Σε βάθος πενταετίας εκτιμήθηκε ότι θα λειτουργούν 18 Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης, με τον αριθμό των φοιτητών να εκτιμάται ότι θα αγγίξει τις 58.800 εκ των οποίων οι 16.400 θα προέρχονται από το εξωτερικό (28% του φοιτητικού πληθυσμού στη βάση και παραδειγμάτων του εξωτερικού). Ιδιαίτερα όσον αφορά στους διεθνείς φοιτητές, μόνο η εγγύς αγορά χωρών προέλευσης διεθνών φοιτητών εντός μίας ακτίνας πτήσης τριών ωρών από την Ελλάδα, αριθμεί 700.000 φοιτητές.

Σε βάθος 5ετίας, η εγκατάσταση και λειτουργία των ΝΠΠΕ στην Ελλάδα σωρευτικά αναμένεται να οδηγήσει σε €10,2 δισ. σε όρους παραγόμενου προϊόντος, €1,9 δισ. εισροές σε κρατικά έσοδα και σε ~73.500 θέσεις εργασίας (FTEs).

Στην 5ετία, η ετήσια συνεισφορά στο ΑΕΠ αναμένεται να φτάσει στο 0,7% (€2.1 δισ.), ενώ στη 10ετία και εφόσον το σύνολο των φοιτητών ανέλθει στις 100.000, η συνεισφορά στο ΑΕΠ δύναται να αγγίξει σταδιακά το 1,5% (€5,1 δισ.).

Όσον αφορά στα επιπλέον αναπτυξιακά οφέλη, αναμένεται:

• σημαντική βελτίωση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών από την αποτροπή εκροής Ελλήνων για σπουδές στο εξωτερικό και την προσέλκυση διεθνών φοιτητών καθώς εκτιμάται:
• • δυνητική αποτροπή εκροής έως €1,2 δισ. ανά έτος από τους 40.000 Έλληνες που σπουδάζουν στο εξωτερικό

• • δυνητική εισροή έως €286 εκατ. το 5ο έτος από την προσέλκυση 16.400 αλλοδαπών φοιτητών και των επισκεπτών τους

• ανάσχεση της διαρροής επιστημονικού δυναμικού (brain drain), ευκαιρία επαναπατρισμού ακαδημαϊκών και συμβολή στην ενίσχυση ανθρωπίνου δυναμικού στο οποίο η χώρα αντιμετωπίζει σημαντικά κενά προσφοράς / ζήτησης.

• συμβολή στην προώθηση της πολυ-πολιτισμικότητας, στην ανάπτυξη «ευγενούς άμιλλας» με δημόσια πανεπιστήμια, οδηγώντας στη βελτίωση της ποιότητας των δημοσίων πανεπιστημίων, καθώς και στην ενίσχυση των επενδύσεων σε έρευνα και καινοτομία, δημιουργώντας ένα πιο δυναμικό και ανταγωνιστικό ακαδημαϊκό και ευρύτερο επιχειρηματικό περιβάλλον.

Η μελέτη επιπτώσεων στόχευσε στην εκτίμηση των άμεσων, έμμεσων και επαγόμενων επιπτώσεων στην οικονομία των ΝΠΠΕ μέσα από 4 διακριτά «κύματα» / διαστάσεις, ήτοι «Κύμα 1»: Επιπτώσεις εγκατάστασης και λειτουργίας ΝΠΠΕ (από τις κεφαλαιουχικές & λειτουργικές δαπάνες των ΝΠΠΕ), «Κύμα 2»: Επιπτώσεις από την κατανάλωση φοιτητών & επισκεπτών των διεθνών φοιτητών, «Κύμα 3»: Δυνητικές επιπτώσεις επενδύσεων τρίτων (για την κατασκευή εστιών), «Κύμα 4»: Επιπλέον αναπτυξιακά οφέλη.

Σημειώνεται ότι, διεθνώς παρατηρείται συνεχής αύξηση του αριθμού των φοιτητών (256 εκατ. το 2022) αλλά και του αριθμού των φοιτητών που επιλέγουν να σπουδάσουν εκτός της χώρας τους (6,9 εκατ. το 2022), οδηγώντας στην αύξηση της προσφοράς προγραμμάτων σπουδών με παγκόσμιο προσανατολισμό. Πολλές χώρες ανάμεσα στις οποίες το Ηνωμένο Βασίλειο, η Αυστραλία, η Ολλανδία, η Βουλγαρία και η Κύπρος προσελκύουν σημαντικό αριθμό αλλοδαπών φοιτητών έχοντας αναγάγει την τριτοβάθμια εκπαίδευση σε «όχημα» οικονομικής ανάπτυξης.

Σημαντικό είναι και το γεγονός ότι πολλοί Έλληνες καταφεύγουν στο εξωτερικό για την επιδίωξη των ακαδημαϊκών τους φιλοδοξιών, καθώς το 2021 υπολογίζονταν σε περισσότερους από 40.000.

Ο κος Τάσος Αβραντίνης, Πρόεδρος του Ινστιτούτου Δημοσιονομικών και Οικονομικών Μελετών – ΙΔΟΜ, δήλωσε: «Με την ψήφιση του νόμου 5094/2024 η Κυβέρνηση περιόρισε το κρατικό μονοπώλιο στην ανώτατη εκπαίδευση επιτρέποντας την εγκατάσταση στην Ελλάδα παραρτημάτων αλλοδαπών Πανεπιστημίων. Ο νόμος 5094/2024 είναι μία από τις μεγαλύτερες μεταρρυθμίσεις στο τομέα της εκπαίδευσης  που ανοίγει το δρόμο της ισότιμης και ανταγωνιστικής συμμετοχής της χώρας μας στον Ενιαίο Ευρωπαϊκό Ακαδημαϊκό Χάρτη. Σήμερα το Ινστιτούτο Δημοσιονομικών και Οικονομικών Μελετών και η Deloitte παρουσιάζουμε τη μελέτη που εκπονήσαμε σχετικά με τα πολλαπλά οφέλη που θα υπάρξουν για την ελληνική οικονομία από την εγκατάσταση των παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων (δημοσίων και ιδιωτικών). Εν κατακλείδι η εν λόγω ιστορική μεταρρύθμιση, δημιουργεί στην οικονομία έναν καινούργιο δυναμικό κλάδο που σε συνδυασμό με τη γεωγραφική θέση της χώρας, την ιστορία της, το περιβάλλον της και τον πολιτισμό της μπορεί να αποτελέσει το σημαντικότερο πυλώνα ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας.»

Ο κος Σωτήρης Μπατζιάς, Partner του Τμήματος Strategy & Transactions της Deloitte Ελλάδος δήλωσε: «Η εκπόνηση αυτής της μελέτης αποτελεί για εμάς μια εξαιρετική ευκαιρία να συμβάλλουμε τεκμηριωμένα στο δημόσιο διάλογο για την εγκατάσταση και λειτουργία των Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ) στην Ελλάδα που θεσπίζει ο Ν. 5094/2024. Οι διεθνείς πρακτικές δείχνουν ότι χώρες που επένδυσαν έγκαιρα στη μη κρατική εκπαίδευση κατάφεραν να δημιουργήσουν έναν ισχυρό πόλο καινοτομίας και αναπτυξιακής προοπτικής. Η Ελλάδα έχει πλέον την ευκαιρία να δημιουργήσει έναν επιπλέον αναπτυξιακό πόλο, αναγνωρίζοντας και στηρίζοντας το ευρύ οικοσύστημα γύρω από την εκπαίδευση, περιορίζοντας τη διαρροή ταλέντου, επανεντάσσοντας ακαδημαϊκούς στην εγχώρια εκπαιδευτική κοινότητα και ενισχύοντας εν γένει την απασχόληση υψηλής εξειδίκευσης σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας. Η εκπαίδευση αναμένεται να συμπληρώσει / διαφοροποιήσει επιπλέον το εγχώριο παραγωγικό μοντέλο, δημιουργώντας ισχυρές προϋποθέσεις για ένα ιδιαίτερα σημαντικό αναπτυξιακό αποτύπωμα».

Όπως ανακοινώθηκε από το Υπουργείο Παιδείας νωρίτερα σήμερα, Τρίτη, υπεβλήθησαν δώδεκα (12) αιτήσεις από πανεπιστημιακά ιδρύματα του εξωτερικού, για τη δημιουργία παραρτημάτων το ακαδημαϊκό έτος 2025-26. Επίσης, έχει υποβληθεί και μία (1) αίτηση για έναρξη λειτουργίας παραρτήματος το ακαδημαϊκό έτος 2026-27.

Τα μητρικά πανεπιστημιακά ιδρύματα που κατέθεσαν αίτηση είναι τα εξής:

1. The Open University

2. The University of York

3. University of Greater Manchester

4. Université Sorbonne Paris Nord

5. University of Derby

6. The University of West London

7. University of Essex

8. University of Nicosia

9. London Metropolitan University

10. Queen Margaret University

11. The University of Keele

12. University of East London

Το μητρικό πανεπιστημιακό ίδρυμα που κατέθεσε αίτηση για το ακαδημαϊκό έτος 2026-27 είναι το Sunderland University ενώ η διαδικασία παραμένει ανοικτή και για άλλα πανεπιστήμια.

Για ένα «νέο κεφάλαιο για την ελληνική ανώτατη εκπαίδευση», «ιστορική μεταρρύθμιση», «απελευθέρωση της δημιουργικότητας, άνοιγμα στον κόσμο, επένδυση στο μέλλον των νέων», έκανε λόγο σε δηλώσεις της η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων & Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη.

«Η Ελλάδα κάνει πράξη μια ιστορική μεταρρύθμιση. Μια μεταρρύθμιση που προσφέρει νέες επιλογές στους Έλληνες φοιτητές, καθιστά την Ελλάδα εκπαιδευτικό προορισμό για χιλιάδες αλλοδαπούς φοιτητές, δίνει την ευκαιρία επιστροφής στο πολύ αξιόλογο εκπαιδευτικό και ερευνητικό δυναμικό επιστημόνων μας που εργάζονται στο εξωτερικό και μεταλλάσσει τη χώρα μας από παγκόσμια "εκπαιδευτική" ιδιαιτερότητα σε κόμβο γνώσης και καινοτομίας για την ευρύτερη περιοχή της νοτιοανατολικής Ευρώπης», ανέφερε η υπουργός.

Επιπλέον, η κυρία Ζαχαράκη επισήμανε ότι η Πολιτεία παραμένει «εγγυητής της ποιότητας, της διαφάνειας και της ισότητας των ευκαιριών», ενώ εξέφρασε την πεποίθηση ότι ταυτόχρονα κερδισμένα θα βγουν και τα ελληνικά δημόσια πανεπιστήμια, «τα οποία ενισχύθηκαν τα προηγούμενα χρόνια με σειρά σημαντικών μεταρρυθμίσεων που πραγματοποίησε η Κυβέρνηση και θα ενισχυθούν ακόμη περισσότερο στο άμεσο μέλλον».

Από την πλευρά του, ο υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων & Αθλητισμού, αρμόδιος για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, Νίκος Παπαϊωάννου, δήλωσε ότι η ολοκλήρωση της υποβολής αιτήσεων «αποτελεί ένα ακόμη σημαντικό βήμα στην κατεύθυνση της αναβάθμισης και της εξωστρέφειας της ανώτατης εκπαίδευσης».

«Το μεγάλο ενδιαφέρον κορυφαίων πανεπιστημίων από το εξωτερικό επιβεβαιώνει ότι η χώρα μας εξελίσσεται σε σημείο αναφοράς στην παγκόσμια εκπαιδευτική κοινότητα», συμπλήρωσε.

Σημειώνεται ότι στη συνέχεια οι αιτήσεις που έχουν κατατεθεί θα διαβιβαστούν στην Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ), η οποία είναι αρμόδια για την αξιολόγηση των προϋποθέσεων εγκατάστασης και λειτουργίας των ξένων παραρτημάτων, καθώς και για την πιστοποίηση των προγραμμάτων σπουδών τους. Ταυτόχρονα, οι φάκελοι θα διαβιβαστούν και στον Εθνικό Οργανισμό Πιστοποίησης Προσόντων και Επαγγελματικού Προσανατολισμού (ΕΟΠΠΕΠ), ο οποίος θα εξετάσει τις κτιριολογικές προϋποθέσεις των παραρτημάτων. Όπως επισημαίνεται από το Υπουργείο Παιδείας, τα κριτήρια που θα εφαρμόσουν η ΕΘΑΑΕ και ο ΕΟΠΠΕΠ «είναι αυστηρά καθορισμένα με βάση το θεσμικό πλαίσιο». Διευκρινίζεται, επίσης, ότι η αίτηση δεν αποτελεί και αδειοδότηση. Ο χρόνος έναρξης λειτουργίας των παραρτημάτων θα εξαρτηθεί από τον χρόνο ολοκλήρωσης της επεξεργασίας των φακέλων από την ΕΘΑΑΕ και τον ΕΟΠΠΕΠ, καθώς και από τον βαθμό αρτιότητας των αιτήσεων.