρια ευρώ στα  650 εκατομμύρια ευρώ και να μειώσει την απόδοση του ομολόγου από 5,25% που ήταν η αρχική ενδεικτική προσφορά σε 5% ετησίως. Η έκδοση προσέλκυσε ισχυρή ζήτηση από ξένους επενδυτές με σημαντική γεωγραφική διασπορά, καθώς η Τράπεζα συγκέντρωσε εντολές από 101 διαφορετικούς επενδυτές.

Στην κατανομή, οι ξένοι επενδυτές αντιπροσωπεύουν περίπου το 80% της έκδοσης με σημαντική συμμετοχή από το Ηνωμένο Βασίλειο και Ιρλανδία (25%), Ιταλία (14%), Γαλλία (12%) και Γερμανία (6%).  Όσον αφορά τους επενδυτές, 54% κατανεμήθηκε σε Διαχειριστές Κεφαλαίων (Fund Managers), 29% σε Τράπεζες και Τράπεζες Ιδιωτών (Private Banks), 8% σε Οργανισμούς Εναλλακτικών Επενδύσεων (Hedge Funds) και 7% σε Ασφαλιστικά και Συνταξιοδοτικά Ταμεία.

Τα κεφάλαια που θα αντληθούν μέσω της έκδοσης θα συνεισφέρουν στην κάλυψη των υποχρεώσεων του Ομίλου της Eurobank όσον αφορά την  Ελάχιστη Απαίτηση Ιδίων Κεφαλαίων και Επιλέξιμων Υποχρεώσεων  (Minimum Required Eligible Liabilities – MREL) και θα διατεθούν για επιχειρηματικούς σκοπούς της Eurobank.

Οι συντονιστές της έκδοσης ήταν οι  Citigroup Global Markets Europe, Deutsche Bank, HSBC Continental Europe, IMI – Intesa Sanpaolo, Banco Santander και  Société Générale.

Αυτό σημαίνει ότι για κάθε €100 ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας που παρήχθη στην ελληνική οικονομία το 2022, τα €10,4 προήλθαν άμεσα από τη μεταποίηση, ενώ για κάθε 100 απασχολούμενα άτομα, γύρω στα 8 εργάστηκαν στη μεταποίηση.εξηγούν οι αναλυτές της Eurobank στο Οικονομικό Δελτίο "7 Ημέρες Οικονομία".

Ανάμεσα στις 20 οικονομίες της Ευρωζώνης πλην της Ιρλανδίας, η Σλοβακία είχε το μεγαλύτερο μερίδιο της μεταποίησης επί της συνολικής ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας με 22,8%, και ακολούθησαν: Σλοβενία (22,6%), Γερμανία (20,4%), Φινλανδία (18,1%), Λιθουανία (17,9%), Αυστρία (17,7%), Ιταλία (16,6%), Ευρωζώνη (16,6%), Εσθονία (14,9%), Λετονία (14,7%), Πορτογαλία (14,1%), Βέλγιο (14,1%), Κροατία (14,0%), Ολλανδία (12,7%), Ισπανία (12,5%), Γαλλία (10,7%), Ελλάδα (10,4%), Μάλτα (7,5%), Κύπρος (6,0%) και Λουξεμβούργο (4,2%).

Στα Σχήματα 1.1 και 1.2 η Eurobank Research παρουσιάζει την εξέλιξη των προαναφερθέντων μεγεθών στην Ελλάδα και την Ευρωζώνη από το 1995 μέχρι το 2022. Κάποια κεντρικά συμπεράσματα που εξάγονται από την ανάγνωση των στοιχείων έχουν ως ακολούθως:

• 1ον, από 1995 μέχρι το τέλος της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης το 2009, η άμεση συνεισφορά της μεταποίησης στη συνολική ακαθάριστη προστιθέμενη αξία της Ευρωζώνης και της Ελλάδας μειώθηκε κατά 4,8 και 3,5 ποσοστιαίες μονάδες αντίστοιχα (από 19,9% στο 15,1% για την Ευρωζώνη και από 12,1% στο 8,5% για την Ελλάδα), αντανακλώντας σε έναν βαθμό και για κάποιους τομείς -κυρίως χαμηλής τεχνολογικής έντασης- την απώλεια ανταγωνιστικότητας σε σύγκριση με οικονομίες χαμηλού εργατικού κόστους όπως αυτές της Ανατολής (π.χ. Κίνα, Ινδία κ.α.). Στη συνέχεια καταγράφηκε ήπια αύξηση μέχρι το 2022, με αποτέλεσμα τα προαναφερθέντα μερίδια της μεταποίησης στην Ευρωζώνη και την Ελλάδα να ενισχυθούν κατά 1,4 και 1,8 ποσοστιαίες μονάδες αντίστοιχα. Εντού-τοις, παρέμειναν μικρότερα σε σύγκριση με τα μέσα της δεκαετίας του 1990.

• 2ον, η μείωση της σχετικής βαρύτητας της μεταποίησης στην Ευρωζώνη και την Ελλάδα είναι εντονότερη όταν ως μέτρο χρησιμοποιείται η απασχόληση, με τα σχετικά μερίδια να έχουν μειωθεί κατά 5,7 και 3,3 ποσοστιαίες μονάδες αντίστοιχα τα τελευταία 17 χρόνια (η τεχνολογική πρόοδος, η αυτοματοποίηση της παραγωγής και η συρρίκνωση των τομέων μεταποίησης χαμηλής τεχνολογικής έντασης λόγω του ανταγωνισμού από το εξωτερικό, συνεισέφεραν στη μείωση του μεριδίου της μεταποίησης στο σύνολο της απασχόλησης). Στην Ευρωζώνη η πτώση ήταν συνεχής (λιγότερο απότομη μετά το τέλος της δεκαετίας του 2000), ενώ στην Ελλάδα σημειώθηκε οριακή αύξηση κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες την 5ετία 2018-2022 (από 7,5% το 2017 στο 7,9% το 2022).

• 3ον, η σχετική βαρύτητα της μεταποίησης στην ελληνική οικονομία είναι διαρκώς χαμηλότερη έναντι της Ευρωζώνης, τόσο σε όρους ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας (7,6 ποσοστιαίες μονάδες κατά μέ-σο όρο την περίοδο 1995-2022) όσο και σε όρους απασχόλησης (6,0 ποσοστιαίες μονάδες κατά μέσο όρο την περίοδο 1995-2022).

• 4ον, διαχρονικά η παραγωγικότητα των απασχολούμενων ατόμων στη μεταποίηση είναι υψηλότερη σε σύγκριση με τους απασχολούμενους στο σύνολο της οικονομίας, τόσο στην Ευρωζώνη όσο και την Ελλάδα.

Τα στοιχεία για την άμεση συνεισφορά του κλάδου της μεταποίησης στην ελληνική οικονομία το 2023 αναμένεται να δημοσιευτούν από την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) στις 7 Μαρτίου 2024 με την ανακοίνωση της πρώτης εκτίμησης των ετήσιων εθνικών λογαριασμών του 2023. Βάσει του μηνιαίου δείκτη παραγωγής στη μεταποίηση -δείκτη του οποίου οι παρατηρήσεις Ιαν-Δεκ-23 έχουν ήδη δημοσιευτεί- η εικόνα που διαμορφώνεται για την επίδοση του συγκεκριμένου κλάδου το 2023 είναι θετική.

O δείκτης παραγωγής μεταποίησης στην Ελλάδα ενισχύθηκε σε ετήσια βάση κατά 4,2% το 2023, από 4,5% το 2022, στηριζόμενος σε κλάδους με υψηλή σχετική βαρύτητα όπως αυτοί των τροφίμων, των πετρελαιοειδών, των μεταλλικών προϊόντων, των φαρμακευτικών και των μη μεταλλικών ορυκτών προϊόντων. Επιπρόσθετα, εντυπωσιακό είναι το στοι-χείο ότι την 4ετία 2020-2023 ο μέσος ετήσιος ρυθμός αύξησης του δείκτη παραγωγής μεταποίησης σχεδόν διπλασιάστηκε στο 4,1% από 2,2% την 6ετία 2014-2019. Η εν λόγω περίοδος χαρακτηρίστηκε από την πανδημία, τη δημιουργία του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, την ενεργειακή κρίση και την έντονη γεωπολιτική αβεβαιότητα. Οι εν λόγω διαταραχές δημιούργησαν ανάγκες -άλλες λιγό-τερο και άλλες περισσότερο μόνιμες- και ευκαιρίες οι οποίες δύνανται να ερμηνεύσουν εν μέρει την επιτάχυνση του ρυθμού άνοδο της παραγωγής στη μεταποίηση. Επί παραδείγματι, ο μέσος ετήσιος ρυθμός αύξησης της παραγωγής στα φαρμακευτικά προϊόντα ενισχύθηκε στο 14,5% από 9,1% την 6ετία 2014-2019, στα τρόφιμα στο 2,6% από 1,0%, στην κατασκευή μεταλλικών προϊόντων στο 4,2% από 2,2%, στα μη μεταλλικά ορυκτά προϊόντα στο 5,4% από 1,3%, στην κατασκευή ηλεκτρολογικού εξοπλισμού στο 8,9% από 0,7% και στην κατασκευή μηχανημάτων και ειδών εξοπλισμού στο 5,6% από 1,6%.

Εν κατακλείδι, μετά τη μεγάλη κάμψη της περιόδου 2008-2013, ο κλάδος της μεταποίησης στην Ελλάδα βρίσκεται σε φάση ανάκαμψης-επέκτασης, με τον ρυθμό ανόδου της παραγωγής να επιταχύνεται τα 4 τελευταία χρόνια. Παρά ταύτα, το μερίδιο της μεταποίησης στην Ελλάδα (10,4% σε όρους ακαθά-ριστης προστιθέμενης αξίας) εξακολουθεί να είναι αρκετά χαμηλότερο σε σχέση με την Ευρωζώνη (16,6%), ενώ υπολείπεται των αντίστοιχων μεριδίων χωρών της Νότιας Ευρώπης όπως η Πορτογαλία (14,1%) και η Ισπανία (12,5%). Η περαιτέρω ενίσχυση του μεριδίου της μεταποίησης στην ελληνική οικονομία συνδέεται με την επιθυμητή αλλαγή του παραγωγικού υποδείγματος.

Πιο αναλυτικά:

• Tα καθαρά έσοδα από τόκους αυξήθηκαν κατά 17,4% το 2022 και διαμορφώθηκαν σε €1,6δισ., από €1,3δισ. το 2021, με αιχμή τα έσοδα από ομόλογα, τις χορηγήσεις και τις δραστηριότητες στο εξωτερικό.
• Τα καθαρά έσοδα από αμοιβές και προμήθειες ενισχύθηκαν κατά 19,1% σε €543εκ., κυρίως λόγω των εσόδων από τις χορηγήσεις, τις εργασίες του Δικτύου, και τις υπηρεσίες καρτών. Τα έσοδα από αμοιβές και προμήθειες αντιστοιχούσαν σε 68 μονάδες βάσης επί του συνολικού ενεργητικού το 2022.
• Ως αποτέλεσμα των ανωτέρω, τα οργανικά έσοδα αυξήθηκαν κατά 17,8% σε €2,1δισ. το 2022. Τα λοιπά έσοδα διαμορφώθηκαν σε €717εκ., από €128εκ. το 2021, κυρίως λόγω χρηματοοικονομικών κερδών από προϊόντα αντιστάθμισης κινδύνου. Κατά συνέπεια, τα συνολικά έσοδα ενισχύθηκαν κατά 47,6% σε €2,8δισ. το 2022.
• Οι Λειτουργικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά 4,7% στα €917εκ. λόγω κυρίως των εργασιών στο εξωτερικό, με τις δαπάνες στην Ελλάδα να είναι υψηλότερες κατά 0,3% σε ετήσια βάση. Ο δείκτης κόστους – οργανικών εσόδων βελτιώθηκε σε 43,8% το 2022, από 49,3% ένα χρόνο πριν, ενώ ο δείκτης κόστους-εσόδων μειώθηκε σημαντικά στο 32,6%, λόγω των υψηλών χρηματοοικονομικών κερδών.
• Τα οργανικά κέρδη προ προβλέψεων αυξήθηκαν κατά 30,6% στα €1,2δισ. και ήταν υψηλότερα του αναμενομένου λόγω υψηλότερων εσόδων από τόκους και προμήθειες. Τα συνολικά κέρδη προ προβλέψεων διαμορφώθηκαν σε €1,9δισ., από €1,0δισ. το 2021.
• Οι προβλέψεις επισφαλών απαιτήσεων υποχώρησαν από €418εκ. το 2021 σε €291εκ. το 2022 και αντιστοιχούσαν σε 72 μονάδες βάσης επί των μέσων χορηγήσεων.
• Ως αποτέλεσμα των ανωτέρω, τα οργανικά λειτουργικά κέρδη προ φόρων αυξήθηκαν κατά 83,5% σε ετήσια βάση σε €885εκ.
• Τα προσαρμοσμένα κέρδη προ φόρων διαμορφώθηκαν σε €1,5δισ. και τα προσαρμοσμένα καθαρά κέρδη σε €1,2δισ. το 2022. Τα συνολικά καθαρά κέρδη διαμορφώθηκαν σε €1,3δισ., έναντι €328εκ. το 2021 και περιλαμβάνουν κέρδη €231εκ. από τη συναλλαγή απόσχισης του κλάδου αποδοχής πράξεων πληρωμής και εκκαθάρισης συναλλαγών (project «Triangle»).
• Οι δραστηριότητες στο εξωτερικό ήταν κερδοφόρες με τα προσαρμοσμένα καθαρά κέρδη να διαμορφώνονται σε €224εκ. το 2022, από €148εκ. το 2021. Τα οργανικά κέρδη προ προβλέψεων ενισχύθηκαν κατά 25,5% και ανήλθαν σε €325εκ. και τα οργανικά λειτουργικά κέρδη προ φόρων αυξήθηκαν κατά 57,2% σε €293εκ. το 2022. Το 47% των προσαρμοσμένων καθαρών κερδών προήλθε από τις δραστηριότητες στην Κύπρο (προσαρμοσμένα κέρδη €105εκ.) και το 43% από αυτές στην Βουλγαρία (προσαρμοσμένα κέρδη €96εκ).
• Η ποιότητα του δανειακού χαρτοφυλακίου βελτιώθηκε περαιτέρω το 2022 παρά τις προκλήσεις που διαμορφώθηκαν στο διεθνές περιβάλλον. Ο δείκτης των NPEs μειώθηκε σε 5,2% το 2022, από 6,8% το 2021 και ήταν χαμηλότερος του αναμενομένου κατά 60 μονάδες βάσης, εξαιτίας του χαμηλού σχηματισμού νέων NPEs (€46εκ. το 2022). Τα συνολικά NPEs μειώθηκαν κατά €0,5δισ. έναντι του 2021 και διαμορφώθηκαν σε €2,3δισ. ή €0,6δισ. μετά από προβλέψεις. Η κάλυψη των NPEs από τις σωρευτικές προβλέψεις ενισχύθηκε σημαντικά, από 69,2% το 2021 σε 74,6% το 2022.
• Η κεφαλαιακή επάρκεια της Eurobank ενισχύθηκε σημαντικά το 2022, υπερβαίνοντας τις αρχικές προσδοκίες. Ο δείκτης CET1 αυξήθηκε κατά 230 μονάδες βάσης έναντι του 2021 σε 16,0%11 και ο δείκτης συνολικής κεφαλαιακής επάρκειας (CAD) ενισχύθηκε κατά 290 μονάδες βάσης σε 19,0%11. Ο δείκτης CET1 με την πλήρη εφαρμογή της Βασιλείας ΙΙΙ (FLB3 CET1) αυξήθηκε κατά 250 μονάδες βάσης έναντι του 2021 σε 15,2%.11
• Τα ενσώματα ίδια κεφάλαια ανά μετοχή διαμορφώθηκαν σε €1,70 και ήταν αυξημένα κατά 19,7% σε σχέση με το 2021.
• Στο τέλος του 2022, το σταθμισμένο ενεργητικό διαμορφώθηκε σε €41,9δισ. και το σύνολο του ενεργητικού σε €81,5δισ.
• Τα ενήμερα δάνεια ενισχύθηκαν οργανικά κατά €3,3δισ. το 2022, έναντι αρχικής προσδοκίας12 €2,3δισ. Το 66% της αύξησης προήλθε από την Ελλάδα και το 34% από το εξωτερικό. Τα συνολικά υπόλοιπα χορηγήσεων (προ προβλέψεων) διαμορφώθηκαν σε €43,5δισ. στο τέλος Δεκεμβρίου, περιλαμβανομένων των ομολόγων υψηλής και μέσης διαβάθμισης ύψους €4,9δισ. Τα επιχειρηματικά δάνεια διαμορφώθηκαν σε €25,0δισ., τα στεγαστικά σε €10,2δισ. και τα καταναλωτικά σε €3,4δισ.
• Οι καταθέσεις πελατών ενισχύθηκαν κατά €4,1δισ. το 2022 σε €57,2δισ. Ο δείκτης χορηγήσεων προς καταθέσεις διαμορφώθηκε σε 73,1% και ο δείκτης κάλυψης ρευστότητας σε 172,9% το 2022.

Επιχειρηματικό Πλάνο 2023-2025

• Απόδοση ενσώματων ιδίων κεφαλαίων1 12%-13% κατ’ έτος
• Αύξηση κερδών ανά μετοχή 12% ετησίως
• Αύξηση χορηγήσεων 7% κατ’ έτος
• Επαναγορά του ποσοστού 1,4% που κατέχει το ΤΧΣ το 2023 και διανομή μερίσματος από τα κέρδη της χρήσης του 2023 σε ποσοστό περίπου 25%

Το επιχειρηματικό πλάνο για την περίοδο 2023-2025 διαμορφώνεται ως εξής:

Καραβίας: Στόχευση για απόδοση κεφαλαίων 12-13%

«Οι εργαζόμενοι και η διοίκηση της Eurobank εκφράζουν τη βαθιά οδύνη τους για το τραγικό δυστύχημα των Τεμπών. Η σκέψη μας είναι στις οικογένειες των θυμάτων, στις οποίες εκφράζουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια, και ευχόμαστε την γρήγορη ανάρρωση των τραυματιών», τονίζει ο Φ. Καραβίας.

«Το 2022 εστιάσαμε τις προσπάθειές μας στην ανάπτυξη των εργασιών της Τράπεζας και τη στήριξη των πελατών μας, ώστε να αξιοποιήσουν την ισχυρή ανάκαμψη της οικονομίας μετά την πανδημία. Παρά τον αρνητικό αντίκτυπο από την αυξημένη γεωπολιτική αβεβαιότητα, τη διαταραχή της εφοδιαστικής αλυσίδας και τις επίμονες πληθωριστικές πιέσεις, η οικονομική δραστηριότητα παρέμεινε ισχυρή στην Ελλάδα και στις άλλες βασικές αγορές όπου έχουμε παρουσία. Σε αυτό το πλαίσιο, η δυναμική του επιχειρηματικού μοντέλου μας αναδείχθηκε στα οικονομικά μας αποτελέσματα, καθώς ξεπεράσαμε τους στόχους κερδοφορίας, ποιότητας ενεργητικού και κεφαλαίων.

Η πιστωτική επέκταση ήταν υψηλή το 2022, καθώς αυξήσαμε τις χορηγήσεις μας κατά 3,3 δισ. ευρώ, κυρίως προς τις επιχειρήσεις. Με τον τρόπο αυτό, συμβάλαμε στην προσπάθεια να διατηρήσει η ελληνική οικονομία ρυθμούς ανάπτυξης σημαντικά υψηλότερους από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Επιπρόσθετα, ο δείκτης των εποπτικών κεφαλαίων μας ενισχύθηκε κατά περίπου 300 μονάδες βάσης, ενώ ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων (ΝΡΕ) μειώθηκε περαιτέρω στο 5,2%. Ένα τραπεζικό σύστημα θωρακισμένο κεφαλαιακά και απαλλαγμένο από το βάρος των μη εξυπηρετούμενων δανείων αποτελεί προϋπόθεση ώστε η ελληνική οικονομία να ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα σύντομα.

Πέρα από τις ισχυρές οικονομικές επιδόσεις, η Eurobank μένει σταθερή στη δέσμευσή της για κοινωνική προσφορά. Το 2022, πάνω από το 20% των νέων εκταμιεύσεων προς επιχειρήσεις πληρούσαν τα κριτήρια της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας, υποστηρίζοντας τα σχέδια «πράσινης μετάβασης» των πελατών μας. Επίσης επεκτείναμε το πρόγραμμα Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης, παραμένοντας ενεργοί σε πολλούς τομείς, εστιάζοντας στη δημογραφική πρόκληση, τη νεανική επιχειρηματικότητα, τις χρηματοδοτήσεις με κοινωνικό πρόσημο και την εκπαίδευση. Στο πλαίσιο αυτό, επιταχύναμε τις δράσεις της κεντρικής μας Πρωτοβουλίας για το Δημογραφικό, με ένα πρωτοποριακό σχέδιο μεταφοράς μόνιμων θέσεων εργασίας από την Αθήνα προς την περιφέρεια, ξεκινώντας από την ακριτική περιοχή του Έβρου.

Τα επόμενα τρία χρόνια στοχεύουμε η απόδοση των κεφαλαίων μας να ανέλθει σε 12-13%, επεκτείνοντας τις εργασίες μας οργανικά και με την αξιοποίηση ευκαιριών που θα προκύψουν. Οι στόχοι μας βασίζονται στο διαφοροποιημένο επιχειρηματικό μας μοντέλο, όπου το ένα τρίτο των βασικών εσόδων προέρχεται από τις δραστηριότητες στη Βουλγαρία και την Κύπρο.

Η ανταμοιβή των μετόχων αποκτά πλέον κεντρική θέση στη στρατηγική μας. Συγκεκριμένα, για το 2023 το ποσό που είχε προϋπολογιστεί για τη διανομή μερίσματος θα αξιοποιηθεί με το βέλτιστο τρόπο με την υποβολή προσφοράς για την εξαγορά του ποσοστού 1,4% που διατηρεί το ΤΧΣ στην Τράπεζα. Από το επόμενο έτος και μετά, στοχεύουμε στη διανομή τουλάχιστον του 25% των ετήσιων κερδών, με τη μορφή μερίσματος ή και επαναγοράς ιδίων μετοχών.

Η Maria Nowak, ιδρύτρια της Adie (Association pour le Droit à l' Initiative), βασικού οργανισμού προώθησης των μικροπιστώσεων στη Γαλλία αλλά και διεθνώς, άνοιξε νέους δρόμους για την ενίσχυση χιλιάδων νέων επιχειρηματιών που αντιμετωπίζουν δυσκολίες πρόσβασης σε χρηματοδότηση. Ενδεικτικό της καταλυτικής της συνεισφοράς είναι το ότι στα 35 χρόνια δράσης της, η Adie έχει δώσει τη δυνατότητα σε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους, ανέργους, γυναίκες και νέους χωρίς κεφάλαια με δυσκολίες πρόσβασης σε τραπεζικές πιστώσεις, να δημιουργήσουν τη δική τους επιχείρηση. Η Maria Nowak υπήρξε, επίσης, η ιδρύτρια του European Microfinance Network (EMN), του Ευρωπαϊκού Δικτύου οργανισμών μικροπιστώσεων, ενώ, παράλληλα, ως συνιδρύτρια της Microstart στο Βέλγιο και της Microlux στο Λουξεμβούργο, συνεισέφερε στη δημιουργία ενός ισχυρού δικτύου μικροπιστώσεων σε όλη την Ευρώπη.

Γεννημένη στις 27 Μαρτίου 1935, στο Λβιβ της (τότε) Πολωνίας, έφτασε στη Γαλλία ως παιδί με την οικογένειά της προσπαθώντας να διαφύγει από το ναζιστικό καθεστώς. Οι πρώτες αυτές εμπειρίες ζωής, σμίλεψαν μία προσωπικότητα αποφασισμένη να σταθεί αλληλέγγυα στους συνανθρώπους της προκειμένου να έχουν μία ευκαιρία για μία νέα, καλύτερη ζωή. Καθοριστική ήταν η συνάντησή της με τον βραβευμένο με το Νόμπελ Ειρήνης το 2006, καθηγητή Muhammad Yunus, πρωτοπόρο στην προώθηση της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης μέσα από το θεσμό των μικροπιστώσεων, γνωστό ως "τον τραπεζίτη των φτωχότερων από τους φτωχούς". Ο καθ. Μ. Yunus ίδρυσε την Grameen Bank στο Μπαγκλαντές και ανέδειξε τον θεσμό της μικροπίστωσης ως αποτελεσματικό εργαλείο για την αντιμετώπιση της φτώχειας. Από κοινού με την κα Μ. Nowak, έκαναν πράξη την ιδέα ότι τα μικρά δάνεια μπορούν να δώσουν σε άνεργους άνδρες και γυναίκες χωρίς κεφάλαιο τα μέσα για να δημιουργήσουν τη δική τους επιχείρηση και να ενισχύσουν το εισόδημά τους.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Eurobank, κ. Φωκίων Καραβίας, δήλωσε: "Η Maria Nowak αποτέλεσε φάρο ανθρωπιάς και αλληλεγγύης και άφησε ένα έργο που δικαιώνει τις Αρχές του δυτικού πολιτισμού για μία κοινωνία Δικαιοσύνης και Ισότητας. Με ισχυρό όραμα και αλύγιστη δύναμη, κατάφερε να βοηθήσει χιλιάδες ανθρώπους να αλλάξουν τη ζωή τους ενισχύοντας το κοινωνικό και ανθρώπινο πρόσωπο του ευρωπαϊκού τραπεζικού κλάδου. Την αποχαιρετούμε με βαθιά θλίψη, υποσχόμενοι να διατηρήσουμε ζωντανό το όραμά της".

Ο Πρόεδρος του Δ.Σ. της AFI, κ. Θεόδωρος Πετρουλάς, ανέφερε: "Η AFI οφείλει τεράστια ευγνωμοσύνη στη Maria Nowak, που έδρασε καταλυτικά για την ανάπτυξη του θεσμού των μικροπιστώσεων στην Ελλάδα και τη δημιουργία του Οργανισμού μας. Χωρίς εκείνη, δεν θα υπήρχε AFI και πολλοί άνθρωποι δεν θα είχαν βρει στήριξη και ελπίδα για μια καλύτερη ζωή. Ήταν μια γυναίκα που έδωσε τα πάντα στη ζωή της σε αυτούς που δεν είχαν τίποτα, ώστε να αποκτήσουν μια καλύτερη ευκαιρία. Είχε πάντοτε ένα αισιόδοξο όραμα για τον Άνθρωπο. Η Μαρία ήταν μια εξαιρετική γυναίκα, φτιαγμένη από δύναμη, θάρρος, αλληλεγγύη και ακλόνητη εμπιστοσύνη στην ανθρωπιά μας".

Η Εurobank έχει δεσμευθεί στην προώθηση της ιδέας των μικροπιστώσεων ως μιας από τις κεντρικές δράσεις κοινωνικής ευθύνης και σε αυτό το πλαίσιο διατηρεί συνεργασία από το 2016 με την AFI, την Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία που ιδρύθηκε στην Ελλάδα το 2014 από την ActionAid Hellas και την Adie. Στόχος είναι η ενίσχυση της αυτοαπασχόλησης, της εμπιστοσύνης και της αλληλεγγύης και η στήριξη σε μικρές επιχειρήσεις, ανέργους, ευάλωτες κοινωνικές ομάδες και αυτοαπασχολούμενους χωρίς εύκολη πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό, για να δημιουργήσουν τη δική τους θέση εργασίας ή να αναπτύξουν τη δική τους επιχείρηση δημιουργώντας και νέες θέσεις εργασίας.

Αξίζει να σημειωθεί πως η Maria Nowak είχε επισκεφθεί τα γραφεία της Eurobank, τον Απρίλιο του 2019 στο πλαίσιο συνάντησης εργασίας με τη Διοίκηση της Τράπεζας προς τιμήν του καθηγητή Muhammad Yunus, και είχαν την ευκαιρία να συζητήσουν για τις δυνατότητες και προοπτικές περαιτέρω δράσεων στη χώρα.