«Οι μεταρρυθμίσεις που υλοποιεί η Κυβέρνηση στον χρηματοπιστωτικό τομέα αφορούν στην δυνατότητα άντλησης κεφαλαίων για τις επιχειρήσεις στη μετά την πανδημία περίοδο και εστιάζονται σε τρεις βασικούς άξονες. Πρώτον, αφορούν στην χρηματοδότηση από το τραπεζικό σύστημα, η οποία γίνεται πλέον εφικτή ως συνέπεια της επιτυχίας του «Ηρακλή» με την δραστική μείωση των κόκκινων δανείων. Δεύτερον, αφορούν στην ενισχυμένη δυνατότητα των επιχειρήσεων να αντλήσουν κεφάλαια από το χρηματιστήριο, ιδιαίτερα μετά την μεταρρύθμιση για την εταιρική διακυβέρνηση που εμπεδώνει την εμπιστοσύνη στους επενδυτές. Τρίτον, στην έγκαιρη και έγκυρη εμπέδωση της θεσμικής υποδομής για τη βιώσιμη και πράσινη χρηματοδότηση στα πλαίσια της ESG που φέρνει κοσμογονικές αλλαγές στο χρηματοοικονομικό οικοσύστημα και στο μοντέλο χρηματοδότησης.» Αυτό τόνισε στη χθεσινή ομιλία του ο Υφυπουργός Οικονομικών αρμόδιος για το χρηματοπιστωτικό σύστημα, κ. Γ. Ζαββός στα πλαίσια του Συνεδρίου που οργάνωσε ο ΣΕΒ για τα μέλη του Γενικού Συμβουλίου του με θέμα: «Το τοπίο χρηματοδότησης ιδιωτικών επενδύσεων που διαμορφώνεται από τις πρωτοβουλίες της Κυβέρνησης, ιδίως σε σχέση με τα διαθέσιμα εργαλεία και τις δυνατότητες χρηματοδότησης στην μετά πανδημία εποχή».

Ι. ΗΡΑΚΛΗΣ ΚΑΙ Η ΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ

Ο κ. Ζαββός τόνισε ότι: «Η μεταρρύθμιση του «Ηρακλή» θα επιφέρει πολλαπλασιαστικά οφέλη για τις τράπεζες, που απελευθερώνουν τα παραγωγικά κεφάλαια που δεσμεύονταν για τα κόκκινα δάνεια ενώ τώρα μπορούν πλέον να τα κατευθύνουν ευχερέστερα και με καλυτέρους όρους σε νέες, υγιείς χορηγήσεις προς επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Ο «Ηρακλής» ξανακάνει επενδύσιμες τις ελληνικές τράπεζες κι αυτό γιατί, υστέρα από χρόνια αποκλεισμού, οι ελληνικές τράπεζες μπορούν να απευθύνονται εκ νέου στις διεθνείς αγορές για την άντληση κεφαλαίων. Η ριζική αντιμετώπιση του προβλήματος των μη εξυπηρετούμενων δανείων μέσω αυτού έχει αποτελέσει καταλύτη για την αναβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης των τραπεζών, αλλά και για την κατάκτηση υψηλότερης επενδυτικής βαθμίδας για την Ελλάδα. Ήδη δύο συστημικές τράπεζες άντλησαν από τις διεθνείς αγορές μέσω Αυξήσεων Μετοχικού Κεφαλαίου (Απρίλιος και Ιούνιος 2021) συνολικό ποσό κεφαλαίων που υπερβαίνει τα 2 δισ. ευρώ. Παράλληλα, ο «Ηρακλής» έχει θετική επίπτωση στην κεφαλαιαγορά και την κτηματαγορά μέσω της γενικότερης εξισορρόπησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Ταμείο Ανάκαμψης και Τραπεζικό Σύστημα

Συνεχίζοντας, ο κ. Ζαββός είπε ότι ο ρόλος των τραπεζών είναι ιδιαίτερα κρίσιμος ενόψει της έλευσης των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας που θα εισρεύσουν στη χώρα (30,9 δισ. ευρώ με τη μορφή επιχορηγήσεων και δανείων). Συνολικά, από ευρωπαϊκούς και εθνικούς πόρους, στην ελληνική οικονομία θα εισρεύσουν 81,9 δισ. ευρώ την περίοδο 2021 – 2027. Οι τράπεζες διαθέτουν την τεχνογνωσία για την απορρόφηση, μόχλευση και διοχέτευση των κεφαλαίων αυτών σε μεγάλα και μικρότερα επενδυτικά έργα που πιστεύουμε ότι θα αλλάξουν το παραγωγικό μοντέλο της ελληνικής οικονομίας.

Ο κ. Ζαββός υποστήριξε ότι ο «Ηρακλής», σε συνδυασμό με τους επερχόμενους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, αναμένεται να μειώσει το κόστος της χρηματοδότησης για τις ΜμΕ.

Πρώτον, γιατί η μείωση του ποσοστού των κόκκινων δανείων οδηγεί στην αναβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης των τραπεζών από τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης, η οποία, σε συνδυασμό με την αναμενόμενη συνολική αναβάθμιση της χώρας χάρη στην δραστική μείωση του συστημικού κινδύνου, συνεπάγεται την αυξημένη και φθηνότερη προσβασιμότητά των τραπεζών στις αγορές κεφαλαίου.

Δεύτερον, γιατί η χρηματοδότηση ενός σημαντικού μέρους των επιχειρηματικών σχεδίων από τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης θα έχει ένα διπλό ευεργετικό αποτέλεσμα: από τη μια μεριά γιατί η συμμετοχή των ενωσιακών πόρων μειώνει τον πιστωτικό κίνδυνο για τις τράπεζες και από την άλλη γιατί αυξάνει την ήδη υπάρχουσα ρευστότητα και έτσι οι τράπεζες μπορούν να χρηματοδοτήσουν περισσότερα επιχειρηματικά σχέδια και έτσι επιτυγχάνουν μια σημαντική διασπορά του πιστωτικού κίνδυνου. Τρίτον, γιατί και η ρευστότητα πέραν αυτής που θα διατεθεί για επιχειρηματικά σχέδια του Ταμείου Ανάκαμψης θα μπορούσε να κατευθυνθεί στις ΜμΕ για ενίσχυση κεφαλαίων κίνησης.

Συνεπώς, τα οφέλη της απαρχής αυτού του ενάρετου κύκλου θα μετακυλίονται όλο και περισσότερο στις επιχειρήσεις, οι οποίες έχουν πλέον ευκολότερη και φθηνότερη χρηματοδότηση από τις τράπεζες.

 ΙΙ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑ ΚΑΙ Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ

          Μιλώντας για τις μεταρρυθμίσεις στην κεφαλαιαγορά ο κ. Ζαββός είπε ότι «Πρώτος στόχος μας ήταν να εμπεδώσουμε ένα πνεύμα εμπιστοσύνης στην αγορά μέσω αποτελεσματικότερης εποπτείας και διαφάνειας των κανόνων, προκειμένου να προσελκύσουμε ξένους επενδυτές.

Ο νόμος 4706/2020, εκσυγχρόνισε το νομοθετικό πλαίσιο για την εταιρική διακυβέρνηση των ανωνύμων εταιρειών, με εισηγμένες μετοχές ή άλλες κινητές αξίες σε ρυθμιζόμενη αγορά στην Ελλάδα. Το νέο νομοθετικό πλαίσιο ενισχύει τη διαφάνεια και λογοδοσία τους που με την σειρά της οδηγεί στην βελτίωση της φήμης και ενίσχυση της εμπιστοσύνης του επενδυτικού κοινού. Είναι πλέον η εκ των ουκ άνευ προϋπόθεση για την πρόσβαση των εταιριών για άντληση κεφαλαίων από το χρηματιστήριο.

Ο κ. Ζαββός υπογράμμισε ότι: «Δεν αρκεί μόνον να υπάρχει αποτελεσματική εταιρική διακυβέρνηση για τις εποπτευόμενες εταιρίες αλλά θα πρέπει και ο επόπτης τους να διαθέτει ένα σύγχρονο πλαίσιο εταιρικής διακυβέρνησης που θα αποτυπώνεται σε ένα νέο Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας αλλά και σε ένα πλήρως αναθεωρημένο πλαίσιο ρύθμισης και λειτουργίας της ίδιας της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. Μια Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή αποτελούμενη από διακεκριμένους επιστήμονες διεθνούς εμβέλειας έχει αναλάβει να εκπονήσει την πρόταση της μεταρρύθμισης του νόμου, την οποία και θα υποβάλει στο Υπουργείο εντός των ημερών.

Η μεταρρύθμιση αυτή αποτελεί μια από τις δεσμεύσεις της Ελληνικής Κυβέρνησης στα πλαίσια του Ταμείου Ανάκαμψης που πρέπει να υλοποιηθεί μέχρι το τέλος αυτής της χρονιάς. «Την μεταρρύθμιση αυτή συνοδεύει και αυτή της ψηφιοποίησης της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, η οποία θα χρηματοδοτηθεί από το Ταμείο Ανάκαμψης και θα ενισχύσει την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς στο δύσκολο έργο της της ρύθμισης και εποπτείας νέων μορφών χρηματοοικονομικών συναλλαγών.

Προσέθεσε επίσης ότι το σχέδιο νόμου που διέπει το Συνεγγυητικό Κεφάλαιο για την προστασία των επενδυτών είναι έτοιμο και θα ψηφιστεί το φθινόπωρο. Παράλληλα, το Υπουργείο μελετάει τις προτάσεις των φορέων της κεφαλαιαγοράς για χρήση κινήτρων τα οποία και εξετάζει βάσει μιας πολύ πρόσφατης μελέτης ποσοτικοποίησης των κινήτρων αυτών.

ΙΙΙ. ΒΙΩΣΙΜΗ ΠΡΑΣΙΝΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ

          Αναφερόμενος στο θέμα της βιώσιμης /πράσινης χρηματοδότησης, ο κ. Ζαββός είπε ότι ο τρίτος παράγοντας που θα κρίνει την επιτυχή πρόσβαση τόσο στην Ευρωπαϊκή Χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης όσο και στην πρόσβαση στις διεθνείς κεφαλαιαγορές θα είναι η προσαρμογή των ελληνικών επιχειρήσεων και των ελληνικών τραπεζών στις απαιτήσεις του ESG, δηλαδή της πράσινης χρηματοδότησης, του κοινωνικού τους ρόλου και της εταιρικής διακυβέρνησης.

Η έγκαιρη και έγκυρη προσαρμογή αυτή θα καθορίσει το κόστος άντλησης κεφαλαίων για τις τράπεζες και για τις επιχειρήσεις. Νέοι κανόνες εξειδικεύονται συνεχώς και θα επισημοποιούνται κατά διαστήματα από την ΕΕ, που είναι αυτήν την στιγμή στην παγκόσμια πρωτοπορία της πράσινης χρηματοδότησης.

Οι μεταρρυθμίσεις στοχεύουν στον απαιτούμενο διπλό μετασχηματισμό, τόσο του ίδιου του τραπεζικού συστήματος για να λειτουργήσουν ως αιμοδότες αυτού του μεγάλου μετασχηματισμού, όσο και του παραγωγικού δυναμικού της χώρας, ο οποίος είναι περισσότερο από ποτέ αναγκαίος, ώστε να μπορέσουν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις να αποκτήσουν το αναγκαίο, το βέλτιστο μέγεθος, ώστε να μπορέσουν να γίνουν ανταγωνιστικές, εξωστρεφείς και να μπορέσουν ακόμα και να απορροφήσουν πολύ περισσότερους πόρους.

Το Ταμείο Ανάκαμψης προσφέρει δημόσιους πόρους για χρηματοδότηση συγκεκριμένων επιχειρηματικών σχεδίων. Εδώ πιστεύω γίνεται κρίσιμος ο ρόλος των κεφαλαιαγορών για την κινητοποίηση ιδιωτικών πόρων μέσω της πράσινης Ένωσης των Ευρωπαϊκών Κεφαλαιαγορών που θα συμπληρώσουν τα ίδια κεφάλαια των επιχειρήσεων με τα επενδυτικά σχέδια. Ο κ. Ζαββός επεσήμανε ότι η ΕΕ έχει ενεργοποιηθεί σημαντικά προτείνοντας και τα Ευρωπαϊκά πράσινα ομόλογα. Η ΕΕ έχει την προτίμηση των παγκόσμιων επενδυτών για την έκδοση τέτοιων ομολόγων. Ο όγκος των πράσινων εκδόσεων ομολόγων έχει πενταπλασιαστεί από το 2015 μέχρι σήμερα.

Οι κεφαλαιαγορές φαίνεται να είναι καλοί δίαυλοι επιλογής ιδιωτικών πόρων τόσο για πράσινα όσο και για ψηφιακά επενδυτικά σχέδια. Μολονότι οι τράπεζες μπορούν και θα παίξουν ρόλο και σε αυτό τον τομέα, οι κεφαλαιαγορές έχουν την ικανότητα να συνδέουν τον επενδυτή με συγκεκριμένα σχέδια, και κυρίως σχέδια καινοτομίας, διαχέοντας αποτελεσματικά τους αντίστοιχους επενδυτικούς κινδύνους.

Στη συγκυρία αυτή, αποτελεί μια ρεαλιστική εκδοχή για την χώρα μας μια δυναμική συνέργεια των χρηματοδοτήσεων που θα περιλαμβάνει, πρώτον τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, δεύτερο τις δανειοδοτήσεις το τραπεζικού τομέα - εξ ου και η ανάγκη για ένα ανταγωνιστικό τραπεζικό σύστημα απαλλαγμένο από τα κόκκινα δάνεια – και τρίτον τις ίδιες τις βιώσιμες επιχειρήσεις οι οποίες θα χρειαστούν και ίδια κεφάλαια και γι’ αυτό μπορούν να προσφύγουν στις κεφαλαιαγορές μέσω της ουσιαστικής εφαρμογής της εταιρικής διακυβέρνησης και των κριτηρίων ESG ικανών να εμπνεύσουν την εμπιστοσύνη των διεθνών αγορών και επενδυτών.

Οι καλπάζουσες τεχνολογικές αλλαγές αλλά και η επιτάχυνση της Ένωσης των Ευρωπαϊκών Κεφαλαιαγορών κάνουν για πρώτη φορά ρεαλιστική την εκδοχή να προσελκύσουμε στον Ευρωπαϊκό Νότο και κυρίως στην Ελλάδα τις αποταμιεύσεις του Βορρά. Οι Ευρωπαϊκή στοχοθέτηση και χρηματοδότηση τόσο της πράσινης όσο και της ψηφιακής μετάβασης κάνουν για πρώτη φορά εφικτό τον μετασχηματισμό της ελληνικής οικονομίας δίνοντάς της την ευκαιρία να πετύχει τη σύγκλιση, το κλείσιμο της ψαλίδας με τις υπόλοιπες Ευρωπαϊκές χώρες που επιδιώκει τα τελευταία 40 χρόνια από την ένταξη της στην Ε.Ε.

Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Ο κ. Ζαββός κάλεσε τόσο τις επιχειρήσεις όσο και τις τράπεζες να αναλάβουν τον κοινωνικό τους ρόλο. Παρατηρούμε είπε «μια σημαντική ανακατάταξη στην κλίμακα των αξιών ως αποτέλεσμα των τριών κρίσεων: α) της Ευρωζώνης β) της πανδημίας γ) και της κλιματικής αλλαγής. Αυτή κάνει αναγκαίο ένα κοινωνικό μετασχηματισμό. Το νέο μοντέλο της ΕΕ για βιώσιμη ανάπτυξη υποχρεώνει σε σημαντική αναπροσαρμογή και το δυναμικό τρίγωνο των σχέσεων μεταξύ κράτους, επιχειρήσεων και κοινωνίας. Η έννοια του κοινωνικού ρόλου των επιχειρήσεων και των τραπεζών δεν μπορεί να μείνει μια απλή διακήρυξη. Ο κοινωνικός ρόλος που επιβάλλουν οι περιστάσεις υπερβαίνει την δεδομένη υποχρέωση προς τους μέτοχους και ζητά από το επιχειρείν την ουσιαστική συμβολή του στο φιλόδοξο εγχείρημα του μετασχηματισμού».

Το παραπάνω τόνισε ο Υφυπουργός Οικονομικών, αρμόδιος για το χρηματοπιστωτικό σύστημα, κ. Γιώργος Ζαββός, μιλώντας στη Βουλή, όπου συζητείται το νομοσχέδιο για την παράταση του «ΗΡΑΚΛΗ», επισημαίνοντας πως δεν είναι τυχαίο ότι αμέσως μετά την έγκριση για την παράταση που έδωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, υπήρξαν απανωτές αναβαθμίσεις των ελληνικών τραπεζών, δηλαδή παγκόσμια αναγνώριση των αγορών, ότι η Ελλάδα προχωρά σταθερά στη μείωση των κόκκινων δανείων. «Επιταχύνουμε την παράταση του “ΗΡΑΚΛΗ”, γιατί θέλουμε να βρισκόμαστε ακριβώς στο μεγάλο ραντεβού του τραπεζικού συστήματος με το Ταμείο Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας και η εισροή των νέων πόρων που πρέπει να περάσουν μέσα από το τραπεζικό σύστημα να κατευθυνθεί σωστά και εποικοδομητικά στην πραγματική οικονομία, δηλαδή στα νοικοκυριά και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις», είπε ο κ. Ζαββός.

Όπως πρόσθεσε, με τον «ΗΡΑΚΛΗ ΙΙ» η Κυβέρνηση επιταχύνει τον διπλό μετασχηματισμό, που υπαγορεύει και διευκολύνει η συγκυρία του Ταμείου Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας: τον μετασχηματισμό της παραγωγικής βάσης της ελληνικής οικονομίας και τον αναγκαίο ανασχηματισμό του τραπεζικού συστήματος. «Ο “ΗΡΑΚΛΗΣ 2” θα είναι game changer, καθώς θα διευρύνει τα πολλαπλά του οφέλη, επιδρώντας θετικά στα θέματα της αγοράς των ακινήτων, την οποία κράτησε όρθια στις πιο δύσκολες στιγμές της κρίσης, αλλά και στην κεφαλαιαγορά», είπε ο αρμόδιος Υφυπουργός Οικονομικών.

Αναφερόμενος στις βασικές τροποποιήσεις του νόμου του «ΗΡΑΚΛΗ ΙΙ», ο κ. Ζαββός είπε ότι με τη δυνατότητα παράτασης των έξι (6) μηνών που χορηγείται, υπό προϋποθέσεις, στους Servicers – επιπλέον της περιόδου των είκοσι τεσσάρων (24) μηνών που έχουν για τη μέτρηση των επιδόσεών τους στις ανακτήσεις, παρέχεται μία ασφαλιστική δικλείδα για την περίπτωση ακραίων συνθηκών στην εθνική οικονομία ή στις αγορές που μπορεί να θέτουν εν κινδύνω το αποτέλεσμα των τιτλοποιήσεων. Επίσης, ο «ΗΡΑΚΛΗΣ ΙΙ» θα μπορεί να δέχεται και τιτλοποιήσεις απαιτήσεων από συμβάσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing).

Όπως είπε ο αρμόδιος Υφυπουργός Οικονομικών, τον «ΗΡΑΚΛΗ» συνοδεύει και μια σειρά άλλων μεταρρυθμίσεων, τις οποίες θα κινητοποιήσει σύντομα η κυβέρνηση. Αυτές αφορούν, κυρίως, τον ψηφιακό μετασχηματισμό, και ιδιαίτερα τη δυνατότητα να προχωρήσει στη δημιουργία ενός κεντρικού Μητρώου Πιστώσεων, το λεγόμενο Central Credit Registry – ένα πληροφοριακό σύστημα που παρέχει στοιχεία, τα οποία δίνουν ακόμα μεγαλύτερη διαφάνεια στις αγορές. Ο κ. Ζαββός προανήγγειλε ότι μέσα στο εξάμηνο που έρχεται, η Κυβέρνηση διαπραγματεύεται επίσης τη μεταρρύθμιση του νόμου του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, υπό την έννοια ότι, πλέον, συντεταγμένα θα πρέπει να υλοποιήσει ένα πρόγραμμα εξόδου από τις ελληνικές τράπεζες.

«Με τις μεταρρυθμίσεις, τις οποίες έχουμε υλοποιήσει και υλοποιούμε σε αυτό το διάστημα, το τραπεζικό σύστημα θα είναι ικανό να υπηρετήσει ένα καινούργιο μοντέλο οικονομίας που διαγράφεται μετά την πανδημία. Ένα μοντέλο που θα ορίζεται με βασικές παραμέτρους την πράσινη βιώσιμη χρηματοδότηση και τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Για μας παραμένει προτεραιότητα η χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας – νοικοκυριών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων», τόνισε ο κ. Ζαββός.

Ο «ΗΡΑΚΛΗΣ» έγινε για να ωφεληθεί ο Έλληνας φορολογούμενος και να προστατευθεί από τη δίνη των κόκκινων δανείων, η οποία συνεπήρε για μια δεκαετία, τουλάχιστον, την ελληνική οικονομία, τόνισε ο κ. Ζαββός. «Ήταν άμεση η προτεραιότητα που έδωσε στη μείωση των κόκκινων δανείων η Κυβέρνηση, αναλαμβάνοντας την εξουσία ακριβώς σαν σήμερα δύο χρόνια πριν. Πρόσφατα, τουλάχιστον δύο φορές, ο ίδιος ο Πρωθυπουργός, υπογράμμισε ότι η μείωση των “κόκκινων” δανείων, είναι μία από τις τρεις προϋποθέσεις για να μπορέσει η χώρα να κάνει το άλμα της δεκαετίας», σημείωσε.

Όπως πρόσθεσε ο κ. Ζαββός, ο «ΗΡΑΚΛΗΣ» είναι μια επιτυχία της Κυβέρνησης, αποτέλεσμα μιας δύσκολης διαπραγμάτευσης με τους Ευρωπαίους εταίρους. «Όσοι μιλάνε εκ του ασφαλούς, αγνοούν τη δυσκολία των διαπραγματεύσεων που είχαμε, για μία χώρα, η οποία δεν είχε την επενδυτική βαθμίδα και έπρεπε να διαπραγματευτεί. Η Ελλάδα δεν ήταν Ιταλία, ούτε μπορούσε να εφαρμόσει το ίδιο το ιταλικό σχέδιο για τη μείωση των κόκκινων δανείων. Έπρεπε να διαπραγματευθεί με διαφορετικούς όρους και πέτυχε», τόνισε ο αρμόδιος Υφυπουργός Οικονομικών. Σύμφωνα με τον κ. Ζαββό, ο «ΗΡΑΚΛΗΣ» πέτυχε γιατί ήταν ένα σχέδιο ρεαλιστικό, εφαρμόσιμο, διαπραγματεύσιμο, με αποτέλεσμα, πλήρως κοστολογημένο και χωρίς κανένα κόστος για τον Έλληνα φορολογούμενο.

«Σήμερα, δύο χρόνια μετά, πλην του σχεδίου “ΗΡΑΚΛΗΣ” δεν έχουμε δει μια συγκεκριμένη, κοστολογημένη, ρεαλιστική πρόταση. Ρεαλιστική σημαίνει να συνάδει με το ευρωπαϊκό δίκαιο και να κοστολογηθεί. Ποιος είναι ο λογαριασμός μιας bad bank; Τι στέλνουμε στον φορολογούμενο; Είναι δυνατόν ποτέ να βάλεις τον Έλληνα φορολογούμενο να πληρώσει, όταν μπορείς να αντλήσεις αυτό το χρήμα από τις διεθνείς αγορές, οι οποίες εμπιστεύονται τη χώρα αυτή τη στιγμή; Ακούμε προτάσεις, αλλά δεν βλέπουμε τίποτα πέρα από παλινωδίες και σχέδια επί χάρτου», είπε ο κ. Ζαββός απευθυνόμενος σε βουλευτές της Αντιπολίτευσης.

Η χρηματοοικονομική παιδεία αποτελεί δημόσιο αγαθό, μπορεί να εξασφαλίσει την κοινωνική συνοχή και να αμβλύνει τις ανισότητες και θα πρέπει να προσφερθεί έγκαιρα στη βέλτιστη βαθμίδα, είπε ο Υφυπουργός Οικονομικών. Ο ίδιος έκανε λόγο για την ανάπτυξη μίας στέρεης, ολιστικής και αποτελεσματικής Στρατηγικής Χρηματοοικονομικού Εγγραμματισμού στη χώρα μας, προσαρμοσμένης στις σύγχρονες ανάγκες της βιώσιμης ανάπτυξης και του ψηφιακού μετασχηματισμού.

Όπως είπε ο κ. Ζαββός, η διεθνής κινητοποίηση στον τομέα του Χρηματοοικονομικού Εγγραμματισμού και το παράδειγμα άλλων χωρών, ευρωπαϊκών και μη, προσφέρει ένα ευρύ φάσμα προτύπων και επιλογών στην Ελληνική Κυβέρνηση προς την ενεργό δραστηριοποίησή της για την χάραξη εθνικής στρατηγικής χρηματοοικονομικής παιδείας.

Καταρχάς, υπάρχει το πρόγραμμα Τεχνικής Βοήθειας της DG REFORM της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Στρατηγική Χρηματοοικονομικού Εγγραμματισμού στην Ελλάδα, το οποίο άρχισε φέτος με την συνεργασία του Υπουργείου Οικονομικών και του ΟΟΣΑ. Αυτό θα συμπληρωθεί με την πρόσφατη έναρξη επίσημης συνεργασίας της DG FISMA της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τον ΟΟΣΑ για τα σχετικά θέματα.

Επιπλέον, η Κυβέρνηση έχει πετύχει τη χρηματοδότηση της εφαρμογής της Στρατηγικής του Χρηματοοικονομικού Εγγραμματισμού της χώρας μας από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Παράλληλα, σχεδιάζει τον κατάλληλο και αποτελεσματικό συντονισμό όλων των εμπλεκόμενων φορέων της πολιτείας (Υπουργείων, Εποπτικών Αρχών, Τοπικής Αυτοδιοίκησης, Επιμελητηρίων), όπως και την συνεργασία της με διεθνείς οργανισμούς, την ακαδημαϊκή και επιχειρηματική κοινότητα, καθώς και την κοινωνία των πολιτών για την ανάπτυξη της Χρηματοοικονομικής Παιδείας.

Ο κ. Ζαββός είπε ότι η ορθή κατηγοριοποίηση των πολιτικών εκπαίδευσης και επιμόρφωσης των διαφόρων κοινωνικών ομάδων περί των χρηματοοικονομικών, πρέπει να γίνει ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους (ηλικιακά, κοινωνικά, εργασιακά κ.ά.), τις μαθησιακές ανάγκες τους (αποταμίευση, ασφάλιση, επένδυση, οικονομικός προγραμματισμός κ.ά.) και τα εκπαιδευτικά μέσα (μαθήματα, συνέδρια, βιβλία, υπολογιστικές προσομοιώσεις κ.ά.).

Όπως είπε ο κ. Ζαββός, η κρίση του χρηματοπιστωτικού συστήματος κατά την τελευταία δεκαετία ανέδειξε με τον εντονότερο τρόπο τις ελλείψεις της χρηματοοικονομικής παιδείας της χώρας μας: από την κρατική, εταιρική και ατομική υπερχρέωση μέχρι την μη ορθολογική χρήση, διαφοροποίηση και αποτίμηση κινδύνου των ποικίλων εργαλείων της κεφαλαιαγοράς. Παράλληλα, το πολύπλοκο χρηματοοικονομικό περιβάλλον και η 4η βιομηχανική επανάσταση με την αλματώδη πρόοδο της τεχνολογίας, αναδεικνύουν τη χρηματοοικονομική παιδεία βάση για την ευημερία και τη χρηματοοικονομική υγεία των πολιτών.

Η χρηματοοικονομική παιδεία είναι αναγκαία, όπως είπε ο Υφυπουργός Οικονομικών:

- Σε ατομικό και οικογενειακό επίπεδο για τον εποικοδομητικό προγραμματισμό και την επίτευξη των ποικίλων στόχων σε όλα τα στάδια της ζωής των ανθρώπων.

- Σε εταιρικό επίπεδο, για την επαρκή χρηματοδότηση είτε δοκιμασμένων είτε καινοτόμων ιδεών και επενδύσεων. Επιπλέον, είναι χρήσιμη για την αποφυγή της υπερχρέωσης και της ισορροπίας και τη βιώσιμη κεφαλαιακή διάρθρωση και χρηματοδότηση των εταιρειών, όχι μόνο μέσω των τραπεζών αλλά και μέσω της κεφαλαιαγοράς.

- Σε κρατικό επίπεδο, η ορθή κατανόηση των χρηματοοικονομικών λειτουργιών αποδεικνύεται κρίσιμη για την αντιμετώπιση της υπερχρέωσης και της υπο-κεφαλαιοποίησης της οικονομίας, η οποία είναι θετικώς συσχετισμένη με το κατά κεφαλήν ΑΕΠ. Ο κ. Ζαββός αναφέρθηκε ενδεικτικά στην εξοικείωση που πρέπει να αποκτήσουν οι υπηρεσίες του Υπουργείου Οικονομικών που έχουν την ευθύνη του χρηματοοικονομικού τομέα με όλες της διαστάσεις - κανονιστικές, λογιστικές, εποπτικές- του ESG. «Η υπόθεση της πράσινης χρηματοδότησης θα αποτελεί σύντομα τον κυριότερο παράγοντα αξιολόγησης τόσο των εταιριών όσο και των τραπεζών. Θα αποτελέσει τον καθοριστικό παράγοντα του κόστους άντλησης των κεφαλαίων. Συνεπώς, η έγκαιρη χρηματοοικονομική παιδεία θα διαδραματίσει κομβικό ρόλο», σημείωσε ο Υφυπουργός Οικονομικών.

Στις βασικές ομάδες που χρήζουν κατά προτεραιότητα χρηματοοικονομικής επιμόρφωσης, ο κ. Ζαββός ενέταξε ενδεικτικά τους δημοσιογράφους, τους δικαστικούς, τους ακαδημαϊκούς και τους καθηγητές. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά στο πλαίσιο της χρηματοοικονομικής παιδείας, θα ήταν κρίμα αν, τουλάχιστον οι μεταπτυχιακοί φοιτητές, δεν εντάσσουν στο πρόγραμμα μελέτης τους το πρόγραμμα «Ηρακλής» που η Κυβέρνηση σχεδίασε και εφαρμόζει με επιτυχία. «Κάτι που δείχνει πώς μία χώρα μπορεί, προσφεύγοντας σ’ ένα κλασικό εργαλείο των διεθνών κεφαλαιαγορών δηλ. την τιτλοποίηση, να λύσει αποτελεσματικά ένα πρόβλημα των τραπεζικών αγορών, που είναι τα κόκκινα δάνεια και έτσι να αποκτήσει πρόσβαση σε μια νέα πραγματικότητα που διευρύνει την περίμετρο του κλασικού χρηματοοικονομικού τομέα», είπε ο κ. Ζαββός.

Η ανάγκη ενός υγιούς και ανταγωνιστικού χρηματοπιστωτικού συστήματος, το οποίο θα λειτουργήσει διαμεσολαβητικά για τη βέλτιστη απορρόφηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος πανευρωπαϊκά. Στο πλαίσιο αυτό, διοργανώθηκε, για πρώτη φορά, και η συνάντηση του Έλληνα Υφυπουργού, αρμόδιου για τον χρηματοπιστωτικό τομέα, με τους Πρεσβευτές των 27 Κρατών – μελών. Τη συνάντηση συντόνισε η Πρέσβειρα της Πορτογαλίας, κα. Helena Paiva.

Παρουσιάζοντας τις μεταρρυθμίσεις στο ελληνικό χρηματοπιστωτικό σύστημα, ο αρμόδιος Υφυπουργός Οικονομικών κ. Γ. Ζαββός αναφέρθηκε σε 5 άξονες:

α) Σημαντική μείωση του αποθέματος των μη εξυπηρετούμενων δανείων μέσω του Ελληνικού Σχήματος Κρατικών Εγγυήσεων «Ηρακλής».

β) Μεταρρύθμιση του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, ώστε να μπορεί να συμμετέχει σε αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου των τραπεζών και να καταρτίσει τη στρατηγική εξόδου του από τις ελληνικές τράπεζες.

γ) Εκσυγχρονισμός της Ελληνικής Κεφαλαιαγοράς, με ψήφιση του νόμου για την εταιρική διακυβέρνηση των εισηγμένων εταιρειών, αναβάθμιση του θεσμικού πλαισίου, κίνητρα για τους επενδυτές και προσανατολισμό στα κριτήρια ESG για τη βιώσιμη ανάπτυξη, όπως υπαγορεύονται και από τους άξονες του Ταμείου Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας.

δ) Ενίσχυση του θεσμικού πλαισίου για την πρόληψη και καταπολέμηση του ξεπλύματος χρήματος, με τη θέσπιση, μεταξύ άλλων, του Κεντρικού Μητρώου Πραγματικών Δικαιούχων. Σημειώνεται ότι η Ελλάδα είναι μεταξύ των 8 χωρών παγκοσμίως με την υψηλότερη αξιολόγηση από τη Διεθνή Ομάδα Χρηματοπιστωτικής Δράσης (Financial Action Task Force, FATF).

ε) Μόχλευση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας. Το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» στοχεύει στην αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της ελληνικής οικονομίας και των οργανισμών προς μία οικονομία εξωστρεφή, ανταγωνιστική, πράσινη και ψηφιακή, η οποία θα ενισχύσει το ελληνικό ΑΕΠ κατά 7% μέχρι το 2026, προσβλέπει σε αύξηση των ιδιωτικών επενδύσεων κατά 20% και δημιουργία 180.000 νέων θέσεων εργασίας.

Σημείο ιδιαίτερου ενδιαφέροντος για τους Ευρωπαίους Πρέσβεις ήταν η ψηφιοποίηση τόσο του κράτους, όσο και των τραπεζών. Ο κ. Ζαββός αναφέρθηκε στην ψηφιοποίηση της ελληνικής διοίκησης και ιδιαίτερα αυτής που αφορά τη φορολογική πολιτική. Επίσης υπογράμμισε τη μεγάλη πρόοδο που έχουν κάνει κατά τη διάρκεια της πανδημίας οι ελληνικές τράπεζες με τη ραγδαία ψηφιοποίηση των συναλλαγών τους προς εξυπηρέτηση των πελατών τους.

Στο σκέλος της ψηφιοποίησης του ελληνικού χρηματοπιστωτικού συστήματος και των μεταρρυθμίσεων που θα χρηματοδοτηθούν από τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας, ο κ. Ζαββός ανέφερε τη δημιουργία ενός Κεντρικού Μητρώου Πιστώσεων (Central Credit Registry), την ψηφιοποίηση της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, την ενίσχυση των τεχνολογικών υποδομών για τη μεγαλύτερη συνεργασία των αρχών για την πρόληψη του ξεπλύματος χρήματος και την υλοποίηση στρατηγικής για τον χρηματοοικονομικό εγγραμματισμό.

Όπως τόνισε ο κ. Ζαββός, οι ελληνικές τράπεζες δεν αποτελούν πλέον μέρος του προβλήματος, αλλά τη λύση του και μπορούν να ατενίζουν με αυτοπεποίθηση τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες που ανοίγει το NextGeneration EU. Ο ρόλος τους θα είναι κρίσιμος για τη διοχέτευση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας στην πραγματική οικονομία και θα αποτελέσουν καταλύτη για τον μετασχηματισμό του παραγωγικού μοντέλου, με στροφή στις πράσινες χρηματοδοτήσεις και την ψηφιακή μετάβαση.

Η πολύ βελτιωμένη θέση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος αποτυπώνεται κυρίως στην εμπιστοσύνη των διεθνών αγορών, στις οποίες οι ελληνικές τράπεζες έχουν πλέον άνετη πρόσβαση, όπως αποδεικνύουν η πρόσφατη επιτυχημένη αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της Τράπεζας Πειραιώς, η σχεδιαζόμενη αύξηση κεφαλαίου της Alpha Bank, αλλά και οι ομολογιακές εκδόσεις των τραπεζών.

Ο κ. Ζαββός επεσήμανε την ικανοποιητική κεφαλαιακή επάρκεια των ελληνικών τραπεζών (δείκτης Common Equity Tier 1 και Δείκτης Κεφαλαιακής Επάρκειας, σε ενοποιημένη βάση, στο 14,6% and 16,3% αντίστοιχα, στο τέλος Σεπτεμβρίου 2020) και τη βελτίωση της ρευστότητας με αύξηση των καταθέσεων κατά 24 δισ. ευρώ από τις αρχές του 2020.

Αναφέρθηκε επίσης στην αύξηση της πιστωτικής επέκτασης, στα μέτρα στήριξης της Οικονομίας από πλευράς Κυβέρνησης, τα οποία για το 2020 και 2021 ανέρχονται σε 39 δις. ευρώ (περισσότερο από το ¼ του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος), αλλά και στις ευοίωνες προοπτικές που διαμορφώνονται για την ελληνική οικονομία, με αναμενόμενη αύξηση του ΑΕΠ 4% το 2020 και 6% το 2022, σύμφωνα με τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Αναλυτική παρουσίαση έγινε για τη λειτουργία του «Ηρακλή» μέσω του οποίου οι ελληνικές τράπεζες μείωσαν ήδη τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματά τους κατά 32 δισ. ευρώ (περίοδος Δεκεμβρίου 2019 – Απριλίου 2021). Στη δεύτερη περίοδο του Σχήματος (Απρίλιος 2021 – Οκτώβριος 2022) ο «Ηρακλής» θα αναλάβει την εκκαθάριση επιπλέον 32 δισ. ευρώ μη εξυπηρετούμενων δανείων, με στόχο και για τις τέσσερις συστημικές τράπεζες, μονοψήφιο δείκτη ΜΕΔ που θα συγκλίνει με τον μέσο ευρωπαϊκό όρο στα τέλη του 2022.  Όπως αναφέρθηκε, ο «Ηρακλής» αποτελεί μία αποτελεσματική λύση της αγοράς, χωρίς καμία επιβάρυνση για τον Έλληνα φορολογούμενο, η οποία αποδείχθηκε ιδιαίτερα ανθεκτική και εν μέσω της κρίσης του Covid-19. Έχει την αποδοχή ευρωπαϊκών θεσμών και τραπεζών και προσελκύει επενδυτές, απελευθερώνει κεφάλαια και ενισχύει τη δυνατότητα των τραπεζών για μεγαλύτερη χρηματοδότηση της οικονομίας, ενώ εμβαθύνει τη δευτερογενή αγορά NPLs και έχει θετικό αντίκτυπο στην κεφαλαιαγορά.

Τονίστηκε ότι οι κρατικές εγγυήσεις που συνοδεύουν τον «Ηρακλή» είναι από τις πλέον ασφαλείς, καθώς:

α) συνοδεύουν μόνο το τμήμα των τιτλοποιήσεων υψηλής διασφάλισης (senior note, το οποίο φέρει πιστοληπτική αξιολόγηση τουλάχιστον ΒΒ-, από αναγνωρισμένο από την ΕΚΤ οίκο αξιολόγησης),

β) ενεργοποιούνται μόνο εφόσον έχει πωληθεί σε επενδυτές το 50% +1 των τίτλων χαμηλής διαβάθμισης (junior note) και επαρκές ποσό των τίτλων μεσαίας/χαμηλής διαβάθμισης (mezzanine/junior) ώστε να επιτυγχάνεται η απο-αναγνώριση των τιτλοποιημένων απαιτήσεων από τους ισολογισμούς των τραπεζών,

γ) ακόμη και στο ελάχιστα πιθανό σενάριο κατάπτωσης της κρατικής εγγύησης, ο κίνδυνος έχει τιμολογηθεί ήδη στην προμήθεια που καταβάλλουν οι τράπεζες στο Ελληνικό Δημόσιο για την ένταξη των τιτλοποιήσεών τους στον «Ηρακλή»,

δ) έχει συσταθεί και λειτουργεί ειδική Επιτροπή Παρακολούθησης των τιτλοποιήσεων (Monitoring Committee) και των ανακτήσεων που καταγράφονται από τη διαχείρισή τους.

Ο κ. Ζαββός αναφέρθηκε επίσης στην ολοκλήρωση του νέου πτωχευτικού νομοθετικού πλαισίου, το οποίο θα εφαρμόζεται πλήρως από την 1η Ιουνίου 2021, ενισχύοντας περαιτέρω την εύρυθμη λειτουργία του τραπεζικού συστήματος. Σημειώνεται ότι το θέμα των «κόκκινων» δανείων βρέθηκε στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος των 27 Πρεσβευτών, καθώς πρόκειται για ζήτημα που αφορά όλες τις χώρες της Ε.Ε. μετά την κρίση του Covid-19. Ερωτώμενος σχετικά για τις ελληνικές τράπεζες, ο αρμόδιος Υφυπουργός Οικονομικών κ. Ζαββός απάντησε ότι με βάση όλες τις πρόσφατες ενδείξεις των ιδίων των τραπεζών, τα νέα ΜΕΔ της κρίσης αναμένεται ότι θα είναι απολύτως διαχειρίσιμα.

Όπως είπε ο αρμόδιος υφυπουργός Οικονομικών, τρεις λόγοι έχουν διαμορφώσει τις συνθήκες για την αλλαγή εικόνας και την ανανεωμένη εμπιστοσύνη προς τις ελληνικές τράπεζες: Πρώτον, η τεράστια πρόοδος που έχει γίνει με τον «ΗΡΑΚΛΗ» για τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Δεύτερον, η σημαντικά βελτιωμένη πιστοληπτική κατάσταση της χώρας που της επιτρέπει να προσφεύγει στις αγορές με το χαμηλότερο επιτόκιο που έχει δανειστεί ποτέ η Ελληνική Δημοκρατία. Τρίτον, η επικείμενη εισροή των τεράστιων πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης, η οποία θα επιφέρει πολύ μεγάλες και σημαντικές βελτιώσεις για την ελληνική οικονομία, μια προοπτική που αντιλαμβάνονται, όχι μόνο οι Έλληνες, αλλά κυρίως οι διεθνείς επενδυτές. «Πρόκειται για συνθήκες που δημιουργούν μια μοναδικά ευνοϊκή συγκυρία, που επιτρέπει και στην ελληνική οικονομία αλλά και στις ελληνικές τράπεζες να μπορέσουν να κοιτούν το μέλλον με εμπιστοσύνη και να ενεργοποιηθούν άμεσα για την υλοποίηση των επιχειρηματικών τους σχεδίων», είπε ο κ. Ζαββός.

Απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση με θέμα τον χειρισμό του αναβαλλόμενου φόρου λόγω του hive - down της Τράπεζας Πειραιώς, ο αρμόδιος για το χρηματοπιστωτικό σύστημα Υφυπουργός Οικονομικών ανέφερε ότι ο εταιρικός μετασχηματισμός στον οποίο έχουν προχωρήσει οι τρεις από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες είναι πλήρως σύννομος και ηθικός και έγινε με βάση τη δεδομένη νομοθεσία και με την έγκριση του Ευρωπαίου επόπτη των τραπεζών (SSM), σε συνεργασία με την Τράπεζα της Ελλάδος.

Το σχετικό νομικό καθεστώς στο οποίο υπάγεται ο αναβαλλόμενος φόρος και ο νέος μετασχηματισμός της Τράπεζας Πειραιώς, είναι οι διατάξεις του άρθρου 27Α του ν. 4172/2013. Bάσει αυτού του νόμου, όπως ανέφερε ο αρμόδιος Υφυπουργός Οικονομικών, σε περίπτωση που ο αναλογών φόρος εισοδήματος φορολογικού έτους, στο οποίο προέκυψε η λογιστική ζημιά, δεν επαρκεί για τον ολοσχερή συμψηφισμό της παραπάνω οριστικής απαίτησης κατά του Δημοσίου, τότε το νομικό πρόσωπο έχει άμεσα εισπράξιμη αξίωση έναντι του Ελληνικού Δημοσίου για το υπόλοιπο μη συμψηφισθέν ποσό.

Επομένως, κατά τη μετατροπή της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης σε οριστική και εκκαθαρισμένη απαίτηση έναντι του Ελληνικού Δημοσίου, το Δημόσιο προβαίνει σε καταβολή αντιστοιχούντος ποσού. Σαν αντιστάθμισμα για την πληρωμή αυτή, το Δημόσιο λαμβάνει δικαιώματα νέων μετοχών του νομικού προσώπου, σύμφωνα με τους ορισμούς του νόμου. Επομένως, το δημόσιο συμφέρον δεν θίγεται ούτε στην περίπτωση που ενεργοποιείται η υποχρέωση του Δημοσίου για καταβολή ποσού εκκαθαρισμένης απαίτησης, αφού, λαμβάνει ταυτόχρονα δικαιώματα σε νέες μετοχές, ούτε βέβαια στην περίπτωση που δεν υπάρχουν ζημιές του νομικού προσώπου, οπότε δεν ενεργοποιείται ο μηχανισμός πληρωμής από το Δημόσιο και έκδοσης νέων μετοχών.

Όπως εξήγησε ο κ. Ζαββός, οι τρεις ελληνικές συστημικές τράπεζες προέβησαν στον εταιρικό μετασχηματισμό τους (hive – down) για τους εξής λόγους:

Πρώτον, διότι έτσι μπορούν να επιταχύνουν τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων μέσω του «ΗΡΑΚΛΗ», καθώς ο μετασχηματισμός βελτιώνει την οργανωτική και κεφαλαιακή τους δομή. Στην περίπτωση της Τράπεζας Πειραιώς, με τον εταιρικό μετασχηματισμό η Τράπεζα μπόρεσε να αποκτήσει τη λεγόμενη αποαναγνώριση, δηλαδή να ολοκληρώσει την τιτλοποίηση ενός σημαντικού ύψους μη εξυπηρετούμενων δανείων, συνολικής μικτής λογιστικής αξίας περίπου 7,5 δις. ευρώ.

Δεύτερον, ο εν λόγω μετασχηματισμός επιτρέπει τη σημαντική μείωση του ύψους των προβλέψεων για πιστωτικές ζημιές. Άρα, οι τράπεζες αποδεσμεύουν  κεφάλαια, τα οποία θα μπουν στην πραγματική οικονομία.

Τρίτον, με τον εταιρικό μετασχηματισμό βελτιώνεται και η ποιότητα των στοιχείων του ενεργητικού των τραπεζών, με αποτέλεσμα αυτές να γίνονται πολύ πιο επενδύσιμες, ειδικά σε μια περίοδο που ιδιώτες και διεθνείς επενδυτές σπεύδουν να επενδύσουν σε ελληνικές τράπεζες. Ο κ. Ζαββός απάντησε και για την ασφάλεια των εγγυήσεων του Ελληνικού Δημοσίου που συνοδεύουν τις τιτλοποιήσεις του «ΗΡΑΚΛΗ».

«Οι κρατικές εγγυήσεις και στον «ΗΡΑΚΛΗ 1», 12 δις. ευρώ, και στον «ΗΡΑΚΛΗ 2», άλλα 12 δις. είναι από τις ασφαλέστερες εγγυήσεις τις οποίες έχει δώσει ποτέ μέχρι σήμερα το Ελληνικό Δημόσιο. Η ασφάλειά τους στοιχειοθετείται από μία σειρά λόγων: Πρώτον, διότι εγγυώνται την καλύτερη διαβαθμισμένη μερίδα της τιτλοποίησης (senior tranche), δεύτερον, διότι για να χορηγηθούν πρέπει να έχει ήδη πραγματοποιηθεί η συναλλαγή πώλησης σε επενδυτές του 50% + 1 όλου του χαρτοφυλακίου, και τρίτον, γιατί ακόμα κι αν σε ακραία περίπτωση υπάρξει ποτέ κατάπτωση εγγύησης, τότε η κατάπτωση αυτή είναι πλήρως κοστολογημένη μέσα στην προμήθεια την οποία πληρώνουν οι τράπεζες στο Ελληνικό Δημόσιο για την ένταξη των τιτλοποιήσεών τους στον “ΗΡΑΚΛΗ”», επεσήμανε ο κ. Ζαββός.

Ο κ. Ζαββός έκανε διάκριση σε βιώσιμες επιχειρήσεις και μπαταχτσήδες, λέγοντας ότι «ο βιώσιμος πρέπει να υποστηριχθεί, υποστηρίζεται συνεχώς και θα υποστηριχθεί και στις επόμενες φάσεις, αλλά ο μπαταχτσής, εκείνος δηλαδή που συστηματικά για δεκαετίες αγνόησε τις υποχρεώσεις του και στέρησε τους πόρους από την πραγματική οικονομία και από τους άλλους ευσυνείδητους πολίτες και επιχειρήσεις δεν μπορεί να επιβραβευθεί».

Ο κ. Ζαββός είπε ότι ο ζωτικός μετασχηματισμός της παραγωγικής βάσης της οικονομίας της χώρας χρειάζεται α) επιχειρήσεις με σημαντικό μέγεθος, β) μετάβαση στην πράσινη οικονομία, η οποία πλέον γίνεται εφικτή μέσω των ενωσιακών πόρων, γ) ένα νέο τραπεζικό σύστημα το οποίο θα υπηρετήσει ένα νέο οικονομικό μοντέλο, μία νέα οικονομία. «Η χώρα έχει μια τεράστια ευκαιρία να κλείσει την ψαλίδα που έχει δημιουργηθεί και έχει διευρυνθεί μετά από δύο απανωτές κρίσεις. Πρέπει να επιτύχουμε αυτό το στοίχημα, ώστε να έχουμε τη δυνατότητα να φέρουμε πίσω όλους εκείνους τους νέους οι οποίοι έφυγαν τα τελευταία χρόνια.  Η υπόθεση της επιτυχίας του Ταμείου Ανάκαμψης είναι υπόθεση εθνικής επιβίωσης», τόνισε ο Υφυπουργός Οικονομικών.

Αναφερόμενος στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και στις χρηματοδοτήσεις που τους έχει παράσχει η Κυβέρνηση μέσω του ΤΕΠΙΧ και του Εγγυοδοτικού Προγράμματος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, ο κ. Ζαββός  επεσήμανε και τη νομοθετική παρέμβαση της Κυβέρνησης με τον νόμο για τις μικροχρηματοδοτήσεις, λέγοντας ότι η χώρα έχει θεσπίσει ένα από τα αρτιότερα νομοθετικά πλαίσια που υπάρχουν, αν και επί του παρόντος υπάρχει δυστοκία στη ζήτηση.

«Η Κυβέρνηση, περιμένοντας αν έχει κάτι ακόμα να ολοκληρώσει η Τράπεζα της Ελλάδος, η οποία έχει αναλάβει την εφαρμογή του πλαισίου των μικροχρηματοδοτήσεων, θα δημιουργήσει και νέα προγράμματα τα οποία θα δίνουν εγγυήσεις σε αυτούς που θέλουν να υποβάλουν αιτήσεις. Αναμένουμε να έρθουν αιτήσεις, είναι αντιληπτό ότι σε μία περίοδο οξύτατης κρίσης δεν μπορεί να υπάρξει άμεσα ζήτηση», είπε  ο Υφυπουργός αναφερόμενος στο πλαίσιο για τις μικροχρηματοδοτήσεις.

Ο κ. Ζαββός επανέλαβε ότι οι μεταρρυθμίσεις που υλοποιεί με ταχύτατους ρυθμούς το τελευταίο δεκάμηνο η Κυβέρνηση αποσκοπούν στην ενίσχυση και θωράκιση του τραπεζικού συστήματος, για να δώσουν τη δυνατότητα να επαναλειτουργήσει ως ο ιμάντας μετάδοσης της ρευστότητας στην πραγματική οικονομία.

Στο πλαίσιο αυτό κινείται και η προσαρμογή των δύο κοινοτικών Οδηγιών βάσει των οποίων θα υπάρξει ενίσχυση της κεφαλαιακής επάρκειας των τραπεζών: Αφενός μεν της λεγόμενης 5ης Οδηγίας, περί κεφαλαιακής επάρκειας,  και της Οδηγίας, η οποία αφορά τη δημιουργία ικανού «μαξιλαριού» κεφαλαίων σε περίπτωση που μία τράπεζα πάει σε εξυγίανση.  Οι δύο Οδηγίες είναι εξαιρετικά τεχνικού περιεχομένου, αποτελούν, ωστόσο, ουσιαστικά βήματα ενίσχυσης της σταθερότητας ολόκληρου του χρηματοπιστωτικού συστήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο οποίο καλείται να προσαρμοστεί και η Ελλάδα.

Στην ενίσχυση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος, τόνισε ο αρμόδιος Υφυπουργός Οικονομικών, κινήθηκε και η κομβική μεταρρύθμιση του «Ηρακλή» για τη μείωση των κόκκινων δανείων.  «Την πρώτη χρονιά του “Ηρακλή” τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια μειώθηκαν κατά 32 δισ. ευρώ, χωρίς να επιβαρυνθεί σε τίποτα ο Έλληνας φορολογούμενος. Ήδη καθάρισαν οι ισολογισμοί των τραπεζών σε αυτόν τον βαθμό, που σημαίνει ότι έχουν πια τη δυνατότητα να χρηματοδοτήσουν ήδη μικρομεσαίες επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Στη δεύτερη χρονιά πάμε για άλλα 32 δισ. ευρώ. Θα έχουμε σχεδόν 65 δισ. ευρώ μείωση, κάτι που δέχονται όλες οι εκθέσεις παντού στον κόσμο. Αυτή και μόνο είναι τεράστια επιτυχία, που λύνει τα χέρια και του τραπεζικού συστήματος και δημιουργεί τεράστια ρευστότητα στην οικονομία μας», είπε ο κ. Ζαββός.

Όπως τόνισε, οι επενδυτές που δίνουν τα λεφτά τους - την ψήφο τους συνεχώς - αναγνωρίζουν τις απτές, σημαντικές αλλαγές και προόδους τις οποίες έχει κάνει η Κυβέρνηση στη μεταρρύθμιση του τραπεζικού συστήματος και η οποία έχει οδηγήσει στις απανωτές αναβαθμίσεις των ελληνικών τραπεζών έπειτα από πολλά χρόνια. Παράλληλα, όπως είπε ο κ. Ζαββός, ο  Έλληνας πολίτης καταλαβαίνει ότι υπάρχει σιγουριά στο τραπεζικό σύστημα γι’ αυτό και φέρνει εκεί τις καταθέσεις του. «Έχουμε τη μεγαλύτερη ρευστότητα η οποία υπήρξε ποτέ στο τραπεζικό σύστημα, πάνω από 20 δισ. ευρώ, 10 δισ. τα νοικοκυριά και άνω των 10 δισ. ευρώ οι επιχειρήσεις», κατέληξε.

«Με πρόγραμμα Ηρακλής βγαίνουμε από τη κρίση» τόνισε ο υφυπουργός κ. Ζαββός καθώς, όπως είπε «καταφέραμε να μειώσουμε κατά 40% τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, έχουμε στόχο με τον Ηρακλή 2 να τα μειώσουμε επιπλέον κατά 32 δις ευρώ και να φτάσουμε σε μονοψήφιο ποσοστό, κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο». Αναφέρθηκε στη σημασία του Ταμείου Ανάκαμψης το οποίο παρέχει χρηματοδότηση που πριν δεν υπήρχε καθώς, θα χρηματοδοτήσει και ιδιωτικές πρωτοβουλίες. Στόχος όπως είπε, τα κεφάλαια από το Ταμείο Ανάκαμψης να φέρουν ένα μετασχηματισμό της χώρας σε πιο βιώσιμες μορφές ανάπτυξης γιατί «η δεκαετία που διανύουμε, προσδιορίζεται από πράσινη ανάπτυξη, ψηφιοποίηση, μετασχηματισμό του εργατικού δυναμικού και εξωστρέφεια».

Με την σειρά του ο κ. Καραβίας τόνισε πως πλέον στόχος είναι η «ανάπτυξη και όχι η επιβίωση» και έθεσε ως προτεραιότητα τη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων με σύνεση και ευθύνη και την στόχευσή της στην ψηφιοποίηση, σε νέες τεχνολογίες, «ένα τομέα στον οποίο επενδύουμε πάνω από 300 εκατ. ευρώ». Αναφερόμενος στην ενέργεια σημείωσε πως η χώρα έχει συγκριτικό πλεονέκτημα που βοηθάει τις επενδύσεις σε αυτόν τον τομέα ενώ πρόσθεσε πως «έχουμε τους ανθρώπους, έχουμε τα κεφάλαια, έχουμε την εμπειρία της κρίσης. Έχουμε ένα μεγάλο παράθυρο ευκαιρίας».

Με τη σειρά του, ο κ. Μεγάλου αναφέρθηκε στο πρόγραμμα «Sunrise» της Τράπεζα Πειραιώς που αποσκοπεί στη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, σε ισχυρή κεφαλαιακή επάρκεια και σε ρευστότητα ικανή να χρηματοδοτεί την ελληνική οικονομία, τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Πρόσθεσε πως η χρηματοδότηση από τις τράπεζες πρέπει να γίνει με βάση το περιβάλλον, ενώ αναφέρθηκε στα νέα εργαλεία της τράπεζας όπως η πώληση δανείων από απόσταση, κάτι που όπως σημείωσε, «δίνει τον απαιτούμενο χρόνο στους εργαζομένους της τράπεζας για να συμβουλεύσουν τους ενδιαφερόμενους». «Να μετασχηματίσουμε την οικονομία με θετικό αποτύπωμα για την κοινωνία» ανέφερε.

Ο κ. Μυλωνάς εμφανίστηκε αισιόδοξος για το αύριο της ελληνικής κοινωνίας καθώς τόνισε πως «το εμβόλιο θα νικήσει την πανδημία, οι αποταμιεύσεις που δημιουργήθηκαν λόγω της υγειονομικής κρίσης θα οδηγήσουν το 2021 σε κατανάλωση και ο τουρισμός αναμένεται σχεδόν στο 50% σε σχέση με το 2019». Για την ελληνική οικονομία προέβλεψε ανάπτυξη 10% τα πρώτα 3 τρίμηνα του 2021, «η οποία θα κλείσει στο 4,5% στο τέλος του χρόνου».

Αναφερόμενος στο ταμείο Ανάκαμψης το χαρακτήρισε «δώρο» που θα πρέπει να συνδυαστεί με αλλαγή στη δομή της οικονομίας.«Έχουμε γερές βάσεις, γερές επιχειρήσεις, φυσικό περιβάλλον που ευνοεί την καθαρή οικονομία, την πράσινη ανάπτυξη. Τώρα είναι η στιγμή, έχουμε τις βάσεις» κατέληξε.

«Το Ταμείο Ανάκαμψης είναι μία μεγάλη ευκαιρία να μετασχηματίσουμε τη χώρα» ανέφερε με τη σειρά του ο κ. Ψάλτης. Αναφερόμενος στη σχέση κοινωνίας – τραπεζών τόνισε πως η εικόνα του «κακού» αλλάζει. «Η ταμπέλα αυτή ήταν αποτέλεσμα κακών τραπεζικών πρακτικών του παρελθόντος» ενώ για τον επανακαθορισμό της σχέσης με τους πελάτες σημείωσε πως μελέτες δείχνουν ότι οι πολίτες πιστεύουν «στον εκσυγχρονισμό, βλέπουν τις τράπεζες ως φορέα αλλαγής. Οι τράπεζες μπορούν να πάνε τόσο γρήγορά όσο προχωρά όλο αυτό; Εκεί στοχεύουμε» κατέληξε.

Μεταξύ των συμμετεχόντων συγκαταλέγονται μεγάλα διεθνή επενδυτικά ονόματα όπως: Morgan Stanley, JP Morgan, Nomura, Goldman Sachs, UBS Asset Management, Davidson Kempner, Fosun, Nordea Investment Management, Oaktree, Brevan Howard Asset Management, Barings, Erste Group, Oceanwood Capital Management, Bluecrest Capital Management, Canada Pension Plan Investment, Garda Capital, Pharo Management, Massachusetts Financial Services, Carmignac, Quadriga Asset Managers, Point Break Capital Management κ.ά.

O Υφυπουργός Οικονομικών, αρμόδιος για το χρηματοπιστωτικό σύστημα, Γιώργος Ζαββός παρουσίασε στους επενδυτές τις μεταρρυθμίσεις που έχει υλοποιήσει η Κυβέρνηση στον τραπεζικό τομέα, τον «Ηρακλή» για τη μείωση των κόκκινων δανείων, τονίζοντας την ταχύτητα, αποτελεσματικότητα και την συνέπεια της στρατηγικής της.  Όπως ανέφερε ο κ. Ζαββός στους επενδυτές, μαζί με τα ευνοϊκά μέτρα που ενεργοποιήθηκαν πανευρωπαϊκά για την αντιμετώπιση της κρίσης του Covid-19, τα συστηματικά μέτρα που έλαβε η ελληνική κυβέρνηση λειτούργησαν ως ανάχωμα στην πανδημική κρίση για την οικονομία και τις τράπεζες.  Η παρουσίαση του αρμόδιου Υφυπουργού Οικονομικών, κατόπιν των ερωτήσεων που έθεσαν οι ξένοι επενδυτές, επικεντρώθηκε σε τέσσερις άξονες:

1. «Ηρακλής» και μείωση Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων. Η μείωση των κόκκινων δανείων αποτέλεσε και παραμένει στρατηγική προτεραιότητα για την ελληνική Κυβέρνηση και η επιτυχημένη μεταρρύθμιση του «Ηρακλή» υπήρξε κομβικής σημασίας για τις ελληνικές τράπεζες. Η μεταρρύθμιση του «Ηρακλή» υλοποιήθηκε σε χρόνο – ρεκόρ και είχε απτά αποτελέσματα με μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων ήδη κατά 40% στην πρώτη περίοδο λειτουργίας του Σχήματος. Η μείωση των ΜΕΔ πραγματοποιήθηκε χωρίς καμία επιβάρυνση για τους Έλληνες φορολογούμενους. Η παράταση του «Ηρακλή» έχει εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή όπως είπε ο αρμόδιος Υφυπουργός Οικονομικών αποτελούν μήνυμα αποφασιστικότητας της κυβέρνησης να συνεχίσει με την μείωση των ΜΕΔ σε ποσοστά που προσεγγίζουν τον μέσο ευρωπαϊκό ορό.

Συνοδευτική μεταρρύθμιση του «Ηρακλή ΙΙ» θα είναι η δημιουργία Κεντρικού Μητρώου Πιστώσεων (Central Credit Registry) που θα παράσχει ανωνυμοποιημένη πληροφόρηση ως προς την πιστωτική κατάσταση των πελατών των τραπεζών. Η μεταρρύθμιση αυτή κρίνεται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς θα ενισχύσει την διαφάνεια των τιτλοποιήσεων του «Ηρακλή» για τους ξένους επενδυτές.

Όπως σημείωσε ο κ. Ζαββός, η λειτουργία του «Ηρακλή» έχει ήδη ενισχύσει και θα ενισχύσει περαιτέρω την δευτερογενή αγορά, ενώ λειτουργεί επιβοηθητικά για το χρηματιστήριο και την αγορά ακινήτων.

2. Ταμείο Ανάκαμψης. Ο «Ηρακλής» και οι λοιπές μεταρρυθμίσεις της Κυβέρνησης στον τραπεζικό τομέα, έχουν γυρίσει τη σελίδα για τις ελληνικές τράπεζες και αυτές είναι έτοιμες και ικανές να παίξουν τον κρίσιμο ρόλο τους για τη χρηματοδότηση της οικονομίας και τη διοχέτευση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης.

Χωρίς τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, η Ελλάδα δεν θα ήταν σε θέση να πραγματοποιήσει την εξαιρετικά κοστοβόρα μετάβαση της οικονομίας της στην ψηφιακή και την πράσινη ανάπτυξη. Στόχος είναι ο αναγκαίος μετασχηματισμός του παραγωγικού δυναμικού της ελληνικής οικονομίας, με έμφαση στον εταιρικό μετασχηματισμό των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, και ιδίως των μικρών, ώστε να μπορέσουν να αποκτήσουν πρόσβαση σε δανεισμό, πληρώντας τα τραπεζικά κριτήρια χρηματοδότησης. Το Ταμείο Ανάκαμψης είναι κολοσσιαίας σημασίας για την Ελλάδα. Η ελληνική κυβέρνηση έχει υποβάλει ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα το οποίο είναι συμβατό με τους τέσσερις άξονες που ορίζουν οι κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ. Πρόκειται για ένα πολύ Εθνικό Σχέδιο που κάνει χρήση του συνόλου των διαθέσιμων πόρων της ΕΕ, δηλαδή και τις επιχορηγήσεις ύψους 18,5 δισ. ευρώ αλλά και τα δάνεια ύψους 12,7 δισ. ευρώ και εστιάζει στη χρηματοδότηση της καινοτομίας, των υποδομών και της πράσινης ανάπτυξης. Πρόκειται για έργα που θα υποστηρίξουν  την αγορά εργασίας και την κοινωνική συνοχή.

3. Ελληνική Κεφαλαιαγορά. Παράλληλη προτεραιότητα για την ελληνική Κυβέρνηση, η οποία εντάσσεται και στις εν γένει ευρωπαϊκές διαδικασίες, είναι η ενίσχυση τη Ελληνικής Κεφαλαιαγοράς.

Οι μεταρρυθμίσεις της ελληνικής Κυβέρνησης για την Κεφαλαιαγορά υλοποιούν ήδη τα κριτήρια ESG για την βιώσιμη ανάπτυξη, με απτή απόδειξη την ψήφιση του νόμου για την εταιρική διακυβέρνηση.

Οι μεταρρυθμίσεις συνεχίζονται για την πλήρη αναθεώρηση του πλαισίου και τον εκσυγχρονισμό της λειτουργίας της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, ενώ θα υποστηριχθούν (ψηφιοποίηση) χρηματοδοτικά από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Η Κυβέρνηση εξετάζει κίνητρα για την ενίσχυση της Ελληνικής Κεφαλαιαγοράς, ενώ θα συμμετάσχει ενεργά στις διεργασίες που δρομολογούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδο (π.χ. green bonds, ενιαία ευρωπαϊκή εποπτεία κ.λπ.).

4. Μεταρρύθμιση ΤΧΣ. Με την αναθεώρηση του νόμου του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας από την Κυβέρνηση ενεργοποιήθηκε η αποεπένδυση του Ταμείου από τις τράπεζες.

Η αναθεώρηση του νόμου του ΤΧΣ αποτέλεσε πρόσκληση προς τη διεθνή επενδυτική κοινότητα στο βαθμό που εκδηλώνει ενδιαφέρον για τις ελληνικές τράπεζες και αυτό αποδείχτηκε με την πρόσφατη επιτυχημένη αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της Τράπεζας Πειραιώς.

«Ετοιμάζουμε τη θεσμική δομή που θα αποτελέσει το εφαλτήριο και το συγκριτικό πλεονέκτημα για τις ελληνικές τράπεζες και τον ρόλο τους στην ανάκαμψη της οικονομίας στην μετά – Covid εποχή», τόνισε ο αρμόδιος Υφυπουργός Οικονομικών.

Όπως επεσήμανε ο κ. Ζαββός, ο μετασχηματισμός των μικρομεσαίων επιχειρήσεων είναι αναγκαίος ώστε να μπορέσουν, ιδιαίτερα και επιχειρήσεις πάρα πολύ μικρές οι οποίες αδυνατούν να χρηματοδοτηθούν από τις τράπεζες, να γίνουν «bankable». Επιπλέον, προκειμένου να αναπτύξουν εκείνο το βέλτιστο μέγεθος ώστε να μπορέσουν αφενός να επωφεληθούν από τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, αφετέρου αν χρειασθεί να προσελκύσουν και άλλες μετοχικές συμμετοχές.

Όπως είπε ο κ. Ζαββός, τα δάνεια, περί τα 12,7 δισ. ευρώ, από το «πακέτο» του Ταμείου Ανάκαμψης θα μοχλευθούν με  υπερδιπλάσια ιδιωτικά κεφάλαια και, όπως εκτιμάται, θα υπάρξει ένα αποτέλεσμα εισροής ρευστότητας στην οικονομία - ειδικά σε αναπτυξιακά έργα - περίπου 30 δισ. ευρώ.

Σύμφωνα με τον κ. Ζαββό, ο μετασχηματισμός της οικονομίας με τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, – στοχευμένος στη Βιώσιμη Ανάπτυξη, που περιέχει και την Πράσινη Ανάπτυξη, και την ψηφιακή μετάβαση –, αποτελεί εγχείρημα τεράστιας εμβέλειας. «Αφορά σε μία μετάβαση εξαιρετικά κοστοβόρα και με τη δυνατότητα που μας παρέχει το Ταμείο Ανάκαμψης θα μπορέσουμε κάλλιστα να την υλοποιήσουμε, με σημαντική όμως δουλειά, η οποία πρέπει να γίνει μέσα σε δεδομένα χρονικά περιθώρια. Δεν είχαμε ποτέ, εδώ και περίπου 40 χρόνια, να αντιμετωπίσουμε τόσο κρίσιμη, άμεση, επείγουσα, αλλά και ενδιαφέρουσα πρόκληση όσο αυτή που μας δίνει το Ταμείο Ανάκαμψης. Διότι είναι η μοναδική ευκαιρία που έχουμε για να κλείσουμε για τα καλά την ψαλίδα που έχει δημιουργηθεί μεταξύ ευρωπαϊκού βορρά και ευρωπαϊκού νότου. Αυτή η ευκαιρία μας δίνεται αυτή τη στιγμή μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης», τόνισε ο αρμόδιος για το χρηματοπιστωτικό σύστημα Υφυπουργός Οικονομικών.

Ο κ. Ζαββός τόνισε ιδιαίτερα ότι, αυτόν τον καιρό, αποκτά κεφαλαιώδη σημασία η λεγόμενη δημιουργία πράσινης ενοποίησης των ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών.

«Οι ευρωπαϊκές κεφαλαιαγορές, αυτή τη στιγμή, θα αποτελέσουν ένα κομβικό σημείο των μεταβολών στον μετασχηματισμό των ευρωπαϊκών οικονομιών και υπολογίζεται ότι θα χρειαστούν επενδύσεις της τάξης των 330 δισ. ευρώ για κάθε χρονιά μέχρι το 2030. Τα λεφτά αυτά, θα πάνε, σε επενδύσεις κλιματικής αλλαγής και ενεργειακούς στόχους. Περί τα 125 δισ. ευρώ ετησίως, θα δοθούν στη λεγόμενη ψηφιακή μετάβαση. Όλα αυτά τα λεφτά, «θα σηκωθούν», με προσφυγή από τα ευρωπαϊκά όργανα, στις διεθνείς κεφαλαιαγορές. Μέσα από αυτό τον μεγάλο επικείμενο μετασχηματισμό και την αναγκαία δημιουργία των ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών, λιμνάζοντα πλεονάσματα κεφαλαίων του βορρά, θα μπορούν να έρθουν με ασφάλεια σε συγκεκριμένες επενδύσεις, οι οποίες έχουν ήδη στοχοθετηθεί και μέσα από το Ταμείο Ανάκαμψης. Πρόκειται για μια καταλυτική διαδικασία μετασχηματισμού του παραγωγικού δυναμικού, από την οποία μπορεί να επωφεληθεί πάρα πολύ και η χώρα μας. Και η Κυβέρνηση, εργάζεται με ταχύτατους ρυθμούς, με σύστημα, με απόδοση και γι’ αυτό νομίζω είναι κάτι το οποίο μπορούμε να το πετύχουμε»,  σημείωσε ο κ. Ζαββός.

Ο κ.  Ζαββός αναφέρθηκε στα μέτρα ενίσχυσης της ρευστότητας στην πραγματική οικονομία που έχει ήδη υλοποιήσει η Κυβέρνηση. Όπως είπε,   από το «ΤΕΠΙΧ ΙΙ» και το Ταμείο Εγγυοδοσίας έχουν δοθεί δάνεια ύψους περίπου 7,5 δισ. ευρώ σε περίπου 40.000 επιχειρήσεις. Επιπλέον, έχουν ήδη υλοποιηθεί οι 6 πρώτοι κύκλοι της «Επιστρεπτέας Προκαταβολής» και έχουν διοχετευθεί 7,3 δισ. ευρώ.

Από τη μεριά τους, είπε ο αρμόδιος για το χρηματοπιστωτικό σύστημα Υφυπουργός Οικονομικών, οι ελληνικές τράπεζες έχουν προχωρήσει σε εκτεταμένες αναστολές δόσεων δανείων περίπου 400.000 νοικοκυριά και επιχειρήσεις (στοιχεία από Φεβρουάριο έως Νοέμβριο του 2020), συνολικού ύψους περί τα 30 δισ. ευρώ. Οι αναστολές αυτές έγιναν επιπλέον των ρυθμίσεων δανείων (επιχειρηματικά, στεγαστικά, προσωπικά) από το τραπεζικό σύστημα, ύψους περίπου σε 15 δισ. ευρώ. Συνολικά, το τραπεζικό σύστημα έχει διευκολύνει δανειολήπτες για ποσά που ξεπερνούν τα 45 δισ. ευρώ.

Ο κ. Ζαββός είπε ότι οι τράπεζες θα πρέπει να αποτελέσουν τους πραγματικούς ιμάντες της μεταβίβασης των ενωσιακών πόρων προς την πραγματική οικονομία, κάτω όμως από πολύ συγκεκριμένα κριτήρια και στόχους που θέτουν ήδη παράμετροι της ΕΕ.

Όπως τόνισε, το τραπεζικό σύστημα, έχει αλλάξει σελίδα, αφού η πολιτεία έχει κάνει τη δουλειά της, δίνοντας τον «ΗΡΑΚΛΗ» για τη μείωση των κόκκινων δανείων κατά 32 δισ. ευρώ την πρώτη περίοδο και κατά 32 δισ. τη δεύτερη. Η επίτευξη μονοψήφιων ποσοστών ήδη από φέτος για τις περισσότερες εκ των συστημικών τραπεζών και σίγουρα το 2022, συγκλίνοντας με τον μέσο ευρωπαϊκό όρο, αποτελεί σημαντική κατάκτηση που ανοίγει το δρόμο, ώστε οι τράπεζες να μπορέσουν να χρηματοδοτήσουν με επάρκεια ένα μεγαλύτερο κομμάτι των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, οι οποίες πράγματι έχουν ανάγκη. Είναι επιχειρήσεις οι οποίες είναι βιώσιμες και έχουν προοπτική, μέσα στα δυναμικά πλαίσια που ανοίγει η πολιτική της Κυβέρνησης, για την επόμενη μέρα», είπε ο Υφυπουργός.

Απαντώντας σχετικά με τις κρατικές εγγυήσεις του «Ηρακλή», ο κ. Ζαββός τόνισε ότι είναι από τις πιο σίγουρες εγγυήσεις. Αυτό διότι:

Αφορούν στο ασφαλέστερο μέρος των τιτλοποιήσεων, το οποίο έχει εξεταστεί και έχει βαθμολογηθεί από τις Εταιρίες Πιστοληπτικής Αξιολόγησης.

Για να δημιουργηθεί η δυνατότητα και να δώσει το δημόσιο αυτή την εγγύηση, πρέπει ήδη να έχει πωληθεί το 50+1% του συνολικού χαρτοφυλακίου.

Ακόμα και αν, ο μοι γένοιτο, κατέπιπτε, την πέμπτη ή την έκτη ή και την έβδομη χρονιά, τμήμα της εγγύησης, έχει ήδη διασφαλισθεί ότι η προμήθεια την οποία έχει λάβει το ελληνικό δημόσιο έναντι της χορήγησης των εγγυήσεων, καλύπτει πλήρως την οποιαδήποτε κατάπτωση της εγγύησης.

Διότι έχει δημιουργηθεί μία επιτροπή παρακολούθησης με αντιπροσώπους όχι μόνο του Υπουργείου Οικονομικών, της Τραπέζης Της Ελλάδος και άλλων, που επικουρείται αυτή τη στιγμή από σημαντικούς εμπειρογνώμονες, η οποία παρακολουθεί συνεχώς τη διαδικασία των τιτλοποιήσεων και των αναγκαίων ανακτήσεων ώστε να μην υπάρξει κάποια κατάπτωση.

Ο κ. Ζαββός τόνισε ότι η μεταρρύθμιση του «Ηρακλή» ήταν καταλύτης της κυβερνητικής προσπάθειας. Ο πρώτος γύρος τιτλοποιήσεων κόκκινων δανείων πέτυχε, μέσα σε μόλις ένα χρόνο από την υιοθέτησή του, την μείωση των κόκκινων δανείων κατά 32 δισ. ευρώ, με τη μαζική συμμετοχή των 4 συστημικών τραπεζών, χωρίς καμία επιβάρυνση για τον Έλληνα φορολογούμενο. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε μείωση του συνολικού αποθέματος κόκκινων δανείων κατά 40%.

Όπως εξήγησε, ο «Ηρακλής» είναι μία συστημική λύση για τη μείωση των κόκκινων δανείων και μία σημαντική επιτυχία της κυβέρνησης, αφού μέσα σε 13 μήνες από την εφαρμογή του προγράμματος έγιναν όσα δεν είχαν γίνει τα πέντε προηγούμενα χρόνια. Οι ελληνικές τράπεζες ξαναγίνονται επενδύσιμες και ανεβαίνουν επενδυτική βαθμίδα, γεγονός που έχει κομβικό ρόλο στην πιστοληπτική αναβάθμιση της χώρας, πρόσθεσε. Προσελκύονται επενδύσεις από το εξωτερικό, κάτι που αποτυπώνεται ως ανάπτυξη της οικονομίας, τόνωση της απασχόλησης με τη δημιουργία θέσεων εργασίας και βελτίωση των εισοδημάτων, ενώ παράλληλα ενισχύεται η κεφαλαιακή βάση των ελληνικών τραπεζών.

Ο κ. Ζαββός υπενθύμισε ότι τα παραπάνω πλεονεκτήματα οφείλονται στη χρηματοοικονομική και τεχνική δομή του «Ηρακλή». Πρώτον, ο μηχανισμός αποτελεί μια συστημική λύση και λειτουργεί με αποτιμήσεις που καθορίζουν οι αγορές. Δεύτερον, προβλέπει μηδενική στάθμιση κινδύνου στα κεφάλαια των τραπεζών, λόγω της εγγύησης του Δημοσίου για το senior τμήμα των δανείων. Τρίτον, δεν επιβαρύνει τον Έλληνα φορολογούμενο. Τέταρτον, το ελληνικό Δημόσιο εισπράττει έσοδα από την προμήθεια για την παροχή της εγγύησης. Πέμπτον, προβλέπει δικλείδες ασφαλείας αντιστάθμισης κινδύνου μέσω της έκδοσης Credit Default Swaps (CDS) για κάθε τιτλοποίηση. Έκτον, οι επιπτώσεις στα κεφάλαια των τραπεζών είναι μικρές, ενώ τα οφέλη μεγάλα.

Οι τιτλοποιήσεις του προγράμματος «Ηρακλής» δεν συνέβαλαν μόνο στη μείωση των κόκκινων δανείων και την κεφαλαιακή ενίσχυση των τραπεζών. Ο «Ηρακλής» “έβγαλε” τις ελληνικές τράπεζες στις διεθνείς αγορές και ανεβάζει την επενδυτική τους βαθμίδα. Το γεγονός ότι πέτυχε ο «Ηρακλής» σημαίνει ότι πρακτικά οι ελληνικές τράπεζες αναβαθμίστηκαν. Ταυτόχρονα, δημιουργήθηκε και αναπτύχθηκε η δευτερογενής αγορά τιτλοποιημένων δανείων, με βάθος σήμερα γύρω στα 90 δισ. ευρώ. Όλα αυτά έφεραν την ελληνική αγορά και τις ελληνικές τράπεζες στο προσκήνιο και, σήμερα μπορούν να έχουν πρόσβαση στις διεθνείς αγορές και να προχωρούν σε εκδόσεις ομολόγων.

Σε ό,τι αφορά στα επόμενα βήματα, ο κ. Ζαββός ανέφερε ότι ύστερα από την εξαιρετικά επιτυχημένη εφαρμογή του «Ηρακλή», η κυβέρνηση της ΝΔ, με την έγκριση των ευρωπαϊκών θεσμών, προχωρά στη δεκαοκτάμηνη παράταση του προγράμματος από τον Απρίλιο του 2021 έως τον Οκτώβριο του 2022. Σκοπός του λεγόμενου «Ηρακλή ΙΙ» είναι να μειωθούν τόσο τα παλαιά κόκκινα δάνεια όσο και τα νέα που έχουν προκύψει εξαιτίας της πανδημίας, με τελικό στόχο την περαιτέρω μείωση κατά περίπου 30-32 δισ. ευρώ. Η κυβέρνηση αναμένει και στον « Ηρακλή ΙΙ» τη συμμετοχή των 4 συστημικών τραπεζών με τελικό στόχο στο τέλος του 2022 να φτάσει η χώρα σε μονοψήφια ποσοστά κόκκινων δανείων που θα αγγίζουν το μέσο όρο της ΕΕ του 5%.

Αναφερόμενος στην αναταραχή στις αγορές ομολόγων, ο κ. Ζαββός εξήγησε ότι αυτή πρόκειται περισσότερο για μία διόρθωση των αποδόσεων που είχαν βρεθεί και σε αρνητικά επίπεδα λόγω του προγράμματος αγορών από την ΕΚΤ, παρά σε κάποια κρίση. Όπως είπε, οι αγορές ομολόγων οδήγησαν τις αποδόσεις σε χαμηλά επίπεδα που δεν ενσωμάτωναν την πιστοληπτική ικανότητα του εκδότη. Τώρα, οι τιμές προσαρμόζονται. Εξάλλου, παρατηρήθηκε ότι παρά την αύξηση των αποδόσεων στα ομόλογα, οι τιμές των CDS δεν επηρεάστηκαν. Σήμερα, οι τιμές βρίσκονται στο ένα τρίτο από το επίπεδο του 2019 και στο μισό σε σχέση με τους προηγούμενους μήνες. Το πρόγραμμα «Ηρακλής» επηρεάζεται κυρίως από τα CDS που κινούνται σήμερα σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα για την Ελλάδα, παρά από τις τιμές των ομολόγων. Κλείνοντας, ο κ. Ζαββός υπενθύμισε ότι όταν ξεκίνησε ο «Ηρακλής», οι αποδόσεις στις αγορές ομολόγων και οι διεθνείς αγορές γενικώς βρίσκονταν σε χειρότερη κατάσταση από τη σημερινή, καθώς ξεκινούσε το κύμα της πανδημίας.