Η αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ το 2020 οδήγησε και στην έξοδο από το Erasmus, ένα πρόγραμμα που για δεκαετίες συνέδεε φοιτητές και εκπαιδευτικά ιδρύματα σε όλη την Ευρώπη. Έξι χρόνια μετά, η επανένταξη σηματοδοτεί μια αλλαγή προσέγγισης και μια προσπάθεια επαναπροσδιορισμού των δεσμών με την ευρωπαϊκή πλευρά.

Η νέα συμφωνία εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική αποκατάστασης των σχέσεων με την ΕΕ, που προωθεί η κυβέρνηση του Κιρ Στάρμερ από την ανάληψη της εξουσίας το καλοκαίρι του 2024.

Ποιοι ωφελούνται

Σύμφωνα με τη βρετανική κυβέρνηση, περισσότεροι από 100.000 άνθρωποι αναμένεται να επωφεληθούν ήδη από το πρώτο έτος εφαρμογής της συμφωνίας. Η συμμετοχή δεν περιορίζεται μόνο στους φοιτητές, αλλά επεκτείνεται και σε μαθητευόμενους, εκπαιδευόμενους σε εταιρικά προγράμματα, καθώς και σε ομάδες που συμμετέχουν σε πολιτιστικές και διασυνοριακές δράσεις.

Παράλληλα, οργανισμοί και εκπαιδευτικά ιδρύματα θα έχουν τη δυνατότητα να αναπτύξουν κοινές πρωτοβουλίες, ενισχύοντας τη συνεργασία σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Ένα από τα βασικά στοιχεία της συμφωνίας είναι η μείωση κατά 30% της οικονομικής συνεισφοράς της Βρετανίας στο πρόγραμμα, δεδομένου ότι συμμετέχει ως τρίτη χώρα και όχι ως κράτος-μέλος της ΕΕ.

Η συγκεκριμένη εξέλιξη θεωρείται αποτέλεσμα διαπραγμάτευσης που στόχευε στη διατήρηση της πρόσβασης στο πρόγραμμα με πιο ευνοϊκούς οικονομικούς όρους, χωρίς πλήρη επανένταξη στην Ένωση.

Η απόφαση επανένταξης στο Erasmus δεν είναι αποκομμένη από τις ευρύτερες διεθνείς εξελίξεις. Η βρετανική κυβέρνηση έχει επανειλημμένα υπογραμμίσει τη σημασία ενίσχυσης των σχέσεων με την Ευρώπη, ειδικά σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων.

Οι επιπτώσεις από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, σε συνδυασμό με τις μεταβαλλόμενες ισορροπίες στις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, έχουν ενισχύσει την ανάγκη για πιο στενή συνεργασία με την ευρωπαϊκή πλευρά.

Ο ρόλος του Erasmus

Το πρόγραμμα Erasmus αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες κινητικότητας στην ανώτατη εκπαίδευση, δίνοντας τη δυνατότητα σε φοιτητές να σπουδάζουν σε πανεπιστήμια του εξωτερικού, με οικονομική ενίσχυση για την κάλυψη μέρους των εξόδων τους.

Η επιστροφή της Βρετανίας στο πρόγραμμα αναμένεται να ενισχύσει τη διεθνή κινητικότητα των νέων, να διευρύνει τις εκπαιδευτικές ευκαιρίες και να συμβάλει στην αναζωογόνηση των δεσμών μεταξύ των δύο πλευρών.

Η χώρα άντλησε ποσό-ρεκόρ 15 δισ. λιρών (20,3 δισ. δολάρια) μέσω κοινοπρακτικής έκδοσης ομολόγων λήξης 2036, η οποία συγκέντρωσε προσφορές ύψους 148 δισ. λιρών — το υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί, σύμφωνα με στοιχεία του Bloomberg. Τα ομόλογα προσφέρουν απόδοση 4,9158%, όπως ανακοίνωσε το UK Debt Management Office, επίπεδο που αποτελεί το υψηλότερο για 10ετή τίτλο από το 2008.

Οι αποδόσεις συνήθως ενισχύονται σε περιόδους αυξημένων πληθωριστικών πιέσεων και έχουν κινηθεί ανοδικά μετά την έναρξη του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου. Τον περασμένο μήνα, οι αποδόσεις των 10ετών gilts ξεπέρασαν το 5% για πρώτη φορά από το 2008, ωστόσο ενδέχεται να αποκλιμακωθούν εάν η δίμηνη εκεχειρία εξελιχθεί σε μόνιμη συμφωνία, οδηγώντας σε ράλι στις παγκόσμιες αγορές.

Η Τρίτη αποτέλεσε μία από τις πιο δραστήριες ημέρες για την ευρωπαϊκή αγορά δημοσίου χρέους μέσω κοινοπρακτικών εκδόσεων, καταγράφοντας την έκτη υψηλότερη δραστηριότητα όλων των εποχών. Μεταξύ άλλων, η Cooperatieve Rabobank UA προσέλκυσε προσφορές σχεδόν εξαπλάσιες της έκδοσης Additional Tier 1 ύψους 750 εκατ. ευρώ, ενώ η Mitsubishi UFJ Financial Group συγκέντρωσε ζήτηση άνω του δεκαπλάσιου για ομόλογα οκταετούς διάρκειας ύψους 500 εκατ. ευρώ.

Η ισχυρή ζήτηση, τόσο για κρατικά όσο και για εταιρικά ομόλογα, αντανακλά το γεγονός ότι οι μέσες αποδόσεις των υψηλής πιστοληπτικής διαβάθμισης τίτλων σε ευρώ έχουν φτάσει το 3,65%, σημαντικά υψηλότερα από τον μέσο όρο 3,17% των τελευταίων 12 μηνών, σύμφωνα με σχετικό δείκτη του Bloomberg. Οι αποδόσεις κορυφώθηκαν στο 3,82% στα τέλη Μαρτίου, στο υψηλότερο επίπεδο από τον Ιούλιο του 2024.

Τα βρετανικά ομόλογα συγκαταλέγονταν μεταξύ των αγορών που δέχθηκαν τις μεγαλύτερες πιέσεις τον περασμένο μήνα. Παρά την πρόσφατη αποκλιμάκωση, οι αποδόσεις των 10ετών τίτλων παραμένουν περίπου 60 μονάδες βάσης υψηλότερα σε σχέση με το επίπεδο προ της σύγκρουσης, όταν διαμορφώνονταν στο 4,23%.

Η αυξημένη μεταβλητότητα των τελευταίων εβδομάδων έχει διαταράξει τη ροή εκδόσεων χρέους διεθνώς, με τις νέες εκδόσεις να συνοδεύονται από μεγαλύτερα «premium» για να αντισταθμιστούν οι αυξημένοι κίνδυνοι που αντιλαμβάνονται οι επενδυτές.

Η επίδοση ήταν σύμφωνη με τις εκτιμήσεις των οικονομολόγων, οι οποίοι ανέμεναν σταθεροποίηση του δείκτη τιμών καταναλωτή σε σχέση με τον Ιανουάριο. Ωστόσο, κάτω από την επιφάνεια, οι πιέσεις παραμένουν: ο δομικός πληθωρισμός, που εξαιρεί ενέργεια, τρόφιμα, αλκοόλ και καπνό, αυξήθηκε στο 3,2% από 3,1%, υποδεικνύοντας επίμονες εσωτερικές πληθωριστικές τάσεις.

Σύμφωνα με τον επικεφαλής οικονομολόγο της ONS, Γκραντ Φίτζνερ, η άνοδος στις τιμές ένδυσης αποτέλεσε τον βασικό παράγοντα ενίσχυσης του πληθωρισμού, σε αντίθεση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο όπου είχαν καταγραφεί μειώσεις. Αντίβαρο αποτέλεσαν οι χαμηλότερες τιμές καυσίμων, οι οποίες ωστόσο αντανακλούν δεδομένα που συλλέχθηκαν πριν από την έναρξη της κρίσης στη Μέση Ανατολή.

Η χρονική συγκυρία της μέτρησης είναι καθοριστική. Τα στοιχεία Φεβρουαρίου καλύπτουν την τελευταία περίοδο πριν από τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα στο Ιράν και τα αντίποινα της Τεχεράνης, γεγονότα που άλλαξαν δραματικά το ενεργειακό τοπίο.

Το σχεδόν πλήρες μπλοκάρισμα των Στενών του Ορμούζ — ενός από τα σημαντικότερα περάσματα για τη διακίνηση πετρελαίου και φυσικού αερίου παγκοσμίως — έχει οδηγήσει σε εκτίναξη των διεθνών τιμών ενέργειας. Το Ηνωμένο Βασίλειο είναι ιδιαίτερα ευάλωτο σε αυτή την εξέλιξη, λόγω της εξάρτησής του από εισαγωγές και της περιορισμένης αποθηκευτικής ικανότητας σε φυσικό αέριο.

Η αγορά συναλλάγματος αντέδρασε άμεσα: η στερλίνα υποχώρησε κατά 0,17% έναντι του δολαρίου, αντανακλώντας τις αυξανόμενες ανησυχίες για την πορεία της οικονομίας υπό συνθήκες ενεργειακού σοκ.

Μέχρι πρόσφατα, οι εκτιμήσεις ήθελαν τον πληθωρισμό να αποκλιμακώνεται σταδιακά προς τον στόχο του 2% της Τράπεζας της Αγγλίας εντός του έτους, δημιουργώντας περιθώρια για μειώσεις επιτοκίων. Ωστόσο, ο πόλεμος ανατρέπει αυτό το σενάριο.

Οι οικονομολόγοι πλέον εκτιμούν ότι η Τράπεζα της Αγγλίας θα διατηρήσει τα επιτόκια στο 3,75% για μεγαλύτερο διάστημα, ενώ δεν αποκλείεται ακόμη και νέα αύξηση, εφόσον οι πληθωριστικές πιέσεις ενισχυθούν περαιτέρω.

Η Επιτροπή Νομισματικής Πολιτικής της κεντρικής τράπεζας ψήφισε πρόσφατα ομόφωνα υπέρ της διατήρησης των επιτοκίων, επισημαίνοντας ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει ήδη προκαλέσει σημαντική άνοδο στις τιμές ενέργειας και πρώτων υλών, με άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Όπως προειδοποιεί η Τράπεζα της Αγγλίας, το βασικό ρίσκο πλέον αφορά τις λεγόμενες «δευτερογενείς επιδράσεις», δηλαδή τη μετάδοση των αυξήσεων κόστους σε μισθούς και τιμές. Όσο περισσότερο διαρκεί το σοκ στην ενέργεια, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος παγίωσης ενός νέου κύκλου πληθωρισμού, που θα καταστήσει δυσκολότερη την επιστροφή στη σταθερότητα.

Η Halifax ανέφερε ότι η μέση αξία κατοικίας μειώθηκε κατά 0,6%, στις 297.755 λίρες, καταγράφοντας τη δεύτερη συνεχόμενη μηνιαία πτώση. Υπενθυμίζεται ότι τα στοιχεία του Νοεμβρίου αναθεωρήθηκαν από μηδενική μεταβολή σε μείον 0,1%, ενώ ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των τιμών υποχώρησε στο 0,3%.

Η τελευταία φορά που είχε καταγραφεί μεγαλύτερη μηνιαία πτώση ήταν τον Αύγουστο του 2023, όταν οι τιμές είχαν μειωθεί κατά 1,6%. Τα νέα στοιχεία ενισχύουν την εκτίμηση ότι ο προϋπολογισμός της υπουργού Οικονομικών, Ρέιτσελ Ριβς, στις 26 Νοεμβρίου επιδείνωσε τις πιέσεις στην αγορά κατοικίας για το 2025.

Η καγκελάριος αύξησε τους φόρους κατά επιπλέον 26 δισ. λίρες, συμπεριλαμβανομένου νέου φόρου για κατοικίες αξίας άνω των 2 εκατ. λιρών, ενώ νωρίτερα μέσα στη χρονιά είχε προηγηθεί αύξηση του φόρου σφραγίδας.

Τα στοιχεία της Halifax ευθυγραμμίζονται με αντίστοιχα δεδομένα της Nationwide, η οποία επίσης κατέγραψε πτώση στις τιμές κατοικιών προς το τέλος του έτους.

«Οι πιέσεις στην προσιτότητα εξακολουθούν να βαραίνουν την αγορά, παρά τις πρόσφατες βελτιώσεις στα επιτόκια στεγαστικών δανείων», δήλωσε ο Νέιθαν Έμερσον, διευθύνων σύμβουλος της Propertymark, προσθέτοντας ότι «γενικά, παραμένει μια αίσθηση επιφυλακτικότητας μεταξύ των καταναλωτών».

Επιβράδυνση στο Λονδίνο – Άνοδος στη Βορειοανατολική Αγγλία

Το Λονδίνο φαίνεται να πλήττεται περισσότερο από την επιβράδυνση της αγοράς. Οι τιμές κατοικιών στην πρωτεύουσα μειώθηκαν κατά 1,3% το 2025, διαμορφούμενες στις 539.086 λίρες κατά μέσο όρο.

Αντίθετα, η Βορειοανατολική Αγγλία αναδείχθηκε η περιοχή με την καλύτερη απόδοση, καταγράφοντας ετήσια αύξηση τιμών 3,5%.

Η πρόσφατη διόρθωση στις τιμές ενδέχεται να βελτιώσει την προσιτότητα για τους πρώτους αγοραστές, οδηγώντας τον δείκτη τιμής κατοικίας προς εισόδημα στο χαμηλότερο επίπεδο της τελευταίας δεκαετίας.

Προοπτικές για το 2026

Η Halifax προβλέπει ήπια άνοδο των τιμών το 2026, καθώς μειώνονται τα κόστη στεγαστικών δανείων και υποχωρεί η αβεβαιότητα γύρω από μελλοντικές φορολογικές αυξήσεις. Ωστόσο, τα όποια κέρδη αναμένεται να παραμείνουν περιορισμένα, λόγω ανησυχιών για πιθανές απώλειες θέσεων εργασίας.

«Αρκετοί παράγοντες είναι έτοιμοι να στηρίξουν μερικώς την αγορά το 2026», δήλωσε η Αμάντα Μπράιντεν, επικεφαλής στεγαστικών δανείων στη Halifax. «Η πτώση των τιμών τον Δεκέμβριο συνδέεται πιθανότατα με την αβεβαιότητα στο τέλος του 2025, η οποία πλέον αρχίζει να υποχωρεί».

Η σχετική έρευνα Decision Maker Panel, που απευθύνεται σε οικονομικούς διευθυντές, θα αποτελέσει κρίσιμο παράγοντα για τις αποφάσεις επιτοκίων στη συνεδρίαση της 18ης Δεκεμβρίου. Οι προσδοκίες μισθολογικών αυξήσεων ενισχύθηκαν ελαφρώς στο τρίμηνο έως τον Νοέμβριο, από 3,7% σε 3,8%, το υψηλότερο επίπεδο από τον Απρίλιο. Ωστόσο, τα στοιχεία του Νοεμβρίου δείχνουν μικρή κάμψη στο 3,6%, σύμφωνα με το Bloomberg.

Ανησυχία για τον στόχο του 2% στον πληθωρισμό
Η BoE θεωρεί ότι για την επίτευξη του στόχου πληθωρισμού 2%, οι μισθολογικές αυξήσεις θα πρέπει να κινούνται μεταξύ 3% και 3,5%. Η επιμονή σε υψηλότερους ρυθμούς δημιουργεί φόβους για έναν πληθωριστικό φαύλο κύκλο, όπου οι εργαζόμενοι διεκδικούν μεγαλύτερες αυξήσεις και οι επιχειρήσεις ανταποκρίνονται με ανατιμήσεις.

Στην εξίσωση αυτή προστίθεται και η προγραμματισμένη αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 4,1% από τον Απρίλιο, όπως επιβεβαίωσε η Υπουργός Οικονομικών Ρέιτσελ Ριβς.

Η έρευνα καταγράφει επίσης πτώση της απασχόλησης κατά 1,8% τον Νοέμβριο σε σχέση με έναν χρόνο πριν — τη μεγαλύτερη μείωση σε πάνω από τέσσερα χρόνια. Για το επόμενο έτος, οι επιχειρήσεις προβλέπουν επιπλέον μείωση 0,7%, υπό την πίεση υψηλότερων μισθών και αυξημένων εργοδοτικών εισφορών.

Τι δείχνουν οι προσδοκίες των επιχειρήσεων για τον επόμενο χρόνο
Σύμφωνα με την έρευνα της BoE:

• Οι επιχειρήσεις αναμένουν αύξηση τιμών 3,7% (από 3,6%).

• Προβλέπουν πληθωρισμό 3,4% για τον επόμενο χρόνο και 3% σε τριετή ορίζοντα — ακόμη πάνω από τον στόχο του 2%.

• Εκτιμούν ότι το μέσο κόστος δανεισμού θα μειωθεί από 6,2% στο 5,8% εντός ενός έτους.

• Αναμένουν ότι το βασικό επιτόκιο της BoE θα υποχωρήσει από 4% στο 3,5%, ευθυγραμμισμένο με τις εκτιμήσεις της αγοράς.

• Πάνω από 40% των επιχειρήσεων είδαν τα περιθώρια κέρδους να συρρικνώνονται το τελευταίο έτος. Για το επόμενο, 25% προβλέπει περαιτέρω μείωση, 38% αύξηση και 38% σταθερότητα.

• Οι προσδοκίες για αύξηση των πωλήσεων στους επόμενους 12 μήνες ανήλθαν στο 6,2%, από 5,6% — το υψηλότερο επίπεδο σε έναν χρόνο.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τις 7 έως τις 21 Νοεμβρίου, με τη συμμετοχή 2.142 επιχειρήσεων.

Τα online καζίνο θα σηκώσουν το μεγαλύτερο βάρος της νέας φορολογικής πολιτικής, καθώς ο συντελεστής για τον remote φόρο τυχερών παιχνιδιών αυξάνεται από το 21% σε 40% από τον Απρίλιο του 2026. Από το 2027 θα ισχύσει και ένας νέος γενικός φόρος 25% για το remote betting, με εξαίρεση τις ιπποδρομίες. Σύμφωνα με την OBR, οι αλλαγές αυτές αναμένεται να αποφέρουν 1,1 δισ. λίρες (1,4 δισ. δολάρια) μέχρι το οικονομικό έτος 2029-2030.

Στον αντίποδα, ο φόρος 10% στο bingo, που θεωρείται μορφή παιχνιδιού με χαμηλότερο ρίσκο, θα καταργηθεί πλήρως από το επόμενο έτος.

Η αγορά αντέδρασε άμεσα, με τη μετοχή της Evoke Plc – ιδιοκτήτριας των 888casino και William Hill – να υποχωρεί έως και 20%, στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 14 ετών. Η Entain Plc, στην οποία ανήκει η Ladbrokes, σημείωσε πτώση έως 6,3%.

Σύμφωνα με το Bloomberg, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η κίνηση έχει ισχυρή κοινωνική αποδοχή. Το 82% των Βρετανών θεωρεί ότι η αύξηση φόρων στις εταιρείες τυχερών παιχνιδιών είναι «η σωστή επιλογή». Ωστόσο, ο κλάδος προειδοποιεί ότι μια τόσο απότομη επιβάρυνση θα πλήξει την απασχόληση, θα μετακυλήσει το κόστος στους παίκτες και ενδέχεται να τους στρέψει σε αδειοδοτημένους ιστοτόπους του εξωτερικού, όπου δεν υπάρχουν οι ίδιοι κανόνες ασφάλειας.

Τα τελευταία χρόνια το Λονδίνο έχει ενισχύσει σημαντικά τον έλεγχο στη βιομηχανία των τυχερών παιχνιδιών, θεσπίζοντας όρια στοιχηματισμού, περιορισμούς στη διαφήμιση και ελέγχους οικονομικής δυνατότητας των χρηστών. Μάλιστα, από τον Απρίλιο έχει εφαρμοστεί ειδικό τέλος έως 1,1% επί των ακαθάριστων εσόδων των εταιρειών, με σκοπό τη χρηματοδότηση δράσεων πρόληψης και αντιμετώπισης του εθισμού στον τζόγο.

Οι αλλαγές αυτές αποτελούν τμήμα μιας ευρύτερης δέσμης φορολογικών μέτρων της κυβέρνησης των Εργατικών, η οποία επιχειρεί να καλύψει τα δημοσιονομικά κενά από τη χαμηλή παραγωγικότητα, το αυξημένο κόστος δανεισμού και τις παλινωδίες στην κοινωνική πολιτική. Όσοι στηρίζουν την πρωτοβουλία τονίζουν ότι ο κλάδος έχει υψηλά περιθώρια κέρδους, άρα είναι εύλογο να συνεισφέρει περισσότερο σε σχέση με την κοινωνική επιβάρυνση που δημιουργεί.

Πάντως, ορισμένες εταιρείες έχουν ήδη αρχίσει να αναπροσαρμόζουν τη στρατηγική τους για να μειώσουν τη φορολογική τους έκθεση στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η Flutter Entertainment Plc, για παράδειγμα, μετέφερε μέσα στο 2025 την έδρα της Sky Bet στη Μάλτα, επικαλούμενη «στρατηγικούς και εμπορικούς λόγους».

Το ποσοστό ανεργίας ανήλθε στο 4,8%, το υψηλότερο επίπεδο από τον Μάιο του 2021, ξεπερνώντας τις εκτιμήσεις των οικονομολόγων που ανέμεναν σταθεροποίηση. Παράλληλα, η αύξηση των μισθών στον ιδιωτικό τομέα περιορίστηκε στο 4,4% στο τρίμηνο έως τον Αύγουστο — το χαμηλότερο επίπεδο από τα τέλη του 2021. Ωστόσο, το ποσοστό παραμένει σημαντικά υψηλότερο από το 3% που θεωρεί η Τράπεζα συμβατό με τον στόχο πληθωρισμού 2%.

Χαλάρωση στην αγορά εργασίας

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η βρετανική αγορά εργασίας αποδυναμώνεται, ενισχύοντας τη θέση των υπέρμαχων μιας πιο ήπιας νομισματικής πολιτικής. Ως αποτέλεσμα, η στερλίνα υποχώρησε, ενώ οι επενδυτές ενίσχυσαν τα στοιχήματα για μελλοντικές μειώσεις επιτοκίων.

Ωστόσο, επιμέρους δείκτες παρουσιάζουν πιο ανθεκτική εικόνα για την οικονομία. Οι απώλειες θέσεων εργασίας ήταν μικρότερες του αναμενομένου μέσα στο τελευταίο έτος, καθώς οι εργοδότες φαίνεται να προσαρμόστηκαν στην αύξηση του φόρου μισθοδοσίας κατά 26 δισ. λιρών που εφαρμόστηκε τον Απρίλιο.

Σταθεροποίηση της απασχόλησης

Ο αριθμός των μισθωτών μειώθηκε μόλις κατά 10.000 τον Σεπτέμβριο, μετά από αναθεωρημένη αύξηση 10.000 τον Αύγουστο — εξέλιξη σύμφωνη με τις προβλέψεις. Από τον προϋπολογισμό της υπουργού Οικονομικών Ρίτσελ Ριβς τον Οκτώβριο του 2024, έχουν χαθεί 127.000 θέσεις εργασίας, λιγότερες από τις αρχικές εκτιμήσεις. Οι κενές θέσεις περιορίστηκαν κατά 9.000 στο τρίμηνο έως τον Σεπτέμβριο, δείχνοντας σημάδια σταθεροποίησης.

Ο κίνδυνος του πληθωρισμού

Τα νέα στοιχεία ενδέχεται να αναζωπυρώσουν τη συζήτηση εντός της Τράπεζας της Αγγλίας για το αν η επιμονή του πληθωρισμού, που εξακολουθεί να κινείται κοντά στο διπλάσιο του στόχου, μπορεί να οδηγήσει σε φαύλο κύκλο μισθολογικών πιέσεων και ανατιμήσεων.

Οι απολύσεις μετά την αύξηση του κατώτατου μισθού και τις φορολογικές επιβαρύνσεις έχουν πλέον επιβραδυνθεί, με τις απώλειες να αποδεικνύονται πολύ μικρότερες από τις αρχικές προβλέψεις. Τα ευρήματα συμβαδίζουν με την έρευνα της Recruitment & Employment Confederation και της KPMG, που καταγράφει σταθεροποίηση της αγοράς εργασίας τον Σεπτέμβριο.

Ζήτημα αξιοπιστίας των στοιχείων

Την ίδια στιγμή, οικονομολόγοι και αξιωματούχοι στρέφουν πλέον την προσοχή τους σε δεδομένα μισθοδοσίας και ιδιωτικών ερευνών, καθώς η πτώση των ποσοστών ανταπόκρισης στην Έρευνα Εργατικού Δυναμικού έχει εγείρει αμφιβολίες για την ακρίβεια των επίσημων στατιστικών.

Με την οικονομία να κινείται ανάμεσα σε υποτονική ανάπτυξη και επίμονες πληθωριστικές πιέσεις, η Τράπεζα της Αγγλίας βρίσκεται μπροστά σε δύσκολες αποφάσεις για το πώς θα επαναφέρει την ισορροπία χωρίς να εκτροχιάσει την αγορά εργασίας.

Το sell-off στην παγκόσμια αγορά ομολόγων υπογραμμίζει την ευπάθεια της λίρας, με τις πρόσφατες αναταράξεις να εμφανίζονται χωρίς νέες οικονομικές πληροφορίες.

Οι αναλυτές της BofA επισημαίνουν ότι η αρνητική συσχέτιση μεταξύ της λίρας και των αποδόσεων του 10ετούς ομολόγου Gilt δημιουργεί αντίξοες συνθήκες για το νόμισμα, παρά τις βελτιώσεις στα οικονομικά δεδομένα του Ηνωμένου Βασιλείου.

Η τράπεζα αναθεώρησε τις προβλέψεις της για τις ισοτιμίες: EUR/GBP στο 0,86 μέχρι το τέλος του 2025, από 0,83, και GBP/USD στο 1,40 από 1,45 δολάρια. Για το 2026, η πρόβλεψη για το GBP/USD μειώθηκε στα 1,51 δολάρια από 1,58 δολάρια.

Η τράπεζα σημειώνει ότι ένας συνδυασμός περικοπών δαπανών και αυξήσεων φόρων μπορεί να είναι πιο αποδεκτός από τις αγορές, ενώ η δημοσιονομική αυστηρότητα, αν και ενδέχεται να επιβραδύνει την ανάπτυξη, δεν θα επηρεάσει απαραίτητα αρνητικά τη λίρα.

Πέρα από το 2026, η BofA προβλέπει περιορισμένη, αλλά σταδιακή, ανοδική πορεία της λίρας έναντι του ευρώ, στηριζόμενη στη βελτίωση της παγκόσμιας ανάπτυξης και στον χαμηλότερο πληθωρισμό.

Παράλληλα, η UBS διατηρεί πτωτική στάση για τη λίρα, επιβεβαιώνοντας τον στόχο της για EUR/GBP στο 0,8800 μέχρι το τέλος του έτους. Η τράπεζα επικαλείται τις ανησυχίες για τον προϋπολογισμό και την αναμενόμενη αύξηση φόρων ως καθοριστικούς παράγοντες, ενώ υπογραμμίζει ότι η χαλάρωση των δημοσιονομικών κανόνων μπορεί να αποσταθεροποιήσει την αγορά χρυσού.

Η UBS αναγνωρίζει ως πιθανή στήριξη για το EUR/GBP το χαμηλό των 0,8650, αλλά παραμένει επιφυλακτική σχετικά με περαιτέρω αλλαγές στις προβλέψεις λόγω των πολιτικών κινδύνων που μπορεί να επηρεάσουν το ευρώ.

Τα στεγαστικά δάνεια με σταθερό επιτόκιο πενταετούς διάρκειας έφτασαν το 5,3% την Παρασκευή, το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων πέντε μηνών, σύμφωνα με δεδομένα που συνέλεξε η Moneyfacts. Αυτό πιέζει τους δανειολήπτες και απειλεί να σταματήσει την ανάκαμψη της αγοράς που άρχισε να παίρνει φόρα, καθώς η Τράπεζα της Αγγλίας άρχισε να μειώνει τα επιτόκια το καλοκαίρι.

Το κόστος δανεισμού της κυβέρνησης του Ηνωμένου Βασιλείου είχε αυξηθεί σταδιακά μετά τον προϋπολογισμό με τις αυξήσεις φόρων και τις ασθενικές προβλέψεις για την ανάπτυξη, καθώς και την πίεση των τιμών των κρατικών ομολόγων. Η αύξηση των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων επιταχύνθηκε από την αρχή της χρονιάς, καθώς οι επενδυτές προέβλεψαν δεδομένα που έδειχναν ότι ο πληθωρισμός παραμένει πιο επίμονος, αν και η υπουργός Οικονομικών Ρέιτσελ Ριβς κατάφερε να εξασφαλίσει μια μικρή ανακούφιση αυτή την εβδομάδα, καθώς τα τελευταία στοιχεία για την αγορά εργασίας και το κόστος έδειξαν σημάδια επιβράδυνσης.

Ο έντονος ανταγωνισμός στην αγορά στεγαστικών δανείων είχε προστατεύσει τους καταναλωτές σε κάποιο βαθμό από τις ανανεωμένες ανησυχίες για την επίμονη αύξηση του πληθωρισμού και τις προσδοκίες ότι τα επιτόκια θα παραμείνουν υψηλότερα για περισσότερο χρόνο. Το κόστος των δανείων πενταετούς διάρκειας είχε πέσει κάτω από το 5,1% μετά την μείωση των επιτοκίων τον Αύγουστο και είχε αργήσει να προσαρμοστεί στην αύξηση των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων από τότε.

Οι κατασκευαστές κατοικιών, όπως η Persimmon Plc και η Taylor Wimpey Plc, ξεπέρασαν τις εκτιμήσεις αυτή την εβδομάδα αναφέροντας ποσοστά πωλήσεων που ανέρχονταν από το σοκ που προκάλεσαν οι υψηλότεροι ρυθμοί.

Ωστόσο, η αγορά παραμένει σε καθεστώς αβεβαιότητας, με το κόστος των στεγαστικών δανείων και την προσιτή τιμή να παραμένουν κεντρικές ανησυχίες, δήλωσε η Διευθύνουσα Σύμβουλος της Taylor Wimpey, Τζένι Ντέιλι.

Ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή είχε διαμορφωθεί στο 9,4% τον προηγούμενο μήνα, ενώ οι οικονομολόγοι ανέμεναν ένδειξη 9,8% για τον Ιούλιο.

Η αύξηση των τιμών των τροφίμων είχε τη μεγαλύτερη συμβολή στην αύξηση του πληθωρισμού, υποδεικνύοντας ότι οι πληθωριστικές πιέσεις εξαπλώνονται πέρα ​​από την ενέργεια.

«Οι τιμές των τροφίμων αυξήθηκαν σημαντικά, ιδιαίτερα των προϊόντων αρτοποιίας, των γαλακτοκομικών, του κρέατος και των λαχανικών, κάτι που αντικατοπτρίστηκε επίσης σε υψηλότερες τιμές στα γεύματα που παραγγέλνονται σε πακέτο», δήλωσε ο Grant Fitzner, επικεφαλής οικονομολόγος στο ONS, σύμφωνα με το Bloomberg. «Οι αυξήσεις των τιμών σε άλλα βασικά είδη, όπως οι τροφές για κατοικίδια, τα ρολά τουαλέτας, οι οδοντόβουρτσες και τα αποσμητικά ώθησαν επίσης τον πληθωρισμό τον Ιούλιο».

Τα στοιχεία επιτείνουν την κρίση του κόστους ζωής, με τους μισθούς να μένουν ακόμα πιο πίσω σε σχέση με τις αυξανόμενες τιμές για αγαθά και υπηρεσίες κάθε είδους. Η Τράπεζα της Αγγλίας έχει σηματοδοτήσει ότι είναι έτοιμη να αυξήσει περαιτέρω τα επιτόκια και οι υποψήφιοι που επιδιώκουν να αντικαταστήσουν τον Μπόρις Τζόνσον στην πρωθυπουργία υπόσχονται περαιτέρω βοήθεια σε όσους πασχίζουν να πληρώσουν τους λογαριασμούς τους.