Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΑΔΜΗΕ και της ΕΛΣΤΑΤ, στο 8μηνο του 2026, καταγράφεται ισχυρή άνοδος στις εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας, με σημαντικό θετικό αντίκτυπο στο εμπορικό ισοζύγιο.

Οι καθαρές εξαγωγές (εξαγωγές μείον εισαγωγές) κατά την περίοδο Ιανουαρίου – Αυγούστου, σύμφωνα με τον ΑΔΜΗΕ, έφθασαν τις 6,1 τεραβατώρες, καθώς οι εισαγωγές σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι μειώθηκαν κατά 27% και διαμορφώθηκαν σε 3,14 τεραβατώρες, ενώ οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 70% σε 9,24 τεραβατώρες.

Μανουσάκης: Η χώρα εδραιώνει τη δυναμική της ως εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας στην Νοτιοανατολική Ευρώπη

Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ, Μάνος Μανουσάκης δήλωσε στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ότι «η χώρα εδραιώνει τη δυναμική της ως εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας στην Νοτιοανατολική Ευρώπη. Την τελευταία τριετία το εξαγωγικό ισοζύγιο διευρύνεται συνεχώς, ξεπερνώντας κατά το πρώτο οκτάμηνο του 2026 το σύνολο των εξαγωγών ηλεκτρισμού της περασμένης χρονιάς. Η εξέλιξη αυτή είναι αποτέλεσμα της εθνικής ενεργειακής στρατηγικής για την αξιοποίηση των εγχώριων ανανεώσιμων πόρων που διαθέτουμε σε αφθονία, τον ήλιο και τον άνεμο, καθώς και της συστηματικής ανάπτυξης των ηλεκτρικών υποδομών μας. Μετά τη δεύτερη διασύνδεση με τη Βουλγαρία, ο ΑΔΜΗΕ υλοποιεί τον νέο ενεργειακό διάδρομο Ελλάδας – Κύπρου και ξεκινά από κοινού με την TERNA την δεύτερη υποθαλάσσια διασύνδεση με την Ιταλία, που θα τριπλασιάσει τα περιθώρια ανταλλαγών ηλεκτρισμού τα επόμενα χρόνια».

Όπως προσθέτει ο κ. Μανουσάκης, «ο επενδυτικός μας σχεδιασμός περιλαμβάνει επίσης ενίσχυση των υφιστάμενων διασυνδέσεων με όλες τις γειτονικές χώρες στα βόρεια σύνορα, νέες διασυνδέσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και έναν ακόμη πιο ισχυρό κορμό υψηλής και υπερυψηλής τάσης στο εσωτερικό, ώστε η παραγόμενη ενέργεια να μεταφέρεται με αξιοπιστία και ασφάλεια στα κέντρα κατανάλωσης εντός και εκτός Ελλάδας».

Είναι ενδεικτικό ότι το 2019 η χώρα εισήγαγε σχεδόν 10 τεραβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας ή περίπου το 20% των αναγκών της. Την ίδια χρονιά το εμπορικό ισοζύγιο ηλεκτρικής ενέργειας ήταν ελλειμματικό σε βάρος της χώρας μας κατά σχεδόν 400 εκατ. ευρώ, καθώς οι εισαγωγές ρεύματος σε αξία ξεπέρασαν τα 500 εκατ. ευρώ, ενώ οι εξαγωγές ήταν 106,7 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ το ισοζύγιο έγινε πλεονασματικό από το 2024 (+121,5 εκατ. ευρώ), ενώ το πλεόνασμα διευρύνθηκε στα 261,8 εκατ. το 2025. Η ετήσια επίδοση της περασμένης χρονιάς έχει ήδη ξεπεραστεί καθώς το πλεόνασμα στο 8μηνο διαμορφώθηκε σε 475 εκατ. ευρώ με εισαγωγές αξίας 391 εκατ. έναντι εξαγωγών 866,8 εκατ.

Έτσι, συνολικά το όφελος για τη χώρα από το 2019 ξεπερνά τα 800 εκατ. ευρώ, καθώς το έλλειμμα των 400 εκατ. μετατράπηκε σε πλεόνασμα 475 εκατ. το οποίο αναμένεται να διευρυνθεί περαιτέρω έως το τέλος του έτους.

Ο νέος παράγοντας που προστέθηκε φέτος στην εξίσωση της ηλεκτροπαραγωγής είναι η αποθήκευση ενέργειας (μπαταρίες), ο ρόλος των οποίων θα διευρύνεται όσο αυξάνεται η ισχύς των μονάδων που ενεργοποιούνται.

Σύμφωνα με την ανάλυση του Green Tank, από τον Απρίλιο 2026 που τέθηκαν σε λειτουργία οι πρώτες μπαταρίες έως και τον Αύγουστο, απορρόφησαν 121.8 GWh, ενώ απέδωσαν στο σύστημα 106.4 GWh. Ως εκ τούτου, απέτρεψαν το 5% των συνολικών περικοπών αυτής της περιόδου, ενώ παράλληλα περιόρισαν τη χρήση αερίου για ηλεκτροπαραγωγή κατά 1,2%.

Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ αποτυπώνουν σημαντική μετατόπιση των πληθωριστικών πιέσεων από τα τρόφιμα προς την ενέργεια, με τις αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων να αποτελούν πλέον τον βασικό παράγοντα επιτάχυνσης του πληθωρισμού.

Τη μεγαλύτερη ανατίμηση καταγράφει το φυσικό αέριο, με αύξηση 55%, ενώ ακολουθεί το πετρέλαιο θέρμανσης με 53,2%. Ιδιαίτερα υψηλές είναι οι αυξήσεις και στα καύσιμα κίνησης, με το πετρέλαιο κίνησης να ενισχύεται κατά 38,8% και τη βενζίνη κατά 22,5%. Παράλληλα, οι τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος αυξήθηκαν κατά 15%, εντείνοντας τις πιέσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Σημαντική επιβάρυνση εξακολουθεί να προκαλεί και το κόστος στέγασης, καθώς τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά 5,9% τον Σεπτέμβριο, διατηρώντας τις πιέσεις στις δαπάνες των νοικοκυριών.

Αντίθετα, πιο συγκρατημένη εμφανίζεται η συνολική αύξηση στις τιμές των τροφίμων, η οποία περιορίστηκε στο 0,6%. Ωστόσο, πίσω από τη χαμηλή μεταβολή του γενικού δείκτη τροφίμων καταγράφονται σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ βασικών προϊόντων.

Ειδικότερα, το μοσχάρι ανατιμήθηκε κατά 12,3%, τα ψάρια κατά 11,5% και το αρνί και κατσίκι κατά 9,7%, επιβαρύνοντας το κόστος βασικών ειδών διατροφής.

Στον αντίποδα, σημαντικές μειώσεις καταγράφηκαν στο ελαιόλαδο κατά 11,9%, στο ρύζι κατά 8,2% και στα δημητριακά κατά 7,9%, περιορίζοντας τη συνολική αύξηση της κατηγορίας.

Όπως ανακοίνωσε η ΕΛΣΤΑΤ, από τη σύγκριση του Γενικού ΔΤΚ του μηνός Σεπτεμβρίου 2026 με τον αντίστοιχο Δείκτη του Σεπτεμβρίου 2025 προέκυψε αύξηση 5,0% έναντι αύξησης 1,9% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση του έτους 2025 με το 2024.

Ο Γενικός ΔΤΚ κατά τον μήνα Σεπτέμβριο 2026, σε σύγκριση με τον Αύγουστο 2026 παρουσίασε αύξηση 2,1%, έναντι αύξησης 0,8%, που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση του προηγούμενου έτους.

Ο μέσος ΔΤΚ του δωδεκαμήνου Οκτωβρίου 2025 – Σεπτεμβρίου 2026, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο Δείκτη του δωδεκαμήνου Οκτωβρίου 2024 – Σεπτεμβρίου 2025, παρουσίασε αύξηση 3,6%, έναντι αύξησης 2,5% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση του δωδεκαμήνου Οκτωβρίου 2024 – Σεπτεμβρίου 2025 με το δωδεκάμηνο Οκτωβρίου 2023 – Σεπτεμβρίου 2024.

Η μηνιαία μεταβολή των τιμών 

Η αύξηση του Γενικού ΔΤΚ κατά 2,1% τον μήνα Σεπτέμβριο 2026, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο Δείκτη του Αυγούστου 2026, προήλθε κυρίως από τις μεταβολές στις ακόλουθες ομάδες αγαθών και υπηρεσιών:

1. Από τις αυξήσεις των δεικτών κατά:
• 1,1% στην ομάδα Αλκοολούχα ποτά και καπνός, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών στα αλκοολούχα ποτά (μη σερβιριζόμενα).
• 28,5% στην ομάδα Ένδυση και υπόδηση, λόγω επαναφοράς των τιμών στα επίπεδα πριν από τις θερινές εκπτώσεις.
• 2,0% στην ομάδα Στέγαση, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: ηλεκτρισμό, φυσικό αέριο, στερεά καύσιμα.
• 0,6% στην ομάδα Διαρκή αγαθά – Είδη νοικοκυριού και υπηρεσίες, λόγω επαναφοράς των τιμών στα επίπεδα πριν από τις θερινές εκπτώσεις. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών στα είδη άμεσης κατανάλωσης νοικοκυριού.
• 0,2% στην ομάδα Υγεία, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών στις υπηρεσίες εξωνοσοκομειακής περίθαλψης.
• 2,0% στην ομάδα Μεταφορές, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: πετρέλαιο κίνησης, καύσιμα αυτοκινήτου (βενζίνη). Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών σε: μεταχειρισμένα αυτοκίνητα, εισιτήρια μεταφοράς επιβατών με αεροπλάνο.
• 0,2% στην ομάδα Ενημέρωση και επικοινωνία, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών στον εξοπλισμό ενημέρωσης και επικοινωνίας.
• 0,4% στην ομάδα Αναψυχή – Αθλητισμός και Πολιτισμός, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών στις δραστηριότητες αναψυχής και αθλητισμού.
• 2,8% στην ομάδα Εκπαίδευση, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: δίδακτρα προσχολικής και πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, δίδακτρα δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
• 1,0% στην ομάδα Ξενοδοχεία – Καφέ – Εστιατόρια, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: εστιατόρια-ζαχαροπλαστεία-ταχυφαγεία-κυλικεία, ξενοδοχεία-μοτέλ-πανδοχεία.
• 0,7% στην ομάδα Προσωπική φροντίδα – Κοινωνική προστασία – Άλλα αγαθά και υπηρεσίες, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών στις άλλες συσκευές και προϊόντα προσωπικής υγιεινής και φροντίδας.

2. Από τη μείωση των δεικτών κατά:
• 0,4% στην ομάδα Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά, λόγω μείωσης κυρίως των τιμών σε: ρύζι, παρασκευάσματα με βάση το κρέας, ψάρια νωπά ή κατεψυγμένα, γάλα νωπό πλήρες, γιαούρτι, ελαιόλαδο, φρούτα (γενικά), σοκολάτες-προϊόντα σοκολάτας. Μέρος της μείωσης αυτής αντισταθμίστηκε από την αύξηση κυρίως των τιμών σε: μοσχάρι, χοιρινό, λαχανικά (γενικά), παγωτά.

Η ετήσια μεταβολή των τιμών 

Η αύξηση του Γενικού ΔΤΚ κατά 5,0% τον μήνα Σεπτέμβριο 2026, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο Δείκτη του Σεπτεμβρίου 2025, προήλθε κυρίως από τις μεταβολές στις ακόλουθες ομάδες αγαθών και υπηρεσιών:

1. Από τις αυξήσεις των δεικτών κατά:
• 0,6% στην ομάδα Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: ψωμί και άλλα προϊόντα αρτοποιίας, μοσχάρι, χοιρινό, αρνί και κατσίκι, πουλερικά, ψάρια αλίπαστα, τυριά, αυγά, λαχανικά (γενικά). Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών σε: ρύζι, δημητριακά για πρωινό, ψάρια νωπά ή κατεψυγμένα, γάλα νωπό πλήρες, ελαιόλαδο, φρούτα (γενικά), σοκολάτες-προϊόντα σοκολάτας, προπαρασκευασμένα φαγητά, χυμούς φρούτων, καφέ.
• 0,3% στην ομάδα Ένδυση και υπόδηση, λόγω αύξησης των τιμών στα είδη ένδυσης και υπόδησης.
• 14,7% στην ομάδα Στέγαση, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: ενοίκια κατοικιών, επισκευή και συντήρηση κατοικίας, διάφορες υπηρεσίες που σχετίζονται με το σπίτι, ηλεκτρισμό, φυσικό αέριο, πετρέλαιο θέρμανσης, στερεά καύσιμα.
• 0,6% στην ομάδα Διαρκή αγαθά – Είδη νοικοκυριού και υπηρεσίες, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: άλλα είδη οικιακής χρήσης, οικιακές υπηρεσίες. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών σε: οικιακές συσκευές και επισκευές, οικιακά είδη καθαρισμού και συντήρησης.
• 1,4% στην ομάδα Υγεία, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: ιατρικά προϊόντα, υπηρεσίες εξωνοσοκομειακής περίθαλψης,  νοσοκομειακή περίθαλψη. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών στα φαρμακευτικά προϊόντα.
• 11,3% στην ομάδα Μεταφορές, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: πετρέλαιο κίνησης, καύσιμα αυτοκινήτου (βενζίνη), συντήρηση και επισκευή εξοπλισμού προσωπικής μεταφοράς, άλλες υπηρεσίες σχετικές με την προσωπική μεταφορά, εισιτήρια μεταφοράς επιβατών με αεροπλάνο. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών στα μεταχειρισμένα αυτοκίνητα.
• 1,6% στην ομάδα Αναψυχή – Αθλητισμός και Πολιτισμός, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: προϊόντα κηπουρικής και ζώα συντροφιάς, υπηρεσίες αναψυχής, πολιτιστικές υπηρεσίες, πακέτο διακοπών. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών στα διαρκή αγαθά αναψυχής.
• 2,9% στην ομάδα Εκπαίδευση, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: δίδακτρα προσχολικής και πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, δίδακτρα δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
• 6,9% στην ομάδα Ξενοδοχεία – Καφέ – Εστιατόρια, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: εστιατόρια-ζαχαροπλαστεία-ταχυφαγεία-κυλικεία, ξενοδοχεία-μοτέλ-πανδοχεία.
• 3,5% στην ομάδα Ασφαλιστικές και χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: ασφάλιστρα υγείας, ασφάλιστρα οχημάτων.
• 1,5% στην ομάδα Προσωπική φροντίδα – Κοινωνική προστασία – Άλλα αγαθά και υπηρεσίες, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: κομμωτήρια και καταστήματα προσωπικής φροντίδας, άλλες υπηρεσίες. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών στις άλλες συσκευές και προϊόντα προσωπικής υγιεινής και φροντίδας.

2. Από τη μείωση των δεικτών κατά:
• 1,9% στην ομάδα Ενημέρωση και επικοινωνία, λόγω μείωσης κυρίως των τιμών σε: εξοπλισμό επεξεργασίας ήχου και εικόνας, υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας, πακέτα τηλεφωνικών υπηρεσιών. Μέρος της μείωσης αυτής αντισταθμίστηκε από την αύξηση κυρίως των τιμών στις άλλες υπηρεσίες ενημέρωσης και επικοινωνίας.

Μέχρι στιγμής, η μέση τιμή χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας για τον Σεπτέμβριο διαμορφώνεται στα 157,28 ευρώ ανά μεγαβατώρα, έναντι 133,40 ευρώ τον Αύγουστο. Η αύξηση πλησιάζει το 18% με βάση αυτά τα επίπεδα, ενώ η αγορά παρακολουθεί καθημερινά τις διακυμάνσεις μέχρι να κλείσει ο μήνας και να καθοριστούν τα τιμολόγια Οκτωβρίου.

Το ερώτημα πλέον είναι εάν οι εταιρείες ηλεκτρικής ενέργειας θα μπορέσουν να συγκρατήσουν τις τελικές χρεώσεις ή εάν ένα μεγαλύτερο μέρος του αυξημένου κόστους θα περάσει στους καταναλωτές.

Από τα 18,8 στα 20,7 λεπτά η κιλοβατώρα

Οι πρώτες πιέσεις έχουν ήδη εμφανιστεί.

Η μέση τιμή των ειδικών πράσινων τιμολογίων διαμορφώθηκε τον Σεπτέμβριο περίπου στα 20,7 λεπτά ανά κιλοβατώρα, από 18,8 λεπτά τον Αύγουστο.

Είχε προηγηθεί αύξηση της μέσης χονδρεμπορικής τιμής κατά 21% τον Αύγουστο σε σύγκριση με τον Ιούλιο.

Οι μεγαλύτεροι προμηθευτές προσπάθησαν τον Σεπτέμβριο να περιορίσουν την επιβάρυνση, προχωρώντας σε μικρότερες αυξήσεις ή διατηρώντας σχετικά σταθερές τις χρεώσεις τους.

Αν όμως η χονδρική παραμείνει στα σημερινά υψηλά επίπεδα μέχρι το τέλος του μήνα, τα περιθώρια για αντίστοιχη πολιτική τον Οκτώβριο περιορίζονται.

Το φυσικό αέριο αλλάζει ξανά την εξίσωση

Πίσω από την άνοδο βρίσκεται σε σημαντικό βαθμό η νέα ενεργειακή αναταραχή στην Ευρώπη.

Η τιμή του φυσικού αερίου έχει κινηθεί σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, καθώς οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και στην Ουκρανία έχουν επαναφέρει την αβεβαιότητα στις αγορές.

Το φυσικό αέριο παραμένει καθοριστικός παράγοντας για τη διαμόρφωση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, ιδιαίτερα τις ώρες κατά τις οποίες οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας δεν επαρκούν για την κάλυψη της ζήτησης.

Αυτό εξηγεί γιατί η ενεργειακή κρίση μπορεί να περάσει γρήγορα από τις διεθνείς αγορές στον ελληνικό λογαριασμό ρεύματος.

Μεγάλες διαφορές μέσα στην Ευρώπη

Η ευρωπαϊκή αγορά παρουσιάζει παράλληλα τεράστιες αποκλίσεις.

Το Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου η χονδρεμπορική τιμή στην Ελλάδα ήταν 157,97 €/MWh, στη Βουλγαρία 158,64 ευρώ, στη Ρουμανία 160,56 ευρώ και στην Ιταλία έφθανε τα 203,03 ευρώ.

Την ίδια ημέρα, όμως, στη Γερμανία η τιμή ήταν μόλις 42,67 ευρώ, στη Γαλλία 50,96 ευρώ και στο Βέλγιο 48,11 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Οι μεγάλες αυτές αποκλίσεις αναδεικνύουν για ακόμη μία φορά τις διαφορετικές συνθήκες παραγωγής, διασυνδέσεων και ενεργειακού μίγματος στις ευρωπαϊκές αγορές.

Πότε θα ξέρουμε τις τιμές Οκτωβρίου

Για τα νοικοκυριά που βρίσκονται στα πράσινα τιμολόγια, οι κρίσιμες ημέρες είναι οι τελευταίες του Σεπτεμβρίου.

Τότε θα έχει διαμορφωθεί η συνολική εικόνα της χονδρικής αγοράς και οι εταιρείες θα καθορίσουν τις χρεώσεις του επόμενου μήνα.

Μέχρι τότε δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ασφάλεια ούτε το ύψος μιας πιθανής αύξησης ούτε αν τελικά ορισμένοι προμηθευτές θα επιλέξουν να απορροφήσουν μέρος της.

Η τάση πάντως της χονδρικής αποτελεί προειδοποιητικό σήμα για τον Οκτώβριο.

Οι επιδοτήσεις επιστρέφουν στο τραπέζι

Το δεύτερο μεγάλο ερώτημα αφορά την κρατική παρέμβαση.

Το ενδεχόμενο νέων στοχευμένων επιδοτήσεων στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος βρίσκεται μεταξύ των διαθέσιμων επιλογών εφόσον οι τιμές παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα.

Προς το παρόν, όμως, δεν υπάρχει οριστική απόφαση ούτε για ενεργοποίηση του μέτρου ούτε για το ύψος ενδεχόμενης επιδότησης.

Η τελική εικόνα αναμένεται να διαμορφωθεί προς το τέλος Σεπτεμβρίου, όταν θα είναι γνωστές τόσο οι τιμές της χονδρικής όσο και οι χρεώσεις που σχεδιάζουν οι προμηθευτές.

Το ενεργειακό πακέτο γίνεται μεγαλύτερο

Η ηλεκτρική ενέργεια δεν εξετάζεται απομονωμένα.

Οι καταναλωτές βρίσκονται ταυτόχρονα αντιμέτωποι με τις αυξημένες τιμές των καυσίμων και την επικείμενη έναρξη της περιόδου διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης στις 15 Οκτωβρίου.

Ήδη έχει προαναγγελθεί παρέμβαση στο πετρέλαιο θέρμανσης, παράταση της επιδότησης στο diesel κίνησης για τον Οκτώβριο και αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, με τις λεπτομέρειες να αναμένονται από τα αρμόδια υπουργεία.

Έτσι, το πραγματικό ζητούμενο για τον χειμώνα δεν είναι μόνο η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος αλλά ο συνολικός ενεργειακός λογαριασμός του νοικοκυριού.

Τι πρέπει να προσέξουν οι καταναλωτές

Οι επόμενες δέκα ημέρες θα δώσουν πολύ πιο καθαρή εικόνα.

Όσοι βρίσκονται σε πράσινο τιμολόγιο θα πρέπει να περιμένουν τις ανακοινώσεις των παρόχων για τον Οκτώβριο πριν αξιολογήσουν εάν τους συμφέρει αλλαγή προϊόντος.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η σύγκριση όχι μόνο της ονομαστικής τιμής της κιλοβατώρας αλλά και του παγίου, των εκπτώσεων συνέπειας και των προϋποθέσεων κάθε προγράμματος.

Η νέα άνοδος της χονδρικής δεν σημαίνει αυτομάτως αντίστοιχη αύξηση στον τελικό λογαριασμό. Αυξάνει όμως σημαντικά την πιθανότητα νέων πιέσεων.

Και γι' αυτό το τέλος Σεπτεμβρίου εξελίσσεται σε κρίσιμο σημείο για το πόσο θα πληρώσουν τα νοικοκυριά για ρεύμα τον Οκτώβριο.

«Τα μέτρα αφορούν μια ολιστική προσέγγιση για τη μείωση του κόστους με δράσεις εξοικονόμησης, ευελιξία στη κατανάλωση, παραγωγή ή αποθήκευση για ίδια χρήση. Τα παραπάνω θα χρηματοδοτηθούν με πόρους άνω των 5 δισ για τη μείωση του ενεργειακού κόστους, μέσα από 3 διαφορετικά Ταμεία. Το Κοινωνικό κλιματικό Ταμείο (2,1 δισ.), το Ταμείο για τα νησιά (2,3 δισ.) και τα ποσά για τη Ρήτρα Διαφυγής (600 εκατ.)», όπως ανέφερε στην παρουσίαση ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου.

Τα κυριότερα μέτρα περιλαμβάνουν:

• Νέο πρόγραμμα επιχορήγησης μπαταριών ύψους 200 εκατ. ευρώ από εθνικούς πόρους για τα έτη 2027 και 2028, που θα συμβάλει σημαντικά στη μείωση της χονδρικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας. Η επιχορήγηση θα αφορά ένα μείγμα δράσεων (μπαταρίες με έργα ΑΠΕ, μπαταρίες για αυτοκατανάλωση, αυτοτελείς μπαταρίες).
• Από 1/1/2027 μειώνεται κατά 50% η πρώτη κλίμακα χρέωσης ΥΚΩ (έως 500 kwh) για όλες τις οικιακές παροχές (ημερήσιο και διζωνικό τιμολόγιο, περίπου 6 εκατ. παροχές). Δηλαδή από 6,9 €/MWh θα γίνει 3,45 €/MWh. Το κόστος είναι 50 εκατ. ετησίως που εξοικονομείται από τις μειωμένες δαπάνες του λογαριασμού ΥΚΩ, κατόπιν διασύνδεσης των νησιών. Προκειμένου να καταστεί αυτό εφικτό ο κρατικός προϋπολογισμός θα επιχορηγήσει τον λογαριασμό ΥΚΩ με 200 εκατ. ευρώ εντός του 2027. Αυτή η μείωση έρχεται σε συνδυασμό με την μείωση 50% που εφαρμόζεται ήδη από 1/7/2026 για τη βιομηχανία.
• Επενδυτικό πλάνο ΑΔΜΗΕ-δίκτυα, άνω των 6 δισ. ευρώ κατόπιν και της αύξησης Μετοχικού Κεφαλαίου ύψους 1 δισ.: Διασύνδεση των Δωδεκανήσων (2,8 δισ. ευρώ). Διασύνδεση των νησιών του Β. Αιγαίου (Λήμνο, Λέσβο, Σκύρο, Χίο και Σάμο), προϋπολογισμού 1,4 δισ. ευρώ. Ολοκλήρωση το προσεχές διάστημα της τέταρτης και τελευταίας φάσης της διασύνδεσης των Κυκλάδων που αφορά στη διασύνδεση της Σαντορίνης, της Φολεγάνδρου, της Μήλου και της Σερίφου, με κόστος 161 εκατ. Έχει ήδη ολοκληρωθεί και η δεύτερη διασύνδεση της Κρήτης (Ηράκλειο – Αττική) σε συνέχεια της πρώτης (Χανιά – Πελοπόννησος) και απομένει η κατασκευή της γραμμής Χανιά – Ηράκλειο. Ολοκλήρωση του ανατολικού διαδρόμου Πελοποννήσου που συνδέει το υφιστάμενο Κέντρο Υπερυψηλής Τάσης (ΚΥΤ) Μεγαλόπολης με το νέο ΚΥΤ Κορίνθου και το ΚΥΤ Κουμουνδούρου. Λοιπά έργα συνολικού ύψους 2,3 δισ. (αναβάθμιση του ΚΥΤ Κουμουνδούρου, κατασκευή νέου ΚΥΤ στο Ρουφ κ.α.)
• Νέο Πρόγραμμα Εξοικονομώ για 62.000 κατοικίες, με πόρους 1,2 δισ. ευρώ από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, που θα συμβάλει στη μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
• Νέο Πρόγραμμα αντικατάστασης συστημάτων θέρμανσης, με πόρους 930 εκατ. ευρώ από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, για αγορά και τοποθέτηση αντλίας θερμότητας και ηλιακού θερμοσίφωνα, που θα συμβάλει στη μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
• Νέο Πρόγραμμα Ενεργειακής Αναβάθμισης Πολύ Μικρών Επιχειρήσεων, με πόρους 395 εκατ. ευρώ από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, για 12.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις, που θα συμβάλει στη μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
• Νέο Πρόγραμμα αγοράς αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσίφωνων για 100.000 δικαιούχους, με πόρους 200 εκατ. ευρώ από το Εθνικό ΠΔΕ που θα υλοποιηθεί εντός του 2027 και θα συμβάλει στη μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
• Νέο Πρόγραμμα αγοράς φωτοβολταϊκών στη στέγη, αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσίφωνων για 10.000 δικαιούχους σε Δυτική Μακεδονία και Μεγαλόπολη, με πόρους 50 εκατ. ευρώ από το Εθνικό ΠΔΕ που θα υλοποιηθεί εντός του 2027 και θα συμβάλει στη μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
• Ενεργοποιείται το Ταμείο Απανθρακοποίησης των Νησιών που περιέχει περίπου 1 δισ. ευρώ επιδοτήσεις για έργα ΑΠΕ και για αποθήκευση, με ειδική μνεία για την αυτοκατανάλωση.
• Συμπληρωματικά υλοποιούνται τα προγράμματα ΗΛΕΚΤΡΑ κόστους 117 εκατ. και ΦΟΙΒΟΣ-ΑΘΗΝΑ κόστους 45 εκατ. ευρώ από εθνικούς πόρους για ενεργειακή αναβάθμιση 109 κτιρίων του δημοσίου και πανεπιστημίων και 246 σχολείων, που θα συμβάλουν στη μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.

Επίσης ο κ. Παπασταύρου, ανέφερε πώς υπάρχουν μπροστά τρία σημαντικά χρηματοδοτικά εργαλεία, τα οποία συγκεντρώνουν συνολικά περίπου 5 δισ. ευρώ για τη μείωση του ενεργειακού κόστους.

Πρόκειται για το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, το οποίο αφορά δράσεις όπως το “Εξοικονομώ”, την εγκατάσταση αντλιών θερμότητας και το επίδομα θέρμανσης, το Ταμείο για τα Νησιά, που αφορά μεταξύ άλλων διασυνδέσεις, ΑΠΕ και αποθήκευση, καθώς και τη Ρήτρα Διαφυγής.

«Από το 2019 εργαστήκαμε πάνω σε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο που μας έδωσε σήμερα ένα πραγματικό ενεργειακό πλεονέκτημα που χτίστηκε βήμα-βήμα. Η Ελλάδα από χώρα καθαρός εισαγωγέας ενέργειας έχει μετατραπεί σε εξαγωγική δύναμη με τιμές χονδρικής που κινούνται στον ευρωπαϊκό μέσο όρο ή κάτω από αυτόν», είπε εισαγωγικά ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου. Αυτό ακριβώς το ενεργειακό πλεονέκτημα θέλουμε να γίνει οικονομικό πλεονέκτημα, το όφελος της ενεργειακής μετάβασης, να φτάσει στον πολίτη, πρόσθεσε.

«Αλλιώς η πρόοδος μένει ένας αριθμός, μια στατιστική μέτρηση. Ο πρωθυπουργός στην ομιλία του στη ΔΕΘ έθεσε τον πήχη ψηλά. Τη μείωση της τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας με ορίζοντα τριετίας. Και σήμερα είμαστε εδώ για να εξηγήσουμε πώς αυτός ο στόχος θα γίνει πράξη. Το σχέδιο είναι ρεαλιστικό, εφαρμόσιμο και μετρήσιμο, περνούμε σε ένα νέο επίπεδο ενεργειακής στρατηγικής, περνούμε από την άμυνα στη δημιουργία των προϋποθέσεων για μόνιμα διαρθρωτικά χαμηλότερες τιμές. Να έχουμε έτσι ένα ανάχωμα στις διεθνείς αναταράξεις», είπε.

«Οι επιπτώσεις στη δική μας αγορά ήταν πιο ήπιες σε σχέσεις με άλλες αγορές ακριβώς επειδή έχουμε επενδύσει στις εγχώριες ΑΠΕ. Αυτό το όφελος φτάνει σε όλους. Ενεργειακή αναβάθμιση, εξοικονόμηση, επένδυση στις υποδομές, δίκαιη κατανομή του οφέλους σε όλη την κοινωνία αυτός είναι ο πυρήνας της πολιτικής μας, αλλά και η ενεργειακή δημοκρατία.

Έχουμε τριπλασιάσει την εγκατεστημένη ισχύ από ΑΠΕ, είμαστε τρίτοι στον κόσμο σε διείσδυση από φωτοβολταϊκά και 9οι από αιολικά. Το νέο ΕΧΠ/ΑΕ μας δίνει θεμέλια για το μέλλον με σεβασμό στο περιβάλλον και τις τοπικές κοινωνίες. Ήδη έχουμε ξεπεράσει τα 18GW.

Στο δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ (μικρά έργα) έχει συνδεθεί πάνω από το 50% της εγκατεστημένης ισχύος των ΑΠΕ με σχεδόν 100.000 συνδέσεις.

Από το 2005 η χώρα εγκαταλείπει τον ακριβό λιγνίτη ο οποίος είναι -92% έναντι του 2005. Μεταξύ 2005 και 2019 η παραγωγή έχει ήδη μειωθεί κατά 66%.

Η Ελλάδα παράλληλα είναι καθαρός εξαγωγέας στο ρεύμα από το 2024 για πρώτη φορά από το 2000. Μέχρι τον Ιούλιο του 2026 έχουμε σχεδόν διπλάσιες εξαγωγές έναντι του 2025 συνολικά. Στην ηλεκτρική ενέργεια η χώρα μας έχει πλέον εμπορικό πλεόνασμα με την αλλαγή να αγγίζει πλέον το 1 δισ. ευρώ.

Από το 2019 οι επενδύσεις στα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας που ήταν παραμελημένα έχουν τριπλασιαστεί.

Φέτος η χώρα έχει μια από τις χαμηλότερες τιμές χονδρικής στην ΕΕ ενώ το 2019 είχε την ακριβότερη, με την αλλαγή αυτή να οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις ΑΠΕ.

Το 2ο εξάμηνο του 2025 οι τιμές ήταν σε σχέση με τον μ.ο της ΕΕ -18% για οικιακούς καταναλωτές και +1% για οικιακούς καταναλωτές σε όρους αγοραστικής δύναμης. Η μέση τιμή λιανικής για νοικοκυριά έχει αυξηθεί 50% έναντι του 2019. Μια μείωση 30% θα φέρει τη μέση τιμή κοντά στα επίπεδα προ κρίσης».

Για τη μείωση των τιμών στο ρεύμα κατά 30% σε ορίζοντα τριετίας

Το ΥΠΕΝ παρεμβαίνει εκεί όπου υπάρχει περιθώριο, στόχος τα μέτρα συσσωρευτικά να οδηγήσουν σε πτώση σε ορίζοντα τριετίας.

Η συνολική προσέγγιση για τη μείωση του κόστους βασίζεται στις δράσεις εξοικονόμησης, στην ευελιξία στην κατανάλωση και στην Παραγωγή ή αποθήκευση για ιδία χρήση.

To 2026, κατά τις περιόδους υψηλής διείσδυσης ΑΠΕ, η μέση τιμή χονδρικής είναι 73 ευρώ/MWh. Με επιπλέον ΑΠΕ και καλύτερες διεθνείς συγκυρίες, η ετήσια μέση τιμή χονδρικής μπορεί να συγκλίνει προς αυτό το επίπεδο και χαμηλότερα.

Οι ακριβές τιμές προέρχονται κυρίως από τις ώρες χωρίς ηλιοφάνεια. Με επιπλέον αποθήκευση θα μειωθούν σημαντικά οι απογευματινές αιχμές και η ανάγκη να καίμε (ακριβό) φυσικό αέριο.

Η αυξημένη διείσδυση των ΑΠΕ ανέβασε το κόστος για εφεδρείες και την ευστάθεια του συστήματος. Η αποθήκευση μπορεί να παρέχει κάποιες από αυτές τις υπηρεσίες σε χαμηλότερο κόστος. Ενισχύουμε την αποθήκευση με την ρήτρα διαφυγής.

Τσάφος: Με τις διασυνδέσεις, μπορούμε να μειώσουμε τις χρεώσεις ΥΚΩ

Παίρνοντας τον λόγο στη συνέχεια, ο υφυπουργός Νίκος Τσάφος, εξήγησε ότι η παραγωγή από θερμικές μονάδες στα νησιά κοστίζει 1,2 δισ. ετησίως. Το επιπλέον κόστος (σε σχέση με το διασυνδεδεμένο σύστημα) βαραίνει τον λογαριασμό ΥΚΩ που πληρώνουμε όλοι.

Η διασύνδεση των νησιών είναι ένα πολυετές εγχείρημα με κόστος περίπου 7 δισ. ευρώ. Κρήτη και Κυκλάδες έχουν διασυνδεθεί, ενώ Δωδεκάνησα και Βόρειο Αιγαίο είναι σε φάση υλοποίησης.

Αφορά την Ελλάδα, δεν υπάρχει καμία άλλη χώρα. Το μέγεθος του ταμείου στο τέλος δεν το ξέρουμε.

Οι τέσσερις πυλώνες είναι 1,1 δισ. για ηλεκτρικές διασυνδέσεις, 200 εκατ. για φράγματα και ταμιευτήρες πολλαπλού σκοπού, 970 εκατ. ευρώ για έργα ΑΠΕ και Αποθήκευσης και 56 εκατ. για την ανάπτυξη υποδομών και φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.

Με τις διασυνδέσεις, μπορούμε να μειώσουμε τις χρεώσεις ΥΚΩ, εξήγησε ο κ. Τσάφος. Για το υφιστάμενο έλλειμμα υπάρχει πρόβλεψη στον προϋπολογισμό για 200 εκατ. ευρώ το 2027.

Ρευματοκλοπές και ληξιπρόθεσμες οφειλές

Οι μη τεχνικές απώλειες κοστίζουν περίπου 450 εκατ. ευρώ τον χρόνο (2022-2024). Η συνεχιζόμενη μείωση τους αφαιρεί ένα σημαντικό βάρος από την τελική τιμή του ρεύματος.

Με τους έξυπνους μετρητές μειώνουμε τις απώλειες και δίνουμε ευελιξία στους καταναλωτές. Στο τέλος του έτους τα 2/3 της ενέργειας στον ΔΕΔΔΗΕ θα δουλεύουν με την τηλεμέτρηση.

Αναφορικά με τις ληξιπρόθεσμες οφειλές, συγκροτείται έναν νέο σύστημα επισήμανσης οφειλών για καταναλωτές με ληξιπρόθεσμες οφειλές. Με τη συμπλήρωση τριών επισημάνσεων ο καταναλωτής δεν θα μπορεί να αλλάζει προμηθευτή χωρίς τακτοποίηση. Να σημειωθεί ότι οι ληξιπρόθεσμες οφειλές φτάνουν περίπου τα 3 δισ. ευρώ. Αυτό το βάρος μετακυλίεται σε όλους τους καταναλωτές.

Έχει μια αξία να σταθούμε στα χρωματιστά τιμολόγια. Σημειώνεται πως εντείνεται ο ανταγωνισμός και η σταδιακή μετατόπιση καταναλωτών σε σταθερά τιμολόγια. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ωρίμανσης της αγοράς το νέο ανταγωνιστικό σταθερό τιμολόγιο της ΔΕΗ.

Η Τιμή Εκκαθάρισης Αγοράς στην Αγορά Επόμενης Ημέρας διαμορφώθηκε στα 173,73 ευρώ/MWh, αυξημένη κατά 3,69% από τα 167,55 ευρώ/MWh της Δευτέρας, φθάνοντας στο υψηλότερο μέσο ημερήσιο επίπεδο που έχει καταγραφεί μέσα στο έτος.

Η ένταση της ανόδου γίνεται ακόμη πιο εμφανής αν ληφθεί υπόψη ότι μόλις την Κυριακή η τιμή βρισκόταν στα 109,45 ευρώ/MWh. Μέσα σε δύο ημέρες, δηλαδή, η χονδρεμπορική τιμή αυξήθηκε κατά περίπου 59%, δημιουργώντας νέα δεδομένα για τους προμηθευτές λίγο πριν καθορίσουν τις χρεώσεις του επόμενου μήνα.

Από τα 105 στα 236 ευρώ μέσα σε μία ημέρα

Μεγάλο ήταν και το εύρος των τιμών κατά τη διάρκεια της Τρίτης. Η χαμηλότερη τιμή διαμορφώθηκε στα 105,48 ευρώ/MWh, ενώ η υψηλότερη έφθασε στα 235,58 ευρώ/MWh, με τη συνολική ζήτηση στην Αγορά Επόμενης Ημέρας στις 434,22 GWh.

Οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας διατήρησαν την πρώτη θέση στο ενεργειακό μείγμα με συμμετοχή περίπου 46%, ενώ το φυσικό αέριο κάλυψε 32,3%, οι εισαγωγές 9,5%, ο λιγνίτης 5,7% και τα υδροηλεκτρικά 4,4%. Οι εξαγωγές κινήθηκαν περίπου στις 24,4 GWh και οι εισαγωγές στις 20,6 GWh.

Η εικόνα διαφοροποιείται αισθητά από αρκετές συνεδριάσεις του Αυγούστου, όταν η υψηλή παραγωγή των φωτοβολταϊκών είχε οδηγήσει τις μεσημεριανές τιμές ακόμη και κοντά στο μηδέν. Πλέον, ακόμη και η χαμηλότερη τιμή της ημέρας παρέμεινε πάνω από τα 100 ευρώ/MWh.

Ο Αύγουστος σχεδόν 17% ακριβότερος από τον Ιούλιο

Για τις χρεώσεις του Σεπτεμβρίου, μεγαλύτερη σημασία από την τιμή μιας μεμονωμένης ημέρας έχει ο μέσος όρος του Αυγούστου.

Έως τις 24 Αυγούστου, η μέση τιμή της Day-Ahead Market είχε διαμορφωθεί στα 126,6 ευρώ/MWh, αυξημένη κατά 15,2% έναντι περίπου 110 ευρώ/MWh τον Ιούλιο. Με την προσθήκη της τιμής της 25ης Αυγούστου, ο μέσος όρος των πρώτων 25 ημερών ανεβαίνει περίπου στα 128,5 ευρώ/MWh, δηλαδή σχεδόν 17% υψηλότερα από τον προηγούμενο μήνα.

Η αύξηση αυτή δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε αντίστοιχη ανατίμηση των λιανικών τιμολογίων. Οι εταιρείες ηλεκτρικής ενέργειας διαθέτουν διαφορετικές στρατηγικές προμήθειας και αντιστάθμισης κινδύνου, ενώ έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσουν εμπορικές εκπτώσεις για να περιορίσουν τις αυξήσεις.

Αυτό συνέβη σε σημαντικό βαθμό και τον Αύγουστο, όταν μεγάλοι προμηθευτές απορρόφησαν μέρος της προηγούμενης αύξησης της χονδρικής. Όσο όμως η μέση τιμή του Αυγούστου παραμένει αισθητά υψηλότερη από εκείνη του Ιουλίου, τόσο στενεύουν τα περιθώρια για επανάληψη της ίδιας πολιτικής χωρίς μεγαλύτερη επιβάρυνση των εταιρειών.

Τα 4 σενάρια στο κυβερνητικό τραπέζι

Μπροστά στον κίνδυνο υψηλότερων λογαριασμών τον Σεπτέμβριο, η κυβέρνηση εξετάζει διαφορετικές γραμμές άμυνας, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει ληφθεί οριστική απόφαση.

Το πρώτο σενάριο είναι η επιστροφή της άμεσης επιδότησης ανά κιλοβατώρα, με έναν μηχανισμό αντίστοιχο εκείνου που χρησιμοποιήθηκε κατά την προηγούμενη ενεργειακή κρίση. Το Δημόσιο θα μπορούσε έτσι να καλύψει μέρος της αύξησης της τιμής προμήθειας, περιορίζοντας την επιβάρυνση των νοικοκυριών. Δεν έχει καθοριστεί, πάντως, ούτε το ύψος μιας πιθανής επιδότησης ούτε τα όρια κατανάλωσης και οι δικαιούχοι.

Το δεύτερο ενδεχόμενο είναι να προηγηθεί η απορρόφηση σημαντικού μέρους της αύξησης από τους ίδιους τους παρόχους, μέσω των εμπορικών εκπτώσεων. Η κυβέρνηση θα μπορούσε να περιμένει τις ανακοινώσεις των εταιρειών στο τέλος του μήνα και να παρέμβει μόνο εφόσον διαπιστώσει ότι οι τελικές χρεώσεις ξεπερνούν επίπεδα που θεωρούνται διαχειρίσιμα για τα νοικοκυριά.

Το τρίτο σενάριο αφορά ένα νέο «ρεύμα pass», με περισσότερο στοχευμένα χαρακτηριστικά. Η ενίσχυση θα μπορούσε να συνδέεται τόσο με τη μηνιαία κατανάλωση όσο και με εισοδηματικά κριτήρια, ώστε η δημοσιονομική στήριξη να κατευθυνθεί κυρίως προς τα νοικοκυριά που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη. Και σε αυτή την περίπτωση δεν έχουν ακόμη καθοριστεί ποσά, δικαιούχοι ή διάρκεια εφαρμογής.

Η τέταρτη και περισσότερο παρεμβατική επιλογή αφορά την ενίσχυση ή ακόμη και την οργανωμένη μετακίνηση καταναλωτών από τα κυμαινόμενα πράσινα και κίτρινα προϊόντα προς τα σταθερά μπλε τιμολόγια. Μια υποχρεωτική μεταφορά, ωστόσο, θα απαιτούσε σημαντικές ρυθμιστικές παρεμβάσεις, καθώς τα σταθερά συμβόλαια συνοδεύονται από χρονική δέσμευση και συχνά από κόστος πρόωρης αποχώρησης. Για τον λόγο αυτό δεν αποτελεί σήμερα ειλημμένη κυβερνητική απόφαση.

Το μήνυμα Χατζηδάκη

Την προετοιμασία παρεμβάσεων στο ενεργειακό μέτωπο είχε προαναγγείλει τη Δευτέρα και ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, αναφέροντας σε συνέντευξή του στον ΣΚΑΪ ότι από τον Σεπτέμβριο αναμένονται «κάποιες ενδιαφέρουσες εξελίξεις θετικές με το ηλεκτρικό ρεύμα», χωρίς ωστόσο να αποκαλύψει συγκεκριμένα μέτρα.

Στο ευρύτερο σχέδιο για περισσότερο διαφανείς λογαριασμούς εντάσσεται και η σχεδιαζόμενη αποσύνδεση των δημοτικών τελών από τους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας. Πρόκειται όμως για διαρθρωτική αλλαγή και όχι για παρέμβαση που μπορεί να περιορίσει άμεσα το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας τον Σεπτέμβριο.

Ο κίνδυνος του φυσικού αερίου

Πρόσθετη αβεβαιότητα δημιουργούν οι διεθνείς τιμές του φυσικού αερίου, καθώς η ελληνική αγορά ηλεκτρισμού παραμένει ιδιαίτερα ευαίσθητη στο κόστος του καυσίμου.

Η Goldman Sachs έχει εκτιμήσει ότι, σε ένα δυσμενές σενάριο κατά το οποίο οι διαταραχές στις ενεργειακές εξαγωγές από τη Μέση Ανατολή αποκατασταθούν μόνο σταδιακά και παραταθούν έως το 2027, το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο ενδέχεται να χρειαστεί να κινηθεί πάνω από τα 100 ευρώ/MWh τον Δεκέμβριο, προκειμένου η Ευρώπη να προσελκύσει επαρκή φορτία LNG από την Ασία και να ενισχύσει τα αποθέματά της.

Δεν πρόκειται για βασική πρόβλεψη, αλλά για δυσμενές σενάριο. Για την Ελλάδα, ωστόσο, ο κίνδυνος είναι ιδιαίτερα σημαντικός, καθώς οι μονάδες φυσικού αερίου εξακολουθούν να έχουν καθοριστικό ρόλο στην κάλυψη της ζήτησης και συχνά στη διαμόρφωση της οριακής τιμής όταν περιορίζεται η παραγωγή από ΑΠΕ.

Η δεύτερη γραμμή άμυνας μέσω επενδύσεων

Παράλληλα με τις πιθανές άμεσες παρεμβάσεις, η κυβέρνηση προωθεί μια πιο μακροπρόθεσμη στρατηγική για την ενεργειακή ανθεκτικότητα, η οποία αναμένεται να αποτελέσει μέρος των ανακοινώσεων της ΔΕΘ.

Η Ελλάδα έχει ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή την επέκταση της Εθνικής Ρήτρας Διαφυγής, ώστε να καλύπτει επενδύσεις ενεργειακής ανθεκτικότητας που αναμένεται να ξεπεράσουν το 1 δισ. ευρώ έως το 2028.

Στο σχεδιασμό περιλαμβάνονται έργα αποθήκευσης ενέργειας από ΑΠΕ, εξοικονόμησης ενέργειας, ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων και άλλων υποδομών. Οι σχετικές δαπάνες θα μπορούν να εξαιρεθούν από το όριο αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών έως 0,3% του ΑΕΠ ετησίως και 0,6% σωρευτικά έως το 2028, χωρίς όμως να παύουν να υπολογίζονται στο πρωτογενές αποτέλεσμα και στο δημόσιο χρέος.

Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία δεν πρέπει να συγχέεται με τις πιθανές επιδοτήσεις στους λογαριασμούς. Πρόκειται για επενδυτικές παρεμβάσεις που στοχεύουν στη μείωση του ενεργειακού κόστους σε βάθος χρόνου, μέσω περισσότερης αποθήκευσης, μικρότερης κατανάλωσης και μεγαλύτερης ανθεκτικότητας του ενεργειακού συστήματος.

Η κρίσιμη εβδομάδα για τον Σεπτέμβριο

Οι επόμενες ημέρες θα είναι καθοριστικές. Με έξι ημέρες να απομένουν μέχρι την ολοκλήρωση του Αυγούστου, κυβέρνηση και προμηθευτές παρακολουθούν καθημερινά την πορεία της χονδρεμπορικής αγοράς.

Με την τιμή στα 173,73 ευρώ/MWh, τον μέσο όρο του Αυγούστου περίπου στα 128,5 ευρώ/MWh και τον μήνα να κινείται σχεδόν 17% ακριβότερα από τον Ιούλιο, ο κίνδυνος υψηλότερων χρεώσεων στα κυμαινόμενα τιμολόγια του Σεπτεμβρίου έχει αυξηθεί αισθητά.

Το ύψος της τελικής επιβάρυνσης θα εξαρτηθεί από τις τελευταίες συνεδριάσεις της χονδρεμπορικής αγοράς, τις πολιτικές εκπτώσεων των παρόχων και, τελικά, από το εάν η κυβέρνηση αποφασίσει να ενεργοποιήσει κάποιο από τα μέτρα που βρίσκονται στο τραπέζι.

Το νέο στοιχείο είναι ότι, με τη χονδρική πλέον σε υψηλό έτους, η συζήτηση έχει μετακινηθεί από το εάν υπάρχει πίεση στα τιμολόγια στο ποιος θα απορροφήσει το κόστος: οι προμηθευτές, ο κρατικός προϋπολογισμός ή τελικά οι καταναλωτές.

Η τιμή στο ελληνικό χρηματιστήριο διαμορφώνεται σήμερα στα 95,81 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ στην πλειονότητα των χωρών της ΕΕ κυμαίνεται πάνω από 140 ευρώ και σε πολλές ξεπερνά τα 160 ευρώ.. Ενδεικτικά στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία είναι 138,29 και 163,54 ευρώ αντίστοιχα, στην Αυστρία 161,55, στην Ουγγαρία 163,69, στη Γερμανία 147,07, στη Γαλλία 154,68 ευρώ. Στην Ισπανία είναι 141,7 ευρώ και στην Πορτογαλία 144,16 ευρώ.

Οι ΑΠΕ προβλέπεται να καλύψουν σήμερα ποσοστό της τάξης του 70% της ζήτησης, καθώς, εκτός από τα φωτοβολταϊκά, αναμένεται αυξημένη και η συμμετοχή των αιολικών. Σύμφωνα με την πρόβλεψη, αιολικά και φωτοβολταϊκά συμμετέχουν με 63,2% στο σημερινό φορτίο, τα υδροηλεκτρικά 5%, οι ΑΠΕ της Κρήτης 1,5% και οι μπαταρίες 0,6%. Κατά τι ίδιες εκτιμήσεις, η συμμετοχή των ΑΠΕ σήμερα θα κυμανθεί σε ιστορικά υψηλά επίπεδα και συγκεκριμένα προβλέπεται να είναι η δεύτερη υψηλότερη επίδοση.

Τη μεγαλύτερη αύξηση (7%) μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατέγραψαν οι τιμές ηλεκτρικού ρεύματος στην Ελλάδα, τον Απρίλιο, με φόντο την άνοδο των τιμών στην ενέργεια διεθνώς, τους ενεργειακούς φόρους και την εφοδιαστική αλυσίδα.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την πιο πρόσφατη έκθεση του HEPI (Household Energy Price Index), η Αθήνα ηγήθηκε των αυξήσεων στην ΕΕ, ενώ ακολούθησαν, οι Βρυξέλες και το Δουβλίνο (6%), η Ρώμη (5%), το Ελσίνκι (3%) και το Βουκουρέστι (2%).

Σύμφωνα με τους αναλυτές, η αύξηση του Απριλίου ήταν αναμενόμενη μετά την εκτόξευση των τιμών στις αγορές φυσικού αερίου και πετρελαίου τον Μάρτιο, λόγω του πολέμου που ξέσπασε στη Μέση Ανατολή και το «μπλοκάρισμα» στα Στενά του Ορμούζ.

Όπως αναφέρει η σχετική έκθεση, η αύξηση 7% οφείλεται τόσο στην άνοδο του ενεργειακού σκέλους, όσο και στις φορολογικές επιβαρύνσεις, ενώ σε αυτή συνέβαλαν επίσης οι χρεώσεις δικτύου και η μεγάλη εξάρτηση από το φυσικό αέριο.

Το ίδιο συνέβη και στις περισσότερες χώρες όπου ο βασικός καθοριστικός παράγοντας της τιμής παραμένει το φυσικό αέριο, όπως στην Ιταλία και στην Ιρλανδία.

Αξίζει να σημειωθεί πως κατά την εξέταση των μέσων όρων των τιμών τελικού χρήστη τόσο για την ηλεκτρική ενέργεια όσο και για το φυσικό αέριο, παρατηρείται αύξηση 3% σε σχέση με τον Απρίλιο του 2025.

Ποιες χώρες βγήκαν κερδισμένες

Η μέση τιμή τελικού χρήστη ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη παρουσίασε σχετική σταθερότητα τον Απρίλιο, αν και παρατηρείται σημαντική απόκλιση μεταξύ των αγορών.

Σε αγορές όπως η Ιταλία, η Ελλάδα και η Ιρλανδία, όπου το φυσικό αέριο παραμένει ο οριακός παράγοντας καθορισμού τιμών για το δίκτυο, οι λογαριασμοί ηλεκτρικής ενέργειας ακολούθησαν την άνοδο της χονδρικής τιμής φυσικού αερίου τον Μάρτιο με καθυστέρηση ενός μηνός.

Αντίθετα, οι αγορές στην Ιβηρική και τις Σκανδιναβικές χώρες με υψηλό μερίδιο ΑΠΕ αποσυνδέθηκαν με επιτυχία από την αστάθεια των ορυκτών καυσίμων. Επιπλέον, η κυβερνητική παρέμβαση επανεμφανίζεται στις ευρωπαϊκές αγορές ενέργειας.

Ενώ ορισμένες χώρες επέτρεψαν στο «ασφάλιστρο διακοπής εφοδιασμού» να περάσει στους καταναλωτές, άλλες χώρες (π.χ. Ισπανία, Μεγάλη Βρετανία και Κύπρος) ανακοίνωσαν μειώσεις φόρων και ΦΠΑ για να λειτουργήσουν ως ασπίδα ενάντια στον πληθωρισμό των τιμών λιανικής.

Η Αθήνα κατέγραψε την υψηλότερη αύξηση τιμών ηλεκτρικής ενέργειας για τους τελικούς χρήστες (7%) στην Ευρώπη, κυρίως λόγω της μετακύλισης του φυσικού αερίου σε ηλεκτρική ενέργεια.

Παρά την ισχυρή παραγωγή ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, οι τιμές χονδρικής στην Ελλάδα αυξήθηκαν τον Μάρτιο λόγω της μεγαλύτερης εξάρτησης από ακριβά εργοστάσια φυσικού αερίου τη στιγμή που οι τιμές του φυσικού αερίου κορυφώνονταν, αναφέρεται στην έκθεση.

Αυτό επηρέασε την αγορά λιανικής τον Απρίλιο, καθώς η ελληνική αγορά χρησιμοποιεί ένα μοντέλο τιμολόγησης M-1 για ένα ποσοστό των τιμολογίων μεταβλητής τιμής. Ωστόσο, η μερική μετακύλιση των αυξήσεων χονδρικής στη λιανική από τους μεγάλους λιανοπωλητές απέτρεψε περαιτέρω αυξήσεις, σύμφωνα με πηγές.

Σύμφωνα με την έκθεση, η μέση τιμή λιανικής για το ρεύμα στην Ελλάδα το Φεβρουάριο ήταν 23,63 σεντς ανά κιλοβατώρα (μαζί με φόρους) έναντι 26,13 σεντς που ήταν ο μέσος όρος στην ΕΕ και 25,04 σεντς στην Ευρώπη.

Σε όρους αγοραστικής δύναμης η τιμή παραμένει κοντά στο μέσο όρο (29,08 σεντς έναντι 28,34 στην ΕΕ).

Αντίστοιχα για το φυσικό αέριο η μέση τιμή διαμορφώνεται σε 7,73 σεντς στην Ελλάδα (9,51 σε όρους αγοραστικής δύναμης) έναντι 10,67 στην ΕΕ (11,31 σε όρους αγοραστικής δύναμης).

Τα τιμολόγια του ρεύματος μειώθηκαν σε σχέση με το Φεβρουάριο λόγω υποχώρησης των τιμών στο Χρηματιστήριο ενέργειας. Όμως τα γεγονότα στη Μέση Ανατολή οδήγησαν αυτήν την εβδομάδα τις τιμές σε ανοδική τροχιά. Η επίπτωση στα τιμολόγια Απριλίου θα εξαρτηθεί από την πορεία του Χρηματιστηρίου μέσα στο μήνα.

Η εικόνα στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας τον Φεβρουάριο ήταν αισθητά βελτιωμένη σε σχέση με τον Ιανουάριο. Η μέση τιμή στο Ελληνικό χρηματιστήριο ενέργειας υποχώρησε σημαντικά περίπου στα 80 € η μεγαβατώρα, από 108 € το Γενάρη κυρίως λόγω της ενισχυμένης παραγωγής από αιολικά και υδροηλεκτρικά έργα. Οι ισχυροί άνεμοι των τελευταίων εβδομάδων αύξησαν τη συμμετοχή των αιολικών πάρκων στο σύστημα, ενώ οι αυξημένες βροχοπτώσεις ενίσχυσαν και τα υδροηλεκτρικά αποθέματα, τα οποία τις τελευταίες εβδομάδες συμμετέχουν σταθερά στο ενεργειακό μίγμα κατά 20%.

Το αποτέλεσμα ήταν να περιοριστεί η ανάγκη λειτουργίας μονάδων φυσικού αερίου, οι οποίες παραμένουν ακριβότερες συγκριτικά με τις ΑΠΕ. Καθώς η χονδρική τιμή διαμορφώνεται από την ακριβότερη μονάδα που μπαίνει στο ηλεκτρικό σύστημα (οριακή τιμή), η μικρότερη εξάρτηση από το φυσικό αέριο συμπίεσε το συνολικό κόστος.

Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνεται ήδη στα «πράσινα» τιμολόγια λιανικής για τον Μάρτιο. Τα συγκεκριμένα τιμολόγια είναι συνδεδεμένα με τη διακύμανση της χονδρικής τιμής και προσαρμόζονται με βάση τη μέση τιμή του προηγούμενου μήνα. Έτσι, η πτώση που καταγράφηκε τον Φεβρουάριο περνά πλέον στους τελικούς λογαριασμούς των καταναλωτών.

Παράγοντες της αγοράς σημειώνουν ότι η αυξημένη διείσδυση των ΑΠΕ λειτουργεί ως «μαξιλάρι» απέναντι στις διεθνείς διακυμάνσεις των τιμών καυσίμων. Όταν το ενεργειακό μείγμα στηρίζεται περισσότερο σε αιολικά και υδροηλεκτρικά, το σύστημα γίνεται λιγότερο ευάλωτο στις ανατιμήσεις του φυσικού αερίου και στις γεωπολιτικές εντάσεις που επηρεάζουν τις αγορές.

Ταυτόχρονα, η σταδιακή ενίσχυση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων και των επενδύσεων σε αποθήκευση ενέργειας εκτιμάται ότι θα επιτρέψει ακόμη μεγαλύτερη αξιοποίηση της πράσινης παραγωγής στο μέλλον. Όσο αυξάνεται η δυνατότητα απορρόφησης της παραγόμενης ενέργειας από ΑΠΕ χωρίς περικοπές, τόσο μεγαλύτερη θα είναι η επίδρασή τους στη μείωση της χονδρικής τιμής.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι η τρέχουσα συγκυρία αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς η ενεργειακή μετάβαση μπορεί να μεταφραστεί σε άμεσο οικονομικό όφελος για τους πολίτες.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Ελλάδα κατατάσσεται στην 19η θέση ως προς το οικιακό τιμολόγιο, το οποίο ήταν φθηνότερο από χώρες όπως: η Ιρλανδία, η Ιταλία, η Κύπρος, η Πολωνία, η Πορτογαλία και η Ισπανία.

Στο μεταξύ, με βάση τα τελευταία στοιχεία της Eurostat, το 2024 οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας αντιπροσώπευαν το 47,5% της ακαθάριστης κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Με αυτή την εξέλιξη, η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη δεκάδα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με το 51,2% της ενέργειας που καταναλώθηκε να έχει παραχθεί από ΑΠΕ.