Η αυξανόμενη χρήση καρτών αποτυπώνει τόσο την προσαρμογή των καταναλωτικών συνηθειών όσο και την ενίσχυση των θεσμικών παρεμβάσεων υπέρ της διαφάνειας και της φορολογικής συμμόρφωσης. Στο πλαίσιο αυτό, νέα μελέτη του ΙΟΒΕ καταγράφει την εξέλιξη, την ένταση και τα αποτελέσματα της διεύρυνσης των ηλεκτρονικών συναλλαγών στην Ελλάδα την τελευταία δεκαετία.

Ειδικότερα σύμφωνα με την μελέτη του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών, στη μελέτη με τίτλο: «Ηλεκτρονικές πληρωμές στην Ελλάδα: μια δεκαετία (2015-2024) ταχείας εξάπλωσης», η Ελλάδα καταγράφει τη δεύτερη ταχύτερη εξάπλωση της χρήσης καρτών στην ΕΕ των 27. Στη μελέτη καταγράφονται αφενός η πτωτική πορεία στη συνολική χρήση μετρητών, αφετέρου η διαφορετική ένταση χρήσης ηλεκτρονικών πληρωμών ανά επιλεγμένες κατηγορίες συναλλαγών, ενώ αναδεικνύεται η συνεχιζόμενη επίδραση της χρήσης καρτών πληρωμών στη βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης. Ειδικότερα, οι ηλεκτρονικές πληρωμές συνέχισαν να επεκτείνονται συστηματικά στην Ελλάδα και μετά την εποχή της πανδημίας, ενώ παρέμεινε αμείωτη η θετική επίδραση στα δημοσιονομικά έσοδα.

Όπως προκύπτει από τη μελέτη του ΙΟΒΕ, η χρήση καρτών έχει διευρυνθεί συστηματικά μετά το 2014, σε συνέχεια της επιβολής κεφαλαιακών περιορισμών, των μέτρων προώθησης των ηλεκτρονικών πληρωμών (νόμοι 4446/2016, 4646/2019, 4876/2021), της κρίσης πανδημίας, αλλά και διοικητικών μέτρων όπως η σύνδεση των τερματικών POS με την ΑΑΔΕ το 2024. Η ταχύτητα εξάπλωσης της χρήσης καρτών πληρωμών τη δεκαετία 2015-2024 είναι η δεύτερη υψηλότερη στην ΕΕ-27. Ενδεικτικά, μεταξύ των ετών 2014 και 2024, η σωρευτική αύξηση στη χρήση καρτών αγγίζει τις 25 φορές ως προς τον αριθμό συναλλαγών και τις 10 φορές ως προς την αξία συναλλαγών.

Τάσεις στις συνήθειες πληρωμών με κάρτα

Οι διαδικτυακές πληρωμές ενισχύθηκαν όχι μόνο κατά τη διάρκεια αλλά και μετά την πανδημία. Ενδεικτικά, το μερίδιο των διαδικτυακών συναλλαγών έναντι των συναλλαγών με φυσική παρουσία αυξήθηκε από λιγότερο από 1:5 σε περίπου 1:3 κατά την πανδημία και 1:2 μετά την πανδημία.

Οι καταναλωτές επεκτείνουν τη χρήση πλαστικού χρήματος με φυσική παρουσία για συναλλαγές μικρότερης μέσης αξίας, αλλά υψηλότερης μέσης αξίας διαδικτυακά. Η αξία των εγχώριων πληρωμών μέσω ελληνικών καρτών ξεπέρασε για πρώτη φορά το 2022 το αντίστοιχο σύνολο των αναλήψεων μετρητών, με τη σχετική αναλογία να παραμένει σχετικά μοιρασμένη έκτοτε.

Αν και ο βαθμός χρήσης ψηφιακών πληρωμών με φυσική παρουσία είναι αναλογικά εντονότερος για αγορές αγαθών σε σχέση με υπηρεσίες, η πρόσφατη επέκταση των πληρωμών με κάρτες ήταν ισχυρότερη στις υπηρεσίες σε σύγκριση με τα αγαθά, μειώνοντας έτσι το χάσμα του σχετικού μείγματος χρήσης. Άνω του 40% της χρήσης ψηφιακών πληρωμών αφορά πλέον υπηρεσίες σε σύγκριση με λιγότερο από 20% το 2015, ενώ το μερίδιο υπηρεσιών στη συνολική καταναλωτική δαπάνη των νοικοκυριών αγγίζει το 45%. Οι υπηρεσίες κυριαρχούν στις διαδικτυακές συναλλαγές.

Σημαντική επίδραση στα φορολογικά έσοδα

Εξετάζοντας τις 27 χώρες της ΕΕ, αναδεικνύεται ότι υψηλότερη χρήση καρτών πληρωμής και χαμηλότερο μερίδιο ανάληψης μετρητών σχετίζονται με μικρότερη απώλεια εσόδων («κενό») ΦΠΑ. Στην Ελλάδα, η συνεχιζόμενη εξάπλωση των ψηφιακών πληρωμών εξακολουθεί να έχει σημαντική θετική επίδραση στα φορολογικά έσοδα, ενώ η σχέση φαίνεται να ενισχύθηκε το 2024, μετά τη διασύνδεση των τερματικών POS με τις φορολογικές αρχές.

Η θετική επίδραση της επέκτασης των πληρωμών με κάρτες στα έσοδα από ΦΠΑ για το 2024 εκτιμάται σε τουλάχιστον 400 εκατ. ευρώ. Και αυτό καθώς κάθε 10 ευρώ νέων δαπανών με κάρτες το 2024 εκτιμάται ότι αφορούσε κατά μέσο όρο τουλάχιστον 0,5 ευρώ προηγουμένως αδήλωτων εσόδων ΦΠΑ.

Οι κλάδοι με τις μεγαλύτερες συναλλαγές καρτών

Οι πληρωμές με κάρτες αυξήθηκαν με διαφορετικό ρυθμό ανά τομέα και είδος συναλλαγής, μετά την πανδημία και την εφαρμογή μέτρων σε στοχευμένες συναλλαγές (νόμος 4876/2021). Συναλλαγές για υπηρεσίες όπως εστιατόρια, μπαρ, παραγγελίες μέσω ταχυδρομείου και υπηρεσίες στοιχημάτων αύξησαν σημαντικά το μερίδιο των δαπανών με κάρτα την τελευταία διετία. Ωστόσο, περίπου το 40% της αξίας των πληρωμών με κάρτα συνεχίζει να πραγματοποιείται σε σούπερ μάρκετ, βενζινάδικα και λογαριασμούς κοινής ωφέλειας.

Ο βαθμός χρήσης καρτών ως προς την κατανάλωση διαφέρει σημαντικά ανά κλάδο.

Καθώς ορισμένες κατηγορίες πληρωμών έχουν υψηλότερη συσχέτιση με τη φορολογική συμμόρφωση, εξετάζεται ενδεικτικά ο βαθμός χρήσης καρτών σε επιλεγμένους τομείς όπου έχουν ληφθεί πρόσφατα στοχευμένα μέτρα. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι, σε σύγκριση με το μερίδιο κάθε κατηγορίας δαπανών στη συνολική κατανάλωση των νοικοκυριών, οι πληρωμές με κάρτα: χρησιμοποιούνται συντριπτικά λιγότερο σε κατηγορίες όπως νομικές υπηρεσίες, ιατρικές υπηρεσίες, συντήρηση σπιτιού, φροντίδα παιδιών και ευρύτερες εκπαιδευτικές υπηρεσίες, υπηρεσίες πλυσίματος αυτοκινήτων, χωρίς σαφή τάση σύγκλισης. Επίσης χρησιμοποιούνται σχετικά λιγότερο σε κατηγορίες όπως κουρεία, ινστιτούτα αισθητικής ή αρτοποιεία, αλλά με συστηματική τάση σύγκλισης την τελευταία τριετία, ενώ έχουν αυξηθεί σημαντικά, ξεπερνώντας μάλιστα το αντίστοιχο μερίδιο κατανάλωσης, σε κατηγορίες όπως υπηρεσίες ταξί, όπου πρόσφατα εφαρμόστηκε η υποχρεωτική αποδοχή ηλεκτρονικών πληρωμών.

Παρά την πρόσφατη πρόοδο, η Ελλάδα εξακολουθούσε το 2023 να παρουσιάζει το 14ο μεγαλύτερο «κενό» στα έσοδα από ΦΠΑ στην ΕΕ. Η μεγαλύτερη χρήση ψηφιακών πληρωμών συνδέεται με χαμηλότερο «κενό» ΦΠΑ σε ολόκληρη την ΕΕ. Η χρήση συναλλαγών με κάρτες στην Ελλάδα, αναλογικά με την ιδιωτική κατανάλωση, αγγίζει πλέον τον μέσο όρο της Ευρωζώνης (Διάγραμμα 4). Παρά τη σύγκλιση αυτή, το επίπεδο χρήσης καρτών σε σχέση με την ιδιωτική κατανάλωση στην Ελλάδα παραμένει το 19ο χαμηλότερο μεταξύ των 27 μελών της ΕΕ, καθώς η χρήση καρτών παραμένει αναλογικά χαμηλή σε επιμέρους κατηγορίες συναλλαγών.

Δυνατότητες για καλύτερη στόχευση των μέτρων και μεγαλύτερα οφέλη για την οικονομία

Καθώς υπάρχει ακόμα περιθώριο για ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης μέσα από στοχευμένη εξάπλωση των ηλεκτρονικών πληρωμών, στη μελέτη προτείνονται περαιτέρω σχετικά μέτρα πολιτικής. Ενδεικτικά, συμπληρωματικά μέτρα προς αυτή την κατεύθυνση είναι η άμεση επιστροφή στον καταναλωτή (cashback) ενός ποσοστού επί της αξίας στοχευμένων συναλλαγών με ηλεκτρονικά μέσα, η επέκταση του μηχανισμού κινήτρων και αντι-κινήτρων για ηλεκτρονικές πληρωμές (B2C και B2B) στην πλευρά των επαγγελματιών, η σύνδεση μέρους των εκπιπτόμενων δαπανών των αυτοαπασχολούμενων με τον ψηφιακό τρόπο πληρωμής τους, καθώς και η στόχευση της λοταρίας σε συναλλαγές με υψηλό ρίσκο φοροδιαφυγής.

Υποχρεωτική εφαρμογή από 1η Νοεμβρίου

Η αλλαγή αυτή έρχεται την ώρα που μετρά αντίστροφα ο χρόνος για τη γενικευμένη εφαρμογή του IRIS στις εμπορικές συναλλαγές.
Από την 1η Νοεμβρίου, όλα τα φυσικά και ηλεκτρονικά καταστήματα της χώρας θα πρέπει υποχρεωτικά να δέχονται πληρωμές μέσω IRIS, δίπλα στις ήδη γνωστές επιλογές POS.

Οι πελάτες θα μπορούν να επιλέγουν τον τρόπο πληρωμής μέσα από το τερματικό και, εφόσον επιλέξουν IRIS, θα εμφανίζεται μοναδικός QR κωδικός, τον οποίο θα «σκανάρουν» μέσω mobile banking για να ολοκληρώσουν τη συναλλαγή.

Πρόστιμα για όσους δεν συμμορφωθούν

Με βάση το νέο θεσμικό πλαίσιο, οι επιχειρήσεις που δέχονται πληρωμές μέσω IRIS ή άλλων παρόμοιων υπηρεσιών θα πρέπει να τις εκτελούν αποκλειστικά μέσω POS διασυνδεδεμένου με τον φορολογικό μηχανισμό ή τα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ.

Όσες δεν συμμορφωθούν έως την 1η Νοεμβρίου, κινδυνεύουν με πρόστιμα 10.000 ευρώ (για απλογραφικά βιβλία) και 20.000 ευρώ (για διπλογραφικά), τα οποία μειώνονται κατά 50% σε μικρούς οικισμούς και νησιά κάτω των 3.100 κατοίκων.

Όρια συναλλαγών και επερχόμενες αυξήσεις

Τα όρια συναλλαγών παραμένουν προς το παρόν στα 500 ευρώ ημερησίως για μεταφορές μεταξύ ιδιωτών (IRIS P2P) και 500 ευρώ για πληρωμές προς επαγγελματίες (IRIS P2B), με συνολικό ημερήσιο πλαφόν τα 1.000 ευρώ.

Από τον Ιανουάριο του 2026, τα όρια αυξάνονται στα 1.000 ευρώ την ημέρα και 5.000 ευρώ τον μήνα για ιδιώτες, ενώ για επαγγελματίες θα φτάνουν έως 31.000 ευρώ μηνιαίως.

Διεθνής διασύνδεση και επέκταση στην Ευρώπη

Το 2026 θα είναι και η χρονιά της διεθνούς επέκτασης του IRIS, καθώς θα συνδεθεί με το ευρωπαϊκό δίκτυο EuroPA, επιτρέποντας μεταφορές χρημάτων σε πραγματικό χρόνο σε χώρες όπως Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία, Πολωνία και Σκανδιναβία.

Έτσι, οι Έλληνες χρήστες θα μπορούν να στέλνουν ή να λαμβάνουν χρήματα από το εξωτερικό με την ίδια ευκολία που σήμερα το κάνουν εντός Ελλάδας.

Η σημερινή εικόνα του συστήματος

Ήδη περισσότεροι από 4 εκατομμύρια πολίτες χρησιμοποιούν την υπηρεσία IRIS P2P για μεταφορές μεταξύ ιδιωτών, ενώ 560.000 επαγγελματίες έχουν ενταχθεί στο IRIS P2B.

Στο IRIS Commerce συμμετέχουν σήμερα 8.806 επιχειρήσεις και ηλεκτρονικά καταστήματα, αριθμός που αναμένεται να εκτοξευθεί με την υποχρεωτική αποδοχή πληρωμών μέσω του συστήματος σε όλη την αγορά.

Ένα μέρος αυτών των παρεμβάσεων ήδη έχει “φωτογραφηθεί” (στο πλαίσιο της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής), ενώ κάποια αναμένεται να τα ανακοινώσει (με περισσότερες λεπτομέρειες) ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ.

Τα αντικίνητρα

Άξονας είναι τα αντικίνητρα για πληρωμές με μετρητά, όπου μεταξύ των σεναρίων που εξετάζονται  είναι η εξόφληση  των ενοικίων μόνο με κατάθεση σε τραπεζικό λογαριασμό, η πληρωμή των  επιδομάτων με προπληρωμένες κάρτες,  νέο πλαίσιο φορο-κινήτρων για τις αποδείξεις κλπ. Το όριο συναλλαγών να μειωθεί από τα 500 ευρώ έχει εμπόδια και δεν φαίνεται να προχωρά.

Μετά τη διασύνδεση των ταμειακών μηχανών με τα POS και την ΑΑΔΕ σχεδιάζονται :

1. Η καθιέρωση ηλεκτρονικών δελτίων αποστολών,

2. Η καθιέρωση ηλεκτρονικών τιμολογίων παντού και

3. Η επανεξέταση της υποχρέωσης τήρησης βιβλίων σε ηλεκτρονική μορφή, για συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών.

Μη δηλωθέντα εισοδήματα

Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, τα μη δηλωθέντα εισοδήματα είναι  περίπου 60 δισ. Ευρώ, καθώς  η αποταμίευση αυξήθηκε, άρα δεν τροφοδοτήθηκε από αυτήν η κατανάλωση. Έτσι, αν υπολογίσουμε έναν μέσο συντελεστή φορολογίας 30%, η απώλεια φορολογικών εσόδων, η φοροδιαφυγή, είναι 18 δισ. ευρώ, σχεδόν 10% του ΑΕΠ ή 32% των φορολογικών εσόδων.

Η έρευνα της ΕΚΤ

Οι Έλληνες λαμβάνουν πολλαπλάσιο τμήμα του εισοδήματός τους έναντι των Ευρωπαίων σε μετρητά, αν και σε σχέση με το 2019 η χρήση μετρητών έχει μειωθεί.Η μελέτη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για το 2022, δείχνει ότι οι περισσότεροι πολίτες της Ζώνης του Ευρώ (85%) δεν λάμβαναν τακτικό εισόδημα σε μετρητά. Το ποσοστό αυτό ήταν οριακά υψηλότερο το 2019, στο 87%. Η Ελλάδα εμφανίζει «ακραία» μεγέθη, καθώς το 11% των ανθρώπων στη χώρα μας λάμβανε έως και το ένα τέταρτο του εισοδήματός του σε μετρητά (περίπου διπλάσιο από τον μέσο όρο της Ζώνης του Ευρώ, 5%). Το 8% έλαβε το μισό και το 9% έλαβε περισσότερα από τα τρία τέταρτα.

Τα ποσοστά είναι στοιχείο της εξάρτησης σε μετρητά και μάλιστα μελέτη του ΙΟΒΕ για την ίδια χρονια, το 2022, αναφέρει ότι  παρά τη σύγκλιση με τον μέσο Ευρωπαϊκό όρο, το επίπεδο χρήσης καρτών σε σχέση με την ιδιωτική κατανάλωση στην Ελλάδα παραμένει το 18ο χαμηλότερο μεταξύ των 27 μελών της ΕΕ. Η χρήση καρτών παραμένει αναλογικά χαμηλή και στην Ελλάδα καταγράφεται ένα από τα υψηλότερα «κενά ΦΠΑ» στην ΕΕ.

Τα έσοδα από ΦΠΑ

Το 2018 σε παρουσίαση της αντίστοιχης μελέτης του ΙΟΒΕ έδειχνε οτι  εάν η Ελλάδα συνέκλινε με το μέσο όρο χρήσης καρτών στην ΕΕ, τα έσοδα από τον ΦΠΑ θα αυξάνονταν κατά 20%, δηλαδή θα εισέρρεαν στα ταμεία του κράτους περί τα 3,3 δισ. ευρώ σε ετήσια βάση. Με βάση την άνοδο από την χρήση καρτών που παρατηρήθηκε από τότε μέχρι σήμερα ένα σημαντικό μέρος από τα 3,3 δια. ευρώ έχει καταφέρει να μπει στα κρατικά ταμεία, το οποίο μπορεί να αυξηθεί τα επόμενα χρόνια.

Να σημειωθεί ότι το 2019, στις χώρες του ΟΟΣΑ, το 32,6% των συνολικών φορολογικών εσόδων, κατά μέσο όρο, προερχόταν από έμμεσους φόρους, ποσοστό που είναι ισοδύναμο με το 33,1% που προέρχεται από φόρους εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων (23,5% και 9,6% αντίστοιχα). Αυτό ισχύει σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τα στοιχεία από την τελευταία Έκθεση του Διοικητή της ΤτΕ, από τα €55,2 δισ. των συνολικών φόρων που εισπράχθηκαν το 2022, τα €31,6 δισ. προήλθαν από τους φόρους που επιβλήθηκαν στις αγορές προϊόντων και υπηρεσιών (κυρίως ΦΠΑ και ΕΦΚ σε ενέργεια και καπνά), μια ποσοστιαία δηλαδή συμμετοχή της τάξεως του 57,2%.

Η φοροδιαφυγή

Μελέτη της Eurobank καταγράφει τους βασικούς υπόπτους της φοροδιαφυγής με τα αποτελέσματα να κινούνται σε ένα εύρος μεταξύ 20%-30% του ΑΕΠ. Το μέγεθος αυτό είναι από τα μεγαλύτερα στην Ευρώπη και για την οποία παθογένεια  Ένα μέρος της παραοικονομίας αντανακλάται στο λεγόμενο κενό του ΦΠΑ δηλαδή διαφορά μεταξύ των πραγματικών εσόδων από τα αναμενόμενα. Το ποσό κατέγραψε σημαντική μείωση μεταξύ 2017 και 2020, κατά 2,8 δις ευρώ ή 9,4 ποσοστιαίες μονάδες των πραγματικών εσόδων (2017: 29,1% και 2020: 19,7%). Ωστόσο, το μέσο χάσμα ΦΠΑ στην ΕΕ για το 2020 ήταν 9,1%. Σε επίπεδο ΕΕ, η Ελλάδα κατέλαβε την 24η θέση μεταξύ 27 κρατών μελών (Ιταλία 20,8%, Μάλτα 24,1% και Ρουμανία 35,9%, Διάγραμμα 5). Η ΕΕ αναμένει το κενό για την Ελλάδα να συρρικνωθεί περαιτέρω το 2021 (14,0%).

Την ώρα που τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνουν περαιτέρω άνοδο κατά 14% στην αξία των συναλλαγών με κάρτες το 2022, στο υπουργείο Οικονομικών διαπιστώνουν ότι οι «χρυσές» αποδείξεις από 20 επαγγελματικούς κλάδους, οι οποίες δίνουν έκπτωση φόρου έως 2.200 ευρώ στους φορολογούμενους, δεν τα «κατάφεραν» στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής. Οι φορολογούμενοι συνεχίζουν να πληρώνουν με μετρητά επαγγελματίες με υψηλό δείκτη φοροδιαφυγής όπως ηλεκτρολόγους, υδραυλικούς, ξυλουργούς, ψυκτικούς, κομμώτριες, κομμωτές και άλλους επαγγελματίες.

Μείωση φόρου εισοδήματος

Ο λόγος της αποτυχίας των «χρυσών» αποδείξεων είναι ότι η μείωση του φόρου εισοδήματος που κερδίζει ο φορολογούμενος που ζητά και λαμβάνει απόδειξη από συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών είναι πολύ μικρότερη από την έκπτωση που του κάνει ο επαγγελματίας στην τελική τιμή μη απαιτώντας τον ΦΠΑ 24% εφόσον ο φορολογούμενος δεχτεί να μην λάβει απόδειξη.

Και μάλιστα το κέρδος μέσω της μη έκδοσης απόδειξης είναι για τον φορολογούμενο άμεσο ενώ το κέρδος της μείωσης του φόρου εισοδήματος εμφανίζεται πολλούς μήνες αργότερα και συγκεκριμένα το επόμενο έτος που θα υποβάλει τη φορολογική δήλωση.

Με στόχο τον περιορισμό της φοροδιαφυγής η επανεξέταση του φορο-μπόνους για την ενίσχυση των ηλεκτρονικών συναλλαγών αλλά και η επέκταση των POS σε όλους τους κλάδους της οικονομίας θα βρεθούν ψηλά στη ατζέντα του νέου οικονομικού επιτελείου.

Τα στοιχεία για το 2022

Αναλυτικότερα σύμφωνα με τα στοιχεία:

– Ο συνολικός αριθμός των ενεργών καρτών πληρωμών σε κυκλοφορία στο τέλος του 2022 ανήλθε σε 20,6 εκατ., αυξημένος κατά 4% σε σχέση με το 2021. Στις επιμέρους κατηγορίες καρτών, ο αριθμός των χρεωστικών καρτών αυξήθηκε κατά 5% και ανήλθε σε 17,6 εκατ. κάρτες. Σημαντική αύξηση κατά 20% καταγράφηκε στην έκδοση προπληρωμένων καρτών, οι οποίες ανήλθαν σε 2,3 εκατ. Ο αριθμός των πιστωτικών καρτών δεν παρουσίασε μεταβολή και ανήλθε σε 2,9 εκατ. κάρτες. Οι εικονικές 128 κάρτες αυξήθηκαν κατά 17% και ανήλθαν στις 126.000 κάρτες. Η διαρκώς αυξανόμενη χρήση του διαδικτύου για τη διενέργεια συναλλαγών φαίνεται να αποτελεί κύριο λόγο της συνεχιζόμενης αύξησης της έκδοσης προπληρωμένων και εικονικών καρτών πληρωμών.

– Ο συνολικός αριθμός συναλλαγών με κάρτες πληρωμών το 2022 ανήλθε σε 1,93 δισ. από 1, 658 δισ. το 2021, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 16% σε σχέση με το 2021. Ο αριθμός των συναλλαγών με χρεωστικές κάρτες ανήλθε σε 1,775 δισεκατομμύρια από 1, 523 το προηγούμενο έτος, αυξημένος κατά 17%. Οι χρεωστικές κάρτες συνέχισαν να αποτελούν το κύριο υποκατάστατο της χρήσης μετρητών, με ποσοστιαία συμμετοχή 92% στο συνολικό αριθμό συναλλαγών με όλα τα είδη καρτών πληρωμών. Ο αριθμός των συναλλαγών με πιστωτικές κάρτες ανήλθε σε 154 εκατ., από 135 εκατ. το 2021, αυξημένος κατά 14%. Οι πιστωτικές κάρτες συμμετείχαν κατά 8% στο συνολικό αριθμό συναλλαγών. 

– Η αξία των συναλλαγών με κάρτες πληρωμών ανήλθε σε 94 δισ. ευρώ, αυξημένη κατά 14% συγκριτικά με το 2021.

– Ο μέσος αριθμός συναλλαγών ανά κάρτα αυξήθηκε κατά 12% σε 94 συναλλαγές, από 84 συναλλαγές το 2021. Εξετάζοντας τους δείκτες πληρωμών στις επιμέρους κατηγορίες καρτών, η μεταβολή του μέσου αριθμού συναλλαγών ανά κάρτα οφείλεται περισσότερο στη σημαντική αύξηση του μέσου αριθμού συναλλαγών ανά χρεωστική κάρτα σε 101 συναλλαγές, από 90 συναλλαγές το 2021, και λιγότερο στην αύξηση του μέσου αριθμού συναλλαγών ανά πιστωτική κάρτα σε 52 συναλλαγές, από 46 συναλλαγές το 2021.

– Η μέση αξία συναλλαγών ανά κάρτα αυξήθηκε κατά 9% σε 4.556 ευρώ, από 4.186 ευρώ το 2021. Η αύξηση της μέσης αξίας συναλλαγών ανά κάρτα οφείλεται κυρίως στον αριθμό και στην αξία των συναλλαγών με χρεωστικές κάρτες, δεδομένου του μεγαλύτερου όγκου τους. Αναλυτικότερα, η μέση αξία συναλλαγών ανά χρεωστική κάρτα παρουσίασε αύξηση κατά 8% σε 4.898 ευρώ, από 4.546 ευρώ το 2021, ενώ η μέση αξία συναλλαγών ανά πιστωτική κάρτα αυξήθηκε κατά 18% σε 2.501 ευρώ, από 2.117 ευρώ το προηγούμενο έτος.

Η μέση αξία ανά συναλλαγή συνέχισε την πτωτική πορεία της και το 2022, μειωμένη σε 48 ευρώ, από 50 ευρώ το 2021 και 58 ευρώ το 2020. Η πτώση της μέσης αξίας ανά συναλλαγή καταγράφηκε κυρίως στις συναλλαγές με χρεωστικές κάρτες, καθώς μειώθηκε σε 49 ευρώ από 50 ευρώ το 2021. Στις συναλλαγές με πιστωτικές κάρτες, η μέση αξία ανά συναλλαγή αυξήθηκε σε 48 ευρώ, από 46 ευρώ το προηγούμενο έτος. Η συνεχιζόμενη διαχρονική μείωση της μέσης αξίας ανά συναλλαγή πιθανόν να οφείλεται στην εκτενέστερη χρήση των χρεωστικών καρτών για αγορές προϊόντων και υπηρεσιών χαμηλής αξίας.

Μπορεί η ακρίβεια να είναι ο βασικότερος λόγος αύξησης των εσόδων από την ανωτέρω πηγή, αλλά, σύμφωνα με στοιχεία της φορολογικής διοίκησης, οι πληρωμές κατά το ήμισυ της οικονομικής δραστηριότητας γίνονται με κάρτες, εξέλιξη που οδηγεί και στον περιορισμό της φοροδιαφυγής. Με βάση τα στοιχεία του υπουργείου, οι ηλεκτρονικές συναλλαγές σε σύγκριση με το 2019 έχουν αυξηθεί 62,5%. Από 40,6 δισ. ευρώ που ήταν το 2019, θα διαμορφωθούν σε επίπεδα άνω των 65 δισ. ευρώ, αναφέρει το capital.gr.

Μάλιστα, από το υπουργείο Οικονομικών εκτιμούν ότι το 2023 οι ηλεκτρονικές πληρωμές θα ανέλθουν στο 60% της ιδιωτικής κατανάλωσης. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, η ιδιωτική κατανάλωση ανήλθε στο 2021 στα 125 δισ. ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι οι πληρωμές με κάρτες θα ξεπεράσουν φέτος το 50% της ιδιωτικής κατανάλωσης και το επόμενο έτος θα διαμορφωθούν, με βάση τις εκτιμήσεις, στα 75 δισ. ευρώ.

Για παράδειγμα, σήμερα δεν υπάρχει υποχρέωση να διαθέτουν POS τα γυμναστήρια, τα πάρκινγκ (αν και αρκετά διαθέτουν), ενώ δεν έχουν υποχρέωση και τήρησης ταμειακής μηχανής. Δηλαδή, χρησιμοποιούν το χειρόγραφο σύστημα.

Το χρονοδιάγραμμα της σύνδεσης

1. Εντός του έτους θα εκδοθεί απόφαση με νέες προδιαγραφές λειτουργίας των Φορολογικών Ηλεκτρονικών Μηχανισμών ώστε να μην είναι δυνατή καμία παρέμβαση παραποίησης των δεδομένων των αποδείξεων, να κλείσει δηλαδή το παράθυρο αλλοίωσης των δεδομένων των αποδείξεων πριν από την αποστολή τους στην ΑΑΔΕ με την αποτύπωση μειωμένων ποσών συναλλαγής.

2. Το πρώτο τρίμηνο του 2023 οι επιχειρήσεις θα υποβάλουν αιτήσεις για να λάβουν voucher χρηματοδότησης για αναβάθμιση των ταμειακών τους μηχανών ώστε να συνδέονται με τα POS.

3. Από την 1η Απριλίου θα ξεκινήσει σταδιακά η διασύνδεση των νέων αναβαθμισμένων ταμειακών 380.000 μικρομεσαίων επιχειρήσεων με τα POS.

4. Σε δεύτερη φάση, από την 1η Ιουνίου οι μικρομεσαίες που διαθέτουν λοιπούς φορολογικούς μηχανισμούς  (ΕΑΦΔΣΣ) θα υποβάλλουν τις αιτήσεις για να λάβουν τα voucher για αντικατάστασή τους  με νέου τύπου που θα μπορούν να διασυνδεθούν με τα POS.

5.  Από την 1η Ιουνίου, σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, θα ολοκληρωθεί η διασύνδεση όλων των υπόλοιπων μηχανισμών.

Με τη διασύνδεση των ταμειακών με τα POS, τα τερματικά αποδοχής καρτών πληρωμών (EFT POS) δεν θα λειτουργούν αυτόνομα για χρεωστικές συναλλαγές. Αυτό σημαίνει ότι σε μια συναλλαγή με κάρτα δεν θα επιτρέπεται να εισάγεται με πληκτρολόγηση στο POS το ποσό πληρωμής. Το ποσό θα βγαίνει από την ταμειακή μηχανή.

Με το νέο σύστημα, ο έλεγχος θα γίνεται ως εξής:

1. H συναλλαγή ξεκινά από τον Φορολογικό Ηλεκτρονικό Μηχανισμό (ΦΗΜ), δηλαδή τις σύγχρονες ταμειακές μηχανές για τις συναλλαγές λιανικής. Ο χειριστής (υπάλληλος ή καταστηματάρχης) επιλέγει "πληρωμή με κάρτα" και ο ΦΗΜ στέλνει σχετικό αίτημα στο σύστημα πληρωμών με κάρτες EFT/POS.

2. Το σύστημα EFT/POS επιβεβαιώνει αυτόματα στον Φορολογικό Μηχανισμό τη λήψη του αιτήματος, θέτοντάς τον σε αναμονή του αποτελέσματος.

3. Το POS συνδέεται στον Πάροχο Υπηρεσιών Πληρωμών (τράπεζα ή αντίστοιχη υπηρεσία πληρωμών) και λαμβάνει πληροφορία αν υπήρξε (α) "online έγκριση" ή (β) offline έγκριση ή (γ) απόρριψη offline ή (δ) διακοπή της συναλλαγής.

4. Το σύστημα EFT/POS αποκρίνεται στον ΦΗΜ με το τελικό αποτέλεσμα: απόρριψη ή έγκριση. Ταυτόχρονα με την έγκριση, στέλνει και τα βασικά στοιχεία της συναλλαγής (όπως αριθμό συναλλαγής, κωδικό έγκρισης κ.λπ.), αλλά και δεδομένα για εκτύπωση της απόδειξης από τον ΦΗΜ, εφόσον αυτός το υποστηρίζει.

5. Ο Φορολογικός Μηχανισμός (ΦΗΜ) επιβεβαιώνει τη λήψη του τελικού αποτελέσματος. Σε περίπτωση που η επιβεβαίωση αυτή, για οποιονδήποτε λόγο, δεν τεκμηριωθεί από το σύστημα EFT/POS, τότε το EFT/POS δημιουργεί σχετική σήμανση για τη μη διεκπεραίωση της συναλλαγής από τον Φορολογικό Μηχανισμό.

Προβλήματα με τη διαβίβαση δεδομένων

Προβλήματα ως προς τη διαβίβαση των δεδομένων στο ηλεκτρονικό σύστημα e-send αντιμετωπίζουν πολλές επιχειρήσεις. Σύμφωνα με επιχειρηματίες που έχουν συνδεθεί στο σύστημα, υπάρχουν μέρες που δεν φαίνονται τα τερματικά (φορολογικοί μηχανισμοί) στο ηλεκτρονικό σύστημά, ενώ άλλες μέρες φαίνονται τα μισά, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να διαβιβάσουν τα δεδομένα. Ωστόσο, από την ερχόμενη Δευτέρα η ΑΑΔΕ θα επιβάλλει πρόστιμα σε όσους δεν διαβιβάζουν τα παραστατικά στο ηλεκτρονικό σύστημα, τα οποία μάλιστα είναι και "τσουχτερά".

Συγκεκριμένα, σε περίπτωση διαπίστωσης μη διαβίβασης των δεδομένων, δηλαδή των συνόψεων εκδοθέντων παραστατικών εσόδων λιανικής, που διαβιβάζονται στην ψηφιακή πλατφόρμα "myDATA" μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος Φορολογικών Ηλεκτρονικών Μηχανισμών (ΦΗΜ) της ΑΑΔΕ, επιβάλλεται στην υπόχρεη οντότητα:

α) Σε περίπτωση πράξεων που επιβαρύνονται με ΦΠΑ, πρόστιμο ύψους ίσου με το 50% επί του ΦΠΑ που αναγράφεται επί του κάθε μη διαβιβασθέντος στοιχείου. Το πρόστιμο αυτό δεν μπορεί να είναι κατώτερο, αθροιστικά ανά φορολογικό έλεγχο, των 250 ευρώ, αν η οντότητα είναι υπόχρεη τήρησης απλογραφικού λογιστικού συστήματος, και των 500 ευρώ, αν η οντότητα είναι υπόχρεη τήρησης διπλογραφικού λογιστικού συστήματος.

β) Σε περίπτωση πράξεων που δεν επιβαρύνονται με ΦΠΑ, πρόστιμο ύψους 500 ευρώ ανά φορολογικό έλεγχο, εφόσον ο φορολογούμενος είναι υπόχρεος τήρησης απλογραφικού λογιστικού συστήματος, και 1.000 ευρώ, ανά φορολογικό έλεγχο, αν ο φορολογούμενος είναι υπόχρεος τήρησης διπλογραφικού λογιστικού συστήματος. Σε περίπτωση κάθε επόμενης ίδιας παράβασης που διαπιστώνεται, στο πλαίσιο μεταγενέστερου ελέγχου εντός πενταετίας από την έκδοση της αρχικής πράξης, επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με το διπλάσιο του ύψους του προβλεπόμενου προστίμου.

Αυτό συστήνει ο Συνήγορος του Καταναλωτή με αφορμή τις καταγγελίες που δέχεται σχετικά με το θέμα ενώ καλεί τις τράπεζες να επικαιροποιούν και να αναβαθμίζουν διαρκώς τα συστήματα και το λογισμικό ασφαλείας, που χρησιμοποιούν για τη διενέργεια ηλεκτρονικών τραπεζικών συναλλαγών.

Σε ανακοίνωση της Ανεξάρτητης Αρχής για την προστασία των καταναλωτών στις τραπεζικές ηλεκτρονικές συναλλαγές τους αναφέρει τα εξής:

«Ο "Συνήγορος του Καταναλωτή" εξακολουθεί να γίνεται αποδέκτης πλήθους καταγγελιών καταναλωτών σχετικά με τη διενέργεια μη εγκεκριμένων/παράνομων ηλεκτρονικών τραπεζικών συναλλαγών.

Συγκεκριμένα, αναφέρονται περιστατικά εξαπάτησης δικαιούχων τραπεζικών λογαριασμών, οι οποίοι απαντούν σε παραπλανητικά sms ή email και προβαίνουν σε αποκάλυψη των κωδικών πρόσβασης στις υπηρεσίες e-banking ή των στοιχείων των χρεωστικών/πιστωτικών τους καρτών.

Ιδιαίτερα αυξημένος παρουσιάζεται και ο αριθμός καταγγελιών, που αφορούν σε εξαπάτηση πολιτών - καταναλωτών, που έχουν αναρτήσει ιδιωτικές αγγελίες στο διαδίκτυο, μέσω τηλεφωνικών κλήσεων που δέχονται από πρόσωπα, τα οποία προσποιούμενα τους υποψήφιους αγοραστές προϊόντων ή υπηρεσιών, τους παραπείθουν σε αποκάλυψη προσωπικών κωδικών πρόσβασης στις υπηρεσίες e- banking ή στοιχείων των χρεωστικών / πιστωτικών καρτών. Αποτέλεσμα της ενέργειας αυτής είναι η ανεμπόδιστη πρόσβαση των προσώπων αυτών σε τραπεζικούς λογαριασμούς, από τους οποίους πραγματοποιούνται μεταφορές ιδιαίτερα υψηλών ποσών, κυρίως σε τράπεζες της αλλοδαπής. Η διατραπεζική αναζήτηση των ποσών αυτών μπορεί να γίνει ιδιαίτερα χρονοβόρα, ενώ η επιστροφή τους είναι αβέβαιη, καθώς στην πλειονότητα των περιπτώσεων το σύνολο των χρημάτων έχει άμεσα αναληφθεί από τον δικαιούχο του λογαριασμού, στον οποίο μεταφέρθηκαν.

Ο Συνήγορος του Καταναλωτή, ήδη από τον Νοέμβριο του 2020, έχει εκδώσει ανακοίνωση προς τους καταναλωτές σχετικά με τα μέτρα αυξημένης επιμέλειας και προσοχής, που απαιτούνται κατά τη διενέργεια ηλεκτρονικών τραπεζικών συναλλαγών, για τον περιορισμό της έκθεσης των καταναλωτών στον κίνδυνο απώλειας της περιουσίας τους.

Λαμβάνοντας υπόψη την αύξηση των καταγγελιών σχετικά με περιστατικά εξαπάτησης καταναλωτών, όπως προαναφέρθηκε, και την εκτεταμένη πλέον χρήση των ηλεκτρονικών τραπεζικών συναλλαγών, ο Συνήγορος του Καταναλωτή καλεί τους καταναλωτές να επιδεικνύουν ιδιαίτερη προσοχή για την ασφαλή χρήση των υπηρεσιών ηλεκτρονικής τραπεζικής.

Συστάσεις

H Ανεξάρτητη Αρχή "Συνήγορος του Καταναλωτή " συστήνει στους καταναλωτές:

- Να φυλάσσουν τους αυστηρώς προσωπικούς μυστικούς κωδικούς πρόσβασης στις υπηρεσίες e-banking (Username, Password) με ιδιαίτερη επιμέλεια και να μην τους αποκαλύπτουν σε τρίτα πρόσωπα. Να χρησιμοποιούν σύνθετους κωδικούς ασφαλείας και να τους αλλάζουν σε τακτά χρονικά διαστήματα.

- Να φυλάσσουν με αντίστοιχη επιμέλεια όλα τα στοιχεία της χρεωστικής ή πιστωτικής τους κάρτας: αριθμό, όνομα κατόχου, ημ/νία λήξης και ιδίως τον τριψήφιο κωδικό επαλήθευσης CVV2 και να τα αποκαλύπτουν μόνον στο πλαίσιο βεβαιωμένα ασφαλών συναλλαγών.

- Να μην εισάγουν κωδικούς e-banking, καρτών, ούτε στοιχεία ταυτοποίησης, σε ιστοσελίδες στις οποίες μπορεί να τους παραπέμψει μέσω σύνδεσης (link) οποιαδήποτε αμφιβόλου προελεύσεως εισερχόμενη ηλεκτρονική επιστολή (e-mail).

- Όταν δέχονται τηλεφωνικές κλήσεις από υποψήφιους αγοραστές προϊόντων που πωλούνται σε αγγελίες στο διαδίκτυο ή υποτιθέμενους εκπροσώπους τραπεζών ή άλλων φορέων, που τους ζητούν να αποκαλύψουν προσωπικούς μυστικούς κωδικούς πρόσβασης, να μην ανταποκρίνονται και να τερματίζουν την επικοινωνία.

- Όταν λαμβάνουν μηνύματα άγνωστης ή αμφίβολης προέλευσης στον υπολογιστή ή στο κινητό τους τηλέφωνο, μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (e-mail), εφαρμογής (app), μέσου κοινωνικής δικτύωσης ή και από άγνωστο τηλεφωνικό αριθμό (sms), θα πρέπει να τα αγνοούν και να τα διαγράφουν.

- Να ελέγχουν σχολαστικά τις διευθύνσεις των ηλεκτρονικών επιστολών (e-mail) που δέχονται και κυρίως ότι το εμφανιζόμενο όνομα του αποστολέα αντιστοιχεί στη δική του ηλεκτρονική διεύθυνση (e-mail address). Συνήθης πρακτική υποκλοπής στοιχείων είναι το εισερχόμενο e-mail ψευδεπίγραφα να φέρει όνομα πραγματικής επαφής του παραλήπτη, ενώ το e-mail του αποστολέα οφθαλμοφανώς δεν έχει καμία σχέση με αυτήν την επαφή.

- Η διενέργεια συναλλαγών e-banking θα πρέπει να γίνεται από ηλεκτρονικούς υπολογιστές, οι οποίοι διαθέτουν ενεργοποιημένο και ενημερωμένο πρόγραμμα προστασίας από κακόβουλο λογισμικό. Συνίσταται η αποφυγή χρήσης υπολογιστών για τη διενέργεια τραπεζικών συναλλαγών σε δημόσιο ή κοινόχρηστο περιβάλλον.

- Για την είσοδο σε ιστοσελίδες τραπεζών και πλατφόρμες e-banking, οι καταναλωτές να πληκτρολογούν απευθείας τη διεύθυνση της ιστοσελίδας και να βεβαιώνονται ότι έχει τεθεί σε εφαρμογή κρυπτογράφηση (ενδεικτικά: να υπάρχει πρόθεμα https, εικονίδιο κλειστού λουκέτου αριστερά από τη διεύθυνση του site ή στην κάτω δεξιά γωνία του παραθύρου -με πάτημα του κέρσορα στο λουκέτο μπορεί να ελεγχθεί αν είναι ενεργή κατάσταση της κρυπτογράφησης).

- Τονίζεται ότι οι τράπεζες, με τις οποίες συνεργάζονται, δεν θα ζητήσουν ποτέ και με κανέναν τρόπο (email, τηλεφωνικά ή με sms) τους προσωπικούς κωδικούς των καταναλωτών.

- Τονίζεται, επίσης, ότι οι καταναλωτές πρέπει μόλις υποπτευθούν διαρροή των προσωπικών και μυστικών κωδικών τους, άμεσα να επικοινωνούν με την τράπεζά τους για οδηγίες και να προβαίνουν σε ενέργειες αμφισβήτησης των τυχόν μη εγκεκριμένων από τους ίδιους συναλλαγών. Επιπλέον, ανάλογα με την περίπτωση, να απευθύνονται στην Υπηρεσία Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος.

Η Αρχή καλεί όλους τους καταναλωτές να είναι προσεκτικοί και να εφαρμόζουν κάθε δυνατό μέτρο ώστε οι εξ αποστάσεως τραπεζικές συναλλαγές τους να είναι ασφαλείς.

Επιπλέον, καλούνται οι τράπεζες να επικαιροποιούν και να αναβαθμίζουν διαρκώς τα συστήματα και το λογισμικό ασφαλείας, που χρησιμοποιούν για τη διενέργεια ηλεκτρονικών τραπεζικών συναλλαγών».

Παράλληλα έρχεται το λαχείο του υπουργείου Οικονομικών που θα κληρώνει έως και 100.000 ευρώ και στο οποίο θα συμμετέχουν όλοι οι πολίτες ανάλογα με τις ηλεκτρονικές αποδείξεις που έχουν αλλά και την οικογενειακή κατάστασή τους.

Το νομοσχέδιο, σύμφωνα με την Καθημερινή, θα προβλέπει:

• Το 30% των ποσών που θα καταβάλλει ο φορολογούμενος ετησίως με ηλεκτρονικό χρήμα για αγορές αγαθών ή αμοιβές παροχής υπηρεσιών σε συγκεκριμέvες κατηγορίες επιχειρήσεων και ελευθέρων επαγγελματιών θα αφαιρείται από το φορολογητέο εισόδημά του και κατ' επέκταση θα μειώνεται ο τελικός φόρος. Το μέτρο αυτό ενεργοποιείται από τον Ιανουάριο του 2022 και θα ισχύει μέχρι και τον Δεκέμβριο του 2025.

Στη λίστα των επαγγελματικών κλάδων που οι ηλεκτρονικές αποδείξεις θα δίνουν έκπτωση φόρου έως 2.200 ευρώ στους φορολογουμένους περιλαμβάνονται: υδραυλικοί, ηλεκτρολόγοι, ελαιοχρωματιστές, δικηγόροι αρχιτέκτονες, ψυκτικοί, γραφεία τελετών, υπηρεσίες προσωπικής φροντίδας και νοσηλείας, καθαρισμού και συντήρησης και παιδικής φροντίδας, λιμουζίνες και ταξί, καθαριστήρια, υπηρεσίες ενοικίασης σκαφών αναψυχής, υπηρεσίες συμβουλευτικής, φωτογράφοι, οικοδομικές εργασίες καθώς και γυμναστήρια και σχολές χορού.

• Τα ετήσια έξοδα που πραγματοποιεί κάθε φυσικό πρόσωπο για επισκέψεις σε γιατρούς, οδοντιάτρους, ορθοδοντικούς και κτηνιάτρους, καθώς και για εξετάσεις σε ιδιωτικά διαγνωστικά κέντρα και για άλλες υπηρεσίες ιατρικού χαρακτήρα, πλην της αγοράς φαρμάκων και της νοσηλείας σε νοσοκομεία, θα μετρούν εις διπλούν για την κάλυψη του 30% του ετήσιου πραγματικού εισοδήματος με ηλεκτρονικές δαπάνες.

Για παράδειγμα αμοιβή 100 ευρώ για ιατρική επίσκεψη εφόσον εξοφλείται μέσω πιστωτικής ή χρεωστικής κάρτας θα μετράει ωs δαπάνη 200 ευρώ για την κάλυψη του 30% του εισοδήματος.

Με το μέτρο αυτό οι φορολογούμενοι διευκολύνονται στην κάλυψη του 30% του εισοδήματός τους με δαπάνες που γίνονται με ηλεκτρονικό χρήμα και θα μπορούν να αποφύγουν το πέναλτι φόρου 22% στην περίπτωση που δεν θα μπορέσουν να συγκεντρώσουν το απαιτούμενο ποσό ηλεκτρονικών αποδείξεων.

Φορολοταρία

Εως και 100.000 ευρώ θα μοιράζει στους τυχερούς φορολογουμένους η νέα φορολοταρία που ενδεχομένως να ξεκινήσει από φέτος τα Χριστούγεννα με στόχο να αυξηθούν οι e-συναλλαγές και να μπει φρένο στη φοροδιαφυγή.

Σύμφωνα με τον μέχρι στιγμής σχεδιασμό του υπουργείου Οικονομικών θα διατεθούν στο πλαίσιο της φορολοταρίας ανά μήνα:

• Σε 500 τυχερούς 1.000 ευρώ για τον καθένα
• Σε 70 τυχερούς 5.000 ευρώ για τον καθένα
• Σε 5 τυχερούς 20.000 ευρώ για τον καθένα
• Σε έναν τυχερό 50.000 ευρώ ανά μήνα
• Σε έναν τυχερό 100.000 ευρώ στην κλήρωση των Χριστουγέννων

Το νέο σύστημα θα λαμβάνει υπόψη και άλλους παράγοντες, όπως το ποσό που δαπανάται σε σχέση με το ύψος του εισοδήματος και το εάν η οικογένεια είναι τρίτεκνη ή πολύτεκνη.

Ειδικότερα:

• Θα δίνεται διαφορετική στάθμιση ανάλογα με το ποσοστό του εισοδήματος που καταναλώνεται. Για παράδειγμα στην περίπτωση που καταναλώνεται μεγαλύτερο ποσό από το 50% του εισοδήματος ο φορολογούμενος θα λαμβάνει διπλούς λαχνούς
• Πολίτες με χαμηλότερο οικογενειακό εισόδημα και με περισσότερα τέκνα θα έχουν προσαύξηση στον αριθμό των λαχνών και στην πιθανότητα να κερδίσουν.

Πηγή: Lykavitos.gr

Αύξηση ηλεκτρονικών συναλλαγών σε ιστορικά υψηλά επίπεδα και ταυτόχρονη εμφάνιση νέων μορφών απάτης
Εντούτοις, την ίδια στιγμή που εξαιτίας και της πανδημίας έχουν αυξηθεί ραγδαία οι συναλλαγές μέσω των εναλλακτικών ψηφιακών δικτύων, σε ιστορικά μάλιστα υψηλά επίπεδα, τάση που εκτιμάται ότι θα παραμείνει και μετά το τέλος της πανδημίας, νέες μορφές απάτης κάνουν την εμφάνιση τους διεθνώς αλλά και στην Ελλάδα.

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται με αφορμή την εκστρατεία ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού για τις απάτες στον «κυβερνοχώρο» (cyber scams) που εγκαινίασε η Europol, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τραπεζική Ομοσπονδία (ΕΤΟ) στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Μήνα Ασφάλειας στον Κυβερνοχώρο, στο ενημερωτικό υλικό με την τυπολογία των απατών στον «κυβερνοχώρο» και τους τρόπους πρόληψης, προστέθηκαν οι εξής 4 νέες μορφές απάτης: Απάτες υποτιθέμενης τεχνικής υποστήριξης, ηλεκτρονικές απάτες μέσω τηλεφωνικής επικοινωνίας, κλοπές στοιχείων ταυτότητας, και απάτες μέσω αλλαγής κάρτας SIM (SIM Swapping).

Υπενθυμίζεται ότι ήδη στον σχετικό κατάλογο υπήρχαν: η απάτη του CEO (CEO Fraud), η απάτη μέσω τιμολογίων και λοιπών παραστατικών (invoice Fraud), οι απατηλές τηλεφωνικές κλήσεις (vishing), τα απατηλά μηνύματα SMS (smishing), τα απατηλά μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (phishing),οι απατηλές ιστοσελίδες τραπεζών (spoofed bank websites), η απάτη μέσω διαδικτυακών ραντεβού (romance scam), και η κλοπή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα (personal data theft). Επίσης απάτες σχετιζόμενες με επενδύσεις (investment scams) και απάτες σε αγορές μέσω διαδικτύου (online shopping scams).

Δημιουργία συντονιστικού οργάνου στην χώρα μας
Σημειώνεται ότι στα μέσα του περασμένου μήνα αποφασίστηκε η δημιουργία συντονιστικού κέντρου για τις διαδικτυακές απάτες και την υποκλοπή στοιχείων τραπεζικών καρτών και κωδικών ηλεκτρονικής τραπεζικής με την τεχνική ηλεκτρονικού «ψαρέματος»-phishing, με την συμμετοχή της Ελληνικής Αστυνομίας, της Τράπεζας της Ελλάδος, της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών (ΕΕΤ) και άλλων συναρμόδιων φορέων και υπηρεσιών.

Επίσης αποφασίστηκε η άμεση έναρξη μεγάλης εκστρατείας ενημέρωσης των πολιτών, με συμβουλές για την προστασία τους από τους επιτήδειους απατεώνες.

Υπογραμμίζεται ότι οι αποφάσεις ελήφθησαν σε ευρεία σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στο υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, με τον υπουργό Τάκη Θεοδωρικάκο και την συμμετοχή, μεταξύ άλλων, του υφυπουργού Προστασίας του Πολίτη, του αρχηγού της Ελληνικής Αστυνομίας, του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, του προέδρου της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών και της γενικής γραμματέως καθώς και μεγάλου αριθμού υπηρεσιακών παραγόντων.

Στην χώρα μας οι τρόποι προστασίας των καταναλωτών έχουν ήδη αρχίσει να γίνονται γνωστοί στο ευρύ κοινό τόσο μέσω της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών και της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος που έχουν προχωρήσει σε σχετικές ανακοινώσεις, όσο και μέσω αρμοδίων τραπεζικών στελεχών που με δημόσιες παρεμβάσεις ενημερώνουν τους συναλλασσόμενους, αλλά και ανακοινώσεις τραπεζών στις ιστοσελίδες τους.

Μήνας ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού για τις απάτες στον «κυβερνοχώρο» (cyber scams)
Αξίζει να επισημανθεί ότι σε εξέλιξη βρίσκονται δράσεις στο πλαίσιο του μήνα ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού για τις απάτες στον «κυβερνοχώρο» (cyber scams) που εγκαινίασε η Europol, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τραπεζική Ομοσπονδία (ΕΤΟ) στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Μήνα Ασφάλειας στον Κυβερνοχώρο.

Στην ιστοσελίδα της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών ΕΕΤ (https://www.hba.gr/News/Details/1509) υπάρχουν παραπομπές για αναλυτική ενημέρωση στην ιστοσελίδα της Europol για την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού για τις απάτες στον κυβερνοχώρο. Επίσης η ανακοίνωση της Europol και της ΕΤΟ (ελληνική και αγγλική έκδοση) καθώς και το νέο ενημερωτικό υλικό της εκστρατείας στα ελληνικά. Επίσης το παλαιό (ήδη από το 2018) ενημερωτικό υλικό της εκστρατείας στα ελληνικά.

Από το εκτενές αυτό υλικό που είναι ελεύθερα προσβάσιμο από την ιστοσελίδα της ΕΕΤ αναφέρονται μερικά μόνον ενδεικτικά παραδείγματα σε πρώτο ενικό προς τους καταναλωτές και συστήνονται τρόποι πρόληψης αλλά και ενεργειών σε περίπτωση που ο συναλλασσόμενος πέσει θύμα απάτης.

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 : Πώς να αναγνωρίσεις τις διαδικτυακές απάτες

• Λαμβάνεις ένα SMS από το δράστη Γιώργο, ο οποίος υποδύεται ότι εργάζεται στην τράπεζα συνεργασίας σου. Κάνεις κλικ στον ηλεκτρονικό σύνδεσμο του SMS.
• Ανακατευθύνεσαι σε ιστοσελίδα που μοιάζει με εκείνη της τράπεζας συνεργασίας σου
• Εισάγεις τα διαπιστευτήρια ασφαλείας σου (user name & password).

Ο δράστης Γιώργος πλέον έχει πρόσβαση στα οικονομικά σου στοιχεία και στο ιστορικό των πρόσφατων ηλεκτρονικών σου συναλλαγών. Σου τηλεφωνεί υποδυόμενος τον τραπεζικό υπάλληλο και παραθέτει τα στοιχεία σου.

Ο δράστης Γιώργος σε πείθει να προχωρήσεις στη μεταφορά χρημάτων σε άλλο τραπεζικό λογαριασμό τον οποίο ελέγχει ο ίδιος.

Τρόπος προστασίας από τις διαδικτυακές απάτες
Προσοχή σε ανεπιθύμητα μηνύματα κειμένου ή μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που ισχυρίζονται ότι προέρχονται από την τράπεζα συνεργασίας σου.
Εάν περιέχουν ηλεκτρονικούς συνδέσμους (links) και συνημμένα αρχεία, μην τα ανοίξεις.
Εάν λάβεις μια ύποπτη κλήση από την τράπεζα με την οποία συνεργάζεσαι, κλείσε το τηλέφωνο και επαλήθευσέ την κλήση καλώντας το τμήμα εξυπηρέτησης πελατών της τράπεζας.
Ποτέ μην κοινοποιείς τα διαπιστευτήρια ασφαλείας σου (user name & password) ή τους κωδικούς για την εκτέλεση συναλλαγής πληρωμής (π.χ. SMS OTP).
Εάν νομίζεις ότι έχεις πέσει θύμα απάτης, επικοινώνησε αμέσως με την τράπεζα συνεργασίας σου και ανέφερε το σχετικό περιστατικό στην αστυνομία.
ΣΕΝΑΡΙΟ 2 : Πώς να αναγνωρίσεις τις απάτες υποτιθέμενης τεχνικής υποστήριξης
Η δράστης Χριστίνα σε καλεί υποδυόμενη τον πάροχο τεχνικής υποστήριξης, ισχυριζόμενη ότι υπάρχει πρόβλημα με το λογισμικό του υπολογιστή σου. Η υπηρεσία αναγνώρισης του τηλεφώνου σου εμφανίζει έναν τηλεφωνικό αριθμό από μια αξιόπιστη εταιρεία τηλεπικοινωνιών. Η δράστης Χριστίνα σε παροτρύνει να δράσεις γρήγορα, ειδάλλως θα χάσεις όλα σου τα δεδομένα. Σου συνιστά να κάνεις λήψη ενός προγράμματος, το οποίο θα λύσει το πρόβλημα.

Το πρόγραμμα που κατέβασες της δίνει πρόσβαση στον υπολογιστή σου και σε όλα σου τα δεδομένα. Σου ζητάει μια μικρή αμοιβή για την παρεχόμενη υπηρεσία, προκειμένου να σε αναγκάσει να συνδεθείς στο περιβάλλον ηλεκτρονικής τραπεζικής της τράπεζας συνεργασίας σου. Η δράστης Χριστίνα πλέον έχει πρόσβαση στον τραπεζικό σου λογαριασμό και μπορεί να προχωρήσει στην εκτέλεση συναλλαγών.

Προστασία από απάτες υποτιθέμενης τεχνικής υποστήριξης
Μην απαντάς σε τηλεφωνικές κλήσεις από οποιονδήποτε ισχυρίζεται ότι υπάρχει πρόβλημα με τον υπολογιστή σου.
Κάνε λήψη/αναβάθμιση λογισμικού μόνο από επίσημες ιστοσελίδες.
Ανέφερε το συμβάν στην αστυνομία και στον πραγματικό πάροχο υπηρεσιών.
Προχώρα σε αποκλεισμό των τηλεφωνικών αριθμών των απατεώνων, προκειμένου να μην μπορούν να σε ξανακαλέσουν.
ΣΕΝΑΡΙΟ 3 - Κλοπή στοιχείων ταυτότητας- Τι είναι η κλοπή στοιχείων ταυτότητας
Η κλοπή στοιχείων ταυτότητας συμβαίνει όταν κάποιος κλέβει τα προσωπικά σου στοιχεία (π.χ. ονοματεπώνυμο, αριθμός πιστωτικής κάρτας, αριθμός κοινωνικής ασφάλισης, αριθμός άδειας οδήγησης, αριθμός αστυνομικής ταυτότητας ή διαβατηρίου, ΑΦΜ, κ.λπ.) με σκοπό την πραγματοποίηση απάτης

Πώς να αναγνωρίσεις την κλοπή στοιχείων ταυτότητας
Ο απατεώνας Γιώργος δημοσιεύει μια αγγελία εργασίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Υποβάλεις την αίτησή σου (βιογραφικό, συνοδευτική επιστολή κ.λπ) και τα προσωπικά σου στοιχεία (διαβατήριο, ταυτότητα, ΑΦΜ). Ο απατεώνας Γιώργος κάνει χρήση των προσωπικών σου στοιχείων μαζί με τη φωτογραφία του για να δημιουργήσει μια νέα ταυτότητα.

Ο απατεώνας Γιώργος πηγαίνει σε μια τράπεζα και χρησιμοποιεί την πλαστή ταυτότητα για να ανοίξει τραπεζικό λογαριασμό. Χρησιμοποιεί τον τραπεζικό λογαριασμό για να πραγματοποιεί παράνομες συναλλαγές.

Προστασία από την κλοπή στοιχείων ταυτότητας
Επαλήθευσε όλα τα αιτήματα για τα προσωπικά σου δεδομένα.
Περιόρισε τον αριθμό των προσωπικών σου δεδομένων που μοιράζεσαι μέσω διαδικτύου (π.χ. στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης).
Να παρακολουθείς τακτικά τις διαδικτυακές σου τραπεζικές δραστηριότητες και τις κινήσεις της πιστωτικής σου κάρτας.
Για να διατηρήσεις ασφαλές το email σου, άδειασε τα εισερχόμενά σου το συντομότερο δυνατό.
Εάν πιστεύεις ότι είσαι θύμα κλοπής στοιχείων ταυτότητας, επικοινώνησε αμέσως με την τράπεζα συνεργασίας σου, συγκέντρωσε όλα τα πιθανά στοιχεία και ανέφερε το συμβάν στην αστυνομία.
ΣΕΝΑΡΙΟ 4 - Απάτη αλλαγής κάρτας SIM στο κινητό σου τηλέφωνο
Απάτη αλλαγής κάρτας SIM πραγματοποιείται όταν ένας απατεώνας, κάνοντας χρήση τεχνικών κοινωνικής μηχανικής, αναλαμβάνει τον έλεγχο της κάρτας SIM του κινητού σου τηλεφώνου χρησιμοποιώντας τα κλεμμένα προσωπικά σου δεδομένα.

Πώς λειτουργεί
Ένας δράστης αποκτά τα προσωπικά στοιχεία του θύματος μέσω π.χ. παραβιάσεων δεδομένων, ηλεκτρονικού «ψαρέματος», αναζητήσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, κακόβουλων εφαρμογών, αγορών μέσω διαδικτύου, κακόβουλου λογισμικού κ.λπ. Με αυτές τις πληροφορίες, ο απατεώνας εξαπατά τον πάροχο υπηρεσιών κινητής τηλεφωνίας για τη μεταφορά του αριθμού κινητού τηλεφώνου του θύματος σε μια κάρτα SIM που έχει στην κατοχή του.

Το θύμα θα παρατηρήσει την απώλεια σήματος στο κινητό του τηλέφωνο και τελικά θα διαπιστώσει ότι δεν έχει πρόσβαση στον τραπεζικό του λογαριασμό μέσω διαδικτύου. Ο δράστης μπορεί τώρα να λαμβάνει εισερχόμενες κλήσεις και μηνύματα SMS, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης σε περιβάλλον ηλεκτρονικής τραπεζικής του θύματος, SMS OTP για την έγκριση μιας εγχρήματης συναλλαγής, κ.λπ.

Τρόποι προστασίας - Τι μπορείς να κάνεις

• Διατήρησε το λογισμικό σου ενημερωμένο, συμπεριλαμβανομένου του περιηγητή, του αντιικού λογισμικού και του λειτουργικού σου συστήματος.
• Περιόρισε το διαμοιρασμό πληροφοριών και δώσε ιδιαίτερη προσοχή όσον αφορά τα κοινωνικά μέσα δικτύωσης.
• Μην ανοίγεις ποτέ ύποπτους ηλεκτρονικούς συνδέσμους ή συνημμένα αρχεία που λαμβάνεις μέσω μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή μηνυμάτων SMS.
• Μην απαντάς σε ύποπτα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή μην επικοινωνείς τηλεφωνικά με άτομα που ζητούν τα προσωπικά σου στοιχεία.
• Κατέβαζε εφαρμογές μόνο από επίσημους παρόχους και διάβαζε πάντα τα δικαιώματα των εφαρμογών.
• Εάν είναι δυνατόν, μην συσχετίζεις τον αριθμό τηλεφώνου σου με ευαίσθητους διαδικτυακούς λογαριασμούς.
• Καθόρισε τον δικό σου κωδικό PIN για να περιορίσεις την πρόσβαση στην κάρτα SIM σου.
• Μην διαμοιράζεσαι τον κωδικό PIN με κανέναν.
• Έλεγχε συχνά τις οικονομικές σου κινήσεις.
• Ενημέρωνε τακτικά τους κωδικούς πρόσβασής σου

Εάν το κινητό σου τηλέφωνο χάσει το σήμα χωρίς λόγο, ανέφερε το συμβάν αμέσως στον τηλεπικοινωνιακό σου πάροχο. Εάν ο τηλεπικοινωνιακός σου πάροχος επιβεβαιώσει ότι έχει γίνει αλλαγή της κάρτας SIM, ανέφερε το συμβάν στην αστυνομία.

Πηγή: Lykavitos.gr

Σύμφωνα με πληροφορίες, το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης αναμένεται να βάλει στο τραπέζι προτάσεις που προβλέπουν ισχυρά κίνητρα όπως  στοχευμένες εκπτώσεις από το φορολογητέο εισόδημα ή από τον φόρο εισοδήματος κάθε φορολογούμενου αλλά και μεγαλύτερα χρηματικά έπαθλα για λίγους τυχερούς της φορολοταρίας που μπορεί να φθάνουν ή και να υπερβαίνουν ακόμη και τις 100.000 ευρώ. Στα διάφορα σενάρια που θα βρεθούν στο τραπέζι των συζητήσεων περιλαμβάνονται:

1.            Στοχευμένες φοροεκπώσεις: Από το φορολογητέο εισόδημα ή από τον φόρο εισοδήματος κάθε φορολογούμενου θα αφαιρείται ένα σημαντικό ποσοστό του συνόλου των χρηματικών ποσών τα οποία έχει πληρώσει ετησίως μέσω πιστωτικών ή χρεωστικών καρτών ή e-banking για συναλλαγές με συγκεκριμένες κατηγορίες επιχειρήσεων και ελευθέρων επαγγελματιών όπως  συνεργεία αυτοκινήτων, ενοικιαζόμενα δωμάτια, ταβέρνες, μπαρ, υδραυλικοί, ηλεκτρολόγοι, ελαιοχρωματιστές, κομμωτήρια, γυμναστήρια, κέντρα αισθητικής, ιδιαίτερα μαθήματα, δικηγόροι, γιατροί, τεχνικά γραφεία κ.α.

2.            Μεγαλύτερα έπαθλα, λιγότεροι νικητές. Η φορολοταρία θα δίνει σε λίγους τυχερούς φορολογούμενους μεγαλύτερα χρηματικά ποσά τα οποία μπορεί να φθάνουν ή και να υπερβαίνουν τις 100.000 ευρώ. Σήμερα 1.000 φορολογούμενοι κερδίζουν 1.000 ευρώ μηνιαίως. Δηλαδή κάθε μήνα το υπουργείο Οικονομικών μοιράζει στους τυχερούς της φορολοταρίας 1 εκατ. ευρώ.

3.            Αποδείξεις. Σήμερα σχεδόν όλες οι αποδείξεις από τις συναλλαγές των φορολογούμενων «μετρούν»  στη φορολοταρία. Ένα από τα σενάρια προβλέπει,  στη νέα φορολοταρία να μπαίνουν μόνο πληρωμές από δραστηριότητες με υψηλή παραβατικότητα, όπως για παράδειγμα: κομμωτήρια, συνεργεία, γυμναστήρια, δαπάνες σε δικηγόρους και γιατρούς. Αυτό σημαίνει ότι πλέον όσοι επιθυμούν να κερδίσουν το μεγάλο έπαθλο θα πρέπει να συγκεντρώνουν αποδείξεις από τις παραπάνω κατηγορίες επαγγελμάτων.

4.            Διπλές αποδείξεις: Υπάρχει και το σενάριο που προβλέπει στο όριο του 30% του εισοδήματος που θα πρέπει να καλύπτεται με ηλεκτρονικές αποδείξεις, ορισμένες αποδείξεις από συγκεκριμένες επαγγελματικές ομάδες να μετράνε διπλά.

Οι προτάσεις του ΙΟΒΕ

Το οικονομικό επιτελείο αναμένεται να λάβει υπόψη του και τα μέτρα που έχει προτείνει το ΙΟΒΕ για την ενίσχυση των ηλεκτρονικών συναλλαγών τα οποία προβλέπουν κίνητρα στους καταναλωτές και στους επαγγελματίες. Συγκεκριμένα, τα κίνητρα που προτείνει το ΙΟΒΕ για τους καταναλωτές προβλέπουν:

–              Επιστροφή χρημάτων σε καταναλωτές που πληρώνουν ηλεκτρονικά σε στοχευμένους κλάδους ή γεωγραφικές περιοχές.

–              Έκπτωση φόρου εισοδήματος που χορηγείται σε περίπτωση μεγάλης χρήσης ηλεκτρονικών πληρωμών σε συγκεκριμένους κλάδους.

–              Εφαρμογή ενός πιο στοχευμένου προγράμματος λοταρίας, τόσο ως προς το πεδίο εφαρμογής όσο και ως προς τη δημοσιότητα

Για τις επαγγελματίες ομάδες προτείνονται τα εξής κίνητρα:

–                 Λοταρία για αυτοαπασχολούμενους που επιτυγχάνουν στόχους διείσδυσης των Ηλεκτρονικών Μέσων Πληρωμής (ΗΜΠ).

–              Πίστωση ή έκπτωση φόρου σε πωλητές αγαθών και παρόχων υπηρεσιών που επιτυγχάνουν στόχους διείσδυσης των ΗΜΠ τόσο σε σχέση με το επίπεδο χρήσης όσο και με την ετήσια αύξησή τους.

–              Εφαρμογή ηλεκτρονικής τιμολόγησης

Στα 66 δισ. ευρώ οι συναλλαγές με κάρτες το 2020

Το 2020, η επέλαση της πανδημίας και η θέσπιση της υποχρεωτικής πραγματοποίησης ηλεκτρονικών πληρωμών στο όριο του 30% του εισοδήματος αύξησαν τις συναλλαγές με κάρτες. Ο αριθμός των συναλλαγών με κάρτες αυξήθηκε κατά 18% σε σχέση με το 2019 αλλά η μέση αξία των ηλεκτρονικών πληρωμών  είναι μειωμένη λόγω της μείωσης της κατανάλωσης που προκάλεσε η υγειονομική κρίση και τα απανωτά lockdown.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος ο συνολικός αριθμός συναλλαγών με κάρτες πληρωμών το  2020 ανήλθε  σε 1,150 δις. από 976 εκατ. το 2019, παρουσιάζοντας σημαντική  αύξηση  κατά  18%.  Ο  αριθμός  των  συναλλαγών  με  χρεωστικές κάρτες ανήλθε σε 1,029 δις.  από 857 εκατ. το προηγούμενο έτος, αυξημένος κατά 20%.

Οι  χρεωστικές  κάρτες συνέχισαν  να αποτελούν το κύριο υποκατάστατο της χρήσης μετρητών, με ποσοστιαία συμμετοχή 89% στο συνολικό αριθμό συναλλαγών με όλα τα είδη καρτών πληρωμών. Ο  αριθμός  των  συναλλαγών με  πιστωτικές κάρτες ανήλθε σε 121 εκατ. από 119 εκατ. το 2019, αυξημένος κατά 1,68%.

Οι πιστωτικές κάρτες συμμετείχαν κατά 11% στο συνολικό αριθμό συναλλαγών.  Η  αξία  των  συναλλαγών  με  κάρτες  πληρωμών κυμάνθηκε στα 66 δισεκ. ευρώ, αυξημένη  κατά  2%  συγκριτικά  με  το  προηγούμενο έτος .

Οι χρεωστικές κάρτες συμμετείχαν κατά 92% στη συνολική  αξία  των  συναλλαγών  με  όλα τα είδη καρτών πληρωμών, ενώ οι πιστωτικές κάρτες συμμετείχαν κατά 8%.

Ο μέσος αριθμός συναλλαγών ανά κάρτα αυξήθηκε κατά 15% σε 62 συναλλαγές, από 54 το προηγούμενο έτος.

Σύμφωνα με την ΤτΕ, η αυξητική μεταβολή του μέσου αριθμού συναλλαγών ανά κάρτα οφείλεται στη σημαντική  αύξηση  του  μέσου  αριθμού  συναλλαγών  ανά  χρεωστική  κάρτα  σε  65  συναλλαγές, από 56 το 2019, η οποία υπερσκέλισε τη μείωση του μέσου αριθμού συναλλαγών ανά πιστωτική κάρτα σε 42 συναλλαγές, από 45 το 2019.

Μέση αξία 

Η μέση αξία συναλλαγών ανά κάρτα μειώθηκε κατά 1% σε 3.550 ευρώ, από 3.592 ευρώ το προηγούμενο έτος. Η οριακή μείωση της μέσης αξίας συναλλαγών ανά κάρτα οφείλεται στον αριθμό και την αξία των συναλλαγών με χρεωστικές κάρτες, δεδομένου και του μεγαλύτερου όγκου τους.

Αναλυτικότερα,  η  μέση  αξία  συναλλαγών ανά  χρεωστική  κάρτα  παρουσίασε αύξηση κατά 1% σε 3.845 ευρώ, από 3.798 ευρώ το 2019,ενώ η μέση αξία συναλλαγών ανά πιστωτική κάρτα μειώθηκε κατά 19% σε 1.938 ευρώ, από 2.390 ευρώ το προηγούμενο έτος.

Η  μέση  αξία ανά  συναλλαγή συνέχισε  την πτωτική πορεία της και το 2020, μειωμένη σε 57 ευρώ, από 66 ευρώ το 2019 και 70 ευρώ το 2018. Η  πτώση  της  μέσης αξίας  ανά  συναλλαγή καταγράφηκε τόσο στις συναλλαγές με χρεωστικές  κάρτες,  όπου  μειώθηκε  σε  59  ευρώ, από 68 ευρώ το 2019, όσο και στις συναλλαγές  με  πιστωτικές  κάρτες,  στις  οποίες μειώθηκε σε 46 ευρώ, από 52 ευρώ το προηγούμενο έτος. Αξίζει να σημειωθεί πως οι μειώσεις της μέσης αξίας ανά συναλλαγή που παρατηρούνται κατά το έτος 2020 είναι μεγαλύτερης κλίμακας από αυτές των προηγούμενων ετών, γεγονός  που  ενδεχομένως  να  οφείλεται  στη μείωση  των  εισοδημάτων  των  νοικοκυριών και  των  επιχειρήσεων  που  προκλήθηκε  από την παγκόσμια υγειονομική κρίση.

Ειδικότερα η ΕΕΤ απευθύνεται στους συναλλασσομένους και αναφέρει:

1.Η τράπεζά σας δεν θα ζητήσει ποτέ με οποιοδήποτε τρόπο (τηλεφωνικώς, μέσω e-mail ή με οποιοδήποτε άλλο μέσο επικοινωνίας) τους κωδικούς σας. Μην απαντάτε σε επικοινωνίες και e-mail που σας ζητούν User Name, Passwords και PIN.

2.Χρησιμοποιείτε πάντα τις πιο ενημερωμένες εκδόσεις Internet browsers (π.χ. Chrome, Microsoft Edge, κ.λπ), οι οποίες εξασφαλίζουν προηγμένο σχεδιασμό ασφαλείας.

3.Βεβαιωθείτε ότι ο Internet browser που χρησιμοποιείτε δεν αποθηκεύει αυτόματα κωδικούς (User ID & Passwords) σε ιστοσελίδες που επισκέπτεστε (εμπόρων, τραπεζών, κοινωνικής δικτύωσης, κ.λπ).

4.Μην απαντάτε σε e-mail που σας ζητούν προσωπικά σας στοιχεία. Μην προβαίνετε σε οποιαδήποτε ενέργεια, όπως άνοιγμα συνημμένων αρχείων και διαγράψτε τα αμέσως.

5.Μην εμπιστεύεστε συνδέσμους (links) που πιστεύετε ότι σας ανακατευθύνουν σε «site» της τράπεζάς σας. Θα πρέπει πάντα να πληκτρολογείτε τη διαδικτυακή διεύθυνση της ιστοσελίδας εσείς οι ίδιοι. Μην ακολουθείτε υπερσύνδεσμο (link) που σας έχει αποσταλεί μέσω e-mail ή δημοσιεύεται σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης (social media), ιστοσελίδες άλλων εταιρειών, μηχανών αναζήτησης, κ.λ.π.

6.Κατά την πλοήγηση στο διαδίκτυο να δίνετε τα στοιχεία των καρτών σας μόνο σε πιστοποιημένους ιστότοπους/επιχειρήσεις. Αν δεν είστε σίγουροι για την ασφάλειά σας, αποφύγετε να συναλλάσσεστε μαζί τους. Πριν από κάθε χρήση των ηλεκτρονικών υπηρεσιών της τράπεζάς σας, βεβαιωθείτε ότι βρίσκεστε στο ασφαλές περιβάλλον της. Μπορείτε να αναγνωρίσετε τον επίσημο ιστότοπο της τράπεζας από το λουκέτο (security lock) στην αρχή της γραμμής αναζήτησης. Μετά την ολοκλήρωση των συναλλαγών σας, αποσυνδεθείτε από τις ηλεκτρονικές υπηρεσίες της τράπεζας επιλέγοντας «Έξοδος».

7.Αν το κινητό σας τηλέφωνο σταματήσει να λειτουργεί για ασυνήθιστους λόγους, επικοινωνήστε αμέσως με τον πάροχο κινητής τηλεφωνίας σας. Μερικές φορές μπορεί να χάσετε σήμα, λόγω ευρύτερων προβλημάτων που επηρεάζουν την υπηρεσία κινητής τηλεφωνίας. Εάν δεν έχετε πρόσβαση στον πάροχο κινητής τηλεφωνίας, αν και βρίσκεστε σε περιοχή, που συνήθως διαθέτει καλή κάλυψη σήματος, είναι ασφαλέστερο να επικοινωνήσετε με τον πάροχο του δικτύου σας και να επιβεβαιώσετε ότι δεν έχει απενεργοποιηθεί η SIM σας.

8.Εγγραφείτε στις υπηρεσίες της τράπεζας σας, που παρέχουν ασφαλείς ειδοποιήσεις μέσω SMS και e-mail όταν εκτελούνται συναλλαγές σας.

9.Να ελέγχετε συχνά τις κινήσεις των λογαριασμών σας.

10.Εάν έχετε πέσει θύμα οποιουδήποτε τύπου απάτης όπως ενδεικτικά «SIM Swapping», «Υποτιθέμενης βλάβης υπολογιστή», «Phishing», κ.λπ ή έχετε διαπιστώσει συναλλαγές, οι οποίες δεν έχουν την έγκρισή σας, ενημερώστε αμέσως την τράπεζά σας.