Κάποιοι κρυώνουν, άλλοι ζεσταίνονται και όλοι αναζητούν τη ρύθμιση που συνδυάζει άνεση και χαμηλότερη κατανάλωση.

Ωστόσο, η θερμοκρασία που μας εξυπηρετεί όταν κινούμαστε στο σπίτι δεν είναι απαραίτητα η καταλληλότερη όταν πέφτουμε για ύπνο. Οι συστάσεις για τη θέρμανση και τον ύπνο δίνουν ένα χρήσιμο σημείο εκκίνησης: περίπου 20°C την ημέρα και λίγο χαμηλότερα στο υπνοδωμάτιο τη νύχτα, για τους περισσότερους ενήλικες. Η ηλικία και οι ατομικές ανάγκες, όμως, μπορούν να αλλάξουν αυτή την ισορροπία.

Πού να ρυθμίζετε τον θερμοστάτη την ημέρα

Το αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας, μέσω των οδηγιών Energy Saver, προτείνει ως αρχική ρύθμιση για τον χειμώνα τους 20 έως 21°C, όταν οι ένοικοι βρίσκονται στο σπίτι και είναι ξύπνιοι. Οι 68 βαθμοί Φαρενάιτ, στους οποίους αναφέρονται συχνά οι σχετικές συστάσεις, αντιστοιχούν ακριβώς σε 20°C. Η ρύθμιση μπορεί στη συνέχεια να προσαρμόζεται ανάλογα με την άνεση των ενοίκων.

Η μείωση της θερμοκρασίας για κάποιες ώρες μπορεί επίσης να περιορίσει την κατανάλωση. Σύμφωνα με τον οδηγό του υπουργείου, το χαμήλωμα του θερμοστάτη κατά περίπου 4 έως 5,5°C για οκτώ ώρες την ημέρα, κατά την περίοδο θέρμανσης, μπορεί να συμβάλει σε εξοικονόμηση έως και 10% ετησίως στις δαπάνες θέρμανσης και ψύξης. Πρόκειται για ενδεικτική εκτίμηση και όχι για εγγυημένη μείωση σε κάθε λογαριασμό.

Γιατί το υπνοδωμάτιο χρειάζεται περισσότερη δροσιά

Τη νύχτα, η θερμοκρασία του χώρου επηρεάζει και την ποιότητα της ξεκούρασης. Καθώς ο οργανισμός προετοιμάζεται για ύπνο, η εσωτερική θερμοκρασία του σώματος μειώνεται φυσιολογικά. Ένα υπερβολικά ζεστό δωμάτιο μπορεί να δυσκολέψει αυτή τη διαδικασία.

Σύμφωνα με το Sleep Foundation, σε οδηγό που έχει ελεγχθεί από τον ειδικό στην ιατρική του ύπνου Ντέιβιντ Ρόζεν, ένα κατάλληλο εύρος για τους περισσότερους ενήλικες είναι οι 18,3 έως 20°C, δηλαδή 65 έως 68 βαθμοί Φαρενάιτ. Ένα σχετικά δροσερό περιβάλλον μπορεί να διευκολύνει τόσο την έλευση όσο και τη διατήρηση του ύπνου.

Επομένως, αν ο θερμοστάτης παραμένει στους 20°C όλη την ημέρα, μια μικρή μείωση πριν από την κατάκλιση μπορεί να βοηθήσει. Το ζητούμενο είναι να αισθάνεται κανείς άνετα κάτω από τα σκεπάσματα, χωρίς να ιδρώνει ή να ξυπνά επειδή κρυώνει.

Τι αλλάζει για τους μεγαλύτερους σε ηλικία

Η ίδια ρύθμιση δεν ταιριάζει απαραίτητα σε όλους. Έρευνα με επικεφαλής τον Αμίρ Μπανιασαντί, από το Ινστιτούτο Έρευνας για τη Γήρανση Hinda and Arthur Marcus του Hebrew SeniorLife, το οποίο συνδέεται με την Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ, ανέδειξε διαφορετικές ανάγκες στους ηλικιωμένους.

Οι ερευνητές παρακολούθησαν 50 μεγαλύτερους ενήλικες, συγκεντρώνοντας στοιχεία από σχεδόν 11.000 νύχτες ύπνου. Διαπίστωσαν ότι ο ύπνος τους ήταν πιο αποδοτικός και ξεκούραστος όταν η θερμοκρασία του υπνοδωματίου κυμαινόταν μεταξύ 20 και 25°C. Όταν αυξανόταν από τους 25 στους 30°C, η αποδοτικότητα του ύπνου υποχωρούσε κατά 5% έως 10%.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science of The Total Environment, κατέγραψε σημαντικές διαφορές μεταξύ των συμμετεχόντων. Τα ευρήματα δεν σημαίνουν ότι όλοι οι ηλικιωμένοι πρέπει να κοιμούνται στους 25°C, αλλά ότι η κατάλληλη θερμοκρασία χρειάζεται εξατομίκευση, ιδιαίτερα όταν κάποιος αισθάνεται συχνά κρύο τη νύχτα.

Πώς να βρείτε τη ρύθμιση που σας ταιριάζει

Ως πρακτική αφετηρία, μπορείτε να διατηρείτε το σπίτι περίπου στους 20°C την ημέρα και να δοκιμάσετε 18 έως 20°C στο υπνοδωμάτιο. Για μεγαλύτερους ανθρώπους ή όσους ξυπνούν επειδή κρυώνουν, οι 20°C μπορούν να αποτελέσουν ένα πιο άνετο σημείο εκκίνησης.

Κάντε μικρές αλλαγές και παρατηρήστε για μερικές νύχτες πώς κοιμάστε. Η αίσθηση άνεσης και η ξεκούραση το επόμενο πρωί έχουν μεγαλύτερη σημασία από την αυστηρή προσήλωση σε έναν αριθμό.

Όσο για τις μεγαλύτερες μειώσεις του θερμοστάτη κατά την απουσία από το σπίτι, χρειάζεται να λαμβάνεται υπόψη το σύστημα θέρμανσης. Το αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας επισημαίνει, για παράδειγμα, ότι σε αντλίες θερμότητας πρέπει να αποφεύγονται χειροκίνητες μειώσεις που οδηγούν στην ενεργοποίηση ενεργοβόρων εφεδρικών ηλεκτρικών αντιστάσεων κατά την επαναθέρμανση.

Αναλυτικότερα, η υπερθέρμανση του πλανήτη οδηγεί σε συχνότερες θερμές, ξηρές περιόδους που προκαλούν τα εδάφη να χάνουν μεγάλους όγκους νερού αφού αυτό εξατμίζεται.

Οι επιστήμονες Μίτπαλ Κουκάλ και Μάικ Χόμπινς επινόησαν έναν νέο όρο για να περιγράψουν το φαινόμενο, κάνοντας λόγο για «κύματα δίψας» που αναμένεται να απειλήσουν πρώτους από όλους τους γεωργούς, καθώς βασίζονται στο νερό για τις καλλιέργειές τους.

Πιο συγκεκριμένα τα «κύματα δίψας» αναφέρονται σε έναν συνδυασμό παραγόντων που αυξάνουν τη ζήτηση εξάτμισης, συμπεριλαμβανομένης της θερμοκρασίας, της ταχύτητας του ανέμου και της ηλιοφάνειας. Η ζήτηση εξάτμισης αναφέρεται στο πόσο «διψασμένη» είναι η ατμόσφαιρα της Γης ή πόσο εύκολα απορροφά την υγρασία από τα φυτά, το έδαφος και τα υδάτινα σώματα.

Για τη νέα μελέτη, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα τεσσάρων δεκαετιών όπου το φαινόμενο παρατηρήθηκε στις ΗΠΑ. Διαπίστωσαν ότι, από το 1980, τα «κύματα δίψας» είχαν γίνει κατά 7% πιο παρατεταμένα, κατά 17% πιο έντονα και κατά 23% πιο συχνά. Επιπλέον, εντοπίστηκαν πιο συχνά κατά τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου.

Η ανάλυση των ερευνητών έδειξε ότι το φαινόμενο καταγράφηκε κατά μέσο όρο 2,9 φορές κατά τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου από τον Απρίλιο έως τον Οκτώβριο και είχε μέση διάρκεια 4 ημέρες. Η μεγαλύτερη διάρκεια ήταν 17 ημέρες και η μεγαλύτερη συχνότητα ήταν 20 φορές ανά εποχή.

Παράλληλα, μειώνεται η πιθανότητα μία περιοχή να μη βιώσει καθόλου «κύμα δίψας» κατά τη διάρκεια του έτους.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, περισσότερα «κύματα δίψας» σημαίνει ότι οι καλλιέργειες θα χρειαστούν περισσότερο νερό και το τρέχον σύστημα άρδευσης ενδέχεται να μην είναι σε θέση να ανταποκριθεί στις ανάγκες.

Επομένως, κρίνεται ζωτικής σημασίας να συνεχιστεί η παρατήρηση των συνθηκών που επικρατούν, για τη διαχείριση των καλλιεργειών και των υδάτων τα επόμενα χρόνια, ιδίως καθώς το κλίμα συνεχίζει να θερμαίνεται.