Η κοινή τελωνειακή επιχείρηση «VAPE», που διεξήχθη από τις 14 Νοεμβρίου έως τις 15 Δεκεμβρίου 2025, είναι η πρώτη διεθνής επιχείρηση εστιασμένη αποκλειστικά σε αυτή την κατηγορία προϊόντων. Οι αρχές κατέσχεσαν συνολικά άνω των 94 εκατομμυρίων τεμαχίων και 2.500 κιλών/λίτρων καπνικών προϊόντων, 1,9 εκατομμύρια ηλεκτρονικά τσιγάρα και σχεδόν 61.000 τεμάχια θερμαινόμενου καπνού.

Στην επιχείρηση συμμετείχαν 23 κράτη-μέλη της ΕΕ, μεταξύ αυτών και η Ελλάδα, καθώς και 7 τρίτες χώρες, όπως η Ουκρανία, η Τουρκία, η Αυστραλία, η Αίγυπτος, η Κίνα (συμπεριλαμβανομένου του Χονγκ Κονγκ), η Νορβηγία και οι Φιλιππίνες. Επικεφαλής ήταν η OLAF, με συνηγέτες τις τελωνειακές αρχές Ιταλίας και Λιθουανίας. Τη μεγαλύτερη κατάσχεση σημείωσε το Βέλγιο, με 1,7 εκατομμύρια κατασχεθέντα ηλεκτρονικά τσιγάρα.

Οι έρευνες αποκάλυψαν εκτεταμένες πρακτικές παραπλάνησης. Τα παράνομα προϊόντα δηλώνονταν ψευδώς ως παιχνίδια, πετσέτες, υποδήματα, ακουστικά ή αιθέρια έλαια, αναδεικνύοντας την εφευρετικότητα των διακινητών. Τα περισσότερα κατασχεθέντα είδη δεν πληρούσαν όρους των εθνικών νομοθεσιών, καθώς περιείχαν απαγορευμένες γεύσεις, υπερβολικές ποσότητες νικοτίνης ή μη εγκεκριμένα εξαρτήματα.

«Τα αποτελέσματα της επιχείρησης VAPE επιβεβαιώνουν ότι το λαθρεμπόριο καπνού και ηλεκτρονικών τσιγάρων αποτελεί σοβαρή και αυξανόμενη απειλή για τη δημόσια υγεία και τα δημόσια οικονομικά», δήλωσε ο Γενικός Διευθυντής της OLAF, Πετρ Κλέμεντ, προσθέτοντας ότι «οι καταναλωτές θα πρέπει να παραμένουν σε εγρήγορση απέναντι σε παράνομα προϊόντα που ενδέχεται να περιέχουν επικίνδυνες ουσίες.»

Πέρα από τις κατασχέσεις, η επιχείρηση συνέβαλε στη χαρτογράφηση νέων οδών διακίνησης και στην ενίσχυση της βάσης για μελλοντικές δράσεις επιβολής του νόμου σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.

Οι υγειονομικές αρχές της χώρας έχουν επισημάνει τον κίνδυνο από τα ηλεκτρονικά τσιγάρα μιας χρήσης ανάμεσα στους νεαρούς ενήλικες στους οποίους είναι ελκυστικά χάρη στα πολύχρωμα σχέδια και τις φρουτώδεις γεύσεις τους, γεγονός που τα κάνει να ξεχωρίζουν στα ράφια των καταστημάτων. Σύμφωνα με έρευνα της φιλανθρωπικής οργάνωσης ASH για το 2024, περίπου ένα στα πέντε παιδιά ηλικίας 11 με 17 ετών λένε ότι έχουν δοκιμάσει αυτό το τσιγάρο.

Στη χώρα είναι παράνομη η πώληση ηλεκτρονικών τσιγάρων που περιέχουν νικοτίνη σε άτομα κάτω των 18 ετών και απαγορεύεται επίσης οι ενήλικες να τα αγοράζουν για λογαριασμό προσώπων κάτω των 18 ετών. Το σχέδιο απαγόρευσης των ηλεκτρονικών τσιγάρων μιας χρήσης είχε τεθεί αρχικά από την προηγούμενη κυβέρνηση των Τόρις τον Ιανουάριο, αλλά δεν εφαρμόστηκε πριν από τις εκλογές του Ιουλίου τις οποίες κέρδισε το Εργατικό Κόμμα.

Τα μέσα ενημέρωσης της χώρας μετέδωσαν ότι η απαγόρευση πρόκειται να τεθεί σε ισχύ τον Ιούνιο. Μια άλλη μελέτη της ASH αυτό τον χρόνο ανέφερε ότι αυτή τη χρονιά τα ηλεκτρονικά τσιγάρα μιας χρήσης ήταν ο δημοφιλέστερος τρόπος διακοπής του καπνίσματος ανάμεσα στους καπνιστές με σχεδόν τρία εκατομμύρια ανθρώπους στη Βρετανία να έχουν διακόψει το κάπνισμα μέσω ηλεκτρονικών τσιγάρων μιας χρήσης την τελευταία πενταετία.

Με βάση το σχέδιο αυτό, θα υπάρξουν περιορισμοί ως προς τις γεύσεις του καπνού, θα υπάρξει η υποχρέωση για απλή συσκευασία καπνού και αλλαγές ως προς τον τρόπο που το ηλεκτρονικό τσιγάρο παρουσιάζεται για να είναι λιγότερο ελκυστικό προς τα παιδιά.

«Μαζί με τη δέσμευσή μας να σταματήσουν τα παιδιά που φέτος γίνονται 15 ή είναι ακόμη και μικρότερα από το να αγοράζουν νόμιμα τσιγάρα, οι αλλαγές αυτές θα αφήσουν ένα κληροδότημα με διάρκεια με το να προστατεύουν την υγεία των παιδιών μας μακροπρόθεσμα, αναφέρει σε ανακοίνωσή του ο Σούνακ.

Τα μέτρα αυτά είναι παρόμοια με εκείνα που εισήχθησαν στη Νέα Ζηλανδία τον περασμένο Δεκέμβριο. Στη χώρα αυτή θα αυξάνεται σταδιακά η ηλικία από την οποία θα μπορεί να αγοράζει κανείς προϊόντα καπνού, έτσι που στο τέλος δεν θα πωλούνται πλέον σε όσους γεννήθηκαν μετά την 1η Ιανουαρίου 2009.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) ανακοίνωσε τον Δεκέμβριο ότι θα πρέπει να απαγορευτούν όλα τα ηλεκτρονικά τσιγάρα με γεύση.

Ωστόσο, οργανώσεις της βιομηχανίας και η Ένωση της Βιομηχανίας Ηλεκτρονικού Τσιγάρου του Ηνωμένου Βασιλείου υποστηρίζουν ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα είναι πολύ πιο ακίνδυνα για την ανθρώπινη υγεία σε σχέση με τα συμβατικά τσιγάρα και ότι οι γεύσεις αποσκοπούν στο να πείσουν τους καπνιστές να τα δοκιμάσουν ως μέσο για την οριστική διακοπή του καπνίσματος.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι μαζί με τα οφέλη για την υγεία η απαγόρευση των ηλεκτρονικών τσιγάρων μιας χρήσης θα βοηθήσει το περιβάλλον καθώς πέντε εκατομμύρια από αυτά απορρίπτονται σε εβδομαδιαία βάση.

Η ισπανική κυβέρνηση θα απαγορεύσει τα αρώματα σε όλα τα προϊόντα καπνού, κυρίως στα πολύ δημοφιλή ηλεκτρονικά τσιγάρα, τα οποία θα υπόκεινται εφεξής στους ίδιους κανονισμούς με τα συμβατικά τσιγάρα, όπως ανακοίνωσε χθες η υπουργός Υγείας.

«Οι γεύσεις των προϊόντων καπνού (φίλτρα, χαρτάκια στριφτού τσιγάρου, κάψουλες κλπ) απαγορεύονται πλέον» και το υγρό που χρησιμοποιείται στα ηλεκτρονικά τσιγάρα θα υπόκειται «στον ίδιο κανονισμό με τον συμβατικό καπνό», έγραψε στο X η υπουργός Υγείας της χώρας Μόνικα Γκαρθία έπειτα από το υπουργικό συμβούλιο.

Το μέτρο θα τεθεί σε εφαρμογή εντός τριών μηνών μετά τη δημοσίευση του διατάγματος.

Η υπουργός ανέφερε στο X ότι η κυβέρνηση του σοσιαλιστή Πέδρο Σάντσεθ εργάζεται επί του παρόντος πάνω σε «ένα σχέδιο για τη συνολική πρόληψη και έλεγχο του καπνού που θα περιλαμβάνει τη ρύθμιση για τις συσκευές ατμίσματος, τη δημιουργία άκαπνων χώρων και άλλους τομείς για την πρόληψη του εθισμού και την προστασία της δημόσιας υγείας».

Μια συσκευή ατμίσματος απελευθερώνει με τη θέρμανση ενός υγρού ένα αερόλυμα, που συνήθως περιέχει νικοτίνη και αρωματικές ουσίες, αλλά δεν απελευθερώνει πίσσα ή μονοξείδιο του άνθρακα –τις δύο πιο βλαβερές ουσίες του τσιγάρου που προκαλούν καρκίνο και καρδιαγγειακές νόσους.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), το ηλεκτρονικό τσιγάρο παραμένει ένα «επιβλαβές» προϊόν, το οποίο απελευθερώνει μια «πολύ εθιστική» ουσία: τη νικοτίνη.