Oι φορολογούμενοι έχουν χρονικό περιθώριο 15 ημερών από σήμερα μέχρι και το τέλος του τρέχοντος έτους για να καλύψουν το όριο του 30% και να γλιτώσουν από την πληρωμή του επιπλέον φόρου.

Στο μικροσκόπιο οι ηλεκτρονικές αποδείξεις

Οι πληρωμές θα πρέπει να πραγματοποιούνται με ηλεκτρονικά μέσα, χρεωστικές ή πιστωτικές κάρτες, προπληρωμένες κάρτες, e-banking, IRIS, e–wallet, paypal.

Οι ηλεκτρονικές αποδείξεις

Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δώσουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες με εισόδημα χαμηλότερο από το τεκμαρτό, καθώς η αξία των ηλεκτρονικών αποδείξεων πρέπει να ανέρχεται στο 30% του εισοδήματος που θα υπολογιστεί από την εφορία βάσει αντικειμενικών κριτηρίων.

Φορολογούμενοι που πληρώνουν με ηλεκτρονικά μέσα επαγγελματίες όπως δικηγόρους, υδραυλικούς, ηλεκτρολόγους, κομμωτήρια, ταξί, γυμναστήρια και άλλους υψηλού κινδύνου για φοροδιαφυγή, θα επωφεληθούν με ελάφρυνση για το φορολογικό έτος 2026, η οποία μπορεί να φτάσει έως τα 2.200 ευρώ.

Για έναν φορολογούμενο με εισόδημα 10.000 ευρώ, απαιτείται να έχει συγκεντρώσει αποδείξεις αξίας 3.000 ευρώ, ενώ για 20.000 ευρώ εισόδημα, η αξία των αποδείξεων πρέπει να είναι 6.000 ευρώ. Σε περίπτωση που δεν καλύπτεται το απαιτούμενο ποσό, επιβάλλεται φόρος 22% επί της διαφοράς.

Ο υπολογισμός του πραγματικού εισοδήματος εξαιρεί το ποσό της διατροφής που καταβάλλεται σε διαζευγμένο σύζυγο ή εξαρτώμενα τέκνα, εφόσον καταβάλλεται μέσω ηλεκτρονικών πληρωμών. Επίσης, το εισόδημα από την προστιθέμενη διαφορά τεκμηρίων δεν περιλαμβάνεται στον υπολογισμό.

Αν κάποιος έχει κατασχεμένους λογαριασμούς (εκτός του ακατάσχετου), το όριο των ηλεκτρονικών αποδείξεων περιορίζεται στα 5.000 ευρώ. Όταν οι δαπάνες για φόρους εισοδήματος, ΕΝΦΙΑ, δάνεια ή ενοίκια ξεπερνούν το 60% του πραγματικού εισοδήματος, το απαιτούμενο ποσοστό των δαπανών περιορίζεται στο 20%, εφόσον οι δαπάνες αυτές καταβληθούν μέσω ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής.

Η δήλωση των δαπανών με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής γίνεται ατομικά για κάθε σύζυγο ή μέρος συμφώνου συμβίωσης. Το πλεονάζον ποσό από την κάλυψη του απαιτούμενου ποσού δαπανών μπορεί να μεταφερθεί στον άλλο σύζυγο ή στο άλλο μέρος συμφώνου συμβίωσης.

Οι δαπάνες για ιατρικές υπηρεσίες μετρούν διπλά για τον υπολογισμό του 30% του ετήσιου εισοδήματος. Για παράδειγμα, μια απόδειξη αξίας 100 ευρώ θα μετράει ως 200 ευρώ στην εφορία.

Ποιοι απαλλάσσονται

Απαλλάσσονται από την υποχρέωση συλλογής ηλεκτρονικών αποδείξεων οι φορολογούμενοι που είναι άνω των 70 ετών, έχουν αναπηρία 80% και άνω, βρίσκονται σε δικαστική συμπαράσταση ή είναι κάτοικοι εξωτερικού. Επίσης, απαλλαγή ισχύει για ανήλικους, στρατιώτες, κατοίκους απομακρυσμένων περιοχών και για όσους είναι δικαιούχοι Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος ή νοσηλεύονται σε οίκους ευγηρίας.

Ειδική έκπτωση 30% επί των δαπανών για υπηρεσίες από επαγγελματίες όπως υδραυλικοί, ηλεκτρολόγοι, ταξί, κομμωτήρια κ.ά. παρέχεται για υπολογισμό του φόρου εισοδήματος. Η έκπτωση αυτή δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 5.000 ευρώ ετησίως.

Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δώσουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες με εισόδημα χαμηλότερο από το τεκμαρτό, καθώς η αξία των ηλεκτρονικών αποδείξεων πρέπει να ανέρχεται στο 30% του εισοδήματος που θα υπολογιστεί από την εφορία βάσει αντικειμενικών κριτηρίων.

Φορολογούμενοι που πληρώνουν με ηλεκτρονικά μέσα επαγγελματίες όπως δικηγόρους, υδραυλικούς, ηλεκτρολόγους, κομμωτήρια, ταξί, γυμναστήρια και άλλους υψηλού κινδύνου για φοροδιαφυγή, θα επωφεληθούν με ελάφρυνση για το φορολογικό έτος 2026, η οποία μπορεί να φτάσει έως τα 2.200 ευρώ.

Για έναν φορολογούμενο με εισόδημα 10.000 ευρώ, απαιτείται να έχει συγκεντρώσει αποδείξεις αξίας 3.000 ευρώ, ενώ για 20.000 ευρώ εισόδημα, η αξία των αποδείξεων πρέπει να είναι 6.000 ευρώ. Σε περίπτωση που δεν καλύπτεται το απαιτούμενο ποσό, επιβάλλεται φόρος 22% επί της διαφοράς.

Ο υπολογισμός του πραγματικού εισοδήματος εξαιρεί το ποσό της διατροφής που καταβάλλεται σε διαζευγμένο σύζυγο ή εξαρτώμενα τέκνα, εφόσον καταβάλλεται μέσω ηλεκτρονικών πληρωμών. Επίσης, το εισόδημα από την προστιθέμενη διαφορά τεκμηρίων δεν περιλαμβάνεται στον υπολογισμό.

Αν κάποιος έχει κατασχεμένους λογαριασμούς (εκτός του ακατάσχετου), το όριο των ηλεκτρονικών αποδείξεων περιορίζεται στα 5.000 ευρώ. Όταν οι δαπάνες για φόρους εισοδήματος, ΕΝΦΙΑ, δάνεια ή ενοίκια ξεπερνούν το 60% του πραγματικού εισοδήματος, το απαιτούμενο ποσοστό των δαπανών περιορίζεται στο 20%, εφόσον οι δαπάνες αυτές καταβληθούν μέσω ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής.

Η δήλωση των δαπανών με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής γίνεται ατομικά για κάθε σύζυγο ή μέρος συμφώνου συμβίωσης. Το πλεονάζον ποσό από την κάλυψη του απαιτούμενου ποσού δαπανών μπορεί να μεταφερθεί στον άλλο σύζυγο ή στο άλλο μέρος συμφώνου συμβίωσης.

Οι δαπάνες για ιατρικές υπηρεσίες μετρούν διπλά για τον υπολογισμό του 30% του ετήσιου εισοδήματος. Για παράδειγμα, μια απόδειξη αξίας 100 ευρώ θα μετράει ως 200 ευρώ στην εφορία.

Ποιοι απαλλάσσονται
Απαλλάσσονται από την υποχρέωση συλλογής ηλεκτρονικών αποδείξεων οι φορολογούμενοι που είναι άνω των 70 ετών, έχουν αναπηρία 80% και άνω, βρίσκονται σε δικαστική συμπαράσταση ή είναι κάτοικοι εξωτερικού. Επίσης, απαλλαγή ισχύει για ανήλικους, στρατιώτες, κατοίκους απομακρυσμένων περιοχών και για όσους είναι δικαιούχοι Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος ή νοσηλεύονται σε οίκους ευγηρίας.

Ειδική έκπτωση 30% επί των δαπανών για υπηρεσίες από επαγγελματίες όπως υδραυλικοί, ηλεκτρολόγοι, ταξί, κομμωτήρια κ.ά. παρέχεται για υπολογισμό του φόρου εισοδήματος. Η έκπτωση αυτή δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 5.000 ευρώ ετησίως.

Η κατάσταση γίνεται ιδιαίτερα κρίσιμη για τους ελεύθερους επαγγελματίες, οι οποίοι λόγω των αυξημένων τεκμαρτών εισοδημάτων αντιμετωπίζουν υψηλότερα όρια συλλογής αποδείξεων. Πολλοί φορολογούμενοι όλων των κατηγοριών έχασαν φέτος σημαντικές εκπτώσεις φόρου, με αποτέλεσμα να λάβουν δυσάρεστα εκκαθαριστικά και να καταβάλουν αυξημένους φόρους για τα εισοδήματα του 2024.

Ποιους αφορά η υποχρέωση ηλεκτρονικών αποδείξεων 2025

Το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο επιβάλλει την υποχρέωση σε όλες τις κατηγορίες εργαζομένων και συνταξιούχων. Συγκεκριμένα, υπόχρεοι είναι:

• Μισθωτοί

• Συνταξιούχοι

• Αγρότες

• Αυτοαπασχολούμενοι

• Ιδιοκτήτες ακινήτων που αποκομίζουν εισοδήματα από μισθώματα

Κάθε υπόχρεος οφείλει να πραγματοποιήσει δαπάνες ίσες με το 30% του συνολικού ετήσιου εισοδήματός του μέχρι την 31η Δεκεμβρίου. Οι συναλλαγές αυτές πρέπει απαραίτητα να εκτελεστούν ηλεκτρονικά μέσω πιστωτικής, χρεωστικής ή προπληρωμένης κάρτας, καθώς και μέσω ηλεκτρονικού τραπεζικού συστήματος.

Αναλυτικός κατάλογος επιλέξιμων δαπανών

Για την ορθή εφαρμογή του μέτρου των ηλεκτρονικών αποδείξεων 2025, η φορολογική διοίκηση έχει καθορίσει τις εξής αναγνωριζόμενες κατηγορίες δαπανών:

• Προμήθεια τροφίμων, αλκοολούχων και μη ποτών, ενδυμάτων, υποδημάτων, κλινοσκεπασμάτων, χαρτικών προϊόντων, καπνικών προϊόντων, ειδών προσωπικής υγιεινής και οικιακού καθαρισμού

• Αγορά ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών, επίπλων και λοιπών διαρκών οικιακών αγαθών

• Κόστος υπηρεσιών επισκευής κάθε είδους

• Εξόφληση λογαριασμών ΔΕΚΟ και κοινοχρήστων, καταβολή διδάκτρων, ιατρικών επισκέψεων και εργαστηριακών εξετάσεων, νοσηλίων και ασφαλίστρων

Αντίθετα, εξαιρούνται από τον υπολογισμό:

• Καταβολές ενοικίων, δανειακών υποχρεώσεων, φόρων και τελών προς το Δημόσιο

• Δαπάνες για απόκτηση ακινήτων, οχημάτων, σκαφών, αεροσκαφών και χρηματοοικονομικών προϊόντων

Πρακτικά παραδείγματα υπολογισμού προστίμου

• Φορολογούμενος με ετήσιες απολαβές 20.000 ευρώ: απαιτούμενο ποσό ηλεκτρονικών δαπανών = 6.000 ευρώ.

  • Αν οι συλλεχθείσες αποδείξεις φτάνουν μόνο τα 5.000 ευρώ, το πρόστιμο 22% υπολογίζεται επί της διαφοράς 1.000 ευρώ, δηλαδή 220 ευρώ επιπλέον φόρος.

• Φορολογούμενος με ετήσιο εισόδημα 15.000 ευρώ: απαιτούμενο ποσό αποδείξεων = 4.500 ευρώ.

  • Αν έχει συλλέξει μόνο 3.800 ευρώ, η επιβάρυνση 22% επί της διαφοράς 700 ευρώ αντιστοιχεί σε 154 ευρώ πρόσθετο φόρο.

Κατηγορίες φορολογουμένων που απαλλάσσονται

Απαλλάσσονται:

• Όσοι έχουν συμπληρώσει το 70ό έτος της ηλικίας τους

• Μόνιμοι κάτοικοι χωριών έως 500 κατοίκους ή νησιών με πληθυσμό έως 3.100 κατοίκους που δεν αποτελούν τουριστικούς προορισμούς

• Νεαροί που εκπληρώνουν τη στρατιωτική τους θητεία

Η ΑΑΔΕ προσυμπληρώνει αυτόματα τα στοιχεία των ηλεκτρονικών αγορών, ενώ οι φορολογούμενοι διατηρούν το δικαίωμα διόρθωσης εφόσον διαθέτουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά.
Το ανώτατο όριο αναγνωριζόμενων δαπανών ορίζεται στα 20.000 ευρώ ετησίως.

Χιλιάδες φορολογούμενοι όλων των κατηγοριών, χάνουν κάθε χρόνο την έκπτωση φόρου με αποδείξεις για καταναλωτικά αγαθά και παροχή υπηρεσιών, με συνέπεια να λαμβάνουν χρεωστικά εκκαθαριστικά σημειώματα με αυξημένο φόρο εισοδήματος, επειδή δεν πλήρωσαν με ηλεκτρονικά μέσα δαπάνες που αντιστοιχούν στο 30% του εισοδήματός τους.

Μόνο για το 2023, το συνολικό ποσό επιπλέον φόρου που κλήθηκαν να καταβάλουν οι φορολογούμενοι που δεν «έχτισαν» το αφορολόγητο των δαπανών με αποδείξεις, έφθασε τα 56 εκατ. ευρώ.

Κάθε φορολογούμενος που είναι μισθωτός, συνταξιούχος, κατά κύριο επάγγελμα αγρότης ή αυτοαπασχολούμενος καθώς και κάθε φορολογούμενος με εισοδήματα από ενοίκια ακινήτων πρέπει να πραγματοποιήσει έως το τέλος του 2025 δαπάνες για αγορές αγαθών και παροχή υπηρεσιών συνολικού ύψους ίσου με ποσοστό 30% του ετησίου ατομικού πραγματικού εισοδήματός του.

Οι δαπάνες αυτές για να αναγνωριστούν θα πρέπει να εξοφληθούν με πιστωτικές ή χρεωστικές κάρτες ή με άλλα ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής (προπληρωμένες κάρτες, πληρωμές μέσω e-banking κ.λπ.) και να έχουν εκδοθεί γι’ αυτές και οι σχετικές αποδείξεις λιανικών συναλλαγών. Τα ποσά των ηλεκτρονικών αγορών προσυμπληρώνονται από την ΑΑΔΕ, αλλά οι φορολογούμενοι έχουν τη δυνατότητα διορθώσεων, εφόσον φυσικά έχουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά αγορών. Το ανώτατο όριο του ποσού των δαπανών που πρέπει να έχουν εξοφληθεί έως το τέλος του τρέχοντος έτους με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής ανέρχεται σε 20.000 ευρώ.

Για παράδειγμα ένας φορολογούμενος με ετήσιο εισόδημα 20.000 ευρώ πρέπει να έχει δαπανήσει 6.000 ευρώ με ηλεκτρονικό χρήμα. Αν η αξία των αποδείξεων είναι 5.000 ευρώ, το πέναλτι 22% θα υπολογιστεί επί της διαφοράς των αποδείξεων που δεν συγκεντρώθηκαν, δηλαδή 1.000 ευρώ × 22% = 220 ευρώ.

Διαφορετικά αντιμετωπίζονται όσοι φορολογούμενοι πραγματοποιούν δαπάνες για πληρωμές φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων και ΕΝΦΙΑ, για τοκοχρεωλυτικές δόσεις δανείων και για ενοίκια, οι οποίες υπερβαίνουν αθροιστικά το 60% του ετησίου πραγματικού εισοδήματος. Το ποσοστό που πρέπει να καλύψουν οι συγκεκριμένοι περιορίζεται στο 20% (από 30%).

Επίσης, για τους φορολογούμενους των οποίων έχουν κατασχεθεί λογαριασμοί το απαιτούμενο όριο δαπανών περιορίζεται σε 5.000 ευρώ.

Το ποσό των δαπανών που πραγματοποιείται με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής δηλώνεται ατομικά από κάθε σύζυγο ή από κάθε μέρος συμφώνου συμβίωσης. Σε περίπτωση κοινής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, όπου καλύπτεται το απαιτούμενο ποσό δαπανών από οποιονδήποτε εκ των δύο συζύγων ή μερών συμφώνου συμβίωσης, το τυχόν πλεονάζον ποσό δύναται κατά τον προσδιορισμό του φόρου εισοδήματος να μεταφερθεί στον άλλον σύζυγο ή στο άλλο μέρος συμφώνου συμβίωσης για τυχόν κάλυψη του απαιτούμενου ποσού δαπανών.

Στις δαπάνες που λαμβάνονται υπόψη περιλαμβάνονται:

• Αγορά τροφίμων, ποτών, ρούχων, παπουτσιών, κλινοσκεπασμάτων, χαρτικών ειδών, τσιγάρων, ειδών υγιεινής και καθαριότητας.
• Αγορά ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών, επίπλων και άλλων διαρκών αγαθών οικιακής χρήσης.
• Δαπάνες για παντός είδους υπηρεσίες επισκευών.
• Πληρωμές λογαριασμών ΔΕΚΟ και κοινοχρήστων, δίδακτρα, ιατρικές επισκέψεις και εξετάσεις, νοσήλια και ασφάλιστρα.

Εξαιρούνται οι πληρωμές για ενοίκια, δάνεια, φόρους και τέλη υπέρ του δημοσίου, καθώς και οι δαπάνες για αγορές ακινήτων, οχημάτων, σκαφών, αεροσκαφών, αποταμιευτικών και επενδυτικών προϊόντων.

Οι φορολογούμενοι ηλικίας 70 ετών και άνω, όσοι κατοικούν μόνιμα σε χωριά με πληθυσμό έως 500 κατοίκους ή σε νησιά με πληθυσμό έως 3.100 κατοίκους που δεν αποτελούν τουριστικούς προορισμούς, καθώς και όσοι εκτελούν τη στρατιωτική τους θητεία, απαλλάσσονται από το μέτρο και δεν χρειάζεται να ανησυχούν.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το σενάριο που εξετάζεται προβλέπει αύξηση του «φορο-μπόνους» για ηλεκτρονικές πληρωμές στις 4.400 ευρώ (από 2.200 ευρώ). Ακόμα συζητείται η διεύρυνση του καταλόγου με τα τεχνικά επαγγέλματα που «ξεκλειδώνουν» μεγαλύτερες εκπτώσεις φόρου, αλλά και η χρονική επιμήκυνση του μέτρου το οποίο κανονικά λήγει το 2025.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι το μέτρο της έκπτωσης φόρου έως 2.200 ευρώ με αποδείξεις από 20 κατηγορίες επαγγελματιών δεν απέδωσε τα αναμενόμενα και εκ των πραγμάτων θα πρέπει να αντικατασταθεί από ένα νέο, το οποίο θα αποτελέσει ισχυρό κίνητρο για τους φορολογούμενους προκειμένου να πληρώνουν με κάρτα και όχι με μετρητά.

Σε κάθε περίπτωση πάντως, όλες οι αποφάσεις για την ενίσχυση και την διάρκεια των φορολογικών κινήτρων θα ληφθούν με βάση την δημοσιονομική απόδοση.

Ζήτημα επανεξέτασης του υφιστάμενου πλέγματος έχει θέσει και ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας συστήνοντας στη κυβέρνηση τη λήψη πρόσθετων μέτρων που θα προβλέπουν φορολογικά κίνητρα στους καταναλωτές για τη μη απόκρυψη των συναλλαγών σε κλάδους με αυξημένη φοροδιαφυγή.

Το θέμα της επανεξέτασης των φορολογικών κινήτρων έχει αναλάβει ειδική επιτροπή η οποία μέχρι το τέλος του χρόνου θα υποβάλλει τις προτάσεις της στον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κωστή Χατζηδάκη.

Τι ισχύει σήμερα

Με βάση το ισχύον καθεστώς, οι φορολογούμενοι που πληρώνουν με ηλεκτρονικά μέσα και παίρνουν αποδείξεις από 20 κατηγορίες επαγγελμάτων έχουν έξτρα έκπτωση φόρου η οποία κυμαίνεται από 450 έως 2.200 ευρώ στις φορολογικές δηλώσεις που θα υποβάλλουν από το 2023 έως το 2026.

Το ανώτατο όριο μείωσης του φορολογητέου εισοδήματος φτάνει στα 5.000 ευρώ, αλλά για να το κερδίσει κάποιος φορολογούμενος θα πρέπει να έχει πραγματοποιήσει δαπάνες ύψους 16.667 ευρώ με πλαστικό χρήμα από τη λίστα των 20 επαγγελμάτων, ενώ για να κερδίσει την έκπτωση φόρου 2.200 ευρώ θα πρέπει να φορολογείται με συντελεστή 44% που σημαίνει πως δηλώνει εισοδήματα άνω των 40.000 ευρώ. Για χαμηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια, η μείωση φόρου είναι μικρότερη.

Αναλυτικότερα, η έκπτωση φόρου ανάλογα με το ύψος του εισοδήματος ανέρχεται:

• Έως 450 ευρώ για ετήσιο εισόδημα μέχρι 10.000 ευρώ,
• Έως 1.100 ευρώ για ετήσιο εισόδημα από 10.000 έως 20.000 ευρώ,
• Έως 1.400 ευρώ για εισόδημα από 20.000 έως 30.000 ευρώ,
• Έως 1.800 ευρώ για εισόδημα από 30.000 έως 40.000 ευρώ και
• Έως 2.200 ευρώ για ετήσιο εισόδημα πάνω από 40.000 ευρώ.

Ποια είναι τα επαγγέλματα

Οι δαπάνες που οδηγούν σε έξτρα έκπτωση φόρου αφορούν πληρωμές για κτηνιατρικές υπηρεσίες, εργασίες υδραυλικού, ψυκτικού, συντηρητή θέρμανσης, ηλεκτρολόγου, ξυλουργού, μόνωσης, τοιχοποιίας, σοβατίσματος, τοποθέτησης πλακιδίων, στέγης και παραθύρων λαμαρίνας κ.λπ., σκυροδέματος, υπηρεσίες ταξί, κομμωτήρια, κουρεία και καταστήματα ομορφιάς, υπηρεσίες κηδειών, μασάζ, φυσικής ευεξίας, καθαρισμού και οικιακές υπηρεσίες, ανάπτυξη φωτογραφιών, σχολές χορού, γυμναστήρια και δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου με συνδρομή, διάφορες υπηρεσίες ελεύθερου χρόνου, προσωπική φροντίδα και νοσηλεία (εξαιρούνται νοσοκομειακές δραστηριότητες), νομικές υπηρεσίες και υπηρεσίες φροντίδας παιδιών.

• Οι δαπάνες θα πρέπει να πραγματοποιούνται με ηλεκτρονικά μέσα χρεωστικές ή πιστωτικές κάρτες, προπληρωμένες κάρτες, e-banking, ηλεκτρονικό πορτοφόλι (e-wallet), paypal.

• Για κάθε φορολογικό έτος από το 2022 έως και το 2025 εκπίπτει από το εισόδημα ποσοστό ίσο με το 30% των ηλεκτρονικών πληρωμών που πραγματοποιούνται στις 20 κατηγορίες επαγγελμάτων με ανώτατο όριο τα 5.000 ευρώ ετησίως. Για δαπάνες 5.000 ευρώ η έκπτωση είναι 1.500 ευρώ, για 10.000 ευρώ 3.000 ευρώ και για 15.000 ευρώ η έκπτωση φθάνει στα 4.500 ευρώ. Αν όμως κάποιος έχει δαπάνες ύψους 20.000 ευρώ δεν θα αφαιρεθεί το 30% δηλαδή 6.000 ευρώ αλλά το ποσό των 5.000 ευρώ που αποτελεί το ανώτατο όριο.

• Το ποσό που αφαιρείται δεν μπορεί να υπερβαίνει το συνολικό πραγματικό εισόδημα από μισθωτή εργασία και συντάξεις, επιχειρηματική δραστηριότητα και ακίνητη περιουσία του φυσικού προσώπου. Δηλαδή αν κάποιος δηλώσει ετήσιο εισόδημα 4.500 ευρώ και το ποσό που πρέπει με βάση τις δαπάνες να εκπέσει ανέρχεται στα 5.000 ευρώ αυτό θα περιοριστεί αυτόματα στα 4.500 ευρώ.

Μια από τις βασικές προτεραιότητες του νέου οικονομικού επιτελείου αναμένεται να είναι η επανεξέταση των  φορολογικών κινήτρων για τις e-συναλλαγές  και η επέκτασή τους  στο σύνολο της οικονομικής δραστηριότητας.

Στόχος είναι να περιοριστεί δραστικά η χρήση μετρητών στις καθημερινές οικονομικές συναλλαγές των φορολογουμένων και οι επιχειρήσεις να «περνούν» μεγαλύτερο μέρος του ημερήσιου τζίρου τους μέσα από τα μηχανήματα POS ή από άλλα μέσα ηλεκτρονικής πληρωμής, ώστε να υποχρεώνονται να εμφανίζουν μεγαλύτερα ποσά φορολογητέας ύλης στις υποβαλλόμενες δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος και ΦΠΑ και να αντιμετωπιστεί η φοροδιαφυγή.

Οι ηλεκτρονικές αποδείξεις

Είναι χαρακτηριστικό ότι από το 2021 έχει δοθεί κίνητρο για δήλωση δαπανών από 19 κατηγορίες ελευθέρων επαγγελματιών, με αντάλλαγμα την μείωση του 20% των δαπανών έως και 5.000 ευρώ από το φορολογητέο εισόδημα. Ένα μέτρο που θα οδηγούσε σε μείωση φόρου έως και 2.200 ευρώ.

Τα υφιστάμενα κίνητρα δεν έφεραν τα προσδοκώμενα αποτελέσματα στην πάταξη της φοροδιαφυγής των 20 κατηγοριών ελευθέρων επαγγελματιών, καθώς  όπως έδειξαν τα στοιχεία οι δαπάνες που πληρώθηκαν προς αυτούς με ηλεκτρονικά μέσα  το 2022 ήταν ελάχιστες  και κατώτερες των προσδοκιών.

Για παράδειγμα, για παροχή υπηρεσιών ύψους 1.300 ευρώ εάν δεν κοπεί απόδειξη ο καταναλωτής θα πληρώσει 988 ευρώ. Δηλαδή θα γλιτώσει 312 ευρώ τα οποία θα χάσει το Δημόσιο μόνο από τον ΦΠΑ, καθώς οι απώλειες εσόδων είναι μεγαλύτερες εάν συνυπολογιστεί και ο φόρος που δεν εισπράττεται λόγω απόκρυψης εισοδήματος από τον επαγγελματία που δεν έκοψε απόδειξη.

Επίσης δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που οι ίδιοι οι καταναλωτές αποφεύγουν να ζητήσουν απόδειξη στις συναλλαγές τους επειδή γνωρίζονται με τους επαγγελματίες και είναι σταθεροί πελάτες τους.

Για να αποφύγουν τις παγίδες φόρου οι φορολογούμενοι θα πρέπει να γνωρίζουν τα εξής:

1. Φορο-μπόνους έως 2.200 ευρώ. Το μέτρο ενεργοποιήθηκε φέτος, θα ισχύει έως το 2025 και αφορά φορολογούμενους που ζητούν και παίρνουν αποδείξεις από 20 κατηγορίες επαγγελμάτων. Οι φορολογούμενοι αυτοί θα δουν έκπτωση φόρου εισοδήματος στο εκκαθαριστικό της φορολογικής δήλωσης που θα υποβάλλουν από το 2023 έως το 2026. Το ανώτατο όριο μείωσης του φορολογητέου εισοδήματος φτάνει στα 5.000 ευρώ, αλλά για να το κερδίσει κάποιος φορολογούμενος θα πρέπει να έχει πραγματοποιήσει δαπάνες ύψους 16.667 ευρώ με πλαστικό χρήμα από τη λίστα των 20 επαγγελμάτων, ενώ για να κερδίσει την έκπτωση φόρου 2.200 ευρώ θα πρέπει να φορολογείται με συντελεστή 44% που σημαίνει πως δηλώνει εισοδήματα άνω των 40.000 ευρώ. Για χαμηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια, η μείωση φόρου είναι μικρότερη.

Τα «μυστικά» του φορο-μπόνους

– Επιπλέον έκπτωση φόρου για τις ηλεκτρονικές συναλλαγές που πραγματοποιούν μπορούν να κερδίσουν μόνο τα φυσικά πρόσωπα και συγκεκριμένα όσοι αποκτούν εισόδημα από μισθωτή εργασία, συντάξεις, οποιαδήποτε μορφής επιχειρηματική δραστηριότητα ή από εκμίσθωση ακινήτου.

– Οι δαπάνες που οδηγούν σε έξτρα έκπτωση φόρου αφορούν πληρωμές για κτηνιατρικές υπηρεσίες, εργασίες υδραυλικού, ψυκτικού, συντηρητή θέρμανσης, ηλεκτρολόγου, ξυλουργού, μόνωσης, τοιχοποιίας, σοβατίσματος, τοποθέτησης πλακιδίων, στέγης και παραθύρων λαμαρίνας κ.λπ., σκυροδέματος, υπηρεσίες ταξί, κομμωτήρια, κουρεία και καταστήματα ομορφιάς, υπηρεσίες κηδειών, μασάζ, φυσικής ευεξίας, καθαρισμού και οικιακές υπηρεσίες, ανάπτυξη φωτογραφιών, σχολές χορού, γυμναστήρια και δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου με συνδρομή, διάφορες υπηρεσίες ελεύθερου χρόνου, προσωπική φροντίδα και νοσηλεία (εξαιρούνται νοσοκομειακές δραστηριότητες), νομικές υπηρεσίες και υπηρεσίες φροντίδας παιδιών.

– Οι δαπάνες θα πρέπει να πραγματοποιούνται με ηλεκτρονικά μέσα [χρεωστικές ή πιστωτικές κάρτες, προπληρωμένες κάρτες (prepaid cards), e-banking, ηλεκτρονικού πορτοφολιού (e-wallet), paypal].

– Για κάθε φορολογικό έτος από το 2022 έως και το 2025 εκπίπτει από το εισόδημα ποσοστό ίσο με το 30% των ηλεκτρονικών πληρωμών που πραγματοποιούνται στις 20 κατηγορίες επαγγελμάτων με ανώτατο όριο τα 5.000 ευρώ ετησίως. Για δαπάνες 5.000 ευρώ η έκπτωση θα είναι 1.500 ευρώ, για 10.000 ευρώ θα ανέλθει στα 3.000 ευρώ και για 15.000 ευρώ στα 4.500 ευρώ. Αν όμως κάποιος έχει δαπάνες ύψους 20.000 ευρώ δεν θα αφαιρεθεί το 30% δηλαδή 6.000 ευρώ αλλά το ποσό των 5.000 ευρώ που αποτελεί το ανώτατο όριο. Το ποσό που αφαιρείται δεν μπορεί να υπερβαίνει το συνολικό πραγματικό εισόδημα από μισθωτή εργασία και συντάξεις, επιχειρηματική δραστηριότητα και ακίνητη περιουσία του φυσικού προσώπου. Δηλαδή αν κάποιος δηλώσει ετήσιο εισόδημα 4.500 ευρώ και το ποσό που πρέπει με βάση τις δαπάνες να εκπέσει ανέρχεται στα 5.000 ευρώ αυτό θα περιοριστεί αυτόματα στα 4.500 ευρώ.

Εξαίρεση

– Την έκπτωση φόρου δεν δικαιούνται ακόμα και αν πληρούν τις προϋποθέσεις οι φορολογούμενοι που εντός του ίδιου έτους έχουν προχωρήσει σε υπηρεσίες επισκευής και συντήρησης κατοικίας για τις οποίες έχουν λάβει τη σχετική έκπτωση φόρου.

– Η μείωση του φόρου αφορά αποκλειστικά τον φορολογούμενο που πραγματοποιεί τις δαπάνες και το τυχόν πλεονάζον ποσό δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τον άλλο σύζυγο ή μέλος συμφώνου συμβίωσης όπως ισχύει με την κάλυψη από τις ηλεκτρονικές αποδείξεις του 30% του εισοδήματος. Για παράδειγμα αν η μείωση του φορολογητέου εισοδήματος με βάση τις δαπάνες είναι 6.000 ευρώ, δηλαδή ξεπερνά το ανώτατο όριο των 5.000 ευρώ ετησίως, το υπερβάλλον ποσό των 1.000 ευρώ δεν αφαιρείται από το εισόδημα του ή της συζύγου.

2. Διπλές αποδείξεις: Τα έξοδα για επισκέψεις σε ιατρούς, οδοντιάτρους, ορθοδοντικούς οστεοπαθητικούς, χειροπράκτες, οφθαλμίατρους, χειροποδιστές, ποδολόγους και για άλλες υπηρεσίες ιατρικού χαρακτήρα, μετράνε διπλά για την κάλυψη του 30% του ετήσιου πραγματικού εισοδήματος με ηλεκτρονικές δαπάνες.

3. Πραγματικό εισόδημα. Για τον υπολογισμό του πραγματικού εισοδήματος δεν λαμβάνεται υπόψη το ποσό της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης, το ποσό της διατροφής που δίδεται από τον φορολογούμενο στον/στη διαζευγμένο/η σύζυγο ή σε μέρος συμφώνου συμβίωσης ή/και σε εξαρτώμενο τέκνο του, εφόσον αυτό καταβάλλεται με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής. Επίσης στην έννοια του πραγματικού εισοδήματος δεν περιλαμβάνεται το εισόδημα που προκύπτει από την προστιθέμενη διαφορά τεκμηρίων.

4. Κατασχεμένοι λογαριασμοί. Για τους φορολογούμενους με κατασχεμένους έναν ή περισσότεροι λογαριασμοί, πλην του ακατάσχετου λογαριασμού το όριο των ηλεκτρονικών αποδείξεων περιορίζεται σε 5.000 ευρώ.

5. Πληρωμή φόρων: Στην περίπτωση που οι δαπάνες οι οποίες έχουν πραγματοποιηθεί εντός του έτους και αφορούν καταβολές φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων και ΕΝΦΙΑ, ανεξαρτήτως του χρόνου βεβαίωσης αυτών, δανειακές υποχρεώσεις προσωπικές ή επαγγελματικές προς χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό) και ενοίκια υπερβαίνουν το 60% του πραγματικού εισοδήματος, τότε το απαιτούμενο ποσοστό δαπανών περιορίζεται στο 20%, υπό την προϋπόθεση ότι οι ανωτέρω δαπάνες έχουν καταβληθεί με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής.

6. Σύζυγοι. Το ποσό των δαπανών που πραγματοποιείται με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής δηλώνεται ατομικά από κάθε σύζυγο ή από κάθε μέρος συμφώνου συμβίωσης. Σε περίπτωση κοινής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, όπου καλύπτεται το απαιτούμενο ποσό δαπανών από οποιονδήποτε εκ των δύο συζύγων ή μερών συμφώνου συμβίωσης, το τυχόν πλεονάζον ποσό δύναται κατά τον προσδιορισμό του φόρου εισοδήματος να μεταφερθεί στον άλλον σύζυγο ή στο άλλο μέρος συμφώνου συμβίωσης για τυχόν κάλυψη του απαιτούμενου ποσού δαπανών.

Η λίστα περιλαμβάνει 20 κατηγορίες επαγγελμάτων και μεταξύ των άλλων περιλαμβάνονται γιατροί, οδοντίατροι, υδραυλικοί, ηλεκτρολόγοι, ψυκτικοί, ξυλουργοί, οδηγοί ταξί, γραφεία τελετών, υπηρεσίες προσωπικής φροντίδας υπηρεσίες καθαρισμού και συντήρησης, παιδικής φροντίδας, γυμναστήρια, σχολές χορού κ.λπ.

Την σχετική απόφαση υπογράφουν ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Θόδωρος Σκυλακάκης και ο υφυπουργός Οικονομικών Απόστολος Βεσυρόπουλος.

Αναλυτικά, ο σχετικός κατάλογος συμπεριλαμβάνει τα επαγγέλματα:

1. Κτηνιατρικές υπηρεσίες

2. Εργασίες υδραυλικού, ψυκτικού, συντηρητή θέρμανσης

3. Εργασίες ηλεκτρολόγου

4. Εργασίες μόνωσης, τοιχοποιίας, σοβατίσματος, τοποθέτησης πλακιδιίων

5. Εργασίες ξυλουργού

6. Εργασίας τοποθεσίας στέγης και παραθύρων λαμαρίνας κλπ

7. Εργασίας σκυροδέματος

8. Υπηρεσίες ταξί

9. Κομμωτήρια, κουρεία και καταστήματα ομορφιάς

10. Υπηρεσίες κηδειών

11. Υπηρεσίες μασάζ

12. Υπηρεσίες φυσικής ευεξίας

13. Υπηρεσίες καθαρισμού και οικιακές υπηρεσίες

14. Ανάπτυξη φωτογραφιών

15. Σχολές χορού

16. Γυμναστήρια και δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου με συνδρομή

17. Διάφορες υπηρεσίες ελεύθερου χρόνου

18. Προσωπική φροντίδα και νοσηλεία (εξαιρούνται νοσοκομειακές δραστηριότητες)

19. Νομικές υπηρεσίες

20. Υπηρεσίες φροντίδας παιδιών

Σύμφωνα με την ίδια απόφαση, το αφαιρούμενο ποσό εισοδήματος δεν υπερβαίνει το συνολικό πραγματικό εισόδημα από μισθωτή εργασία και συντάξεις, επιχειρηματική δραστηριότητα και ακίνητη περιουσία του φυσικού προσώπου και περιορίζεται μέχρι και το ύψος του ποσού των πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ ετησίως συνολικά για τα ως άνω εισοδήματα. Οι δαπάνες αφορούν αποκλειστικά τον φορολογούμενο και δεν δύναται το τυχόν πλεονάζον ποσό να χρησιμοποιηθεί από τον άλλο σύζυγο ή μέλος συμφώνου συμβίωσης.

Να σημειωθεί ότι διπλά μετράνε οι δαπάνες για την κάλυψη του 30% του εισοδήματος οι e-αποδείξεις από ιατρούς, οδοντίατρους, ορθοδοντικούς, οστεοπαθητικούς, χειροπράκτες, οφθαλμίατρους, χειροποδιστές, ποδολόγους.

Ειδικά για τις δαπάνες που αφορούν στις υπηρεσίες επισκευής και συντήρησης κατοικίας, δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου αυτού, εφόσον το φυσικό πρόσωπο έχει τύχει εφαρμογής, μέσα στο ίδιο φορολογικό έτος, των διατάξεων του άρθρου 39Β του ν. 4172/2013.

Για την εφαρμογή της απόφασης η Α.Α.Δ.Ε. ζητά και λαμβάνει στοιχεία για τις δαπάνες με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής ανά φορολογούμενο και ανά κατηγορία δαπάνης με βάση τον Κωδικό Κατηγορίας Εμπόρου (MerchantCategoryCodes MCC) και κάθε άλλο απαιτούμενο στοιχείο αναγκαίο για την εφαρμογή της παρούσας από τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών. Τα ποσά των δαπανών των άρθρων 1 και 2 της παρούσας, για τις οποίες παρέχονται κίνητρα για την πραγματοποίηση συναλλαγών με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμών, προσυμπληρώνονται με δυνατότητα μεταβολής στις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος, με βάση τα δεδομένα που παρέχουν οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών.

Η απόφαση εφαρμόζεται για δαπάνες που πραγματοποιούνται από τους δικαιούχους στα φορολογικά έτη 2022 έως και 2025.

Τις επόμενες ημέρες αναμένονται τα «αποκαλυπτήρια» της λίστας με τα επαγγέλματα που θα  δίνουν φορο-μπόνους στους φορολογούμενους που θα πραγματοποιούν ηλεκτρονικές πληρωμές.

Η υπουργική απόφαση η οποία θα  ξεκαθαρίσει πλήρως το τοπίο με τις αλλαγές στο καθεστώς των ηλεκτρονικών αποδείξεων είναι σχεδόν έτοιμη και ο χρόνος για την έκδοσή της μετράει αντίστροφα ενώ παράλληλα ετοιμάζεται και η απόφαση με τις αλλαγές στη φορο-λοταρία.

Τα επαγγέλματα

Σύμφωνα με πληροφορίες, στη λίστα των επαγγελματικών κλάδων που οι ηλεκτρονικές αποδείξεις θα δίνουν έξτρα έκπτωση φόρου στους φορολογουμένους θα περιλαμβάνονται: δικηγόροι, αρχιτέκτονες, ψυκτικοί, γραφεία τελετών, υπηρεσίες προσωπικής φροντίδας και νοσηλείας, υπηρεσίες καθαρισμού και συντήρησης, παιδικής φροντίδας, λιμουζίνες και ταξί, καθαριστήρια, υπηρεσίες ενοικίασης σκαφών αναψυχής, υπηρεσίες συμβουλευτικής, φωτογράφοι, οικοδομικές εργασίες καθώς και γυμναστήρια και σχολές χορού.

Με την ενεργοποίηση του μέτρου οι φορολογούμενοι που θα ζητούν και θα παίρνουν αποδείξεις από τους συγκεκριμένους επαγγελματίες θα μπορούν να γλιτώνουν φόρο έως 450 ευρώ αν έχουν ετήσιο εισόδημα μέχρι 10.000 ευρώ, έως 1.100 ευρώ αν έχουν ετήσιο εισόδημα από 10.000 έως 20.000 ευρώ, έως 1.400 ευρώ για εισόδημα από 20.000 έως 30.000 ευρώ, έως 1.800 ευρώ για εισόδημα από 30.000 έως 40.000 ευρώ και έως 2.200 ευρώ αν το ετήσιο εισόδημά τους υπερβαίνει τα 40.000 ευρώ.