Οι καταναλωτές που έχουν επιλέξει σταθερά τιμολόγια και είναι σε κάθε περίπτωση διασφαλισμένοι από τις όποιες επιπτώσεις, κυμαίνονται τώρα σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της αγοράς σε 1,6-1,7 εκατομμύρια, σε σύνολο 5,9 εκατ. περίπου οικιακών μετρητών (τα τελευταία επίσημα στοιχεία της Ρυθμιστικής Αρχής για τον Οκτώβριο 2025 ανέφεραν 1,5 εκατ. σταθερά τιμολόγια). Από τους υπόλοιπους η πλειονότητα (περί τα 3,5 εκατ.) παραμένουν στα πράσινα ή έχουν επιλέξει τα κίτρινα τιμολόγια, είναι δηλαδή εκτεθειμένοι στις διακυμάνσεις της αγοράς.

Ηλεκτρική ενέργεια: Γιατί περιορίζεται το κίνητρο της επιλογής σταθερών τιμολογίων

Το κίνητρο της επιλογής σταθερών τιμολογίων φαίνεται να περιορίζεται σταδιακά επί του παρόντος καθώς εταιρείες προμήθειας προχωρούν σε επανατιμολόγηση των σταθερών συμβάσεων υπό το πρίσμα των εξελίξεων στον Περσικό Κόλπο και των επιπτώσεών τους στις τιμές της ενέργειας. Σύμμαχος των καταναλωτών πάντως, για το επόμενο δίμηνο Απριλίου-Μαΐου είναι οι ευνοϊκές καιρικές συνθήκες που συνδυάζουν αυξημένη παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (φωτοβολταϊκά και αιολικά), αυξημένα αποθέματα στους ταμιευτήρες των υδροηλεκτρικών λόγω αυξημένων βροχοπτώσεων και χαμηλή σχετικά ζήτηση ενέργειας. Αυτό σημαίνει ότι η συμμετοχή των μονάδων φυσικού αερίου, που είναι οι ακριβότερες, στην κάλυψη του φορτίου, είναι σχετικά περιορισμένη. Όμως οι συνθήκες θα μεταβάλλονται όσο πλησιάζουμε στο καλοκαίρι οπότε αυξάνεται η ζήτηση για κλιματισμό και μειώνεται η παραγωγή των αιολικών.

Έρχονται τα πορτοκαλί τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας

Σε αυτό το περιβάλλον λανσάρονται από τον επόμενο μήνα και για τους οικιακούς καταναλωτές τα "πορτοκαλί" (δυναμικά) τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας τα οποία μεταβάλλονται στη διάρκεια του 24ώρου ακολουθώντας τις διακυμάνσεις των τιμών του ρεύματος στο Χρηματιστήριο. Όπως επισημαίνει ο γενικός διευθυντής του Ελληνικού Συνδέσμου Προμηθευτών Ενέργειας Μίλτος Ασλάνογλου, όφελος από τα νέα τιμολόγια θα μπορούν να αποκομίσουν οι καταναλωτές με σημαντικά φορτία τα οποία έχουν δυνατότητα να μετακινήσουν στις ώρες του 24ώρου που οι τιμές είναι χαμηλότερες. Για παράδειγμα, καταναλωτές με ηλεκτρικό αυτοκίνητο που θα φορτίζουν το όχημα τις ώρες χαμηλής χρέωσης, αντλία θερμότητας νερού ή και μπαταρία που θα φορτίζει με χαμηλές τιμές και θα καλύπτει τα φορτία τις ώρες που οι τιμές είναι υψηλές. Υπάρχουν πλέον συσκευές με αυτοματισμούς που μπορούν να προγραμματίσουν την παραγωγή και κατανάλωση ενέργειας.

Προφανώς το όφελος είναι μεγαλύτερο όσο μεγαλύτερες είναι οι διαφορές τιμών εντός του 24ώρου. Κατά την τρέχουσα περίοδο οι τιμές στο Χρηματιστήριο κυμαίνονται από μηδέν (τις μεσημβρινές ώρες με την μέγιστη παραγωγή φωτοβολταϊκών) έως και 300 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Σε περιόδους υψηλής ζήτησης οι διαφορές αυτές είναι ακόμα μεγαλύτερες.

Συμβουλές ΡΑΑΕΥ για τα πορτοκαλί τιμολόγια

Η Ρυθμιστική Αρχή εξέδωσε συμβουλές για τους καταναλωτές, ενόψει της πρεμιέρας των δυναμικών τιμολογίων σημειώνοντας τα εξής: «Τα δυναμικά τιμολόγια δίνουν τη δυνατότητα στους καταναλωτές να πάρουν τον έλεγχο του λογαριασμού ρεύματος στα χέρια τους, δηλαδή να εξοικονομήσουν χρήματα. Προκειμένου να επωφεληθούν οι καταναλωτές από τα δυναμικά τιμολόγια πρέπει να γίνουν ”ενεργοί καταναλωτές”, δηλαδή πρέπει να μπορούν να προσαρμόζουν την κατανάλωση ρεύματος προς τις ώρες κατά τις οποίες το ρεύμα κοστίζει λιγότερο και να αποφεύγουν την κατανάλωση ρεύματος τις ώρες κατά τις οποίες το ρεύμα κοστίζει περισσότερο.

Πώς λειτουργεί το δυναμικό τιμολόγιο στην πράξη;

Βασική προϋπόθεση για την ένταξη καταναλωτή σε δυναμικό τιμολόγιο είναι να υπάρχει εγκατεστημένος έξυπνος μετρητής στην παροχή του πελάτη. Για κάθε ημέρα, ο προμηθευτής ανακοινώνει 24 διαφορετικές τιμές (μία τιμή για κάθε ώρα της ημέρας) οι οποίες βασίζονται στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Οι 24 τιμές της ημέρας αναρτώνται στις 17.00 της προηγούμενης ημέρας στην εφαρμογή που συνδέεται με το κινητό του καταναλωτή.

Οι καταναλωτές πρέπει να προγραμματίσουν την κατανάλωση της επόμενης ημέρας. Για να βγουν κερδισμένοι, θα πρέπει να αποφύγουν τις ώρες κατά τις οποίες οι τιμές είναι υψηλές. Ο προμηθευτής κάθε ημέρα θα στέλνει επίσης και ένα SMS με το οποίο θα ενημερώνει για τις ώρες με τις χαμηλότερες και τις υψηλότερες τιμές της επόμενης ημέρας. Όταν η τιμή της χονδρεμπορικής αγοράς εκτιναχτεί πάνω από τα 180 Euro/MWh, ο προμηθευτής θα στέλνει ένα ειδικό ALERT για να προειδοποιήσει τους καταναλωτές».

Τι σημειώνει η ΡΑΑΕΥ

Η Αρχή σημειώνει ακόμη ότι:

- Η τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής αποτελείται από (α) ένα σταθερό μέρος (το γνωστό πάγιο) και (β) ένα κυμαινόμενο μέρος, δηλαδή 24 διαφορετικές τιμές (ανά kwh) ανά ημέρα. Η τιμές αυτές προκύπτουν από έναν υπολογιστικό τύπο ο οποίος συνδέεται με την ΤΕΑ, δηλαδή την Τιμή Εκκαθάρισης της Αγοράς Επόμενης Ημέρας η οποία βρίσκεται στην ιστοσελίδα του Χρηματιστηρίου Ενέργειας

- Στη σύμβαση ο προμηθευτής έχει αναφέρει έναν υπολογιστικό τύπο για την κυμαινόμενη τιμή. Η κυμαινόμενη τιμή είναι το άθροισμα Βασικής Τιμής (Α) και της Δυναμικής Τιμής (Β * ωριαία ΤΕΑ), δηλαδή (Α+Β*ΤΕΑ). Μέσα σε αυτόν τον τύπο εντάσσονται οι 24 τιμές που ανακοινώνει το Χρηματιστήριο Ενέργειας.

- Ο λογαριασμός που εκδίδεται είναι πάντα εκκαθαριστικός (όχι έναντι), εκδίδεται τουλάχιστον κάθε μήνα και περιλαμβάνει αναλυτικά την τιμή προμήθειας και την κατανάλωση για κάθε ώρα της ημέρας. Αποτυπώνεται το πάγιο και οι 24 τιμές ανά ημέρα πολλαπλασιασμένες με τις 24 καταναλώσεις της ημέρας. Δηλαδή στον μηνιαίο λογαριασμό αναφέρονται (α) το πάγιο και (β) για κάθε μία από τις 30 ή 31 ημέρες του μήνα, 24 τιμές πολλαπλασιασμένες με 24 καταναλώσεις.

- Το όφελος για τον καταναλωτή από το δυναμικό τιμολόγιο είναι ότι κερδίζει σε οικονομία, διαφάνεια και ευελιξία. Αν μεταφέρει τις ενεργοβόρες δραστηριότητές του τις ώρες με χαμηλή τιμή, το κόστος του λογαριασμού μειώνεται. Επίσης γνωρίζει τις τιμές από πριν, για να προγραμματίζει σωστά και βοηθά στην προστασία του περιβάλλοντος, ενώ μπορεί να αλλάξει προμηθευτή όποτε το επιθυμεί χωρίς οικονομική επιβάρυνση.

Σύμφωνα πάντα με τη Ρυθμιστική Αρχή, αντίστοιχα το ρίσκο είναι: Αν ο καταναλωτής δεν προγραμματίζει από την προηγούμενη μέρα και καταναλώνει πολλή ενέργεια τις ώρες με τις υψηλές τιμές, ο λογαριασμός του θα επιβαρυνθεί. Η επιτυχία εξαρτάται από τον δικό του προγραμματισμό. Σε περίπτωση που ο καταναλωτής πιστεύει ότι δεν μπορεί να λειτουργήσει ως ένας πράγματι ενεργός καταναλωτής, η ΡΑΑΕΥ προτείνει την επιλογή ενός σταθερού τιμολογίου σύμφωνα με το καταναλωτικό του προφίλ αξιοποιώντας το επίσημο εργαλείο σύγκρισης τιμών της ΡΑΑΕΥ, Energy Cost.

Σύμφωνα με πιστοποιημένα στοιχεία του ΑΔΜΗΕ, το εξαγωγικό ισοζύγιο της χώρας διευρύνθηκε από 22 GWh για το σύνολο του 2024 σε 571 GWh για το διάστημα Ιανουαρίου-Ιουνίου 2025. Επιπλέον, τα εμπορικά προγράμματα εξαγωγών για την ίδια περίοδο, σημείωσαν νέο ιστορικό ρεκόρ.

Ο ΑΔΜΗΕ συνεισφέρει ουσιαστικά στην μετατροπή της Ελλάδας σε καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας, υλοποιώντας έργα εγχώριων και διεθνών διασυνδέσεων που υποστηρίζουν την αυξανόμενη διείσδυση νέων μονάδων ΑΠΕ και επεκτείνουν τα περιθώρια ενεργειακών ανταλλαγών με γειτονικά κράτη.

Το επενδυτικό πρόγραμμα του Διαχειριστή, ύψους 6 δισ. ευρώ σε ορίζοντα δεκαετίας, σχεδιάζεται με γνώμονα την ασφαλή ενσωμάτωση περισσότερης πράσινης ενέργειας και τη συνεχή ενίσχυση του εξαγωγικού προφίλ της χώρας, σύμφωνα με την εθνική ενεργειακή στρατηγική. Μόνο στο πρώτο εξάμηνο του 2025, ο ΑΔΜΗΕ ηλέκτρισε 827 MW νέων μονάδων ΑΠΕ με τη συνολική εγκατεστημένη ισχύ στο ηλεκτρικό σύστημα να ξεπερνά πλέον τα 16 GW.

Υπενθυμίζεται ότι το 2024, η Ελλάδα μετατράπηκε για πρώτη φορά σε καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρισμού, ανατρέποντας μία παράδοση δεκαετιών με εισαγωγικό ισοζύγιο. Η διεύρυνση των εξαγωγών ηλεκτρικής ενέργειας σηματοδοτεί την ενίσχυση της ενεργειακής αυτάρκειας της χώρας και προσφέρει σημαντικά οφέλη για την εθνική οικονομία, καθώς κατά την περασμένη χρονιά το πλεόνασμα ηλεκτρικής ενέργειας που εξήγαγε η χώρα στην ευρωπαϊκή αγορά, μέσω των διεθνών διασυνδέσεων, ευνόησε το εθνικό εμπορικό ισοζύγιο.

Η μέση τιμή κιλοβατώρας αυξήθηκε από 0,1376 €/kWh τον Σεπτέμβριο σε 0,1669 €/kWh τον Οκτώβριο. Πρόκειται για άνοδο 21,3%, που μεταφράζεται σε επιβάρυνση περίπου 9 ευρώ τον μήνα για ένα τυπικό νοικοκυριό που καταναλώνει 300 kWh. Η πλειονότητα των παρόχων κινήθηκε ανοδικά, με κάποιους να προχωρούν σε πιο «δραματικές» αυξήσεις, όπως η ελιν. Παράλληλα, η διαφορά μεταξύ φθηνότερου και ακριβότερου παρόχου διευρύνθηκε: από 0,0717 €/kWh τον Σεπτέμβριο σε 0,0991 €/kWh τον Οκτώβριο. Αυτό σημαίνει ότι οι καταναλωτές έχουν περισσότερα να κερδίσουν – ή να χάσουν – ανάλογα με την επιλογή τους.

Τον Οκτώβριο, η ΔΕΗ κράτησε αμετάβλητη την τιμή της στα 0,12905 €/kWh, παραμένοντας η πιο οικονομική επιλογή στην αγορά. Η στρατηγική αυτή λειτουργεί σαν «σταθερή άγκυρα» για τους καταναλωτές που αναζητούν προβλεψιμότητα. Στη δεύτερη θέση βρέθηκε ο Ήρων με 0,14761 €/kWh, παρά την εντυπωσιακή αύξηση +34,7% σε σχέση με τον Σεπτέμβριο. Ακολουθεί η Protergia, η οποία κινήθηκε αντίθετα με το ρεύμα της αγοράς, μειώνοντας την τιμή της κατά 6,3% και διαμορφώνοντάς την στα 0,149 €/kWh.

Στην πίστα των ακριβότερων παρόχων βρίσκεται η ZΕΝΙΘ, που εκτόξευσε την τιμή της στα 0,22818 €/kWh, καταγράφοντας άνοδο 41,3%. Η NRG ακολούθησε με 0,185 €/kWh (+16,3%), ενώ η ελιν σχεδόν διπλασίασε την τιμή της, από 0,08979 €/kWh σε 0,17112 €/kWh, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση (+90,6%). Η Volton (0,15885 €/kWh, +17,6%) και το Φυσικό Αέριο (0,166 €/kWh, +5,45%) κινούνται κοντά στον μέσο όρο, με αυξήσεις μικρότερης κλίμακας.

Το γεγονός ότι ο Οκτώβριος ξεκινά με γενικευμένες ανατιμήσεις σημαίνει πως το ενεργειακό κόστος δύσκολα θα αποκλιμακωθεί άμεσα. Οι διεθνείς τιμές φυσικού αερίου, οι καιρικές συνθήκες και η ζήτηση τους επόμενους μήνες θα καθορίσουν την πορεία. Η ουσία, όμως, είναι ξεκάθαρη: η επιλογή παρόχου γίνεται κρίσιμη. Η απόσταση σχεδόν 0,10 €/kWh μεταξύ φθηνότερου και ακριβότερου παρόχου μπορεί να αποδειχθεί καταλυτική για το πορτοφόλι των νοικοκυριών. Με τα σημερινά δεδομένα, η ΔΕΗ και η Protergia αναδεικνύονται σε πιο συμφέρουσες λύσεις, ενώ η ZΕΝΙΘ και η ελιν οδηγούν την κούρσα των ακριβών.

Ο φετινός χειμώνας, επομένως, δεν θα κριθεί μόνο από τη θερμοκρασία, αλλά και από τις τιμές στο ρεύμα — και όλα δείχνουν πως η «ζέστη» στον λογαριασμό θα είναι αναπόφευκτη.

Σύμφωνα με τη Eurostat, το δεύτερο εξάμηνο του 2024, παρατηρήθηκαν σημαντικές διακυμάνσεις στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας των νοικοκυριών, μεταξύ των χωρών της ΕΕ. Η Γερμανία ανέφερε τις υψηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στα 39,43 Euro ανά 100 kWh, ακολουθούμενη από τη Δανία (37,63 Euro) και την Ιρλανδία (36,99 Euro). Αντίθετα, οι χαμηλότερες τιμές παρατηρήθηκαν στην Ουγγαρία (10,32 Euro), τη Βουλγαρία (12,17 Euro) και τη Μάλτα (13,01 Euro).

Οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας για τα νοικοκυριά αυξήθηκαν στην Πορτογαλία (+14,2% σε σύγκριση με το δεύτερο εξάμηνο του 2023), τη Φινλανδία (+13,6%) και τη Γαλλία (+12,9%). Σημαντική μείωση τιμών παρουσίασαν η Λετονία (-17,8%), η Ολλανδία (-14,3%) και το Βέλγιο (-12,3%).

Εκπεφρασμένες σε μονάδες αγοραστικής δύναμης (ΜΑΔ), οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας ήταν οι υψηλότερες για τα νοικοκυριά στην Τσεχία (41,00), την Κύπρο (35,70) και τη Γερμανία (35,23). Οι χαμηλότερες τιμές με βάση τη ΜΑΔ παρατηρήθηκαν στη Μάλτα (14,33), το Λουξεμβούργο (15,39) και την Ουγγαρία (15,45). Στην Ελλάδα οι αντίστοιχες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας ήταν 28,57 ευρώ

Σε ό,τι αφορά τις τιμές του φυσικού αερίου για οικιακή χρήση, το δεύτερο εξάμηνο του 2024 αυξήθηκαν στην ΕΕ, για πρώτη φορά μετά την υποχώρησή τους μετά την ενεργειακή κρίση του 2022, σύμφωνα με τη Eurostat. Οι μέσες τιμές, συμπεριλαμβανομένων των φόρων, αυξήθηκαν στα 12,33 ευρώ ανά 100 kWh, από 11,04 ευρώ το πρώτο εξάμηνο του έτους. Αυτή είναι η υψηλότερη καταγεγραμμένη τιμή από τότε που ξεκίνησε η συλλογή δεδομένων το 2008. Η αύξηση οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην αύξηση των φόρων σε πολλές χώρες της ΕΕ, καθώς τα προηγούμενα μέτρα ελάφρυνσης μειώθηκαν.

Η Σουηδία κατέγραψε τις υψηλότερες τιμές φυσικού αερίου για οικιακή χρήση, στα 18,93 ευρώ ανά 100 kWh, ακολουθούμενη από την Ολλανδία (16,71 ευρώ) και την Ιταλία (15,86 ευρώ). Αντίθετα, η Ουγγαρία (3,20 ευρώ ανά 100 kWh), η Κροατία (4,60 ευρώ) και η Ρουμανία (5,40 ευρώ) ανέφεραν τις χαμηλότερες τιμές.

Έξι χώρες της ΕΕ παρουσίασαν αυξήσεις τιμών σε σύγκριση με το δεύτερο εξάμηνο του 2023, οι οποίες οφείλονταν σε μεγάλο βαθμό σε υψηλότερους φόρους. Αντίθετα, 14 χώρες της ΕΕ ανέφεραν μειώσεις στις τιμές του φυσικού αερίου, κυρίως λόγω του μειωμένου κόστους ενέργειας και προμήθειας.

Εκπεφρασμένες σε μονάδες αγοραστικής δύναμης (ΜΑΔ), οι υψηλότερες τιμές φυσικού αερίου για τα νοικοκυριά παρατηρήθηκαν στην Πορτογαλία (16,60), την Ιταλία (16,49) και τη Σουηδία (16,08). Οι χαμηλότερες τιμές με βάση τη ΜΑΔ ήταν στην Ουγγαρία (4,72), το Λουξεμβούργο (5,57) και την Κροατία (6,67).

Στην Ελλάδα οι τιμή φυσικού αερίου σε μονάδες αγοραστικής δύναμης ήταν 11,69 ευρώ.

Αυτά προκύπτουν από την έκθεση του Greentank για την ηλεκτροπαραγωγή το 2024, χρονιά που "σημαδεύτηκε" επίσης από την μετατροπή της χώρας σε εξαγωγική.

Ειδικότερα, στην έκθεση αναφέρονται μεταξύ άλλων τα εξής:

-Με 28,751 GWh, η καθαρή ενέργεια (ΑΠΕ και μεγάλα υδροηλεκτρικά μαζί) το 2024 ήταν η υψηλότερη της δεκαετίας, αυξημένη κατά 14.4% σε σχέση το 2023 (25,138 GWh). Μάλιστα, ξεπέρασε κατά 311 GWh την ηλεκτροπαραγωγή από τα τρία ορυκτά καύσιμα μαζί (28,439 GWh).

-Η καθαρή ενέργεια το 2024 κάλυψε λίγο παραπάνω από τη μισή ζήτηση (50.5%), ενώ το μερίδιό της στην ηλεκτροπαραγωγή ήταν χαμηλότερο (50.3%). Οι ΑΠΕ (αιολικά και φωτοβολταϊκά) κυριάρχησαν στην κάλυψη της ζήτησης με μερίδιο 44.4%, ενώ τα μεγάλα υδροηλεκτρικά είχαν μερίδιο 6.1%.

-Όσον αφορά την εγκατεστημένη ισχύ από αιολικά και φωτοβολταϊκά, η πρόοδος συνεχίστηκε και το 2024. Μάλιστα, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα δεδομένα του ΔΑΠΕΕΠ (Οκτώβριος 2024) και του ΔΕΔΔΗΕ (Αύγουστος 2024), η ισχύς που έχει εγκατασταθεί από φωτοβολταϊκά (8.93 GW) έχει ήδη ξεπεράσει τον στόχο του ΕΣΕΚ για το 2025 (8.5 GW). Τα αιολικά αναπτύχθηκαν με μικρότερο ρυθμό μεταξύ 2023-2024 (+2.4%), σε σχέση με το προηγούμενο έτος 2022-2023 (11.6%). Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΕΤΑΕΝ για το 2024, η συνολική εγκατεστημένη ισχύς των αιολικών έως το 2024 έφτασε τα 5.355 GW.

-Το μερίδιο των ΑΠΕ στη ζήτηση το 2024 θα ήταν ακόμα μεγαλύτερο αν δεν υπήρχαν περικοπές. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της διαδικασίας του ενοποιημένου προγραμματισμού που δημοσιεύει καθημερινά ο ΑΔΜΗΕ, το 2024 περικόπηκαν 860 GWh ΑΠΕ, που αντιστοιχούν στο 3.3% της συνολικής παραγόμενης ενέργειας από ΑΠΕ στο ίδιο χρονικό διάστημα.

-Το 2024 οι καθαρές εξαγωγές έφτασαν τις 307 GWh. Από το 1900 που υπάρχουν σχετικά δεδομένα της Eurostat, αυτό συνέβη μόνο μια φορά ακόμα, το 2000 με μόλις 11 GWh.

Η ΕΕ κλείνει τη χρονιά με χαμηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας κατά μέσο όρο. Το 2024, η μέση τιμή χονδρικής για την επόμενη ημέρα υποχώρησε στα 82 ευρώ ανά μεγαβατώρα  (EUR/MWh) σε σύγκριση με τα 97 EUR/MWh το 2023. Αυτή η μέση τιμή ήταν ακόμα χαμηλότερη -76 EUR/MWh- έως το τελευταίο τρίμηνο του έτους όταν παρατηρήθηκε μία αύξηση στις τιμές αερίου, και αυξήθηκε η ζήτηση λόγω του χειμώνα, ενώ παράλληλα αυξήθηκαν οι μέρες χωρίς ήλιο και χωρίς αέρα, που είχαν ως αποτέλεσμα μία ώθηση στις τιμές, με μεγάλες αυξήσεις να καταγράφονται μεταξύ άλλων στη Γερμανία, την Ουγγαρία, τη Ρουμανία και τη Σουηδία. Παράλληλα, οι αρνητικές τιμές έσπασαν ένα νέο ρεκόρ φέτος, καθώς καταγράφηκαν στο 17% των περιπτώσεων σε τουλάχιστον μία ζώνη προσφορών.

«Τα στοιχεία της Eurelectric αποδεικνύουν για μια ακόμη φορά ότι η επένδυση στην αύξηση της παραγωγής από ΑΠΕ είναι ο σωστός δρόμος για μια πιο ανταγωνιστική και απελευθερωμένη από τον άνθρακα οικονομία, αλλά πρέπει να συμπληρωθεί με πιο σταθερή και ευέλικτη ισχύ ώστε να εξισορροπηθεί η στοχαστικότητά τους, να μειωθεί η εξάρτηση από τα δαπανηρά ορυκτά καύσιμα και να περιοριστούν οι απότομες αυξήσεις τιμών», δήλωσε ο Cillian O’Donoghue – Υπεύθυνος Πολιτικής της Eurelectric.

Το 2024 σημειώθηκαν οι χαμηλότερες εκπομπές άνθρακα στον τομέα ενέργειας της ΕΕ, καταγράφοντας πτώση 13% σε σχέση με το 2023. Οι ΑΠΕ συνέβαλαν κατά 48% στο ενεργειακό μείγμα της ΕΕ, ακολουθούμενες από την πυρηνική ενέργεια σε ποσοστό 24% και τα ορυκτά καύσιμα σε ποσοστό 28% - το χαμηλότερο ποσοστό στην ιστορία. Παρότι η πυρηνική ενέργεια παραμένει η σημαντικότερη μοναδική πηγή παραγωγής ενέργειας, η αιολική συνέχισε να αυξάνει τη διαφορά της σε σχέση με το φυσικό αέριο από την προηγούμενη χρονιά. Η ηλεκτρική ενέργεια από υδροηλεκτρικά και φωτοβολταϊκά αυξήθηκε σημαντικά κατά περισσότερες από 40 TWh σε ετήσια βάση. Αυτό αντιστοιχεί στη μισή ετήσια ζήτηση ενέργειας στο Βέλγιο και στη συνολική ετήσια ζήτηση ενέργειας στη Δανία.

«Ο εξηλεκτρισμός συνεχίζει να είναι η ευκολότερη λύση για την απεξάρτηση της ΕΕ από τον άνθρακα. Όσο περισσότερο εξηλεκτρίζετε τις ενεργειακές σας ανάγκες, τόσο πιο εύκολα απαλλάσσεστε από τον άνθρακα, όμως η ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια δεν έχει φτάσει στα επιθυμητά επίπεδα», πρόσθεσε ο O’Donoghue.

Η ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια αυξήθηκε κατά λιγότερο από 2% φέτος σε σύγκριση με το 2023, αλλά παραμένοντας χαμηλότερα σε σχέση με τα επίπεδα πριν από την κρίση. Μέρος αυτής της μείωσης προέρχεται από την υψηλότερη ενεργειακή απόδοση και την εξοικονόμηση ενέργειας, ωστόσο περισσότερο από το 50% αυτής της μείωσης οφείλεται στην επιβράδυνση της βιομηχανικής παραγωγής. Στη Γερμανία, η κατανάλωση ενέργειας της βιομηχανίας μειώθηκε κατά 13% το 2023 σε σύγκριση με το 2021 και αναμένεται να έχει μειωθεί περαιτέρω το 2024, καθώς η βιομηχανική παραγωγή υποχώρησε κατά 4% σε ετήσια βάση.

Η ενίσχυση του εξηλεκτρισμού της βιομηχανίας πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα για τη νέα Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το βιομηχανικό σχέδιο της Πράσινης Συμφωνίας (Clean Industrial Deal) είναι η ιδανική ευκαιρία για την παροχή νέων κινήτρων για εξηλεκτρισμό, όπως με τη δημιουργία μίας «τράπεζας εξηλεκτρισμού», περιοχές επιτάχυνσης εξηλεκτρισμού και με μηχανισμούς αποφυγής κινδύνου για μακροπρόθεσμες συμφωνίες αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας (PPAs).

Συγκεκριμένα, η μέση τιμή για την οικιακή κιλοβατώρα μειώθηκε κατά 3% και διαμορφώθηκε στα 22,97 σεντς ανά κιλοβατώρα (μαζί με φόρους και τέλη), χαμηλότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ που ήταν 24,85 σεντς. Κατόπιν αυτού, η τιμή του ρεύματος κατατάσσεται στην 16η θέση μεταξύ 33 ευρωπαϊκών πόλεων.

Για το φυσικό αέριο, η τιμή στην Αθήνα μειώθηκε σε μηνιαία βάση κατά 10% (είναι το μεγαλύτερο ποσοστό μείωσης στην ΕΕ, μαζί με την Εσθονία), και διαμορφώθηκε στα 6,94 σεντς ανά κιλοβατώρα, σημαντικά χαμηλότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ που ήταν 10,54 σεντς.

Η τιμή στην Αθήνα ήταν τον περασμένο μήνα η 20η φθηνότερη μεταξύ 27 ευρωπαϊκών πόλεων. Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, η μείωση της τιμής σε ετήσια βάση φθάνει στο 36%, με αποτέλεσμα την επιστροφή σε επίπεδα προ κρίσης.

Οριζόντιες επιδοτήσεις

Το πλαίσιο των οριζόντιων επιδοτήσεων (σε όλους τους καταναλωτές) που εφαρμόζεται από πέρυσι θα διατηρηθεί έως το τέλος του χρόνου, αλλά στη συνέχεια (ύστερα από “ισχυρή σύσταση” των ευρωπαϊκών θεσμών και δεδομένου ότι οι τιμές της ενέργειας έχουν υποχωρήσει από τα ιστορικά υψηλά επίπεδα του 2022) θα αντικατασταθεί από στοχευμένες επιδοτήσεις οι οποίες – σύμφωνα με το ΥΠΕΝ – θα έχουν σχετικά ευρύ πεδίο εφαρμογής. Πιθανότατα δε, θα λαμβάνεται υπόψη όχι μόνο η οικονομική κατάσταση των καταναλωτών αλλά και οι ενεργειακές ανάγκες, οι οποίες διαφοροποιούνται ανά περιοχή, σε αναλογία με τα ισχύοντα για το επίδομα θέρμανσης. Σε κάθε περίπτωση όπως αναφέρεται από το ΥΠΕΝ, αν υπάρξει διεθνής κρίση τιμών διαρκείας το πλαίσιο των επιδοτήσεων θα επανεξεταστεί.

Ενημέρωση καταναλωτών

Σε σχέση με την ενημέρωση των καταναλωτών, το ΥΠΕΝ προχωρά με σχετική νομοθετική ρύθμιση σε υποχρέωση των προμηθευτών να προσφέρουν στους πελάτες τους – πέρα από οποιαδήποτε άλλα τιμολόγια διαθέτουν – ένα ενιαίο τιμολόγιο, το ύψος του οποίου θα ανακοινώνεται εκ των προτέρων κάθε μήνα και θα προκύπτει με βάση ενιαία φόρμουλα (μαθηματικό τύπο) που θα εφαρμόζεται από όλους τους προμηθευτές. Συνεπώς η διαφοροποίηση ανά προμηθευτή θα σχετίζεται με το περιθώριο κέρδους που θα προσθέτει στη βασική τιμή κάθε εταιρεία, διευκολύνοντας έτσι τη σύγκριση από την πλευρά των καταναλωτών.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν γίνει γνωστές, το νέο τιμολόγιο θα εφαρμοστεί στο σύνολο των καταναλωτών με εξαίρεση όσους έχουν συμβόλαια με σταθερή τιμή. Για τους υπόλοιπους, με κυμαινόμενα συμβόλαια, που είναι η πλειονότητα, δεν έχει διευκρινιστεί αν θα καλύψει υποχρεωτικά και όσους έχουν συμβάσεις σε ισχύ ή μόνο εκείνους που δεν έχουν πλέον συμβόλαιο (έχει λήξει).

Το νέο καθεστώς διαδέχεται το έκτακτο πλαίσιο που ίσχυσε από πέρυσι λόγω της ενεργειακής κρίσης το οποίο περιελάμβανε πλαφόν στις τιμές αποζημίωσης των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής, αναστολή της ρήτρας αναπροσαρμογής και ανακοίνωση των τιμών λιανικής που ισχύουν κάθε μήνα έως τις 20 του προηγούμενου μήνα. Ενστάσεις για το νέο πλαίσιο εκφράζουν εκπρόσωποι προμηθευτών υποστηρίζοντας ότι οδηγεί πρακτικά σε ενιαίο τιμολόγιο και περιορισμό του ανταγωνισμού.

Ρευματοκλοπές

Σε σχέση με τις ρευματοκλοπές, η ριζική λύση είναι η εγκατάσταση έξυπνων μετρητών η οποία όμως είναι μια διαδικασία που απαιτεί χρόνο (ο σχετικός διαγωνισμός του ΔΕΔΔΗΕ είναι σε εξέλιξη). Κατά τις πληροφορίες εξετάζεται η εγκατάσταση έξυπνων μετρητών κατά προτεραιότητα σε καταναλωτές στους οποίους στο παρελθόν είχε εντοπιστεί ρευματοκλοπή ή επίσης κεντρικά, σε υποσταθμούς σε περιοχές όπου υπήρχαν αυξημένα κρούσματα στο παρελθόν. Έτσι, αν η ενέργεια που καταναλώνεται είναι συστηματικά περισσότερη από εκείνη που καταγράφεται στο μετρητή και τιμολογείται, τότε θα γίνονται πιο στοχευμένοι έλεγχοι. Σημειώνεται ότι το κόστος των ρευματοκλοπών καλύπτεται από τους υπόλοιπους καταναλωτές αφού η ενέργεια που δεν καταγράφεται, τιμολογείται στο σύνολο της κατανάλωσης επιβαρύνοντας κάθε λογαριασμό κατά μέσο όρο κατά 4 % .

Κακοπληρωτές

Για τους στρατηγικούς κακοπληρωτές προωθούνται ευρείες διασταυρώσεις ως προς την εισοδηματική και περιουσιακή τους κατάσταση, ώστε να εντοπιστούν εκείνοι που δεν εξοφλούν τους λογαριασμούς ενώ έχουν τη δυνατότητα να το κάνουν.

Πολύτεκνοι

Τέλος, για τους πολύτεκνους προωθείται η επαναφορά του ειδικού μειωμένου τιμολογίου που ίσχυε ως το 2018, με εισοδηματικά κριτήρια και διευρυμένα όρια κατανάλωσης σε σχέση με αυτά που εφαρμόζονται για τα τιμολόγια των ευάλωτων καταναλωτών.

Σημειώνεται ότι οι τιμές που ανακοινώνονται σταδιακά από τους προμηθευτές ενέργειας είναι χωρίς την κρατική επιδότηση η οποία πρόκειται να ανακοινωθεί από το ΥΠΕΝ τις επόμενες μέρες.

Συγκεκριμένα, η χρέωση της ΔΕΗ παρέμεινε στα 15,5 λεπτά/KWh για κατανάλωση έως 500 κιλοβατώρες και σε 16,7 λεπτά για πάνω από αυτό το όριο, ενώ η χρέωση κατά τη νύχτα είναι 11,4 λεπτά/KWh.

Η Protergia προσφέρει το Value Plus στα 9,46 λεπτά. Επίσης το Οικιακό Value Student στα 9,98 λεπτά, το Οικιακό MVP Reward στα 18,28 λεπτά χωρίς έκπτωση συνέπειας και στα 12,28 λεπτά με έκπτωση συνέπειας. Στις τιμές δεν συμπεριλαμβάνεται ΦΠΑ 6%.

Η Ήρων προσφέρει το πρόγραμμα Simply Generous Home στα 11,25 λεπτά ανά κιλοβατώρα (0,1125 €/kWh), με την έκπτωση 10% ποσότητας, χωρίς προϋποθέσεις. Mε τη συμπλήρωση 6 μηνών παραμονής στο πρόγραμμα, η έκπτωση ποσότητας ανεβαίνει στο 15% με την τελική τιμή να διαμορφώνεται στα 10,63 λεπτά ανά κιλοβατώρα (0,1063 €/kWh).

Η Volton προσφέρει 0,0945€ ανά κιλοβατώρα με έκπτωση συνέπειας στο πρόγραμμα Volton Energy Control (0,1260€ ανά κιλοβατώρα χωρίς έκπτωση συνέπειας), καθώς και 0,1482€ ανά κιλοβατώρα με έκπτωση συνέπειας στο πρόγραμμα Volton Home Plus (0,1560€ ανά κιλοβατώρα χωρίς έκπτωση συνέπειας).

Η Elpedison προσφέρει το πρόγραμμα Green Economy στα 8,00 λεπτά και στο Συνέπεια Day στα 15,77 λεπτά ανά κιλοβατώρα με τις εκπτώσεις.

Η nrg προσφέρει το πρόγραμμα On Time με αρχική τιμή στα 15,99 λεπτά και με την έκπτωση συνέπειας να κλιμακώνεται από 10% έως και 40% οπότε και κατεβαίνει στα 9,594 λεπτά.

Η Volterra διατήρησε σταθερό το τιμολόγιο της τόσο για νοικοκυριά, όσο και για επιχειρήσεις στα 13,98 λεπτά.

Η ΖΕΝΙΘ προσφέρει το Power Home Now στα 14,3 λεπτά.

Η Φυσικό Αέριο προσφέρει στα 9,3 λεπτά το οικιακό πρόγραμμα Maxi Free+ με την έκπτωση συνέπειας.

Η Watt+Volt προσφέρει το πρόγραμμα Reward στα 18,28 λεπτά που με την έκπτωση συνέπειας διαμορφώνεται σε 12,28 λεπτά.

Στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας των 1,3 τρισεκατομμυρίων ευρώ της περιοχής, η MFT Energy A/S και περισσότεροι από δώδεκα άλλοι εμπορικοί οίκοι υιοθετούν ολοένα και περισσότερο την τεχνητή νοημοσύνη και τη μηχανική μάθηση για να κερδίσουν χρήματα, σε μια διαδικασία η οποία συμβάλλει παράλληλα στον καθορισμό των τιμών που τελικά πληρώνουν τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις.

Όπως γράφει το Bloomberg, σχεδόν οι μισές από τις συναλλαγές ηλεκτρικής ενέργειας της MFT πέρυσι έγιναν με αλγόριθμους και η τάση είναι ανοδική. Στο Epex Spot SE στο Παρίσι, το μεγαλύτερο χρηματιστήριο της Ευρώπης για βραχυπρόθεσμες συναλλαγές, οι αυτοματοποιημένες συμφωνίες αντιπροσώπευαν έως και το 60% των συναλλαγών πέρυσι, από 55% το 2021.

Οι αλγοριθμικές συναλλαγές θα είναι καθοριστικές «για να διατηρηθεί το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα», σχολίασε ο Brad Blesie, επικεφαλής επενδύσεων στον όμιλο Trailstone, ο οποίος χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη για τη διαχείριση των ανανεώσιμων πηγών ενεργητικού, την πρόβλεψη του καιρού, αλλά και την πρόβλεψη των επιπέδων τιμών. «Είναι δύσκολο, αλλά πραγματικά πιστεύουμε ότι υπάρχει τεράστιο πεδίο».

Αυτός ο τύπος αστάθειας και ο τεράστιος όγκος δεδομένων που απαιτούνται για την παρακολούθηση της προσφοράς και της ζήτησης ανοίγει προσοδοφόρες ευκαιρίες σε traders που είναι αρκετά γνώστες ώστε να αξιοποιήσουν δορυφορικές εικόνες, καιρικά μοτίβα και ακόμη και αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να προλάβουν τις αλλαγές στις τιμές.

Οι traders ενέργειας αποτελούν μέρος των πολύπλοκων διασυνδέσεων που διατηρούν σε λειτουργία το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας της Ευρώπης. Βοηθούν στη διατήρηση της ισορροπίας του δικτύου μεταφέροντας την ισχύ στο σημείο που είναι περισσότερο απαραίτητο – και κερδίζουν ένα περιθώριο κέρδους βγαίνοντας μπροστά από την αγορά. Η αστάθεια όπως κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης του περασμένου έτους είναι καλό για αυτές τις εταιρείες και τα κέρδη της MFT το 2022 υπεροκταπλασιάσητκαν στα 576 εκατομμύρια ευρώ, από περίπου περίπου 4,4 εκατομμύρια ευρώ ανά εργαζόμενο.

Ωστόσο, σύμφωνα πάντα με το Bloomberg, τα αυτοματοποιημένα συστήματα δεν είναι τέλεια. «Θα πρέπει να παραδεχθούμε ότι σε ακραίες και πρωτοφανείς καταστάσεις χρησιμοποιούμε λιγότερο τους αλγόριθμους», υπογράμμισε ο Tim Kummerfeld, επικεφαλής του τμήματος ενδοημερήσιων συναλλαγών της Danske Commodities A/S. Αλλά ακόμη και σε τέτοια σενάρια «οι αλγόριθμοι θα εξακολουθούν να συμβάλλουν στην παροχή ρευστότητας και να περιορίζουν την αστάθεια των τιμών».

Βέβαια, όπως μπορεί να σκεφτεί κάποιος, ακόμα και εάν μπούμε στη διαδικασία να βρούμε το πόσα πιθανώς να πληρώσουμε στο επόμενο λογαριασμό ρεύματος, δεν αλλάζει το γεγονός ότι θα πρέπει να πάμε ταμείο. Τώρα, μάλιστα, που τελειώνουν πανευρωπαϊκά οι επιδοτήσεις στους λογαριασμούς ρεύματος, οι ελπίδες όλων είναι να τερματιστεί ο πόλεμος στην Ουκρανία και όσα συνεπάγονται από αυτόν. Και, προς το παρόν, η τεχνητή νοημοσύνη δεν δίνει ασφαλή συμπεράσματα για το πότε θα επικρατήσει ειρήνη…