Η επιστροφή των καταναλωτών από τις διακοπές δεν φαίνεται ικανή να ανατρέψει την εικόνα των προηγούμενων εβδομάδων και η αγορά ετοιμάζεται να κλείσει τη σεζόν με τζίρο κοντά στα 7 δισ. ευρώ, περίπου 400 εκατ. χαμηλότερα από τον αρχικό αισιόδοξο στόχο.

Πίσω από τους αριθμούς βρίσκεται ένα πρόβλημα που οι έμποροι περιγράφουν πλέον ως δομικό: οι καταναλωτές αγοράζουν λιγότερο και πολύ πιο επιλεκτικά, καθώς στέγαση, τρόφιμα και ενέργεια απορροφούν ολοένα μεγαλύτερο μέρος του διαθέσιμου εισοδήματος.

Και για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις το τέλος των εκπτώσεων ανοίγει αμέσως μια δεύτερη συζήτηση: έχει ακόμη νόημα μια θεσμοθετημένη εκπτωτική περίοδος όταν η αγορά βρίσκεται σχεδόν μόνιμα σε καθεστώς προσφορών;

Επτά στους δέκα με χειρότερο τζίρο στην Αθήνα

Τα πρώτα στοιχεία αποτυπώνουν την πίεση με ιδιαίτερη σαφήνεια.

Σύμφωνα με το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς, ο συνολικός τζίρος των θερινών εκπτώσεων αναμένεται να διαμορφωθεί κοντά στα 7 δισ. ευρώ. Μόνο ένα εξαιρετικά ισχυρό κλείσιμο θα μπορούσε να τον ανεβάσει προς τα 7,1 δισ., ενώ το αρχικό σενάριο των 7,4 δισ. έχει ουσιαστικά απομακρυνθεί.

Στον Πειραιά, το 55% των επιχειρήσεων δηλώνει χαμηλότερο τζίρο από πέρυσι, περίπου μία στις τρεις κινήθηκε στα ίδια επίπεδα και μόλις το 12% είδε αύξηση. Για το 73% των εμπόρων, η βασική αιτία είναι η περιορισμένη αγοραστική δύναμη.

Ακόμη πιο βαριά είναι η εικόνα στην Αθήνα. Έρευνα του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών σε 409 μικρομεσαίες επιχειρήσεις δείχνει ότι το 71,3% είχε χειρότερο τζίρο από το καλοκαίρι του 2025.

Εκπτώσεις όλο τον χρόνο;

Η επόμενη μεγάλη μάχη του εμπορίου αφορά πλέον τις προσφορές.

Οι μικρομεσαίοι υποστηρίζουν ότι η δυνατότητα πραγματοποίησης συνεχών προσφορών έχει αλλοιώσει τον χαρακτήρα των θερινών και χειμερινών εκπτώσεων. Όταν ο καταναλωτής βλέπει μειωμένες τιμές σχεδόν ολόκληρο τον χρόνο, υποστηρίζουν, χάνεται το κίνητρο να περιμένει τις επίσημες εκπτωτικές περιόδους.

Η δυσαρέσκεια αποτυπώνεται εντυπωσιακά στην έρευνα του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών: το 98% ζητεί αλλαγή του θεσμικού πλαισίου για εκπτώσεις και προσφορές.

Παράλληλα, το 93,4% θεωρεί ότι το σημερινό καθεστώς ευνοεί κυρίως τις μεγάλες επιχειρήσεις, τις πολυεθνικές και τις ηλεκτρονικές πλατφόρμες εις βάρος των μικρομεσαίων. Αντίστοιχο ποσοστό πιστεύει ότι αυστηρότεροι κανόνες θα μπορούσαν να επαναφέρουν το εμπορικό ενδιαφέρον στις επίσημες εκπτωτικές περιόδους.

«Οι εκπτώσεις ήταν και πρέπει να παραμείνουν το τελευταίο εργαλείο ρευστοποίησης των αποθεμάτων της σεζόν για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις», επισημαίνει ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών Θάνος Τσαγγάρης, υποστηρίζοντας ότι ο θεσμός έχει υπονομευθεί από τη δυνατότητα διαρκών προσφορών.

Περισσότερα ευρώ στο ταμείο, λιγότερα προϊόντα στο καλάθι

Ακόμη πιο αποκαλυπτική για την πραγματική κατάσταση της αγοράς είναι η σύγκριση ονομαστικού και πραγματικού τζίρου.

Σύμφωνα με την ανάλυση του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ, στο δεύτερο τρίμηνο του 2026 ο κύκλος εργασιών στο λιανικό εμπόριο –εξαιρουμένων τροφίμων, οχημάτων και καυσίμων– αυξήθηκε κατά 1,2% σε ονομαστικές τιμές, αλλά μειώθηκε κατά 3,7% σε πραγματικούς όρους σε σύγκριση με πέρυσι.

Με άλλα λόγια, περισσότερα ευρώ πέρασαν από τα ταμεία λόγω των υψηλότερων τιμών, αλλά αντιστοιχούσαν σε μικρότερο πραγματικό όγκο πωλήσεων.

Η ίδια εικόνα καταγράφεται και στο σύνολο του πρώτου εξαμήνου, με τον πραγματικό τζίρο να υποχωρεί κατά 2,3%.

Και εδώ, όμως, οι απώλειες δεν μοιράζονται ισότιμα. Οι πολύ μικρές επιχειρήσεις κατέγραψαν πτώση 3,4% και οι μικρές 1,7%, ενώ οι μεσαίες επιχειρήσεις εμφάνισαν αύξηση πραγματικού τζίρου κατά 3,7%.

Η αγορά των «δύο ταχυτήτων»

Οι αριθμοί σκιαγραφούν έτσι ένα λιανεμπόριο δύο ταχυτήτων.

Οι μικρότερες, μεμονωμένες επιχειρήσεις –ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα– βρίσκονται υπό ισχυρότερη πίεση, την ώρα που μεγαλύτερη ανθεκτικότητα εμφανίζουν τα οργανωμένα δίκτυα, ορισμένες τουριστικές περιοχές και το ηλεκτρονικό εμπόριο.

Ανά κλάδο, στο πρώτο εξάμηνο του έτους οι ισχυρότερες πραγματικές αυξήσεις καταγράφηκαν σε ιατρικά και ορθοπεδικά είδη, ρολόγια και κοσμήματα, σιδηρικά και χρώματα και ηλεκτρικές οικιακές συσκευές.

Στον αντίποδα, σημαντικές απώλειες σημειώθηκαν στα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, στα βιβλία, στα έπιπλα και στα φωτιστικά, ενώ οι πωλήσεις υποδημάτων παρέμειναν ουσιαστικά στάσιμες.

Ούτε η ισχυρή τουριστική χρονιά κατάφερε να αλλάξει αισθητά την εικόνα. Στο πρώτο εξάμηνο η εισερχόμενη τουριστική κίνηση αυξήθηκε κατά 15,4% και οι ταξιδιωτικές εισπράξεις κατά 14,8%, χωρίς ανάλογη ενίσχυση των μεγεθών του λιανεμπορίου.

Το μεγάλο στοίχημα της «επόμενης μέρας»

Για το εμπόριο, επομένως, η σημερινή αυλαία δεν κλείνει απλώς μία μέτρια εκπτωτική περίοδο. Ανοίγει τη συζήτηση για τους κανόνες με τους οποίους θα λειτουργήσει η αγορά την επόμενη ημέρα.

Η ΕΣΕΕ, διά του προέδρου της Σταύρου Καφούνη, συνδέει την πίεση με τη συρρίκνωση της αγοραστικής δύναμης, το υψηλό κόστος στέγασης, διατροφής και ενέργειας, αλλά και με τη μεταβολή των καταναλωτικών συνηθειών και τη μεταφορά σημαντικού μέρους του τζίρου προς τις διεθνείς ψηφιακές πλατφόρμες.

Το αίτημα των μικρομεσαίων στρέφεται πλέον σε δύο μέτωπα: περισσότερο διαθέσιμο εισόδημα για τον καταναλωτή και καθαρότερους κανόνες ανταγωνισμού για την επιχείρηση.

Γιατί το μήνυμα των φετινών θερινών εκπτώσεων μοιάζει αρκετά καθαρό: το πρόβλημα δεν είναι πλέον πόσο μεγάλη είναι η έκπτωση στην ταμπέλα, αλλά πόσα χρήματα έχουν απομείνει στην τσέπη για να την αξιοποιήσει ο καταναλωτής.

Οι θερινές εκπτώσεις ξεκίνησαν φέτος τη Δευτέρα 13 Ιουλίου και μετά από περίπου ενάμιση μήνα φτάνουν στο τέλος τους. Το τελευταίο τριήμερο αναμένεται να αποτελέσει μια ακόμη ευκαιρία για τις εμπορικές επιχειρήσεις να διαθέσουν τα αποθέματά τους, αλλά και για τους καταναλωτές να αναζητήσουν μεγαλύτερες μειώσεις τιμών.

Πότε τελειώνουν οι θερινές εκπτώσεις

Η επίσημη εκπτωτική περίοδος ολοκληρώνεται τη Δευτέρα 31 Αυγούστου 2026.Αυτό σημαίνει ότι οι καταναλωτές έχουν ακόμη λίγες ημέρες στη διάθεσή τους για να εκμεταλλευτούν τις θερινές εκπτώσεις.

Παραδοσιακά, μάλιστα, όσο πλησιάζει το τέλος της περιόδου αρκετές επιχειρήσεις επιχειρούν να περιορίσουν τα αποθέματα της θερινής σεζόν, προχωρώντας σε μεγαλύτερες μειώσεις τιμών σε συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων.

Τι πρέπει να αναγράφεται στην τιμή

Το σημαντικότερο σημείο για τον καταναλωτή είναι να γνωρίζει εάν η έκπτωση που βλέπει είναι πραγματική.Κατά τη διάρκεια των εκπτώσεων, οι επιχειρήσεις οφείλουν να παρουσιάζουν με σαφήνεια την προγενέστερη τιμή του προϊόντος, ώστε ο καταναλωτής να μπορεί να τη συγκρίνει με τη νέα μειωμένη τιμή.

Ως τιμή αναφοράς για τον υπολογισμό της έκπτωσης λαμβάνεται η χαμηλότερη τιμή που είχε το προϊόν κατά τις προηγούμενες 30 ημέρες πριν από την εφαρμογή της μείωσης.Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να αποτραπεί το φαινόμενο μιας τεχνητής αύξησης της τιμής λίγο πριν από τις εκπτώσεις, ώστε στη συνέχεια να εμφανίζεται μια μεγάλη αλλά στην πραγματικότητα πλασματική έκπτωση.

Τι ισχύει για τα καινούργια προϊόντα

Διαφορετικός είναι ο κανόνας όταν ένα προϊόν κυκλοφορεί στην αγορά για χρονικό διάστημα μικρότερο των 30 ημερών.Σε αυτή την περίπτωση λαμβάνεται υπόψη η χαμηλότερη τιμή που είχε το συγκεκριμένο προϊόν κατά τις τελευταίες 10 ημέρες.

Οι καταναλωτές καλό είναι επομένως να μην περιορίζονται στο μεγάλο ποσοστό έκπτωσης που μπορεί να εμφανίζεται στη βιτρίνα ή στο ηλεκτρονικό κατάστημα.Το βασικό στοιχείο που πρέπει να εξετάζουν είναι η τελική τιμή που καλούνται να πληρώσουν και πώς αυτή συγκρίνεται με την πραγματική προηγούμενη τιμή.

Πότε πρέπει να αναγράφεται το ποσοστό στη βιτρίνα

Η αναγραφή συγκεκριμένου ποσοστού έκπτωσης δεν είναι υποχρεωτική σε όλες τις περιπτώσεις.Εάν όμως περισσότερο από το 60% των προϊόντων ενός καταστήματος διατίθεται σε μειωμένες τιμές, τότε το ποσοστό ή το εύρος των εκπτώσεων πρέπει να αναγράφεται στη βιτρίνα.

Εάν υπάρχουν διαφορετικά ποσοστά ανά κατηγορία προϊόντων, θα πρέπει να γίνεται σαφές στον καταναλωτή σε ποια προϊόντα εφαρμόζεται κάθε έκπτωση.

Μην αγοράζετε μόνο επειδή βλέπετε «-70%»

Οι μεγάλες επιγραφές «-50%», «-60%» ή «-70%» μπορούν εύκολα να δημιουργήσουν την αίσθηση μιας μεγάλης ευκαιρίας.Δεν σημαίνει όμως απαραίτητα ότι η συγκεκριμένη αγορά συμφέρει.

Ο καταναλωτής πρέπει να συγκρίνει την τελική τιμή με αντίστοιχα προϊόντα στην αγορά και, ειδικά στις ηλεκτρονικές αγορές, να κάνει μια σύντομη έρευνα τιμών πριν ολοκληρώσει την παραγγελία.

Η δυνατότητα σύγκρισης τιμών μέσω διαδικτύου αποτελεί πλέον ένα από τα ισχυρότερα εργαλεία του καταναλωτή.

Προσοχή στις αλλαγές και τις επιστροφές

Ένα ακόμη σημείο που χρειάζεται προσοχή αφορά την πολιτική αλλαγών και επιστροφών.Οι καταναλωτές θα πρέπει πριν από την αγορά να ενημερώνονται για τους όρους που εφαρμόζει το κατάστημα.

Ειδικά στις αγορές από φυσικά καταστήματα, είναι χρήσιμο να γνωρίζουν εάν επιτρέπεται αλλαγή προϊόντος, μέσα σε πόσες ημέρες και με ποιες προϋποθέσεις.Παράλληλα, πρέπει πάντοτε να κρατούν την απόδειξη αγοράς.

Τι ισχύει στις online αγορές

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στις ηλεκτρονικές αγορές, καθώς οι μεγάλες εκπτώσεις αποτελούν συχνά ευκαιρία για την εμφάνιση παραπλανητικών διαφημίσεων ή ακόμη και ψεύτικων ηλεκτρονικών καταστημάτων.

Οι καταναλωτές καλό είναι να ελέγχουν εάν το e-shop διαθέτει πλήρη στοιχεία της επιχείρησης, πραγματικά στοιχεία επικοινωνίας και ασφαλή τρόπο πληρωμής.

Στις εξ αποστάσεως αγορές ισχύει, με τις προβλεπόμενες από τον νόμο εξαιρέσεις, το δικαίωμα υπαναχώρησης εντός 14 ημερών.

Το μεγάλο στοίχημα για το λιανεμπόριο

Οι φετινές θερινές εκπτώσεις πραγματοποιήθηκαν σε μια δύσκολη περίοδο για το λιανεμπόριο.

Η ακρίβεια σε τρόφιμα, στέγαση, ενέργεια και υπηρεσίες έχει περιορίσει το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, με αποτέλεσμα οι καταναλωτές να είναι περισσότερο επιλεκτικοί στις αγορές τους.Στην έναρξη της εκπτωτικής περιόδου, οι εκτιμήσεις της αγοράς τοποθετούσαν τον συνολικό κύκλο εργασιών μεταξύ 7 και 7,4 δισ. ευρώ, με προσδοκίες για ονομαστική αύξηση της τάξης του 2% έως 5%.

Ωστόσο, το κρίσιμο στοιχείο για τις εμπορικές επιχειρήσεις δεν είναι μόνο ο ονομαστικός τζίρος αλλά και ο πραγματικός όγκος των πωλήσεων.

Οι καταναλωτές κυνηγούν περισσότερο τις προσφορές

Η συμπεριφορά των νοικοκυριών έχει αλλάξει αισθητά τα τελευταία χρόνια.Οι καταναλωτές πραγματοποιούν μεγαλύτερη έρευνα αγοράς, συγκρίνουν τιμές στο διαδίκτυο και περιμένουν συχνότερα τις περιόδους προσφορών για να πραγματοποιήσουν αγορές που μπορούν να αναβάλουν.

Ρούχα, παπούτσια, ηλεκτρονικά είδη και προϊόντα για το σπίτι είναι μεταξύ των κατηγοριών στις οποίες η τιμή παίζει ολοένα σημαντικότερο ρόλο στην τελική απόφαση.Αυτό αυξάνει την πίεση στις εμπορικές επιχειρήσεις, οι οποίες καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στην ανάγκη αύξησης των πωλήσεων και στη διατήρηση ικανοποιητικών περιθωρίων κέρδους.

Οι τελευταίες ημέρες μπορεί να κρύβουν ευκαιρίες

Το τέλος των εκπτώσεων μπορεί να προσφέρει πραγματικές ευκαιρίες, ιδιαίτερα όταν οι επιχειρήσεις θέλουν να διαθέσουν το υπόλοιπο εποχικό εμπόρευμα πριν από την άφιξη των νέων συλλογών.Από την άλλη πλευρά, η ποικιλία σε μεγέθη, χρώματα και διαθέσιμα προϊόντα είναι συνήθως μικρότερη.

Για τον καταναλωτή, επομένως, το ζητούμενο δεν είναι να αγοράσει απλώς επειδή ένα προϊόν εμφανίζεται με μεγάλη έκπτωση.Η καλύτερη στρατηγική παραμένει η σύγκριση της τελικής τιμής, ο έλεγχος της πραγματικής προηγούμενης τιμής και η αγορά προϊόντων που πραγματικά χρειάζεται.

Οι θερινές εκπτώσεις ολοκληρώνονται τη Δευτέρα 31 Αυγούστου και το τελευταίο τετραήμερο αποτελεί την τελική ευκαιρία τόσο για τους καταναλωτές που αναζητούν χαμηλότερες τιμές όσο και για τις επιχειρήσεις που θέλουν να κλείσουν τη θερινή περίοδο περιορίζοντας τα αποθέματά τους.

Για τους καταναλωτές, οι τελευταίες ημέρες μπορεί να συνοδεύονται από ευκαιρίες, καθώς αρκετές επιχειρήσεις επιχειρούν να μειώσουν τα εποχικά τους αποθέματα. Ωστόσο, η ένδειξη μιας μεγάλης ποσοστιαίας έκπτωσης δεν σημαίνει αυτομάτως ότι πρόκειται και για την καλύτερη διαθέσιμη τιμή. Η σύγκριση τιμών, ο έλεγχος της τιμής αναφοράς και η προσεκτική εξέταση των όρων της αγοράς παραμένουν απαραίτητα πριν από κάθε συναλλαγή.

Η φετινή θερινή εκπτωτική περίοδος άρχισε στις 13 Ιουλίου 2026 και ολοκληρώνεται στις 31 Αυγούστου 2026, συμπληρώνοντας περίπου επτά εβδομάδες προσφορών στην αγορά.

Η 31η Αυγούστου και οι κανόνες των εκπτώσεων

Οι τακτικές θερινές εκπτώσεις αρχίζουν κάθε χρόνο τη δεύτερη Δευτέρα του Ιουλίου, με το ημερολόγιο του 2026 να τοποθετεί την έναρξή τους στις 13 Ιουλίου.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της εκπτωτικής περιόδου, οι επιχειρήσεις οφείλουν να παρέχουν στους πελάτες σαφή και ακριβή πληροφόρηση για τις τιμές των προϊόντων. Ιδιαίτερη σημασία έχει η αναγραφή της προγενέστερης τιμής, ώστε ο καταναλωτής να μπορεί να διαπιστώσει εάν η εμφανιζόμενη έκπτωση ανταποκρίνεται σε πραγματική μείωση.

Ως προγενέστερη τιμή θεωρείται κατά κανόνα η χαμηλότερη τιμή στην οποία είχε προσφερθεί το προϊόν κατά τις 30 ημέρες πριν από την εφαρμογή της μείωσης. Με τον τρόπο αυτό περιορίζεται η δυνατότητα τεχνητής αύξησης μιας τιμής λίγο πριν από τις εκπτώσεις, προκειμένου στη συνέχεια να εμφανιστεί μεγαλύτερο ποσοστό έκπτωσης.

Η επιχείρηση μπορεί να παρουσιάζει τη μείωση με διαφορετικούς τρόπους. Μπορεί, για παράδειγμα, να εμφανίζει ποσοστό έκπτωσης, συγκεκριμένο χρηματικό όφελος ή την παλαιά και τη νέα τιμή. Σε κάθε περίπτωση, όμως, πρέπει να καθίσταται σαφής η τιμή αναφοράς από την οποία προκύπτει η μείωση.

Διαφορετική αντιμετώπιση προβλέπεται για προϊόντα που βρίσκονται στην αγορά για διάστημα μικρότερο των 30 ημερών. Σε αυτές τις περιπτώσεις, λαμβάνεται υπόψη η χαμηλότερη τιμή από την έναρξη της διάθεσής τους. Ειδικοί κανόνες εφαρμόζονται επίσης όταν πραγματοποιούνται διαδοχικές μειώσεις της τιμής ενός προϊόντος.

Η σωστή εφαρμογή των διατάξεων δεν αποτελεί απλώς ζήτημα εμπορικής πρακτικής. Οι επιχειρήσεις που παραβιάζουν το πλαίσιο σχετικά με την ανακοίνωση μειωμένων τιμών μπορεί να βρεθούν αντιμέτωπες με διοικητικές κυρώσεις και πρόστιμα.

Οι τελευταίες αγορές και οι παγίδες για τους καταναλωτές

Η ολοκλήρωση των εκπτώσεων συχνά δημιουργεί την αίσθηση ότι οι τελευταίες ημέρες αποτελούν ευκαιρία για αγορές σε ακόμη χαμηλότερες τιμές. Σε αρκετές περιπτώσεις πράγματι οι επιχειρήσεις προχωρούν σε μεγαλύτερες μειώσεις προκειμένου να διαθέσουν τα αποθέματά τους, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε προσφορά είναι κατ’ ανάγκη συμφέρουσα.

Το πρώτο στοιχείο που αξίζει να εξετάζει ο καταναλωτής είναι η τιμή αναφοράς. Ένα εντυπωσιακό ποσοστό, όπως έκπτωση 50% ή 60%, έχει ουσιαστική αξία μόνο όταν υπολογίζεται πάνω σε πραγματική προηγούμενη τιμή. Γι’ αυτό είναι χρήσιμο να εξετάζεται τόσο η παλαιά όσο και η τελική τιμή του προϊόντος.

Εξίσου σημαντική είναι η σύγκριση μεταξύ διαφορετικών καταστημάτων, ιδιαίτερα για προϊόντα μεγαλύτερης αξίας. Η ίδια συσκευή, ένα ζευγάρι παπούτσια ή ένα είδος ένδυσης μπορεί να διατίθεται με διαφορετικό ποσοστό έκπτωσης αλλά τελικά να έχει χαμηλότερη τιμή σε κατάστημα που διαφημίζει μικρότερη ποσοστιαία μείωση.

Οι καταναλωτές θα πρέπει επίσης να θυμούνται ότι η επιχείρηση έχει υποχρέωση να εμφανίζει την προηγούμενη τιμή, προκειμένου να είναι δυνατό να εξακριβωθεί το πραγματικό οικονομικό όφελος της προσφοράς. Η προγενέστερη τιμή δεν είναι οποιαδήποτε τιμή επιλέγει ο πωλητής, αλλά συνδέεται με τη χαμηλότερη τιμή στην οποία είχε προσφερθεί το προϊόν κατά το προβλεπόμενο χρονικό διάστημα.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στις αγορές μέσω διαδικτύου, όπου η ταχύτητα της συναλλαγής και οι έντονες ενδείξεις για περιορισμένη διαθεσιμότητα ή λήξη μιας προσφοράς μπορούν να οδηγήσουν σε βιαστικές αποφάσεις. Η έρευνα αγοράς πριν από την ολοκλήρωση της παραγγελίας παραμένει ένας από τους αποτελεσματικότερους τρόπους προστασίας του καταναλωτή.

Αποδείξεις, αλλαγές και επιστροφές

Ένα ακόμη βασικό σημείο είναι η φύλαξη της απόδειξης αγοράς. Το γεγονός ότι ένα προϊόν αποκτήθηκε κατά τη διάρκεια των εκπτώσεων δεν σημαίνει ότι ο καταναλωτής πρέπει να αδιαφορεί για το παραστατικό της συναλλαγής.

Η απόδειξη μπορεί να αποδειχθεί απαραίτητη σε περίπτωση που προκύψει πρόβλημα με το προϊόν ή χρειαστεί να αποδειχθεί πότε και σε ποια τιμή πραγματοποιήθηκε η αγορά. Για τον λόγο αυτό, καλό είναι να φυλάσσεται τουλάχιστον για όσο διάστημα ενδέχεται να χρειαστεί για αλλαγή, επιστροφή ή άσκηση των δικαιωμάτων του καταναλωτή.

Οι τελευταίες ημέρες των θερινών εκπτώσεων μπορούν επομένως να προσφέρουν ενδιαφέρουσες αγοραστικές ευκαιρίες, ειδικά σε επιχειρήσεις που επιδιώκουν να περιορίσουν τα αποθέματα της καλοκαιρινής περιόδου. Η 31η Αυγούστου, όμως, σηματοδοτεί το επίσημο τέλος του φετινού κύκλου, αφήνοντας στους καταναλωτές ένα περιορισμένο πλέον χρονικό περιθώριο για να αξιοποιήσουν τις μειωμένες τιμές.

Το ζητούμενο δεν είναι απλώς η μεγαλύτερη έκπτωση που εμφανίζεται στην ετικέτα, αλλά η πραγματικά χαμηλότερη τελική τιμή. Έλεγχος, σύγκριση και προσοχή στην τιμή αναφοράς μπορούν να κάνουν τη διαφορά ανάμεσα σε μια πραγματική ευκαιρία και σε μια προσφορά που απλώς φαίνεται εντυπωσιακή.

Η φετινή περίοδος των θερινών εκπτώσεων άρχισε τη Δευτέρα 13 Ιουλίου και διαρκεί έως το τέλος Αυγούστου.

Οι τελευταίες ημέρες αποτελούν παραδοσιακά ευκαιρία για όσους αναζητούν μεγαλύτερα ποσοστά έκπτωσης, ιδιαίτερα σε ένδυση και υπόδηση.

Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά: όσο μειώνονται οι τιμές, περιορίζεται συνήθως και η διαθεσιμότητα σε μεγέθη, χρώματα και συγκεκριμένα μοντέλα.

Πότε τελειώνουν οι θερινές εκπτώσεις

Η τελευταία ημέρα της επίσημης εκπτωτικής περιόδου είναι η 31η Αυγούστου 2026.

Μετά την ημερομηνία αυτή ολοκληρώνεται η περίοδος των τακτικών θερινών εκπτώσεων, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να πραγματοποιούν προσφορές με βάση το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο.

Για τον καταναλωτή, πάντως, οι επόμενες ημέρες αποτελούν την τελευταία ευκαιρία να αξιοποιήσει την οργανωμένη καλοκαιρινή εκπτωτική περίοδο.

Ο κανόνας των 30 ημερών που πρέπει να γνωρίζουν όλοι

Το σημαντικότερο ίσως στοιχείο για έναν καταναλωτή που βλέπει μια εντυπωσιακή έκπτωση είναι η τιμή αναφοράς.

Όταν ανακοινώνεται μείωση τιμής, ως προηγούμενη τιμή θεωρείται κατά κανόνα η χαμηλότερη τιμή που είχε εφαρμόσει η επιχείρηση για το συγκεκριμένο προϊόν κατά τις 30 ημέρες πριν από τη μείωση.

Αυτό σημαίνει ότι ένα κατάστημα δεν μπορεί απλώς να εμφανίζει μια τεχνητά αυξημένη «αρχική τιμή» ώστε το ποσοστό έκπτωσης να φαίνεται μεγαλύτερο.

Ο καταναλωτής πρέπει επομένως να δίνει μεγαλύτερη σημασία στην τελική τιμή που καλείται να πληρώσει και λιγότερο στο εντυπωσιακό «-50%» ή «-70%» της βιτρίνας.

Παλιά και νέα τιμή

Στα προϊόντα που πωλούνται με έκπτωση πρέπει να υπάρχει σαφής ενημέρωση για την προηγούμενη και τη νέα μειωμένη τιμή.

Μπορεί παράλληλα να εμφανίζεται και το ποσοστό της έκπτωσης.

Με αυτόν τον τρόπο ο καταναλωτής έχει τη δυνατότητα να διαπιστώσει πόσο πραγματικά μειώθηκε η τιμή και εάν η αγορά είναι πράγματι συμφέρουσα.

Προσοχή στα «έως -70%»

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται οι διαφημίσεις με μεγάλα ποσοστά έκπτωσης.

Όταν υπάρχουν διαφορετικές μειώσεις ανά κατηγορία προϊόντων, η εμπορική επικοινωνία πρέπει να αποτυπώνει το σχετικό εύρος, για παράδειγμα «από 20% έως 70%».

Επίσης, όταν μειωμένη τιμή παρέχεται σε περισσότερο από το 60% των πωλούμενων ειδών, υπάρχουν ειδικοί κανόνες για την αναγραφή του ποσοστού έκπτωσης στην προθήκη και στην εμπορική επικοινωνία.

Για τον καταναλωτή αυτό σημαίνει ότι το μεγάλο ποσοστό που βλέπει στη βιτρίνα δεν συνεπάγεται απαραίτητα ότι όλα τα προϊόντα του καταστήματος πωλούνται με την ίδια έκπτωση.

Τι ισχύει στα outlet

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στις αγορές από καταστήματα outlet.

Η τιμή αναφοράς αφορά τη χαμηλότερη τιμή που είχε το προϊόν στο ίδιο το outlet κατά το προηγούμενο διάστημα και όχι την τιμή στην οποία μπορεί να πωλούνταν στο κεντρικό ή συμβατικό κατάστημα της εταιρείας.

Είναι μια λεπτομέρεια που μπορεί να κάνει σημαντική διαφορά στην πραγματική αξία της προσφοράς.

Σύγκριση πριν από την αγορά

Οι τελευταίες ημέρες των εκπτώσεων συχνά δημιουργούν την αίσθηση ότι ο καταναλωτής πρέπει να αποφασίσει άμεσα για να μη χάσει την ευκαιρία.

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να παραλείπεται η έρευνα αγοράς.

Ιδιαίτερα για ακριβότερα προϊόντα, όπως ηλεκτρικές συσκευές, ηλεκτρονικά, έπιπλα ή επώνυμα είδη, μια γρήγορη σύγκριση τιμών μεταξύ φυσικών και ηλεκτρονικών καταστημάτων μπορεί να αποκαλύψει σημαντικές διαφορές.

Μια έκπτωση 50% σε ένα κατάστημα δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το προϊόν είναι φθηνότερο από το ίδιο προϊόν σε έναν ανταγωνιστή.

Προσοχή και στις online αγορές

Οι ίδιοι βασικοί κανόνες για τις ανακοινώσεις μειώσεων τιμών εφαρμόζονται και στο ηλεκτρονικό εμπόριο.

Στις online αγορές υπάρχει μάλιστα το πλεονέκτημα ότι ο καταναλωτής μπορεί πολύ πιο εύκολα να συγκρίνει τιμές.

Πριν ολοκληρώσει μια παραγγελία, είναι χρήσιμο να ελέγχει όχι μόνο την τιμή του προϊόντος αλλά και μεταφορικά, χρόνο παράδοσης, όρους επιστροφής και τελικό ποσό χρέωσης.

Μεγαλύτερες εκπτώσεις ή μεγαλύτερη ποικιλία;

Το τελευταίο δεκαήμερο της εκπτωτικής περιόδου δημιουργεί ένα κλασικό δίλημμα.

Όποιος αγοράζει νωρίς έχει συνήθως μεγαλύτερη επιλογή προϊόντων και μεγεθών. Όποιος περιμένει μέχρι το τέλος μπορεί να βρει μεγαλύτερη έκπτωση, αλλά με μικρότερη διαθεσιμότητα.

Αυτό είναι ιδιαίτερα εμφανές σε ρούχα, παπούτσια και εποχικά προϊόντα, όπου τα δημοφιλέστερα μεγέθη και μοντέλα συχνά εξαντλούνται πρώτα.

Αντίστροφη μέτρηση για την αγορά

Με λιγότερες από δύο εβδομάδες να απομένουν, η εμπορική αγορά μπαίνει πλέον στην τελευταία φάση των θερινών εκπτώσεων.

Για τους καταναλωτές, το ζητούμενο δεν είναι απλώς να εντοπίσουν το μεγαλύτερο ποσοστό έκπτωσης, αλλά να διαπιστώσουν εάν η τελική τιμή αποτελεί πραγματική ευκαιρία.

Η βασική ημερομηνία που πρέπει να θυμούνται είναι η 31η Αυγούστου 2026, όταν πέφτει η αυλαία της φετινής θερινής εκπτωτικής περιόδου.

Τα τελευταία ψώνια πριν τις διακοπές τους και σε πιο οικονομικές τιμές θα μπορούν να κάνουν  καταναλωτές και οι καταναλώτριες, με τις θερινές εκπτώσεις να διαρκούν μέχρι τις 31 Αυγούστου.

Θερινές εκπτώσεις: Ανοιχτά σήμερα τα καταστήματα, ποιο το ωράριο

Σύμφωνα με το γενικό πλαίσιο προβλέπεται δυνατότητα λειτουργίας από τις 11:00 έως τις 20:00, ωστόσο, οι κατά τόπους εμπορικοί σύλλογοι μπορούν να προτείνουν διαφορετικό ωράριο. Στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη έχει προταθεί η λειτουργία των εμπορικών καταστημάτων από τις 11:00 έως τις 18:00, ενώ πολυκαταστήματα, εμπορικά κέντρα και μεγάλες αλυσίδες αναμένεται να παραμείνουν ανοικτά έως τις 20:00.

Προσδοκίες για αυξημένη κίνηση λόγω τουρισμού και τζίρο έως 7,4 δισ. ευρώ

Σε ώθηση της αγοράς λόγω της αυξημένης τουριστικής κίνησης προσδοκούν οι εμπορικές επιχειρήσεις, σε μια περίοδο που θεωρείται καθοριστική για την πορεία του λιανεμπορίου έως το τέλος του έτους. Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι μεγαλύτερη κινητικότητα θα καταγραφεί το πρωί και αργά το απόγευμα. Ωστόσο, οι υψηλές θερμοκρασίες, σήμερα, που είναι πρώτη μέρα του καύσωνα, ενδέχεται να περιορίσουν την προσέλευση κατά τις μεσημβρινές ώρες.

Η κίνηση στις αγορές της Αθήνας, του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης, καθώς και στους δημοφιλείς νησιωτικούς και ηπειρωτικούς προορισμούς αναμένεται να ενισχυθεί λόγω της κορύφωσης της τουριστικής περιόδου. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του εμπορικού κόσμου, ο συνολικός κύκλος εργασιών κατά τις φετινές θερινές εκπτώσεις μπορεί να διαμορφωθεί μεταξύ 7 και 7,4 δισ. ευρώ, σημειώνοντας ονομαστική αύξηση από 2% έως 5% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο.

Ο πρόεδρος της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας, Σταύρος Καφούνης επισημαίνει ότι: «Οι θερινές εκπτώσεις αποτελούν σημαντική περίοδο για το ελληνικό εμπόριο, καθώς προσφέρουν στις επιχειρήσεις τη δυνατότητα ενίσχυσης του κύκλου εργασιών τους και στους καταναλωτές την ευκαιρία να πραγματοποιήσουν αγορές σε πιο συμφέρουσες τιμές». Υπογραμμίζει μάλιστα ότι, προϋπόθεση για την επιτυχία της εκπτωτικής περιόδου είναι η τήρηση της νομιμότητας, η διαφάνεια στις τιμές και η διατήρηση της εμπιστοσύνης μεταξύ επιχειρήσεων και καταναλωτών.

Τι να προσέξουν οι καταναλωτές

Οι καταναλωτές θα πρέπει να είναι προσεκτικοί κατά τις αγορές τους, με την ΕΣΕΕ να υπενθυμίζει ότι σε κάθε ανακοίνωση μείωσης τιμής πρέπει να αναγράφεται υποχρεωτικά και η προγενέστερη τιμή του προϊόντος. Πρόκειται για τη χαμηλότερη τιμή που εφαρμόστηκε κατά τις 30 ημέρες πριν από την έναρξη της έκπτωσης.

Η μείωση μπορεί να παρουσιάζεται:

• Ως ποσοστό έκπτωσης.
• Ως συγκεκριμένο χρηματικό ποσό.
• Με αναγραφή της νέας και της προγενέστερης τιμής.
• Με διαγραφή της παλαιάς τιμής και παράθεση της νέας.

Πανελλαδική απεργία στο εμπόριο

Τέλος, υπενθυμίζεται ότι η Ομοσπονδία Ιδιωτικών Υπαλλήλων Ελλάδας (ΟΙΥΕ) έχει προκηρύξει πανελλαδική απεργία για σήμερα Κυριακή 19 Ιουλίου, εκφράζοντας την αντίθεσή της στη λειτουργία των εμπορικών καταστημάτων τις Κυριακές.

Μεταξύ άλλων διεκδικεί τη νομοθετική κατοχύρωση της κυριακάτικης αργίας. Η κινητοποίηση ενδέχεται να επηρεάσει τη λειτουργία ορισμένων επιχειρήσεων.

Στις 13 Ιουλίου κάνουν «πρεμιέρα» οι θερινές εκπτώσεις φέτος, με τους καταναλωτές και τις καταναλώτριες να έχουν περιθώριο μέχρι τις 31 Αυγούστου για να κάνουν τις αγορές τους σε πιο προσιτές τιμές.

Παράλληλα, δίνεται έμφαση στη διαφάνεια απέναντι στον καταναλωτή, τόσο στα φυσικά όσο και στα ηλεκτρονικά καταστήματα, με σαφείς κανόνες για τον τρόπο παρουσίασης των εκπτώσεων και των μειωμένων τιμών.

Πώς υπολογίζεται η προγενέστερη τιμή

Βασική προϋπόθεση για κάθε ανακοίνωση μείωσης τιμής αποτελεί η αναγραφή της λεγόμενης προγενέστερης τιμής, δηλαδή της χαμηλότερης τιμής στην οποία είχε διαθέσει ο έμπορος το συγκεκριμένο προϊόν κατά τις 30 ημέρες που προηγήθηκαν της πρώτης έκπτωσης, η οποία φέτος ξεκινά στις 13 Ιουλίου.

Οι μειώσεις μπορούν να παρουσιάζονται με διάφορους τρόπους, όπως με ποσοστό έκπτωσης, με συγκεκριμένο ποσό ή με ταυτόχρονη αναγραφή της νέας και της προηγούμενης τιμής. Στην τελευταία περίπτωση, η παλαιότερη τιμή μπορεί να εμφανίζεται ακόμη και διαγραμμένη, αρκεί να ανταποκρίνεται στους κανόνες της νομοθεσίας.

Για προϊόντα που κυκλοφορούν στην αγορά λιγότερο από έναν μήνα, ως προγενέστερη τιμή θεωρείται η χαμηλότερη τιμή που εφαρμόστηκε κατά το διάστημα της εμπορικής τους διάθεσης.

Οι κανόνες για τις διαδοχικές μειώσεις

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις περιπτώσεις διαδοχικών μειώσεων τιμών μέσα στην εκπτωτική περίοδο.

Όταν οι μειώσεις εφαρμόζονται προοδευτικά, χωρίς να μεσολαβήσει αύξηση της τιμής, ο έμπορος μπορεί για διάστημα έως 60 ημερών να εξακολουθεί να χρησιμοποιεί ως τιμή αναφοράς εκείνη που ίσχυε πριν από την πρώτη έκπτωση.

Αν, όμως, στο ενδιάμεσο πραγματοποιηθεί ακόμη και μία αύξηση της τιμής, το δικαίωμα αυτό παύει να ισχύει αυτομάτως. Στην περίπτωση αυτή, η νέα προγενέστερη τιμή επαναπροσδιορίζεται με βάση τη χαμηλότερη τιμή που εφαρμόστηκε κατά τις προηγούμενες 30 ημέρες, γεγονός που επηρεάζει τον τρόπο παρουσίασης κάθε επόμενης προσφοράς.

Η συγκεκριμένη διάκριση θεωρείται κρίσιμη, καθώς αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες παραβάσεων κατά τη διάρκεια των εκπτωτικών περιόδων.

Υποχρεώσεις για φυσικά και ηλεκτρονικά καταστήματα

Οι κανόνες εφαρμόζονται ανεξάρτητα από το κανάλι πώλησης. Επιχειρήσεις που διαθέτουν τόσο φυσικά όσο και ηλεκτρονικά καταστήματα ή διαφορετικά σημεία πώλησης με ξεχωριστή τιμολογιακή πολιτική οφείλουν να υπολογίζουν την προγενέστερη τιμή για κάθε κατάστημα ξεχωριστά.

Παράλληλα, δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιείται ως τιμή αναφοράς η προτεινόμενη λιανική τιμή του κατασκευαστή, εφόσον αυτή παρουσιάζεται ως δήθεν έκπτωση. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί αποκλειστικά για λόγους σύγκρισης, χωρίς να δημιουργείται στον καταναλωτή η εντύπωση ότι πρόκειται για πραγματική μείωση τιμής.

Αντίστοιχα, όταν μια έκπτωση αφορά ολόκληρη κατηγορία προϊόντων, απαιτείται για κάθε προϊόν να εμφανίζονται τόσο η νέα όσο και η προγενέστερη τιμή.

Η νομοθεσία αντιμετωπίζει ως εμπορική πρακτική κάθε επικοινωνία που μπορεί να επηρεάσει την απόφαση αγοράς του καταναλωτή.

Για τον λόγο αυτό, κάθε διαφημιστική ή εμπορική ανακοίνωση σχετικά με μειώσεις τιμών πρέπει να είναι σαφής και πλήρης, περιλαμβάνοντας όλες τις ουσιώδεις πληροφορίες για την τελική τιμή, τους φόρους, τις πρόσθετες επιβαρύνσεις και τα έξοδα αποστολής, όταν αυτά δεν μπορούν να υπολογιστούν εκ των προτέρων.

Επιπλέον, υπενθυμίζεται ότι δεν επιτρέπεται η επιβολή πρόσθετης χρέωσης για πληρωμές με πιστωτική ή χρεωστική κάρτα, ενώ οι επιχειρήσεις καλούνται να επιδεικνύουν ιδιαίτερη προσοχή απέναντι σε ευάλωτες ομάδες καταναλωτών, όπως ηλικιωμένοι ή άτομα με αναπηρία.

Παραδείγματα εφαρμογής των κανόνων

Στις περιπτώσεις όπου η τιμή ενός προϊόντος μειώνεται σταδιακά, χωρίς να υπάρξει ενδιάμεση αύξηση, ο έμπορος μπορεί να συνεχίσει να χρησιμοποιεί την αρχική προ εκπτώσεων τιμή ως σημείο αναφοράς καθ’ όλη τη διάρκεια των διαδοχικών μειώσεων και εντός του χρονικού ορίου των 60 ημερών.

Αντίθετα, όταν υπάρξει αύξηση της τιμής κατά τη διάρκεια της εκπτωτικής περιόδου, η προηγούμενη τιμή παύει να ισχύει ως σημείο αναφοράς και κάθε νέα έκπτωση πρέπει να υπολογίζεται με βάση τη χαμηλότερη τιμή που εφαρμόστηκε κατά τις τελευταίες 30 ημέρες.

Η ορθή εφαρμογή των συγκεκριμένων κανόνων είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς οι προβλεπόμενες κυρώσεις για παραβάσεις της νομοθεσίας είναι σημαντικές και συνοδεύονται από αυστηρούς ελέγχους.

Τέλος, υπενθυμίζεται ότι τα εμπορικά καταστήματα έχουν τη δυνατότητα να λειτουργήσουν προαιρετικά την πρώτη Κυριακή της εκπτωτικής περιόδου, στις 19 Ιουλίου 2026, με προτεινόμενο ωράριο από 11:00 έως 20:00, δίνοντας στους καταναλωτές μία επιπλέον ημέρα για τις αγορές τους και στις επιχειρήσεις τη δυνατότητα να ενισχύσουν τον κύκλο εργασιών τους κατά την έναρξη των θερινών εκπτώσεων.

Στο πλαίσιο της εκπτωτικής περιόδου, τα εμπορικά καταστήματα θα μπορούν να λειτουργήσουν προαιρετικά την πρώτη Κυριακή μετά την έναρξη των εκπτώσεων, στις 19 Ιουλίου.

Σύμφωνα με τη νομοθεσία, το προβλεπόμενο ωράριο λειτουργίας για τη συγκεκριμένη ημέρα είναι από τις 11:00 έως τις 20:00. Ωστόσο, ο Εμπορικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης (ΕΣΘ) προτείνει στα καταστήματα να λειτουργήσουν έως τις 18:00.

Τι προβλέπει η νομοθεσία για τις εκπτώσεις

Και οι φετινές θερινές εκπτώσεις διέπονται από τις διατάξεις του νόμου 4177/2013, ενώ ισχύουν και οι προβλέψεις του άρθρου 9ι του νόμου 2251/1994, όπως τροποποιήθηκε με τον νόμο 5111/2024.

Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, σε κάθε ανακοίνωση μείωσης τιμής πρέπει να αναγράφεται υποχρεωτικά η προγενέστερη τιμή, δηλαδή η χαμηλότερη τιμή στην οποία είχε διατεθεί το προϊόν κατά τις 30 ημέρες που προηγήθηκαν της πρώτης έκπτωσης.

Η μείωση της τιμής μπορεί να παρουσιάζεται ως ποσοστό έκπτωσης, ως συγκεκριμένο ποσό ή με παράθεση της παλιάς και της νέας τιμής, υπό την προϋπόθεση ότι αναγράφεται πάντοτε η προγενέστερη τιμή, όπως ορίζει η νομοθεσία και ο νέος Κώδικας Δεοντολογίας.