Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη: Λήξη προθεσμίας και απώλεια ασφαλιστικής ικανότητας

Η καταληκτική ημερομηνία για την εξόφληση ή τη ρύθμιση των ασφαλιστικών οφειλών έληξε στις 31 Ιανουαρίου 2026. Όσοι μη μισθωτοί δεν προχώρησαν στην τακτοποίηση των υποχρεώσεών τους θα χάσουν αυτόματα την ασφαλιστική τους ικανότητα. Το νέο ασφαλιστικό έτος ξεκινά την 1η Μαρτίου 2026 και ολοκληρώνεται στις 28 Φεβρουαρίου 2027. Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις του ΕΦΚΑ, η ασφαλιστική ικανότητα των μη μισθωτών ασφαλισμένων έληγε στις 28 Φεβρουαρίου 2026. Η ανανέωσή της εξαρτάται αποκλειστικά από την εξόφληση ή τη ρύθμιση των εισφορών για το χρονικό διάστημα από 1η Ιανουαρίου 2017 έως 31η Δεκεμβρίου 2025.

Ποιοι κινδυνεύουν να γίνουν ανασφάλιστοι

Οι εκτιμήσεις αναφέρουν πως περίπου 400.000 μη μισθωτοί ασφαλισμένοι έχουν συσσωρευμένες ληξιπρόθεσμες οφειλές από προηγούμενα έτη. Για να διατηρήσουν την πλήρη ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και κατά τη διάρκεια του 2026, θα πρέπει υποχρεωτικά να προβούν σε ρύθμιση των χρεών τους. Οι επαγγελματίες που θα ενταχθούν σε πρόγραμμα ρύθμισης οφειλών και θα τηρούν πιστά τους όρους της συμφωνίας θα βλέπουν την ασφαλιστική τους ικανότητα να ανανεώνεται μηνιαίως. Αντίθετα, όσοι παραμείνουν ανασφάλιστοι θα έχουν πρόσβαση μόνο στις βασικές παροχές που προβλέπονται για τους μη ασφαλισμένους πολίτες.

Δικαιώματα ανασφάλιστων στο δημόσιο σύστημα υγείας

Παρά την απώλεια της πλήρους ασφαλιστικής ικανότητας, υπάρχει ένα δίχτυ προστασίας για τους ανασφάλιστους. Όλοι οι νόμιμα διαμένοντες πολίτες που διαθέτουν ενεργό ΑΜΚΑ διατηρούν το δικαίωμα πρόσβασης σε νοσηλεία και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη μέσω του δημόσιου συστήματος υγείας. Συγκεκριμένα, οι ανασφάλιστοι μπορούν να εξυπηρετηθούν στα δημόσια νοσοκομεία και στα Κέντρα Υγείας της χώρας. Αυτό σημαίνει ότι παρόλο που χάνουν την πλήρη ιατροφαρμακευτική κάλυψη που παρέχει ο ΕΦΚΑ, εξακολουθούν να έχουν πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες υγείας.

Τι πρέπει να κάνουν οι οφειλέτες

Οι ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι που έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τον ΕΦΚΑ θα πρέπει να ενεργήσουν άμεσα. Η υποβολή αίτησης για ρύθμιση οφειλών αποτελεί τη μόνη λύση για τη διατήρηση της πλήρους ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Η τακτική καταβολή των δόσεων της ρύθμισης είναι καθοριστική. Κάθε καθυστέρηση ή παράλειψη πληρωμής μπορεί να οδηγήσει σε αναστολή της ασφαλιστικής ικανότητας και στην κατάταξη του ασφαλισμένου στην κατηγορία των ανασφάλιστων για το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Συναφείς πληροφορίες για ασφαλισμένους

Πέρα από το θέμα της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, οι ασφαλισμένοι του ΕΦΚΑ θα πρέπει να γνωρίζουν και άλλες σημαντικές εξελίξεις. Αναδρομικές καταβολές συντάξεων που φτάνουν έως τα 8.500 ευρώ αναμένεται να λάβουν περίπου 500.000 δικαιούχοι. Επιπλέον, συνταξιούχοι που συνέχισαν να εργάζονται μπορεί να έχουν αναδρομικές απαιτήσεις έως 40.000 ευρώ από τον ΕΦΚΑ. Οι ασφαλιστικές εισφορές που καταβάλλουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες επηρεάζουν άμεσα το ύψος της μελλοντικής τους σύνταξης, γεγονός που καθιστά σημαντική την τακτική εξόφλησή τους. Τέλος, ο e-ΕΦΚΑ και ο ΔΥΠΑ προγραμματίζουν την καταβολή 70,5 εκατομμυρίων ευρώ σε 93.900 δικαιούχους παροχών, ενισχύοντας έτσι χιλιάδες νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες.

Αυτό ορίζει τροπολογία του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, που κατατέθηκε στο σχέδιο νόμου «Οργάνωση και λειτουργία Υπουργείου Εξωτερικών, Συμβούλιο Απόδημου Ελληνισμού και ρύθμιση θεμάτων διεθνούς αναπτυξιακής συνεργασίας και ανθρωπιστικής βοήθειας», το οποίο συζητείται στη Βουλή. Οι προϋποθέσεις που προέβλεπε μέχρι σήμερα η νομοθεσία για την ετήσια ανανέωση της ασφαλιστικής ικανότητας, ήταν η ύπαρξη τουλάχιστον δύο μηνών ή 50 ημερών ασφάλισης κατά το προηγούμενο της ανανέωσης έτος.

Η διάταξη που κατατέθηκε προβλέπει την ανανέωση της ασφαλιστικής ικανότητας των εργαζομένων για το επόμενο δωδεκάμηνο, χωρίς να εξετάζεται αν το 2020 είχαν δύο μήνες ή 50 ημέρες ασφάλισης, ενώ καλύπτονται και όλες οι ειδικές κατηγορίες για τις οποίες η ασφαλιστική ικανότητα ανανεωνόταν με ειδικές διατάξεις κατά τα προηγούμενα χρόνια. Έτσι, διασφαλίζεται η πρόσβαση σε ιατροφαρμακευτική κάλυψη τόσο για τους ίδιους όσο και για τα έμμεσα ασφαλισμένα μέλη. Με την ίδια τροπολογία, παρατείνεται μέχρι τις 31 Μαρτίου 2021 το χρονικό διάστημα, κατά το οποίο οι εργοδοτικές εισφορές για την ασφάλιση εργαζομένων που έχουν ενταχθεί στον μηχανισμό ενίσχυσης της απασχόλησης «ΣΥΝ-ΕΡΓΑΣΙΑ» στον τριτογενή τομέα και στους κλάδους των αεροπορικών και ακτοπλοϊκών μεταφορών, καλύπτονται από τον Κρατικό Προϋπολογισμό.

Ο υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Κωστής Χατζηδάκης, δήλωσε σχετικά: «Με τη νέα ρύθμιση για πρόσβαση χωρίς προϋποθέσεις στις υπηρεσίες υγείας (υγειονομική περίθαλψη, ασφαλιστική κάλυψη) η κυβέρνηση δείχνει την οφειλόμενη ευαισθησία απέναντι στους συμπολίτες μας που δοκιμάζονται στη ζωή τους. Ακόμη περισσότερο καθώς οι συνέπειες της κρίσης του κορωνοϊού έκαναν χειρότερα τα πράγματα γι΄ αυτούς. Μια πολιτεία που αδιαφορεί για τους συνανθρώπους μας αυτούς δεν μπορεί να θεωρείται σύγχρονη πολιτεία. Έχουμε πολλά σοβαρά ζητήματα να ασχοληθούμε στο Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων. Αυτό όμως είναι ένα από τα σοβαρότερα. Η απόφαση λοιπόν για πρόσβαση χωρίς προϋποθέσεις στις υπηρεσίες υγείας για τους ασφαλισμένους του ΕΦΚΑ για ένα χρόνο είναι η εκπλήρωση μιας αυτονόητης υποχρέωσής μας. Συνεχίζουμε να παρακολουθούμε τις συνέπειες της κρίσης του κορωνοϊού με τη δέσμευση ότι θα αντιδρούμε με την ίδια ευαισθησία».