Ολοκληρώθηκε η προμελέτη για το μεγάλο ενεργειακό έργο

Η προμελέτη σκοπιμότητας εκπονήθηκε από τον ΑΔΜΗΕ σε συνεργασία με την Grant Thornton και αποτελεί σημαντικό βήμα για την αξιολόγηση της τεχνικής και οικονομικής βιωσιμότητας του έργου. Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Γερμανίας έχει ενταχθεί στον ευρωπαϊκό σχεδιασμό ανάπτυξης των ηλεκτρικών δικτύων του ENTSO-E. Η ολοκλήρωση της προμελέτης δεν συνεπάγεται την άμεση έναρξη κατασκευής, καθώς απαιτούνται πρόσθετες τεχνικές μελέτες, ρυθμιστικές εγκρίσεις και συμφωνίες χρηματοδότησης. Το επόμενο διάστημα θα είναι καθοριστικό για την αποσαφήνιση του τρόπου υλοποίησης ενός έργου που, λόγω μεγέθους και κόστους, προϋποθέτει ευρύτερη ευρωπαϊκή συνεργασία.

Πώς θα λειτουργεί το ηλεκτρικό καλώδιο Ελλάδας – Γερμανίας

Η βασική φιλοσοφία της διασύνδεσης στηρίζεται στην αμφίδρομη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας, ανάλογα με τις ανάγκες και τις συνθήκες παραγωγής στις δύο χώρες. Η Ελλάδα, διαθέτοντας σημαντικό δυναμικό ηλιακής ενέργειας, θα μπορεί να εξάγει μέρος της πλεονάζουσας παραγωγής από φωτοβολταϊκά προς την Κεντρική Ευρώπη, ιδιαίτερα κατά τις ώρες υψηλής ηλιοφάνειας. Αντίστοιχα, σε περιόδους περιορισμένης εγχώριας παραγωγής ή αυξημένης ζήτησης, θα υπάρχει η δυνατότητα εισαγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από τη γερμανική αγορά. Η ανταλλαγή αυτή θα μπορούσε να συμβάλει στην καλύτερη αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών και στην ασφάλεια του ευρωπαϊκού συστήματος.

Το οικονομικό στοίχημα των 15 δισ. ευρώ

Το εκτιμώμενο κόστος των 15 δισ. ευρώ αποτελεί τη μεγαλύτερη πρόκληση για την υλοποίηση της επένδυσης, καθώς πρόκειται για έργο εξαιρετικά υψηλών κεφαλαιακών απαιτήσεων. Η οικονομική του βιωσιμότητα δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τα οφέλη για την Ελλάδα και τη Γερμανία, αλλά και από τις επιδράσεις σε άλλες ευρωπαϊκές αγορές. Η δυνατότητα μεταφοράς μεγάλων ποσοτήτων ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να ενισχύσει τον ανταγωνισμό και να περιορίσει τις διαφορές τιμών. Παραμένει ανοιχτό το ζήτημα της κατανομής του επενδυτικού κόστους και της συμμετοχής ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών μηχανισμών, τραπεζών και ιδιωτικών κεφαλαίων.

Τι μπορεί να σημαίνει για τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος

Η ενίσχυση των διεθνών διασυνδέσεων επιτρέπει τη μεταφορά ηλεκτρισμού από περιοχές με χαμηλότερο κόστος παραγωγής προς αγορές όπου η ζήτηση είναι υψηλότερη. Για την Ελλάδα, η δυνατότητα εισαγωγής κατά τις βραδινές ώρες ή σε περιόδους περιορισμένης παραγωγής από ΑΠΕ θα μπορούσε να μειώσει την ανάγκη λειτουργίας ακριβότερων μονάδων. Παράλληλα, οι εξαγωγές θα δημιουργούσαν νέες προοπτικές εσόδων για τους παραγωγούς πράσινης ενέργειας. Η διασύνδεση πάντως δεν εγγυάται αυτόματη μείωση των λογαριασμών, καθώς οι τελικές χρεώσεις επηρεάζονται από τις τιμές χονδρικής, τα κόστη δικτύου και τη φορολογία.

Η ανάπτυξη των ΑΠΕ αυξάνει τις ανάγκες των δικτύων

Η μεγάλη αύξηση των επενδύσεων στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και η σταδιακή μεταβολή του ενεργειακού μείγματος δημιουργούν αυξημένες ανάγκες μεταφοράς. Η εγχώρια κατανάλωση δεν μπορεί να απορροφήσει κάθε στιγμή το σύνολο της δυνητικής παραγωγής από φωτοβολταϊκά και αιολικά πάρκα. Για τον λόγο αυτό, οι διεθνείς διασυνδέσεις, τα συστήματα αποθήκευσης και η αναβάθμιση των υποδομών αποκτούν καθοριστική σημασία. Η αξιοποίηση των εξαγωγικών δυνατοτήτων θα επηρεάσει και τη βιωσιμότητα μελλοντικών ιδιωτικών επενδύσεων στην πράσινη ενέργεια.

Επενδύσεις στα ελληνικά ηλεκτρικά δίκτυα

Παράλληλα με τον σχεδιασμό της διασύνδεσης Ελλάδας – Γερμανίας, ο ΑΔΜΗΕ προωθεί εκτεταμένο πρόγραμμα ανάπτυξης και αναβάθμισης του ελληνικού συστήματος μεταφοράς. Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται ηλεκτρικές διασυνδέσεις νησιών, η ολοκλήρωση έργων στις Κυκλάδες και η ενίσχυση των διεθνών συνδέσεων. Ιδιαίτερη σημασία έχει η προοπτική περαιτέρω ενίσχυσης της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Ιταλίας. Οι επενδύσεις αυτές αποτελούν βασική προϋπόθεση για την ενσωμάτωση περισσότερων ανανεώσιμων πηγών, τη βελτίωση της αξιοπιστίας του συστήματος και τη μείωση της ενεργειακής απομόνωσης νησιωτικών περιοχών.

Η Ελλάδα στον νέο ενεργειακό χάρτη της Ευρώπης

Η προοπτική δημιουργίας μιας μεγάλης ηλεκτρικής διασύνδεσης με τη Γερμανία εντάσσεται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό ενίσχυσης της θέσης της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη. Η χώρα συμμετέχει σε πρωτοβουλίες ανάπτυξης νέων ενεργειακών διαδρόμων, ενώ εξετάζονται πρόσθετες διασυνδέσεις με χώρες της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής. Η δημιουργία ισχυρότερων δικτύων θα μπορούσε να προσελκύσει επενδυτικά κεφάλαια και να διευρύνει τις δυνατότητες εμπορικής αξιοποίησης της πράσινης ενέργειας. Καθοριστικό ζητούμενο παραμένει η μετάβαση από τις μελέτες στις οριστικές αποφάσεις χρηματοδότησης και κατασκευής.

Η ίδια, σε ερώτηση που δέχθηκε στην καθιερωμένη συνέντευξη Τύπουεξήγησε τους λογούς που είναι σημαντικό το έργο για την Επιτροπή λέγοντας πως «είναι απολύτως κρίσιμο για να μπει ένα τέλος στην ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου» και επιπλέον «μόλις υλοποιηθεί, θα επιτρέψει την ενσωμάτωση αυξημένων ποσοτήτων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο σύστημα, γεγονός που τελικά θα οδηγήσει σε χαμηλότερες τιμές ενέργειας προς όφελος των επιχειρήσεων, των εταιρειών και των καταναλωτών στην περιοχή».

Αναφορικά με τη χρηματοδότηση η κυρία Κάιζα τόνισε ότι έχει περάσει όλα τα απαραίτητα στάδια που απαιτούνται για να πάρει το πράσινο φως και για το λόγο αυτό η Επιτροπή βρίσκεται σε συνεχή επαφή με τους εμπλεκόμενους για την υλοποίησή του. Όπως είπε, «έχει το καθεστώς του Έργου Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI) και έχει λάβει χρηματοδότηση όλα αυτά τα χρόνια από διάφορους μηχανισμούς μας» και «προτού αυτό το έργο γίνει επιλέξιμο για χρηματοδότηση από την ΕΕ, έχει περάσει από αρκετά αυστηρό έλεγχο από την Επιτροπή, από τους φορείς του έργου, διότι φυσικά πρέπει να αποδεικνύει την οικονομική του βιωσιμότητα. Το έργο αυτό υλοποιείται ήδη εδώ και αρκετά χρόνια και θα θέλαμε να δούμε την ολοκλήρωσή του το συντομότερο δυνατόν. Είμαστε σε επαφή με τον φορέα υλοποίησης, με τις ρυθμιστικές αρχές, με τις εθνικές αρχές, και φυσικά καλούμε όλα τα εμπλεκόμενα μέρη να τιμήσουν τις δεσμεύσεις τους» προκειμένου «πραγματικά για να βάλουμε τέλος στην ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου και να κάνουμε κάτι πολύ, πολύ συγκεκριμένο για να μειώσουμε τις τιμές ενέργειας στην περιοχή».

Η ίδια επιβεβαίωσε ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ερευνά το έργο, γεγονός που έκανε γνωστό και ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, λέγοντας πως «είμαστε ενήμεροι για την έναρξη έρευνας από το Ευρωπαϊκό Γραφείο Δημόσιου Εισαγγελέα (EPPO) και δεν έχουμε κανένα σχόλιο να κάνουμε για το ζήτημα αυτό», «πρόκειται για εξελισσόμενες διαδικασίες, οπότε δεν θα τις σχολιάσουμε με κανέναν τρόπο».

Τέλος, αναφορικά με τα χρονοδιάγραμμα και αν θα υπάρξει καθυστέρηση λόγω και της έρευνας, η κυρία Κάιζα τόνισε ότι «πρόκειται για Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος, γεγονός που σημαίνει ότι δεν υπάρχει καθορισμένο χρονοδιάγραμμα από την Επιτροπή», και συμπλήρωσε ότι «αναμένουμε από όλα τα μέρη να δεσμευτούν για την ταχύτερη δυνατή υλοποίηση του έργου, διότι κάθε περαιτέρω καθυστέρηση είναι εις βάρος των εμπλεκομένων μερών, και ειδικά της Κύπρου, η οποία είναι ο κύριος ωφελούμενος του έργου αυτού».

Όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση της κυπριακής προεδρίας ο κ. Χριστοδουλίδης ενημέρωσε ενδελεχώς τον Ελληνα πρωθυπουργό για την σχετική απόφαση του υπουργικού συμβουλίου κατά την συνεδρίαση του στις 17 Σεπτεμβρίου.

Ταυτόχρονα επιβεβαίωσε την πολιτική δέσμευση της κυπριακής Δημοκρατίας για συμμετοχή στο μετοχικό κεφάλαιο του έργου το συντομότερο δυνατόν και αφού ολοκληρώσει τις εκκρεμότητες που υπάρχουν μεταξύ των δύο πλευρών για τις οποίες βρίσκονται σε εξέλιξη προχωρημένες διαβούλευσης και με άλλα κράτη.

Το DFC έλαβε τη σχετική απόφαση μετά από οικονομική και τεχνική αξιολόγηση του έργου και η συμμετοχή του θα έχει τη μορφή είτε συμμετοχής στο μετοχικό κεφάλαιο είτε δανειοδότησης είτε συνδυασμού των δύο.

Στο πλαίσιο αυτό, πραγματοποιήθηκε τις προηγούμενες ημέρες τηλεδιάσκεψη μεταξύ στελεχών του ΑΔΜΗΕ, του DFC και του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, όπου συζητήθηκαν οι προοπτικές και οι όροι συμμετοχής στο έργο.

Για την τελική επενδυτική απόφαση του DFC, βασική προϋπόθεση αποτελεί η έγκαιρη ολοκλήρωση του ρυθμιστικού πλαισίου από τις ρυθμιστικές αρχές της Ελλάδας και της Κύπρου.

Ο Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ, κ. Μάνος Μανουσάκης, δήλωσε: «Καλωσορίζουμε την επισημοποίηση του ενδιαφέροντος από το DFC για συμμετοχή στον Great Sea Interconnector. Συνιστά ψήφο εμπιστοσύνης στην προσπάθεια υλοποίησης του έργου, το οποίο θα έχει πολλαπλά οφέλη για τους Κύπριους και Έλληνες καταναλωτές. Για την εξέλιξη αυτή θέλω να ευχαριστήσω θερμά για τη συμβολή τους, την ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και την Πρεσβεία των ΗΠΑ και, ειδικά, τον Πρέσβη κ. Γιώργο Τζ. Τσούνη».

Σχετικά με το DFC

Το U.S. International Development Finance Corporation (DFC) είναι ο αναπτυξιακός χρηματοδοτικός οργανισμός της κυβέρνησης των ΗΠΑ. Συνεργάζεται με τον ιδιωτικό τομέα παρέχοντας χρηματοδοτικές λύσεις σε κλάδους, όπως η ενέργεια, η υγεία, οι κρίσιμες υποδομές και η τεχνολογία. Οι επενδύσεις του DFC ενσωματώνουν τα ύψιστα διεθνή πρότυπα με σεβασμό προς το περιβάλλον και τα ανθρώπινα και εργασιακά δικαιώματα.

«Το σχεδιαζόμενο καλώδιο θα εκτείνεται από την παράκτια πόλη Ελ Σαλούμ στο βορειοδυτικό τμήμα της Αιγύπτου σε απόσταση 950 χιλιομέτρων μέσω της Μεσογείου έως την Αττική. Με τα σημερινά δεδομένα, θα είναι το μακρύτερο και, με δυναμικότητα 3.000 μεγαβάτ, ένα από τα ισχυρότερα υποβρύχια καλώδια στον κόσμο. […] Ηλιακή ενέργεια ακόμη και το χειμώνα όταν χιονίζει: ένα καλώδιο ηλεκτρικής ενέργειας από τη Βόρεια Αφρική στην Ευρώπη θα το καταστήσει αυτό δυνατό. Μέχρι το τέλος της δεκαετίας, η πράσινη ηλεκτρική ενέργεια θα μπορούσε να ρέει από την Αίγυπτο στην Ελλάδα και από εκεί στην Αυστρία και τη Γερμανία».

Στόχος καθίσταται ο εφοδιασμός της Ευρώπης, μέσω της Ελλάδας, με καθαρή και φθηνή ενέργεια, συνδράμοντας έτσι και στην απομάκρυνση από τις εισαγωγές ρωσικών ορυκτών καυσίμων. «Tο ένα τρίτο της ηλεκτρικής ενέργειας που διέρχεται από τη γραμμή θα καταναλώνεται στην Ελλάδα, κυρίως βιομηχανικά, και ένα άλλο τρίτο θα εξάγεται σε άλλες χώρες. Το υπόλοιπο ένα τρίτο θα χρησιμοποιηθεί στην Ελλάδα για την παραγωγή πράσινου υδρογόνου, σύμφωνα με το σχέδιο», αναφέρει ο Χέλερ. Μάλιστα, «η γραμμή μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας θα μπορούσε να μειώσει τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα κατά δέκα εκατομμύρια τόνους ετησίως».

Η HB σημειώνει ακόμη πως «ο υπουργός Ενέργειας κ. Σκρέκας έχει προσφερθεί να προμηθεύσει με πράσινη ηλεκτρική ενέργεια τη Γερμανία και την Αυστρία και έχει κάνει προτάσεις στις δύο χώρες για την κατασκευή αγωγού. Θα μπορούσε να περάσει από την Αλβανία και άλλες βαλκανικές χώρες στην Αυστρία και από εκεί στη νότια Γερμανία», με τις συζητήσεις να βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη.

Το χρονοδιάγραμμα προβλέπει την ολοκλήρωση του έργου εντός οκταετίας. Παρ’ όλα αυτά, ο ανταποκριτής της εφημερίδας επισημαίνει πως υπάρχει το εμπόδιο της Τουρκίας. «Η γραμμή μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας πρόκειται να διέλθει από θαλάσσια περιοχή που η Τουρκία διεκδικεί ως δική της οικονομική ζώνη σε συμφωνία του 2019 με τη Λιβύη. Η Ελλάδα και η ΕΕ θεωρούν ότι η τουρκο-λιβυκή συμφωνία είναι αντίθετη προς το διεθνές δίκαιο. Αντιβαίνει στη Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για το Δίκαιο της Θάλασσας. Ωστόσο, η Τουρκία θα μπορούσε να προσπαθήσει να εμποδίσει την πόντιση του καλωδίου. Αυτό δεν είναι απίθανο, δεδομένης της χρόνιας έντασης μεταξύ Άγκυρας και Αθήνας».

Πηγή: DW

Η τηλεδιάσκεψη -στην οποία μετείχε από το Λουξεμβούργο και ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων Werner Hoyer- πραγματοποιήθηκε σε συνέχεια της συνάντησης που είχαν οι κκ. Μητσοτάκης και El-Sisi στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής Ευρωπαϊκής Ένωσης και Αφρικανικής Ένωσης στις Βρυξέλλες, στις 17 Φεβρουαρίου, με βασικό θέμα συζήτησης την υλοποίηση του έργου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Αιγύπτου, που αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα και για τις δύο χώρες.

Σύμφωνα με το Μέγαρο Μαξίμου, ο Πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η ηλεκτρική διασύνδεση μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου -βάση της οποίας είναι το Μνημόνιο Διασύνδεσης Ελληνικών και Αιγυπτιακών Ηλεκτρικών Δικτύων που υπεγράφη στις 14 Οκτωβρίου 2021- θα συμβάλει στη διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών και οδών της Ευρώπης και συνεπώς στην ενεργειακή ασφάλεια της ευρωπαϊκής ηπείρου, ζήτημα που καθίσταται περισσότερο επίκαιρο από ποτέ λόγω του νέου τοπίου που διαμορφώνει η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

«Η Ελλάδα και η Αίγυπτος έχουν να παίξουν σημαντικό ρόλο σε αυτό το νέο περιβάλλον χάρη στις δυνατότητές τους και στη στρατηγική τους θέση. Είμαστε οι φυσικές γέφυρες ανάμεσα στην Ευρώπη και την Αφρική», τόνισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Σημειώνεται ότι ο στρατηγικός χαρακτήρας της συνεργασίας αυτής για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, που θα μετατρέψει την Ελλάδα σε κόμβο μεταφοράς πράσινης ενέργειας, έχει αναγνωριστεί τόσο από την ΕΕ όσο και από τις ΗΠΑ.

Το έργο εντάσσεται στα ευρύτερα σχέδια μεταφοράς πράσινης ενέργειας και συνεργασίας για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής ανάμεσα στην Ευρώπη και την Αφρική, παρέχει εναλλακτική μεγάλων προμηθειών πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας για την Ευρώπη, συμβάλλει στην ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή, προάγει τις άριστες διμερείς σχέσεις και ενδυναμώνει την ελληνοαιγυπτιακή συνεργασία.