Οι βασικές κατηγορίες δικαιούχων διαμορφώνονται ως εξής:

1. Κύρια κατοικία σε μικρούς οικισμούς

Ιδιοκτήτες κύριας κατοικίας σε οικισμούς έως 1.500 κατοίκους (εκτός Περιφέρειας Αττικής, με εξαίρεση την Π.Ε. Νήσων), καθώς και σε οικισμούς έως 1.700 κατοίκους στον Έβρο, τη Δυτική Μακεδονία και τις παραμεθόριες περιοχές, δικαιούνται έκπτωση 50% στον ΕΝΦΙΑ του 2026. Προϋπόθεση είναι η αντικειμενική αξία της κατοικίας να μην υπερβαίνει τις 400.000 ευρώ.

Η μείωση αφορά αποκλειστικά την κύρια κατοικία και ισχύει για πλήρη κυριότητα, ψιλή κυριότητα ή επικαρπία. Σε περίπτωση που το ακίνητο είναι ασφαλισμένο έναντι φυσικών καταστροφών, η συνολική έκπτωση μπορεί να φτάσει έως και το 70%, καθώς προστίθεται επιπλέον μείωση 20%. Η συγκεκριμένη ευνοϊκή ρύθμιση δεν επεκτείνεται σε δευτερεύουσες ή εξοχικές κατοικίες, οικόπεδα και αγροτεμάχια.

2. Ασφαλισμένες κατοικίες

Περίπου 400.000 νοικοκυριά με ασφαλισμένες κατοικίες δικαιούνται έκπτωση 20% στον κύριο και τον συμπληρωματικό ΕΝΦΙΑ, εφόσον η αντικειμενική αξία του ακινήτου δεν υπερβαίνει τις 500.000 ευρώ. Για ακίνητα μεγαλύτερης αξίας, η μείωση περιορίζεται στο 10%.

Σε περιπτώσεις ασφάλισης διάρκειας μικρότερης των 12 μηνών, η έκπτωση υπολογίζεται αναλογικά. Για παράδειγμα, ασφάλιση οκτώ μηνών οδηγεί σε μείωση 13,3%, έξι μηνών σε 10%, ενώ δεν προβλέπεται καμία έκπτωση για ασφάλιση έως τρεις μήνες.

3. Χαμηλά εισοδήματα

Περίπου 900.000 φορολογούμενοι θα δουν τον ΕΝΦΙΑ να μειώνεται κατά 50% ή να μηδενίζεται, εφόσον πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια. Για τη μείωση 50%, το οικογενειακό εισόδημα δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 9.000 ευρώ, προσαυξημένο κατά 1.000 ευρώ για τον ή τη σύζυγο και κάθε εξαρτώμενο μέλος, ενώ η συνολική επιφάνεια των κτισμάτων δεν πρέπει να ξεπερνά τα 150 τ.μ.

Παράλληλα, τίθενται ανώτατα όρια στη συνολική αξία της ακίνητης περιουσίας, τα οποία διαφοροποιούνται ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση.

4. Πλήρης απαλλαγή

Πλήρη απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ προβλέπεται για νοικοκυριά με τρία ή περισσότερα εξαρτώμενα τέκνα, καθώς και για φορολογούμενους με ποσοστό αναπηρίας άνω του 80%, υπό αυστηρά εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.

Επιπλέον, μηδενικός φόρος ισχύει για ακίνητα που βρίσκονται σε περιοχές πληγείσες από φυσικές καταστροφές, καθώς και για ιστορικά διατηρητέα μνημεία, έργα τέχνης και διατηρητέα κτίσματα.

Νέα διαδικασία: διαταγή μέσω δικηγόρου

Η διαδικασία ξεκινάει με εξώδικο από τον ιδιοκτήτη, το οποίο επιδίδεται στον ενοικιαστή τουλάχιστον τρεις μήνες πριν τη λήξη της σύμβασης. Αν ο ενοικιαστής δεν παραδώσει το ακίνητο, τότε ο ιδιοκτήτης μπορεί να απευθυνθεί σε δικηγόρο που θα έχει οριστεί από τη Γραμματεία του δικαστηρίου από πιστοποιημένο κατάλογο.

Ο δικηγόρος αυτός εξετάζει τον φάκελο και κρίνει, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις, τη διαταγή απόδοσης μισθίου – χωρίς δίκη.

Δικαιώματα ενοικιαστή και προθεσμίες

Ο ενοικιαστής διατηρεί το δικαίωμα να ασκήσει ανακοπή εντός 15 εργάσιμων ημερών, παρουσιάζοντας ενστάσεις ή λόγους παράτασης, όπως λόγους υγείας ή ευαλωτότητας.

Αν δεν αντιδράσει, η διαταγή καθίσταται εκτελεστή. Από την κοινοποίηση έως την έξωση μεσολαβούν περίπου 2 μήνες. Συνολικά, ο ενοικιαστής έχει εξασφαλισμένο διάστημα περίπου έξι μηνών (τρίμηνο εξώδικη προειδοποίηση + χρόνος έκδοσης διαταγής + χρόνος εκτέλεσης) για τη μετακόμισή του.

Σταθερότητα και ευελιξία ταυτόχρονα

Η νέα ρύθμιση επιταχύνει σημαντικά την εκκένωση του ακινήτου σε περιπτώσεις λήξης μίσθωσης, ενώ προστατεύει και τα δικαιώματα των ενοικιαστών.

Προβλέπει σύντομες διαδικασίες χωρίς ακροαματική διαδικασία, αλλά διασφαλίζει προστασία μέσω δυνατότητας ανακοπής και χρονικών περιθωρίων.

Οικονομικές και πρακτικές επιπτώσεις

Για τους ιδιοκτήτες, ανοίγει δρόμος για γρήγορη αξιοποίηση του ακινήτου, μειώνοντας καθυστερήσεις και δικαστικά έξοδα.

Για τους ενοικιαστές, προσφέρεται ο χρόνος και τα νομικά μέσα που χρειάζονται για να οργανώσουν την αποχώρησή τους με αξιοπρέπεια. Ταυτόχρονα, διατηρείται εύλογο επίπεδο δικαιοσύνης και αποφυγή εκτεταμένων καθυστερήσεων.

Συμφωνα με την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων, στην καλύτερη περίπτωση, για τα ποσά των επιστροφών της μισής απώλειας τους από την περικοπή του 40% των μισθωμάτων των πληττομένων επιχειρήσεων και εργαζομένων, θα χρειαστεί νομοθετική πρωτοβουλία, είτε με τροπολογία σε υπό ψήφιση νομοσχέδιο, είτε με πράξη νομοθετικού περιεχομένου (ΠΝΠ) στην οποία θα περιλαμβάνονται όλες οι νέες ρυθ

μίσεις του Νοεμβρίου εξ αιτίας του κορονοιού. Εν συνεχεία θα πρέπει να εκδοθεί υπουργική απόφαση ή απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ για τη διαδικασία που θα ακολουθηθεί. Θα ακολουθήσει η υποβολή από τους φορολογούμενους ιδιοκτήτες δηλώσεων COVID στην εφαρμογή της ΑΑΔΕ με τη γνωστή διαδικασία, μέσα σε ειδική προθεσμία που θα ανακοινωθεί από την ΑΑΔΕ. Ταυτόχρονα είναι αυτονόητο ότι οι ιδιοκτήτες θα κληθούν να δηλώσουν και τον αριθμό του τραπεζικού λογαριασμού στο οποίο θα γίνει η κατάθεση του ποσού που αναλογεί στον καθένα.

Στη συνέχεια, θα ακολουθήσει ο έλεγχος και η εκκαθάριση των δηλώσεων COVID, που αυτή τη φορά αναμένεται ότι θα είναι κατά πολύ ταχύτερος από τις προηγούμενες εκκαθαρίσεις, λόγω της αποκτηθείσας εμπειρίας από όλους, και στο τέλος η κατάθεση των ποσών στους τραπεζικούς λογαριασμούς των ιδι

οκτητών. Οι ιδιοκτήτες θα πρέπει συνεπώς να έχουν υπομονή, γνωρίζοντας ότι κανείς δεν θα χάσει τα χρήματα που δικαιούται. Η ρύθμιση αυτή πιθανότατα θα ισχύσει και για το Δεκέμβριο, δεδομένου ότι αρκούν σύμφωνα με το νόμο 14 ημέρες κλεισίματος ή αναστολής εργασίας, ώστε οι ενοικιαστές να δικαιούνται μείωση για το μίσθωμα ολοκλήρου του μηνός...

Η ΠΟΜΙΔΑ μάλιστα παραθέτει και παράδειγμα λειτουργίας της ρύθμισης. Για παράδειγμα, αν το μηνιαίο μίσθωμα Νοεβμρίου είναι €1.000, ο ενοικιαστής υποχρεούται να καταβάλει για το μήνα Νοέμβριο 2020 το ποσό των €600. Αυτά θα δηλωθούν και θα φορολογηθούν κανονικά την επόμενη χρονιά. Αν δεν καταβληθούν από τον ενοικιαστή, τότε ο ιδιοκτήτης που δεν θα τα έχει εισπράξει μέχρι τότε, δικαιούται να μην φορολογηθεί γι αυτά αν παρουσιάσει στη ΔΟΥ δικαστική απόφαση ή έστω καταθέσει α

γωγή στο αρμόδιο δικαστήριο για αυτά, μέχρι την ημέρα λήξης της προθεσμίας υποβολής των φορολογικών δηλώσεων.

Η νέα ρύθμιση υπερτερεί σημαντικά γιατί από τα €400 που "κόπηκαν", το Δημόσιο θα επιστρέψει τα €200 με κατάθεση στον τραπεζικό λογαριασμό του ιδιοκτήτη, και όχι μόνο τα €120 με συμψηφισμό σε φορολογικές του υποχρεώσεις, όπως ήταν η μέχρι τώρα ρύθμιση. Το ποσό των 200 ευρώ που θα πιστωθεί σε κάθε ιδιοκτήτη θα παραμείνει αφορολόγητο. Τα υπόλοιπα 200 ευρώ χάνονται οριστικά για τους ιδιοκτήτες βάσει του νόμου και χωρίς αποζημίωση...

Όπως αναφέρει η ΠΟΜΙΔΑ, όπου συμφωνήθηκαν προαιρετικές μειώσεις 30% παραμένουν έγκυρες για τους μήνες Σεπτέμβριο και Οκτώβριο. Για τον Νοέμβριο και Δεκέμβριο θεωρούμε προφανές ότι η μείωση καθίσταται αυτόματα υποχρεωτική και αν έχει συμφωνηθεί μι

κρότερη, προσαυξάνεται το ποσοστό της ώστε να φτάσει το υποχρεωτικό 40%. Εξυπακούεται ότι η επιστροφή του 50% της απώλειας θα εφαρμοστεί πλήρως για τους μήνες Νοέμβριο - Δεκέμβριο και για τους ιδιοκτήτες που συμφώνησαν προαιρετικές μειώσεις με τους ενοικιαστές τους. Δηλαδή το 50% θα υπολογιστεί στο σύνολο της απώλειας εισοδήματος (προαιρετικής και υποχρεωτικής) που υφίστανται, δεδομένου ότι το αντίθετα θα ήταν εξόφθαλμα άδικο για όσους προχώρησαν σε οικειοθελείς μειώσεις!

Η ΠΟΜΙΔΑ ελπίζει ότι όταν η κατάσταση αρχίσει να εξομαλύνεται, "θα επιστρέψουμε και πάλι στη δυνατότητα συμφωνιών προαιρετικών μειώσεων, ως απαραίτητο μεταβατικό στάδιο για την πλήρη ομαλότητα, χωρίς αστοχίες όπως του Σεπτεμβρίου όπου η απόφαση για το ποιους ΚΑΔ αφορούσε η προαιρετική μείωση του Σεπτεμβρίου, εκδόθηκε στι

ς 30 του μηνός, αλλά κάποιοι κατηγορούσαν τους ιδιοκτήτες ότι δεν έστεργαν σε προαιρετικές μειώσεις"!!!

Αυτονόητο είναι ότι η διαδικασία αυτή δεν αφορά τα μισθώματα των προηγουμένων μηνών Μαρτίου-Οκτωβρίου για τα οποία θα παραμείνει σε ισχύ η παλαιά ρύθμιση και διαδικασία επιστροφής, για τα οποία δυστυχώς δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη η διαδικασία συμψηφισμού τους, παρά τις σχετικές προσπάθειες όλων. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί μιά ακόμη δικαίωση της ΠΟΜΙΔΑ, της οποίας οι θέσεις αποβλέπουν πάντοτε στο γενικότερο κοινωνικό συμφέρον, οι διεκδικήσεις της έχουν πάντοτε το στοιχείο του ρεαλισμού, και οι προτάσεις της (αρχικά συμψηφισμός του 30%, στη συνέχεια προαιρετικές μειώσεις μισθωμάτων, και τώρα επιστροφή του 50%) στο τέλος υιοθετούνται, έστω και με καθυστέρηση...

Σήμερα επί του θέματος αυτού η ΠΟ

ΜΙΔΑ απευθύνει προς το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης τρείς συγκεκριμένες προτάσεις:

1. Το ποσό που θα καταβληθεί σε κάθε ιδιοκτήτη, πρέπει να νομοθετηθεί ρητά ότι εκτός απο αφορολόγητο, θα πρέπει να είναι ακατάσχετο και ανεκχώρητο, και να μην συμψηφίζεται με οποιασδήποτε άλλες υποχρεώσεις του ιδιοκτήτη προς οποιοδήποτε δημόσιο φορέα, όπως ισχύει και για όλα τα άλλα επιδόματα την περίοδο αυτή! Γιατί αν ο δικαιούχος ιδιοκτήτης έχει εκκρεμείς οφειλές στο Δημόσιο και δεν λυθεί το θέμα αυτό, το ποσό αυτό θα κατασχεθεί αυτόματα, σε συμψηφισμό με μέρος των υποχρεώσεών του! Συνεπώς είναι δίκαιο και αυτονόητο πως πρέπει να νομοθετηθεί ότι για το ποσό αυτό θα πρέπει να ισχύσει ότι και για όλα τα ποσά που το Κράτος καταβάλει ως ενισχύσεις στους διάφορους τομείς της οικονομίας και της κοινωνίας, διαφορετικά

θα είναι ουσιαστικά "δώρον άδωρον" για τους ιδιοκτήτες, μέσα στις σημερινές δυσκολίες!

2. Εκτός από την επιστροφή αυτή, που είναι σημαντικότατο μέτρο προς τη σωστή κατεύθυνση, και που ήταν το βασικό και ανυποχώρητο αίτημα της ΠΟΜΙΔΑ από την πρώτη στιγμή, με το ασήμαντο κόστος των 30 εκ. ευρώ (ήτοι μόλις το 0,9% των 3,3 δις ευρώ που θα διαθέσει η κυβέρνηση για το μήνα αυτό!!!), πρέπει να επεκταθούν και στους εκμισθωτές ακινήτων με τα "κομμένα" ενοίκια, που δυστυχώς δεν διαθέτουν ΚΑΔ όπως όλοι οι άλλοι πληττόμενοι, και όλες οι λοιπές διευκολύνσεις και μεταθέσεις φορολογικών υποχρεώσεων, ρυθμίσεων κλπ. και μειώσεις ενοικίων κύριας και φοιτητικής κατοικίας, που προβλέπονται για τόσες άλλες κατηγορίες φορολογουμένων! Συνεπώς πρέπει να νομοθετηθεί η επέκταση όλων των ευεργετικών μέτρων και στους εκμισθωτές ακιν

ήτων!!!

3. Τέλος το μέτρο εξακολουθεί να μην συμπεριλαμβάνει και τα κάθε είδους νομικά πρόσωπα τα οποία παραμένουν παραλόγως, εκτός κάθε φοροελάφρυνσης, και αυτό αφορά τόσο τα κάθε είδους φιλανθρωπικά και κοινωφελή ιδρύματα, αλλά και τις ιδιωτικές εταιρείες. Συνεπώς πρέπει να νομοθετηθεί ότι η επιστροφή αυτή και όλα τα συμπληρωματικά ευεργετικά μέτρα θα αφορούν και όλα τα νομικά πρόσωπα-εκμισθωτές ακινήτων!