Η σχετική ρύθμιση περιλαμβάνεται στο νέο φορολογικό νομοσχέδιο που παρουσιάστηκε στο υπουργικό συμβούλιο και αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή μέσα στον Οκτώβριο από τον υπουργό Κυριάκο Πιερρακάκη.

Το κίνητρο αφορά πληρωμές μέσω κάρτας, e-banking, IRIS ή ηλεκτρονικών πορτοφολιών για υπηρεσίες όπως: κτηνιατρικές, τεχνικές εργασίες (π.χ. υδραυλικοί, ηλεκτρολόγοι, ψυκτικοί), ταξί, κομμωτήρια, ινστιτούτα αισθητικής, μασάζ, γυμναστήρια, σχολές χορού, καθαρισμό σπιτιών, αλλά και δικηγορικές υπηρεσίες.

Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για ιατρικές, οδοντιατρικές και κτηνιατρικές δαπάνες, οι οποίες θα υπολογίζονται διπλά στην κάλυψη του ελάχιστου ορίου 30%. Δηλαδή, μία δαπάνη 80 ευρώ, αν πληρωθεί ηλεκτρονικά, θα προσμετράται ως 160 ευρώ.

Η φορολογική έκπτωση φτάνει στο 30% του ποσού των δαπανών, με ανώτατο όριο τις 5.000 ευρώ. Έτσι, για ετήσιες πληρωμές 5.000 ευρώ, η μείωση του εισοδήματος είναι 1.500 ευρώ. Για 10.000 ευρώ δαπανών, η έκπτωση είναι 3.000 ευρώ, ενώ για 15.000 ευρώ είναι 4.500 ευρώ. Πάντως, ακόμη και αν οι δαπάνες φτάσουν τις 20.000 ευρώ, το ανώτατο αφαιρούμενο ποσό παραμένει 5.000 ευρώ.

Σημαντικό είναι ότι η έκπτωση δεν μπορεί να ξεπερνά το δηλωθέν ετήσιο εισόδημα. Δηλαδή, αν κάποιος δηλώνει 4.500 ευρώ και οι δαπάνες του επιτρέπουν μεγαλύτερη έκπτωση, αυτή περιορίζεται στο ύψος του εισοδήματος.

«Zούμε» μέσω των social media

Σύμφωνα με τη νέα έκδοση της Focus on Tech Life της Focus Bari που διεξάγεται Πανελλαδικά συνεχώς από το 1995:

1)Όλοι οι Έλληνες (96%) είναι χρήστες internet, ενώ το 79% στην ηλικία 65-74 χρόνων σερφάρει καθημερινά, και μάλιστα από το κινητό, καθώς…
2)Η κατοχή smartphone έχει φτάσει το 95% στην Ελλάδα.
3)Η χρήση των social networks αποτελεί τον πρώτο λόγο σύνδεσης στο internet, ενώ…
4)Δύο στους τρεις Έλληνες παραδέχονται ότι χαζεύουν άσκοπα μέσα στα σόσιαλ.
5)Επτά στους δέκα Έλληνες έχουν κάνει τουλάχιστον μια αγορά online μέσα στο τελευταίο εξάμηνο, και η τάση για ηλεκτρονικές αγορές σημειώνεται ανοδική.

Aνησυχία για την AI

Τέλος, πάνω από ένας στους δύο Έλληνες θεωρούν ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη αποτελεί εξέλιξη στην πρόοδο της τεχνολογίας, όμως oι επτά στους δέκα ανησυχούν σχετικά με την πιθανότητα η Τεχνητή Νοημοσύνη να «ξεφύγει από τον έλεγχο».

Tζογάρουμε ακατάπαυστα

Αξίζει να σημειωθεί πως σύμφωνα με άλλη πρόσφατη έρευνα της Focus Bari, oι τρεις στους τέσσερις Έλληνες έχουν «παίξει» τουλάχιστον μια φορά τους τελευταίους 12 μήνες, είτε αυτό είναι αθλητικό στοίχημα, λαχείο ή άλλο παιχνίδι, είτε online, είτε δια ζώσης.  Κατά δήλωση, το 33% των Ελλήνων στοιχηματίζουν / παίζουν τουλάχιστον ένα «παιχνίδι» οποιασδήποτε μορφής τουλάχιστον μια φορά την εβδομάδα έως και κάθε μέρα. Οι συχνοί «παίκτες» είναι περισσότερο άντρες απ’ ότι γυναίκες, και ο ένας στους δύο συχνούς βρίσκεται στις ηλικίες άνω των 55 χρόνων.

Ο «μεγάλος αρχηγός» στον χώρο του betting / gambling είναι το τζόκερ, με πάνω από έναν στους δύο Έλληνες να δηλώνουν ότι έχουν παίξει τζόκερ έστω και μόνο μια φορά μέσα στους τελευταίους 12 μήνες.

Ένας στους πέντε Έλληνες δηλώνουν ότι θα έπρεπε να στοιχηματίζουν / παίζουν λιγότερο, αλλά μια αντίστοιχη αναλογία θεωρεί ότι θα έπαιζε περισσότερο αν ήταν πιο εύκολο.
Σχεδόν δύο στους τρεις Έλληνες όμως, πιστεύουν ότι το Κράτος θα έπρεπε να κάνει περισσότερα πράγματα για την προστασία των παικτών.

Τα στοιχεία της έρευνας που προέκυψαν από την Focus Bari και το Pricefox.gr, δείχνουν ότι οι 3 επικρατέστεροι λόγοι για τους οποίους οι Ελληνες χρησιμοποιούν το διαδίκτυο, είναι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η ηλεκτρονική αλληλογραφία (email) και οι ηλεκτρονικές αγορές. Το πρώτο εξάμηνο του 2021 παρατηρήθηκε μεγάλη αύξηση των ηλεκτρονικών αγορών σε σχέση με το δεύτερο εξάμηνο του 2019, με την αύξηση να φτάνει το 22%. Παρατηρείται μια στροφή των Ελλήνων καταναλωτών προς το ηλεκτρονικό εμπόριο.

Χρήση διαδικτύου ανά ηλικιακή ομάδα

Το 94% των Ελλήνων είναι ενεργοί χρήστες του διαδικτύου. Παρόλο που οι Έλληνες μέχρι 44 ετών είναι όλοι χρήστες του διαδικτύου, η πανδημία έχει επιταχύνει την διείσδυση μεγαλύτερων ηλικιακών ομάδων στο διαδίκτυο με το 76% της ηλικιακής ομάδας 65-74 να είναι πλέον ενεργοί χρήστες του διαδικτύου, αύξηση που φτάνει το 23% τα τελευταία 2 χρόνια.

Μέσα Κοινωνικής Δικτύοωσης

To Facebook είναι το πι δημοφιλές μέσω κοινωνικής δικτύωσης, ακολουθεί το Messenger και το Viber. Οι νέοι λογαριασμοί στο Instagram αυξήθηκαν, προσπερνώντας το YouTube. Το TikTok είναι το μέσο με την μεγαλύτερη αύξηση το 1ο εξάμηνο του 2021 σε σχέση με το 2o εξάμηνο του 2020 με αύξηση που έφτασε το 43%.

Η εξέλιξη των ηλεκτρονικών αγορών στην Ελλάδα

Οι Έλληνες αγοράζουν δεκάδες προϊόντα και υπηρεσίες. Ρούχα, Παπούτσια, Ηλεκτρονικά, Ηλεκτρονικές Συσκευές και καλλυντικά, είναι πιο συνήθεις κατηγορίες ηλεκτρονικών συναλλαγών. Με τις κατηγορίες που παρουσιάζουν μεγάλη αύξηση να είναι οι ηλεκτρονικές συσκευές (+61%) και τα είδη σπιτιού όπως επίσης και τα έπιπλα (+40%).

Πόσα ξοδεύουν οι Έλληνες στο ηλεκτρονικό τους καλάθι

Σε επίπεδο 6μήνου οι Έλληνες καταναλωτές κατά μέσο όρο σχεδόν διπλασίασαν το ποσό που ξοδεύουν online από €473 το 2020 σε €806 το 2021. Οι ηλικίες 35-44 έχουν το μεγαλύτερο ηλεκτρονικό καλάθι κατά μέσο όρο σε εξάμηνη βάση στα €944.

Η πληρωμή με μετρητά κατά την παραλαβή και οι χρεωστικές κάρτες, είναι με διαφορά οι πιο κοινοί τρόποι πληρωμής. Οι πληρωμές με μετρητά αυξήθηκαν σημαντικά (+18%) επιστρέφοντας στην πρώτη θέση αλλά πολύ κοντά με τις χρεωστικές κάρτες που ακολουθούν. Στους υπόλοιπους τρόπους πληρωμής παρατηρείται αύξηση στις τραπεζικές μεταφορές και στις πληρωμές viva wallet (+50%).

Ηλεκτρονικές συναλλαγές σε ασφαλιστικά προϊόντα

Μετά από μια αύξηση το 1ο εξάμηνο του 2020 (+112%), το ποσοστό των καταναλωτών που αγόρασε ασφαλιστικά προϊόντα online, έχει παραμείνει σχεδόν σταθερό στο 10.8%.

Αναλύοντας το προφίλ των καταναλωτών που αγόρασαν ασφάλεια online, προκύπτει ότι το 33% αυτών (δηλαδή 1 στους 3) προχώρησε σε περισσότερες από μία αγορές ασφάλειας online κατά τη διάρκεια του 1ου εξαμήνου 2021. Οι καταναλωτές που αγοράζουν ασφάλεια online είναι ως επί το πλείστον πιο εξοικειωμένοι με τις ηλεκτρονικές συναλλαγές συνολικά. Επίσης το ηλεκτρονικό καλάθι όσων αγοράζουν ασφάλεια online, είναι αρκετά μεγαλύτερο από αυτούς που δεν αγοράζουν ασφάλεια οnline, με τους πρώτους να ξοδεύουν κατα μέσο όρο €1293 το εξάμηνο σε σχέση με €806.

Ασφάλεια αυτοκινήτου online

Αν και στην Ελλάδα το ποσοστό των καταναλωτών που αγοράζουν ασφάλεια αυτοκινήτου online είναι μικρότερο από τον Ευρωπαϊκό μέσο όρο, παρατηρούμε ότι όλο και περισσότεροι Έλληνες κατανοούν ότι στο διαδίκτυο δεν μπορείς μόνο να αγοράσεις στην καλύτερη τιμή, αλλά και να λάβεις ένα εξαιρετικό επίπεδο εξυπηρέτησης κάτι που αποτελεί προτεραιότητα στην αγορά υπηρεσιών. Στην Ελλάδα, μόλις σχεδόν το 11% των Ελλήνων αγοράζει την ασφάλεια του online και περίπου οι μισοί από αυτούς χρησιμοποιούν πλατφόρμες αναζήτησης για να συγκρίνουν τιμές της αγοράς. Πολύς κόσμος ακόμη δεν γνωρίζει ότι μπορεί να εξοικονομήσει έως και 40% ετησίως για το ίδιο πακέτο ασφάλισης αυτοκινήτου επωφελούμενος από την σύγκριση προσφορών της αγοράς. Οι καταναλωτές μέσα από τις online πλατφόρμες σύγκρισης τιμών για ασφάλεια αυτοκινήτου μπορούν να φτιάξουν το πακέτο με τις καλύψεις που θέλουν online, να συγκρίνουν όλη την ασφαλιστική αγορά και να πληρώσουν την ασφάλεια αυτοκινήτου τους ακόμη και με άτοκες μηνιαίες δόσεις.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που καταγράφει σε πραγματικό χρόνο το eRetail Audit, η πλατφόρμα της Convert Group που χρησιμοποιείται παγκοσμίως από εκατοντάδες λιανέμπορους και προμηθευτές καταναλωτικών αγαθών και φαρμάκων, ο ασυγκράτητος ρυθμός ανάπτυξης των ηλεκτρονικών σούπερ μάρκετ στην Ελλάδα κορυφώθηκε το Δεκέμβριο όπου καταγράφηκε αύξηση 669% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2020. Στα στοιχεία συμπεριελήφθησαν για πρώτη φορά και οι πλατφόρμες delivery που ξεκίνησαν εντός του 2020 να υποδέχονται παραγγελίες super market, οι οποίες συνετέλεσαν εν μέρει και στην μεγάλη αύξηση που παρατηρήθηκε στο κλείσιμο της χρονιάς. Αυτές είναι το box.gr (συνεργάζεται με Κρητικό και Μασούτη), το delivery.gr (συνεργάζεται με ΑΒ Βασιλόπουλο) και το efood.gr (συνεργάζεται με τον Σκλαβενίτη) το οποίο μπήκε μάλιστα πρώτο στο κανάλι.

Συνολικά στην καινοτόμο ανταλλαγή στοιχείων μέσω του eRetail Audit συνεργάζονται όλες οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται αυτή την στιγμή στο κανάλι του ηλεκτρονικού σούπερ μάρκετ, εκτός των e-fresh.gr και Market In. Το μερίδιο αγορών σε αξία που οι Έλληνες πραγματοποιούν στα ηλεκτρονικά σούπερ μάρκετ αντί των φυσικών καταστημάτων έφτασε το 2020 στο 1,8%, δηλαδή τετραπλασιάστηκε σε σχέση με το 0,4% του 2019. Τα στελέχη της Convert Group δήλωσαν ότι το ποσοστό αυτό είναι μεν μικρό, αλλά θα αναρριχηθεί πολύ γρήγορα τα επόμενα χρόνια στο 16% που κατέγραψε η Μεγάλη Βρετανία το 2020.

Μαζί με τη μεγάλη αλλαγή στην εικόνα του κλάδου λόγω του κορονοϊού, παρατηρήθηκε και αλλαγή στο προφίλ του καταναλωτή. Οι καταναλωτές φαίνεται πως έχουν πλέον μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στα online supermarket, προσθέτοντας στο καλάθι τους κατηγορίες πρώτης ανάγκης όπως φρέσκα και κατεψυγμένα τρόφιμα, που μέχρι και το 2019 δεν ήταν στις κύριες προτιμήσεις τους. Η αλλαγή αυτή φαίνεται πως είναι αμφίδρομη, από τη μία με τους καταναλωτές πιο εξοικειωμένους, από την άλλη με τα online supermarket πιο προετοιμασμένα μετά την πρώτη ειδικά καραντίνα, τόσο σε χρόνους παράδοσης όσο και σε υποδομές. Το αποτέλεσμα; Τα φρέσκα τρόφιμα σημείωσαν αύξηση 486% κατά τους μήνες της πρώτης καραντίνας (Απρίλιος, Μάιος, Ιούνιος) και 658% κατά τους μήνες της δεύτερης καραντίνας (Οκτώβριος, Νοέμβριος, Δεκέμβριος), συγκριτικά με τα αντίστοιχα διαστήματα του 2019. Η υποκατηγορία μάλιστα με τη μεγαλύτερη ανάπτυξη ήταν το τυρί με +565% στο δεύτερο τρίμηνο και +761% στο τέταρτο τρίμηνο του 2020, σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2019.

Μελετώντας όλες τις κατηγορίες που αυξήθηκαν σε αξία online αγορών το 2020, παρατηρούνται οι παρακάτω μεταβολές σε σχέση με το 2019: αύξηση 494% σε κατεψυγμένα τρόφιμα, 446% σε φρέσκα τρόφιμα, 420% σε προϊόντα αρτοποιίας, 397% σε συσκευασμένα τρόφιμα, 363% σε καλλυντικά και είδη περιποίησης, 337% σε ποτά και αναψυκτικά, 302% σε χαρτικά και είδη καθαρισμού, +233% σε προϊόντα για κατοικίδια και 88% σε προϊόντα περιποίησης για παιδιά.

Ανάμεσα στα ευρήματα του Report της Convert Group είναι και το γεγονός πως το μέσο ηλεκτρονικό "καλάθι του νοικοκυριού" μειώθηκε σε αξία από τα 100 ευρώ στην αρχή του χρόνου στα 80 ευρώ στο τέλος του χρόνου. Αυτό συνέβη επειδή οι καταναλωτές είχαν σκοπό περισσότερο την άμεση κατανάλωση και λιγότερο το στοκάρισμα προϊόντων σε προσφορά, οπότε και πραγματοποιούσαν πιο συχνά οnline παραγγελίες. Επίσης οφείλεται στο ότι οι online παραγγελίες από τις πλατφόρμες delivery έχουν αισθητά μικρότερη αξία. Τέλος αξιοσημείωτο είναι ότι την μάχη του ηλεκτρονικού ραφιού κερδίζουν συνεχώς τα επώνυμα προϊόντα έναντι των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας καθότι το μερίδιό αξίας των τελευταίων στο ηλεκτρονικό καλάθι έχει μειωθεί από το 14,2% το 2017 στο 12,1% το 2020.

Η Ανεξάρτητη Αρχή «Συνήγορος του Καταναλωτή», μετά τα τελευταία μέτρα για την αντιμετώπιση της πανδημίας Covid-19 και ενόψει της αναμενόμενης στροφής των καταναλωτών προς τις συναλλαγές μέσω διαδικτύου (ηλεκτρονικό εμπόριο), επανέρχεται και υπενθυμίζει ότι απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή κατά τις εξ αποστάσεως αγορές καταναλωτικών αγαθών.

Υπάρχουν πολλά αξιόλογα και αξιόπιστα ηλεκτρονικά καταστήματα (e -shops), υπάρχουν όμως και καταστήματα που χρησιμοποιούν αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, όπως σημειώνεται σε σχετική ανακοίνωση.

Η Ανεξάρτητη Αρχή αναφέρει ότι έχει παρατηρηθεί το φαινόμενο καταναλωτές να έχουν προκαταβάλει την αξία της παραγγελίας στα ηλεκτρονικά καταστήματα αλλά ούτε τα προϊόντα τους παραδίδονται ούτε επιστρέφονται τα χρηματικά ποσά που έχουν προεισπραχθεί. Σε πάρα πολλές περιπτώσεις έχει παρατηρηθεί το φαινόμενο οι εν λόγω επιχειρήσεις μετά τη συναλλαγή να διακόπτουν κάθε επικοινωνία με τους καταναλωτές με αποτέλεσμα να μη μπορούν να λάβουν καμία πληροφόρηση σε σχέση με τις αγορές που έχουν κάνει ή σε σχέση με την επιστροφή των χρημάτων τους.

Το 2018 οι αναφορές-υποθέσεις που αφορούσαν στο ηλεκτρονικό εμπόριο ανέρχονταν σε 814. Το 2019 έφθασαν τις 1396, ενώ το πρώτο δεκάμηνο του 2020 εκτοξεύτηκαν σε 2770.

Ο Συνήγορος του Καταναλωτή, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του, ανέδειξε τις ανωτέρω αθέμιτες και παραπλανητικές εμπορικές πρακτικές, εξέδωσε συστάσεις προς τους προμηθευτές που παραβίασαν τη νομοθεσία για την προστασία του καταναλωτή και διαβίβασε τις υποθέσεις αυτές στη γενική γραμματεία Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή για την επιβολή των προβλεπόμενων κυρώσεων. Παράλληλα, δεδομένης της αναγκαιότητας και της ποινικής διερεύνησης αυτών των υποθέσεων, προχώρησε στην ανακοίνωση ενδεχόμενων αξιόποινων πράξεων προς τους αρμόδιους Εισαγγελείς Πρωτοδικών.

Ο Συνήγορος του Καταναλωτή, με σχετικό δελτίο τύπου, συστήνει στους καταναλωτές για την καλύτερη προστασία τους:

- Να προτιμούν την πραγματοποίηση αγορών από αξιόπιστα και γνωστά ηλεκτρονικά καταστήματα. Σημαντική ένδειξη αξιοπιστίας είναι η μακρόχρονη λειτουργία των καταστημάτων στην αγορά και η ύπαρξη φυσικής έδρας τους.

- Να ελέγχουν πάντοτε τις βασικές πληροφορίες που παρέχονται για το ηλεκτρονικό κατάστημα από τον ιστότοπό του. Να αναζητούν την επωνυμία της εταιρείας και τα πλήρη στοιχεία επικοινωνίας, συμπεριλαμβανομένης ταχυδρομικής διεύθυνσης. Η ύπαρξη μόνο ηλεκτρονικής διεύθυνσης (e-mail) και κινητού τηλεφώνου δεν αρκεί και αποτελεί ένδειξη απάτης.

- Να εντοπίζουν στο διαδίκτυο τυχόν σχόλια, εμπειρίες ή συστάσεις άλλων καταναλωτών που έχουν ήδη συναλλαγεί με το κατάστημα. Αυτό γίνεται εύκολα, πληκτρολογώντας το όνομα της εταιρείας ή του ηλεκτρονικού καταστήματος σε μία μηχανή αναζήτησης. Να προσεγγίζουν τις συστάσεις με κριτικό μάτι, διότι μπορεί να είναι παραπλανητικές ή κατασκευασμένες.

- Να ελέγχουν, οπωσδήποτε, πριν από την πληρωμή ότι ο ιστότοπος παρέχει ασφαλή σύνδεση για τη μετάδοση ευαίσθητων δεδομένων, όπως στοιχείων πιστωτικών καρτών. Να βεβαιώνονται ότι το σύμβολο ασφαλούς μετάδοσης δεδομένων εμφανίζεται στο πεδίο ''διεύθυνση του προγράμματος περιήγησης"-browser με τη μορφή HTTPS. Με αυτό τον τρόπο διασφαλίζουν ότι το e-shop διαθέτει SSL (Secure Sockets Layer), δηλαδή πρωτόκολλο ασφαλούς μετάδοσης ευαίσθητων δεδομένων στο διαδίκτυο, ειδικά για αγορές με πιστωτικές-χρεωστικές κάρτες και paypal.

- Τα αναγνωρισμένα ηλεκτρονικά καταστήματα διαθέτουν σήματα εμπιστοσύνης των ενώσεων ηλεκτρονικού εμπορίου και των οργανισμών που διαθέτουν πιστοποιητικά ασφαλείας και απορρήτου προσωπικών δεδομένων. Αυτό δείχνει ότι η εταιρεία είναι αξιόπιστη και τηρεί τους βασικούς κανόνες στις ηλεκτρονικές συναλλαγές, οπότε ο καταναλωτής μπορεί να αγοράσει από αυτήν με ασφάλεια.

- Επισημαίνεται ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να λειτουργούν και ως χώροι διαφήμισης αλλά δεν είναι ηλεκτρονικά καταστήματα.

- Να μην πείθονται από τις υπερβολικά δελεαστικές τιμές των προϊόντων σε σχέση με τον ανταγωνισμό ή, εν πάση περιπτώσει, αυτό να μην είναι το μοναδικό κριτήριο για την πραγματοποίηση των αγορών τους.

- Να προτιμούν την πραγματοποίηση αγορών από ηλεκτρονικά καταστήματα που διαθέτουν την αντικαταβολή ως εναλλακτικό τρόπο πληρωμής.

- Επί σοβαρών ενδείξεων προβληματικής συναλλαγής, να προβαίνουν άμεσα σε αμφισβήτηση προς τα τραπεζικά τους ιδρύματα, εφόσον η εξόφληση των αγαθών έχει γίνει μέσω κάρτας (χρεωστικής ή πιστωτικής) και, αντίστοιχα, προς τους οργανισμούς διενέργειας ηλεκτρονικών πληρωμών (πχ. paypal).

- Θα πρέπει, τέλος, οι καταναλωτές να λαμβάνουν επιβεβαίωση της παραγγελίας, την οποία να φυλάσσουν μαζί με κάθε άλλο έγγραφο που σχετίζεται με αυτή. Αν χρειάζεται να επικοινωνήσουν με τον έμπορο, να προτιμούν το ηλεκτρονικό μήνυμα. Με αυτό τον τρόπο, σε περίπτωση προβλήματος, θα έχουν στη διάθεσή τους έμπρακτες αποδείξεις της επαφής-επικοινωνίας τους, καθώς και όλες τις λεπτομέρειες της συναλλαγής που έχουν συμφωνηθεί.