Το πρώτο τεύχος επικεντρώνεται στην εξέλιξη των μισθών στον ιδιωτικό τομέα στην Ελλάδα κατά την περίοδο 2016-2025, ενώ επισημαίνει ότι η παγκόσμια οικονομική δραστηριότητα παρέμεινε ανθεκτική το 2025, αν και η αβεβαιότητα αυξήθηκε στις αρχές του 2026 εν μέσω γεωπολιτικών εντάσεων.

Όπως αναφέρεται, η ελληνική οικονομία συνέχισε να συγκλίνει με την ευρωζώνη, με βασικούς μοχλούς τις επενδύσεις και τις εξαγωγές. Ωστόσο, σημαντικές προκλήσεις εξακολουθούν να υφίστανται, όπως οι πληθωριστικές πιέσεις, οι εξωτερικές ανισορροπίες, οι περιορισμοί στην προσιτότητα της στέγασης, καθώς και το υψηλό επίπεδο ιδιωτικού και δημόσιου χρέους.

Στην αγορά ακινήτων, οι τιμές έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, επιδεινώνοντας περαιτέρω την προσιτότητα της στέγασης. Ταυτόχρονα, το συνολικό ιδιωτικό χρέος συνέχισε να αυξάνεται, ωθούμενο από την πιστωτική επέκταση και τη συσσώρευση οφειλών προς τον δημόσιο τομέα, ενώ τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια στο σύνολο της οικονομίας διατηρήθηκαν σε υψηλά επίπεδα.

Αναλυτικότερα, στην περίληψη της πρώτης μελέτης επισημαίνονται επίσης μεταξύ άλλων τα ακόλουθα:

Στην αγορά ακινήτων, η οικοδομική δραστηριότητα ανέκαμψε σταδιακά μετά την κρίση, μαζί με την αύξηση των επενδύσεων, αν και το 2025 παρατηρήθηκε επιβράδυνση.

– Οι τιμές κατοικιών αυξάνονται έντονα από το 2017, ιδιαίτερα στις αστικές περιοχές.

– Η προσιτότητα κατοικίας παραμένει σημαντική πρόκληση στην Ελλάδα.

– Η στεγαστική πίστη ανακάμπτει σταδιακά, αλλά παραμένει περιορισμένη.

– Οι πλειστηριασμοί ακινήτων συνεχίζονται, συμβάλλοντας στη διαχείριση των προβληματικών περιουσιακών στοιχείων.

Το ιδιωτικό χρέος

Το συνολικό ιδιωτικό χρέος (προς χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, εφορία και ασφαλιστικά ταμεία) αυξήθηκε στα 407,6 δισ. ευρώ το γ’ τρίμηνο του 2025, κυρίως λόγω της πιστωτικής επέκτασης αλλά και της συνεχιζόμενης συσσώρευσης οφειλών προς το Δημόσιο.

– Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές παραμένουν υψηλές (235,6 δισ. ευρώ, 58% του συνόλου), κυρίως προς εφορία και ασφαλιστικά ταμεία (~70%).

– Το συνολικό χρέος σε δάνεια αυξήθηκε στα 245 δισ. ευρώ (~98,6% του ΑΕΠ), με τα επιχειρηματικά δάνεια να αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος.

– Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια αντιστοιχούν στο 30% των συνολικών δανείων (73,9 δισ. ευρώ), με το μεγαλύτερο μέρος να διαχειρίζεται από εταιρείες διαχείρισης (68 δισ. ευρώ).

Η ειδική ενότητα της έκθεσης αναλύει τις τάσεις μισθών στον ιδιωτικό τομέα στην Ελλάδα (2016-2025), επισημαίνοντας ότι η αύξηση του μέσου μισθού υπολείπεται των αυξήσεων του κατώτατου μισθού, ιδιαίτερα στις μικρότερες επιχειρήσεις και στον τομέα των υπηρεσιών.

Βασικός στόχος των δράσεων είναι η προστασία των υπερχρεωμένων και ευάλωτων νοικοκυριών, μέσω του έγκαιρου εντοπισμού οικονομικών δυσχερειών, της βελτίωσης της ποιότητας και της διαθεσιμότητας των δεδομένων για την αξιολόγηση του πιστοληπτικού κινδύνου, αλλά και της σταδιακής διεύρυνσης των πηγών χρηματοδότησης της ελληνικής οικονομίας πέραν του τραπεζικού συστήματος. Παράλληλα, προβλέπεται η ενίσχυση του εποπτικού πλαισίου και του ρόλου των αρμόδιων αρχών.

Όλες οι μεταρρυθμίσεις στοχεύουν στην ενίσχυση των μηχανισμών προστασίας της κύριας κατοικίας και της στεγαστικής ασφάλειας των ευάλωτων νοικοκυριών, με στόχο την αποτροπή φαινομένων απώλειας στέγης και νέας υπερχρέωσης.

Με τη χρηματοδοτική στήριξη (στην πλειονότητα των δράσεων) του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), η κυβέρνηση προχωράει:

1. Στην ανάπτυξη Πληροφοριακού Συστήματος Αξιολόγησης Πιστοληπτικής Ικανότητας, το οποίο θα περιλαμβάνει κεντρική βάση δεδομένων, καθώς και ανάπτυξη συστήματος αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας για φυσικά και νομικά πρόσωπα, σε σχέση με οφειλές τους προς το Δημόσιο.
2. Στην υλοποίηση της Εθνικής Στρατηγικής διαχείρισης του Ιδιωτικού Χρέους, με την εκπόνηση 11 μελετών που αποτελούν μέρος των έργων της Εθνικής Στρατηγικής, καθώς και την δημιουργία ηλεκτρονικής πλατφόρμας για τις συναλλαγές των μη εξυπηρετούμενων δανείων.
3. Στην ανάπτυξη Μητρώου παρακολούθησης ιδιωτικού χρέους, στο πλαίσιο του οποίου θα λειτουργήσει μια ηλεκτρονική βάση δεδομένων (κεντρικό αποθετήριο), μέσω της οποίας θα συλλέγονται στοιχεία από όλους τους δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς πίστωσης, καθώς και από οποιαδήποτε άλλη αξιόπιστη πηγή, σχετικά με το υφιστάμενο χρέος, προκειμένου να υποστηριχθεί αποτελεσματικά ο σχεδιασμός και η εφαρμογή πολιτικών διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους.
4. Στη βελτίωση της εφαρμογής του πλαισίου ρύθμισης οφειλών και παροχής δεύτερης ευκαιρίας μέσω της αναβάθμισης των ηλεκτρονικών πλατφορμών για την υποστήριξη του μηχανισμού έγκαιρης προειδοποίησης και του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών για φυσικά και νομικά πρόσωπα. Το έργο περιλαμβάνει υπηρεσίες εκπαίδευσης σε επαγγελματίες συμβούλους και υπαλλήλους των υπηρεσιών της ΕΓΔΙΧ, καθώς και υπηρεσίες καθοδήγησης από συμβούλους, σε φυσικά πρόσωπα-επιτηδευματίες και νομικές οντότητες.
5. Στην αναβάθμιση της ελληνικής κεφαλαιαγοράς και ενίσχυση της εμπιστοσύνης των επενδυτών, μέσω της διοικητικής κωδικοποίησης του κανονιστικού και νομοθετικού πλαισίου για τις κεφαλαιαγορές και της ψηφιακής αναβάθμισης των πληροφοριακών συστημάτων της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς.
6. Στην ίδρυση Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, στο πλαίσιο της προσπάθειας διαχείρισης και αναδιάρθρωσης των οφειλών των υπερχρεωμένων νοικοκυριών. Ο Φορέας θα αναλαμβάνει την απόκτηση και επαναμίσθωσή της κύριας κατοικίας ευάλωτου οφειλέτη, με τη δυνατότητα μεταβίβασή της εκ νέου στον οφειλέτη, μετά τη λήξη της μισθωτικής περιόδου, υπό την προϋπόθεση της οικονομικής αποκατάστασης του οφειλέτη.

Στη διαμόρφωση του νέου πλαισίου, εκτός από το ΥΠΕΘΟ συνδράμουν: η Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα & Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, η Τράπεζα της Ελλάδος, το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, η Ελληνική Ένωση Τραπεζών, η Τειρεσίας ΑΕ, Εταιρείες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις, και Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς.

Αξίζει να σημειωθεί ότι πρόσφατα τέθηκε σε λειτουργία το Κεντρικό Μητρώο Πιστώσεων (ΚΜΠ) της Τράπεζας της Ελλάδος, που συγκεντρώνει τις εκκρεμείς οφειλές φυσικών προσώπων και επιχειρήσεων προς το χρηματοπιστωτικό σύστημα – τράπεζες, servicers, εταιρείες παροχής πιστώσεων κ.λπ. Παρέχει δωρεάν στον οποιοδήποτε ενδιαφερόμενο (φυσικό ή νομικό πρόσωπο) την κατάσταση των οφειλών του, όπως αυτή απεικονίζεται περίπου έναν μήνα (25 εργάσιμες ημέρες) πριν από την έκδοση του πιστοποιητικού υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχει ρητή συγκατάθεση του προσώπου που αφορούν οι οφειλές. Δηλαδή δεν μπορεί ένας τρίτος (πχ τράπεζα, προμηθευτής) να έχει εικόνα του πιστωτικού προφίλ άλλου προσώπου.

Στο ΚΜΠ δεν καταγράφονται τακτοποιημένες οφειλές, ούτε οφειλές μικρότερες των 2.000 ευρώ για φυσικά πρόσωπα και των 5.000 ευρώ για νομικά πρόσωπα.

Τα κόκκινα δάνεια

Το ληξιπρόθεσμο ιδιωτικό χρέος στην Ελλάδα υπολογίζεται σήμερα κοντά στα 225 δισ. ευρώ – δηλαδή, περίπου όσο είναι και το ετήσιο ΑΕΠ της χώρας (237 δισ. ευρώ το 2024). Το μισό ιδιωτικό χρέος (112 δισ. ευρώ) αφορά οφειλές προς το Δημόσιο, ενώ κοντά στα 50 δισ. ευρώ είναι οι οφειλές στα ασφαλιστικά ταμεία.

Από την πλευρά τους, οι Εταιρίες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (ΕΔΑΔΠ), διαχειρίζονται «κόκκινα» δάνεια ύψους 79,5 δισ. ευρώ.

Από τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος προκύπτει ότι οι servicers, διαχειρίζονται επιχειρηματικά δάνεια 27,6 δισ. ευρώ, στεγαστικά 25,2 δισ. ευρώ, καταναλωτικά 15,8 δισ. ευρώ, ενώ 10,5 δισ. ευρώ είναι τα δάνεια προς ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις.

Όπως αναφέρει το ΥΠΕΘΟ, το ΠΑΣΟΚ επιμένει σε προτάσεις που αγνοούν τα πραγματικά δεδομένα, τους ευρωπαϊκούς κανόνες και τον κίνδυνο να δημιουργηθούν νέες αδικίες σε βάρος των συνεπών φορολογουμένων και δανειοληπτών. Η Κυβέρνηση, αντίθετα, προχωρά σε μεταρρυθμίσεις μετρήσιμες και τεκμηριωμένες, που ήδη εφαρμόζονται.

Α) Τραπεζικές συναλλαγές και χρεώσεις

Το ΠΑΣΟΚ μιλά για «κατάργηση χρεώσεων». Η Κυβέρνηση το έχει ήδη πράξει.

• Καταργήθηκε η προμήθεια για αναλήψεις από ΑΤΜ εντός ΔΙΑΣ.
• Θεσπίστηκε εθνικό πλαφόν 1,50€ για κάθε άλλη χρέωση σε ΑΤΜ εκτός δικτύου.

Προχωρήσαμε σε αλλαγές που μειώνουν το κόστος για όλους:

• Στη μικρή λιανική, το όριο συναλλαγών χωρίς χρέωση αυξήθηκε από 10€ σε 20€.
• Στο IRIS, τα ημερήσια όρια ανέβηκαν στα 1.000€ (500€ P2P + 500€ P2B).
• Οι συναλλαγές IRIS είναι δωρεάν για τους πολίτες και φθηνότερες για τις επιχειρήσεις.
• Από 1η Νοεμβρίου 2025, το IRIS θα είναι υποχρεωτικό σε όλα τα καταστήματα.

Αυτές οι παρεμβάσεις μειώνουν πραγματικά τις χρεώσεις και ενισχύουν τη διαφάνεια.

Β) Εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών

• Ο εξωδικαστικός δεν είναι μια θεωρητική εξαγγελία. Είναι ήδη εργαλείο σε πλήρη λειτουργία.
• Με τον ν. 5072/2023, οι πιστωτές είναι υποχρεωμένοι να υποβάλλουν πρόταση ρύθμισης σε ευάλωτους δανειολήπτες. Με τον ν. 5193/2025, τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια διπλασιάστηκαν, με αποτέλεσμα να δωδεκαπλασιαστεί ο αριθμός των πολιτών που καλύπτονται.
• Οι τράπεζες είναι πλέον υποχρεωμένες να κάνουν πρόταση τρεις μήνες πριν από πλειστηριασμό, ενώ αν δεν το κάνουν, το Ελληνικό Δημόσιο καταθέτει δική του πρόταση.
• Ο μηχανισμός βασίζεται στις αρχές του ευρωπαϊκού δικαίου:

Ικανότητα αποπληρωμής βάσει εισοδήματος και δαπανών.
Αξία περιουσίας ώστε να προστατεύεται και η κοινωνική δικαιοσύνη.

• Η αρχή της μη χειροτέρευσης (ν. 4738/2020) διασφαλίζει ότι οι πιστωτές δεν θα λάβουν λιγότερα από ό,τι σε περίπτωση ρευστοποίησης.
• Στην πράξη, έχουν θεσπιστεί ευνοϊκές ρυθμίσεις: σταθερό επιτόκιο 3% για 3 χρόνια και αλγόριθμος που οδηγεί σε μεγαλύτερα “κουρέματα”.
• Σε αντίθεση με τις αόριστες διακηρύξεις του ΠΑΣΟΚ, η Κυβέρνηση έχει χτίσει ένα πλαίσιο που στηρίζει ουσιαστικά τόσο τους ευάλωτους όσο και τη μεσαία τάξη.

Γ) Εταιρείες Διαχείρισης (servicers)

Το ΠΑΣΟΚ μιλά γενικά για «καταχρηστικές πρακτικές». Η Κυβέρνηση έχει ήδη θεσπίσει συγκεκριμένα μέτρα με τον ν. 5072/2023.

• Οι servicers υποχρεούνται:
• να έχουν μηχανισμούς συμμόρφωσης με τη νομοθεσία και τον Κώδικα Δεοντολογίας της ΤτΕ,
• να καταγράφουν και να διαχειρίζονται παράπονα,
• να ενημερώνουν διαφανώς τους δανειολήπτες για οφειλές, επιτόκια και δόσεις μέσω ψηφιακής πλατφόρμας που λειτουργεί σαν web banking.
• Υπάρχουν κανόνες για την προστασία προσωπικών δεδομένων, την απαγόρευση παρενόχλησης και την υποχρέωση γραπτής ενημέρωσης μετά από κάθε μεταβίβαση δανείου.
• Αντί για κενές καταγγελίες, η Κυβέρνηση επέβαλε σαφείς κανόνες λειτουργίας που ήδη εφαρμόζονται και προστατεύουν στην πράξη τους πολίτες.

Δ) Προστασία δανειοληπτών σε ελβετικό φράγκο

• Το 33% του αριθμού των δανείων σε ελβετικό φράγκο έχει ήδη αποπληρωθεί, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 60% του συνολικού ποσού. Αυτό δεν μπορεί να αγνοηθεί.
• Οι προτάσεις του ΠΑΣΟΚ παραβλέπουν αυτούς τους πολίτες και δημιουργούν σοβαρό ηθικό κίνδυνο: όσοι πλήρωσαν κανονικά, θα έβλεπαν άλλους να ευνοούνται αναδρομικά.
• Εμείς επεξεργαζόμαστε λύσεις με ρεαλισμό, όχι με εξαγγελίες που οδηγούν σε νέες αδικίες και δικαστικές περιπέτειες.

Το ΠΑΣΟΚ αναπαράγει συνθήματα χωρίς να λαμβάνει υπόψη την πραγματικότητα. Στον αντίποδα, η κυβερνητική πολιτική είναι δίκαιη, εφαρμόσιμη και κοινωνικά υπεύθυνη. Στηρίζουμε τους πολίτες με σεβασμό, χωρίς να θέτουμε σε κίνδυνο την οικονομία. Αυτός είναι ο δρόμος της υπευθυνότητας . Όχι οι έωλες υποσχέσεις.

Πρακτικές προτάσεις ή γενικόλογες δεσμεύσεις;

Το δελτίο Τύπου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κινείται σε υψηλούς τόνους απέναντι στο ΠΑΣΟΚ, με αφορμή την τροπολογία για το ιδιωτικό χρέος. Το υπουργείο τονίζει ότι η κυβέρνηση έχει ήδη προχωρήσει σε συγκεκριμένα μέτρα, από τη μείωση τραπεζικών χρεώσεων και την ενίσχυση του εξωδικαστικού μηχανισμού μέχρι τους κανόνες λειτουργίας των servicers και τη διαχείριση των δανείων σε ελβετικό φράγκο, ενώ κατηγορεί το ΠΑΣΟΚ για «γενικόλογες» και «ανεδαφικές» προτάσεις που παραβλέπουν τα πραγματικά δεδομένα και τους ευρωπαϊκούς κανόνες. Η αντιπαράθεση για το ιδιωτικό χρέος αναδεικνύεται έτσι σε ένα ακόμη πεδίο πολιτικής σύγκρουσης, με την κυβέρνηση να εμφανίζεται ως φορέας «υπευθυνότητας» και την αντιπολίτευση να κατηγορείται για συνθηματολογία.

Το υπουργείο παραθέτει στοιχεία που, όπως σημειώνεται, «αποδεικνύουν ότι το ΠΑΣΟΚ χτίζει την πολιτική του ύπαρξη πάνω στη δημιουργία ψευδών εντυπώσεων» και αναφέρεται στα αποτελέσματα από την αναβάθμιση της πλατφόρμας του Εξωδικαστικού Μηχανισμού.

«Η πολιτική αντιπαράθεση είναι θεμιτή. Η άγνοια, η σκόπιμη διαστρέβλωση και η παραποίηση των αριθμών δεν είναι», τονίζεται.

Η ανακοίνωση του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών

«Το ΠΑΣΟΚ σήμερα σε μια δίωρη, μονότονη παράσταση, παρέθεσε στοιχεία που δήθεν αποδεικνύουν ότι το ιδιωτικό χρέος αυξάνεται. Η πραγματικότητα ωστόσο τους διαψεύδει για ακόμη μία φορά. Αυτό που αποτυπώνει την πρόοδο της χώρας σε αυτόν τον τομέα είναι οι δείκτες του συνολικού Ελληνικού ιδιωτικού χρέους ως ποσοστό επί του ΑΕΠ. Για το 2023, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ε.Ε., ανήλθε σε 93,3%, με τον μέσο όρο του δείκτη για τις 27 χώρες της Ε.Ε να φτάνει για το ίδιο έτος το 125,6%.

Αντίστοιχα, από το 2019 το Ληξιπρόθεσμο Ιδιωτικό Χρέος ως ποσοστό επί του συνολικού Ιδιωτικού Χρέους έχει παρουσιάσει σημαντική μείωση άνω των 10 ποσοστιαίων μονάδων, κλείνοντας σε 58,4% το τέταρτο τετράμηνο του 2024. Το ληξιπρόθεσμο ιδιωτικό χρέος ανέρχεται στα € 229,2 δις (στοιχεία τετάρτου τετραμήνου 2024). Η Ελλάδα βρίσκεται κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ, και συγκεκριμένα στην 16η θέση κατά φθίνουσα σειρά στον εν λόγω δείκτη.

Και ακολουθούν όλα τα στοιχεία που αποδεικνύουν ότι το ΠΑΣΟΚ χτίζει την πολιτική του ύπαρξη πάνω στη δημιουργία ψευδών εντυπώσεων. Τα δεδομένα όμως μιλάνε από μόνα τους:

• Αλήθεια 1η: Το ιδιωτικό χρέος από το 2019 ακολουθεί σταθερά πτωτική πορεία ως ποσοστό του ΑΕΠ. Από 110% το 2019, μειώθηκε στο 93,3% το 2023.
• Αλήθεια 2η: Το χρέος των νοικοκυριών ειδικότερα, μειώθηκε από 55,4% του ΑΕΠ το 2019 σε 40,9% το 2023 και σε 38,8% το 2024.
• Αλήθεια 3η: Το συνολικό “κόκκινο” χρέος που διαχειρίζονται οι τράπεζες και οι servicers μειώθηκε σημαντικά. Συγκεκριμένα, το 2019 τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια ανέρχονταν σε 92 δισ. ευρώ, ενώ στα τέλη του 2024 υποχώρησαν στα 67 δισ. ευρώ. Η όποια αύξηση παρατηρήθηκε το 2025 αφορά λογιστική ενσωμάτωση και καταγραφή των δανείων της PQH, τα οποία μέχρι πρότινος δεν υπήρχαν στην περίμετρο των στοιχείων που συλλέγει η ΤτΕ.
• Αλήθεια 4η: Όσον αφορά στις ληξιπρόθεσμες οφειλές στην ΑΑΔΕ παρατηρείται ότι η συντριπτική πλειοψηφία (79,7%) του συνολικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου που βαραίνει τη φορολογική διοίκηση αφορά περίοδο μέχρι και το 2018, ενώ 46,8% αφορά περίοδο πριν από το 2013. Δεν πρόκειται επομένως για παραγωγή νέου χρέους.
• Αλήθεια 5η: Ο εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών παράγει εντυπωσιακά αποτελέσματα προστατεύοντας τους πολίτες και τις επιχειρήσεις από αναγκαστικά μέτρα είσπραξης ή απώλεια περιουσίας. Από το 2022 στο 2023 υπήρξε βελτίωση 245% στις επιτυχείς ρυθμίσεις και από το 2023 στο 2024 κατά 81%.

Ύστερα από την αναβάθμιση της πλατφόρμας του Εξωδικαστικού Μηχανισμού τον Μάιο του 2025— η οποία περιελάμβανε διπλασιασμό των εισοδηματικών και περιουσιακών ορίων και υποχρεωτική συμμετοχή πιστωτών — ο μηχανισμός βίωσε μια δυναμική και μια άνευ προηγουμένου αύξηση τόσο στις υποβολές όσο και στις ολοκληρωμένες ρυθμίσεις.

Τον Μάιο, σημειώθηκε άλμα 145% στις νέες αιτήσεις, οι οποίες ανήλθαν στις 10.870 — υπερδιπλάσιες σε σύγκριση με προηγούμενους μήνες. Καταγράφηκαν επίσης ιστορικά υψηλά επίπεδα με 1672 νέες ρυθμίσεις.

Ο Ιούνιος έφερε τον υψηλότερο αριθμό ρυθμίσεων σε ένα μήνα έως σήμερα: 1.995, με συνολικό ύψος πάνω από 670 εκατ. €

Συνολικά, μέχρι τέλος Ιουλίου του 2025 έχουν πραγματοποιηθεί 40.515 επιτυχείς ρυθμίσεις οφειλών που αντιστοιχούν σε 13,2 δισ. ευρώ αρχικών οφειλών, εκ των οποίων τα 8,1 δις ευρώ αντιστοιχούν σε διμερείς ρυθμίσεις (ρυθμίσεις με πιστωτές του Δημοσίου) και 5,1 δις ευρώ σε πολυμερείς. Η αύξηση των ρυθμίσεων υπολογίζεται στο 45% την περίοδο 2023-2024.

Όσα υλοποιήθηκαν τα τελευταία χρόνια στην κατεύθυνση ρύθμισης, αντιμετώπισης και περιορισμού του ιδιωτικού χρέους αλλά και προστασίας των οφειλετών από αθέμιτες πρακτικές, δεν είχαν υιοθετηθεί ποτέ ξανά στο παρελθόν από καμία Κυβέρνηση. Υπενθυμίζεται πως με νόμο αυτής της Κυβέρνησης θεσπίστηκαν για πρώτη φορά αυστηροί κανόνες λειτουργίας και επικοινωνίας των servicers με τους πολίτες ενώ κατέστη υποχρεωτική η έγκαιρη προειδοποίηση του οφειλέτη από τον πιστωτή σε περίπτωση πλειστηριασμού της περιουσίας του. Τέλος, διπλασιάστηκε ο αριθμός των δόσεων ρύθμισης οφειλών σε ΑΑΔΕ και ΚΕΑΟ από 12 σε 24.

Η πολιτική αντιπαράθεση είναι θεμιτή. Η άγνοια, η σκόπιμη διαστρέβλωση και η παραποίηση των αριθμών δεν είναι. Όσοι καταφεύγουν σ αυτές τις πρακτικές προέρχονται απευθείας από τις πιο σκοτεινές σελίδες της ελληνικής κρίσης. Είναι αυτοί που δεν έμαθαν τίποτα, δεν ξέχασαν τίποτα και συνομιλούν αποκλειστικά με το χθες».

Στο νέο νομοσχέδιο που παρουσιάστηκε για τα κόκκινα δάνεια προβλέπεται και η σύσταση μητρώου παρακολούθησης του ιδιωτικού χρέους.

Τι θα καταγράφει το Μητρώο

Στο Μητρώο Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους θα καταχωρούνται δεδομένα από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς παροχής πίστωσης (τράπεζες, Δημόσιο, Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης και οι επιχειρήσεις τους, νομικά πρόσωπα κάθε μορφής), προκειμένου να προσδιορισθούν με τη μεγαλύτερη δυνατή ακρίβεια το σύνολο του ιδιωτικού χρέους (εξυπηρετούμενο και μη) και οι τάσεις διακύμανσής του.

Στο Μητρώο θα καταγράφονται μη προσωποιημένες πληροφορίες για τις οφειλές φυσικών και νομικών προσώπων, ληξιπρόθεσμες και μη και ιδίως: η φύση της οφειλής, οι βασικοί όροι της οφειλής, (αρχικό και τρέχον ύψος, προσαυξήσεις και πρόστιμα, διάρκεια αποπληρωμής, επιτόκιο) και οι τυχόν μεταβολές τους, οι εμπράγματες και ενοχικές εξασφαλίσεις της οφειλής και η αποτίμησή τους, οι καταβολές που πραγματοποιήθηκαν, ο χρόνος των καταβολών και το τρέχον υπόλοιπο της οφειλής, ρυθμίσεις της οφειλής και πληροφορίες για την πορεία δικαστικών διενέξεων μεταξύ οφειλέτη και πιστωτών, μέτρα διοικητικής ή αναγκαστικής εκτέλεσης που λήφθηκαν, καθώς και η πορεία της δικαστικής προσβολής τους.

Θα καταγράφονται επίσης γενικά στοιχεία των οφειλετών τα οποία δεν θα επιτρέπουν την ταυτοποίησή τους.

Συγκεκριμένα, για τα φυσικά πρόσωπα καταγράφονται ηλικία, τόπος κατοικίας και εργασίας, επάγγελμα και για τα νομικά πρόσωπα κλάδος δραστηριότητας, έδρα, μέγεθος.

Aπό που θα αντλούνται στοιχεία

Το Μητρώο θα είναι διασυνδεδεμένο με τον Τειρεσία, το Κεντρικό Μητρώο Πιστώσεων της Τράπεζας της Ελλάδος και το Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα της Ανεξάρτητης Αρχής Πιστοληπτικής Αξιολόγησης και θα τηρείται στην Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους η οποία θα καταρτίζει ανά εξάμηνο Έκθεση Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους.

Πόσα είναι οι καταγεγραμμένες οφειλές

Τι και εάν έχουν προηγηθεί ρυθμίσεις ,επι ρυθμίσεων για τα χρέη προς το Δημόσιο, διαφορετικά πλαίσια για τα κόκκινα δάνεια, βελτιώσεις στον εξωδικαστικό μηχανισμό ,το ιδιωτικό χρέος παραμένει διογκωμένο και αποτελεί μια «ανοιχτή» πληγή για τουλάχιστον μια δεκαετία.

Οι καταγεγραμμένες έως τώρα υποχρεώσεις των ελληνικών νοικοκυριών και επιχειρήσεων συνεχίζουν να παραμένουν σε υψηλά επίπεδα την ώρα που η αγοραστική δύναμη έχει σημαντικά ψαλιδιστεί λόγω της πληθωριστικής πίεσης των τελευταίων δύο ετών

Τα χρέη προς την Εφορία

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της φορολογικής αρχής, κοντά στους 4.000.000 πολίτες χρωστούν 105 δισ. ευρώ, με τα 26,3 δισ. να θεωρούνται ανεπίδεκτα είσπραξης και περίπου τα 78,7 δισ. να αποτελούν το πραγματικό ληξιπρόθεσμο ποσό.

Τα χρέη προς τα ασφαλιστικά ταμεία

Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του ΚΕΑΟ, το τρέχουν υπόλοιπο οφειλών προς τα ασφαλιστικά ταμεία στο τέλος του Ιουνίου 2023 διαμορφώθηκε στα 46.546.592.005 ευρώ. Το μεγαλύτερο μέρος των οφειλών αφορά λίγους μεγαλο-οφειλέτες με οφειλές άνω του 1 εκατ. ευρώ (2.578 οφειλέτες συγκεντρώνουν το 23,71% του υπόλοιπου οφειλών). Επιπλέον, στο τέλος Ιουνίου οι ενεργές και ολοκληρωμένες ρυθμίσεις στο Κ.Ε.Α.Ο. έφτασαν σε πλήθος τις 938.800 για οφειλές ύψους 7,22 δισ. ευρώ.

Τα χρέη προς τις τράπεζες και τα funds

Προς τις τράπεζες, τα ελληνικά νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις έχουν ληξιπρόθεσμο χρέος ύψους σε 12,73 δισ. ευρώ, που αποτελεί το 8,6% των συνολικών δανείων των τραπεζών(148,099 δισ.ευρώ) . Το χρέος προς τα funds και τους servicers φθάνει τα 71,16 δισ. ευρώ, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της ΤτΕ, με τo53% αυτών να ανήκουν σε ιδιώτες ,το 13% σε ελεύθερους επαγγελματίες και το 34% σε επιχειρήσεις .Σύμφωνα με στοιχεία της ένωσης των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων περίπου 35 δισ. ευρώ είχαν ρυθμιστεί μέχρι το τέλος του 2022 ενώ άλλα 3,6 δισ. ευρώ ρυθμίστηκαν μέσα στο α εξάμηνο του 2023 με το ποσό των 2,4 δισ. ευρώ να αφορά σε μη-τραπεζικά χαρτοφυλάκια δανείων και το 1,2 δισ. σε τραπεζικά.

Όπως προκύπτει, κατά την τριετία 2020-2022, οι οφειλές προς τους φορείς κοινωνικής ασφάλισης αυξήθηκαν κατά 21,72%. Μάλιστα, άλλαξε η εσωτερική διάρθρωση των οφειλών, καθώς από το τέταρτο τρίμηνο του 2021 στο τέταρτο τρίμηνο του 2022 μειώνεται το πλήθος μικρο-οφειλετών (με οφειλή από 50 έως 10.000€) και αυξάνεται το πλήθος μητρώων οφειλετών με οφειλή από 10.000 και πάνω.

Οι οφειλές προς ΕΦΚΑ

Σύμφωνα με την έκθεση, το ένα τρίτο περίπου του συνόλου των οφειλών στους φορείς κοινωνικής ασφάλισης, ήτοι 13,24 δις ευρώ, αφορά σε μεγάλες οφειλές (ποσό οφειλής πάνω από 500χιλ ευρώ) που αντιστοιχούν μόλις στο 0,27% των μητρώων οφειλετών. Το υπόλοιπο 99,73% των μητρώων αφορά τις υπόλοιπες δύο κατηγορίες. Αξίζει να σημειωθεί ότι στον , η χαμηλότερη κατηγορία οφειλών 0 – 15χιλ ευρώ αφορά το 77,21% των μητρώων με συμμετοχή στο 15,23% του συνόλου των οφειλών, σε αντίθεση με την υψηλότερη κατηγορίας οφειλών, 1εκ ευρώ και πάνω, όπου μόλις το 0,1% των μητρώων οφείλει το 23,74% του συνολικού υπολοίπου των οφειλών.

Ενδιαφέρον εντοπίζεται στα πρόσθετα τέλη, όπου στην περίπτωση της υψηλότερης κατηγορίας αυτά ξεπερνούν την κύρια οφειλή. Ενώ στην χαμηλότερη κατηγορία
του πίνακα τα πρόσθετα τέλη ανέρχονται στο 30% στη υψηλότερη ξεπερνούν το 110% της κύριας οφειλής. Το ύψος και το ποσοστό των πρόσθετων τελών σε σχέση με την κύρια οφειλή θα μπορούσε να ιδωθεί και από την πλευρά της αδυναμίας είσπραξης των κύριων οφειλών.

Ο Πίνακας 4 παρουσιάζει τη δυναμική του συνόλου των οφειλών (κύρια οφειλή και πρόσθετα τέλη) ανά έτος αναφοράς οφειλής. Το 42,29% των τρεχουσών οφειλών αφορά σε σωρευτική οφειλή του έτους 2009 και παλαιότερων ετών. Παράλληλα, σύμφωνα με το Κ.Ε.Α.Ο το 32,43% (ποσό 14.810.774.179 ευρώ) του συνολικού χρέους δημιουργήθηκε από οφειλέτες που άρχισαν να δημιουργούν οφειλές για πρώτη φορά από το 2010 και μετά, ενώ το 67,57% (ποσό 30.862.037.995 ευρώ) δημιουργήθηκε από οφειλέτες που άρχισαν να δημιουργούν οφειλές για πρώτη φορά το 2009 ή παλαιότερα. Από τον Πίνακα 4, η δυναμική του ύψους των οφειλών εντοπίζεται κυρίως τα έτη 2010 έως και 2016 των προγραμμάτων προσαρμογής, με τάση απομείωσης τα επόμενα έτη.

Τι γίνεται με την Εφορία

Από εκεί και πέρα, το ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο οφειλών προς τη Φορολογική Αρχή αυξήθηκε κατά 5,22% την αναφερόμενη τριετία. Με ποιοτικούς όρους, το ενδιαφέρον εδώ είναι ότι η πλειοψηφία των ληξιπρόθεσμων οφειλών αφορά έναν μικρό αριθμό μεγαλο-οφειλετών του Δημοσίου, ενώ μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό αυτών προέρχεται από μικρο-οφειλέτες. Συγκεκριμένα, στην αρχή του 2023 το 59,5% του συνολικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου αντιστοιχούσε σε μόλις 1.325 Αριθμούς Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ) με οφειλές πάνω από 10 εκατ. ευρώ έκαστο, ενώ μόλις το 1,5% του συνολικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου αναλογούσε σε 3.238.494 ΑΦΜ με οφειλές έως 3.000 ευρώ.

Σε ετήσια βάση, μείωση παρουσίασε ο αριθμός των μητρώων των οφειλετών κατά 37.725, με αποτέλεσμα ο συνολικός αριθμός των μητρώων με οφειλές σε ασφαλιστικά ταμεία να διαμορφώνεται στο τέλος του τέταρτου τριμήνου του 2022 σε 2.326.793 μητρώα. Η μείωση προέρχεται από τις κατηγορίες οφειλής μεταξύ 50 και 10.000 ευρώ (κατά 108.397 μητρώα συνολικά). Επιπλέον, αύξηση παρατηρείται στις συνολικές οφειλές κατά περίπου 4,6 δις ευρώ σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους, η οποία οφείλεται τόσο σε αύξηση των κύριων οφειλών (κατά 2,3 δις ευρώ), όσο και των πρόσθετων τελών (αύξηση κατά 2,3 δις ευρώ). Αναλυτικότερα, η αύξηση στις ληξιπρόθεσμες κύριες οφειλές πηγάζει κυρίως από το εύρος οφειλής μεταξύ 10.000 και 1.0000.000 ευρώ (κατά 2,1 δις ευρώ συνολικά), στο οποίο συσσωρεύεται το 70% των οφειλών. 

Τράπεζες και funds

Ακόμη, το συνολικό υπόλοιπο δανειακών οφειλών (προ προβλέψεων) προς τις τράπεζες μειώθηκε κατά 4,75%. Σημαντική μείωση παρουσίασε το υπόλοιπο των μη εξυπηρετούμενων δάνειων (προ προβλέψεων) κατά 76.1%. Ωστόσο, η μείωση αυτή οφείλεται κυρίως στη μεταφορά (πώληση) των ληξιπρόθεσμων δανειακών οφειλών σε εξειδικευμένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα του εξωτερικού που διαχειρίζονται μέσω των Εταιρειών Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (ΕΔΑΔΠ), ήτοι funds. Την αναφερόμενη τριετία το υπόλοιπο των δανειακών οφειλών (Λοιποί τομείς) προς στις ΕΔΑΔΠ αυξήθηκε κατά 76,97%. 

Σύμφωνα με το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο, η διαχείριση των απαιτήσεων από μη εξυπηρετούμενα δάνεια που έχουν πωληθεί και μεταβιβαστεί από εγχώρια πιστωτικά ιδρύματα ανατίθεται αποκλειστικά στις Εταιρείες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις
(ΕΔΑΔΠ).

Η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) διατηρεί στοιχεία αναφορικά με δάνεια που διαχειρίζονται οι εγχώριες Εταιρείες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (ΕΔΑΔΠ) και έχουν μεταβιβασθεί από εγχώρια πιστωτικά ιδρύματα σε εξειδικευμένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα του εξωτερικού. Από την πλευρά των ΕΔΑΔΠ, αυτές υποχρεούνται να υποβάλλουν τριμηνιαία στοιχεία του ισολογισμού τους καθώς και του χαρτοφυλακίου των δανείων που διαχειρίζονται στην ΤτΕ. Στα δάνεια αυτά περιλαμβάνονται και δάνεια που είχαν διαγραφεί από τα πιστωτικά ιδρύματα και δεν καταγράφονταν στις λογιστικές τους καταστάσεις.

Ο Πίνακας 12 έχει εξαχθεί από την τελευταία Ανάλυση Δανείων υπό διαχείριση από τις ΕΔΑΔΠ που συντάσσει η ΤτΕ παρουσιάζοντας τη σύνθεση των σωρευτικών στοιχείων των δανείων υπό διαχείριση από τις ΕΔΑΔΠ τους μήνες Δεκέμβριο 2019 έως Δεκέμβριο 2022. Τον Δεκέμβριο του 2019 στις ΕΔΑΔΠ βρίσκονταν υπόλοιπα δανείων ύψους 23,7 δις ευρώ , τον Δεκέμβριο του 2022 το υπόλοιπο των δανείων ήταν 70,7 δισ. ευρώ. Το υπόλοιπο των δανείων που διαχειρίζονται οι ΕΔΑΔΠ αυξήθηκε κατά περίπου 47 δισ. ευρώ την αναφερόμενη περίοδο. Την ίδια περίοδο το υπόλοιπο των μη εξυπηρετούμενων δανείων στις Τράπεζες μειώθηκε κατά περίπου 60 δισ. ευρώ (Πίνακας 11). 

«Μας απασχολεί το θέμα της ακρίβειας και του πληθωρισμού», είπε αρχικώς, εκπέμποντας πάντως το μήνυμα ότι «ακόμα η όλη κατάσταση δεν έχει επίδραση αρνητική στην εισπραξιμότητα».

Σημείωσε ότι είναι «πιο βιώσιμες οι ρυθμίσεις που γίνονται με τους ιδιώτες», ενώ αναφορικά με το επιχειρείν στο servicing, σχολίασε ότι «για να έχεις κέρδος πρέπει να έχεις λειτουργική επάρκεια και σε αυτό παίζει ρόλο η τεχνολογία». «Υιοθετούμε μία ψηφιακή πλατφόρμα που αντικαθιστά την κόπωση από την τηλεφωνική επικοινωνία» και «ο ιδιώτης μπορεί να κάνει μια σειρά διαδικασιών», υπογράμμισε. Κατέληξε λέγοντας ότι η δική τους προσέγγιση «είναι να βρούμε μια συναινετική λύση».

Από την πλευρά του, ο εκτελεστικός πρόεδρος της Cepal Hellas, Αρτέμης Θεοδωρίδης, παρατήρησε ότι «το θέμα των τιτλοποιήσεων μας απασχολεί ιδιαίτερα», σημειώνοντας ότι «τα senior ομόλογα δεν θέλουμε να έχουν πρόβλημα».

«Τα business plans έχουν μεγάλο χρονικό βάθος», είπε ερωτηθείς σχετικά, επισημαίνοντας ότι οι ρευστοποιήσεις και ρυθμίσεις είναι στο 50-50. «Είμαστε καλύτερα από το πλάνο, δεν υπάρχει κανένας άμεσος κίνδυνος», πρόσθεσε αναφορικά με τη συγκυρία.

Στη συνέχεια τόνισε ότι «η πιο φθηνή χρηματοδότηση που υπάρχει είναι η τραπεζική» και πως «ο ρόλος των servicers είναι να φτιάξουμε τα χαρτοφυλάκια και να έρθουν σε επαφή με φορείς που μπορούν να χρηματοδοτήσουν».

Επισήμανε ότι πλέον «έχουν ωριμάσει οι διαδικασίες» και εξέφρασε την αισιοδοξία του ότι «η διαδικασία πλέον, λειτουργεί και είναι δίμηνη - θα τρέξει τώρα».

Όσον αφορά στους πλειστηριασμούς, είπε ότι «επενδυτικό ενδιαφέρον υπάρχει, η αγορά των ακινήτων, μέχρι την έναρξη του πολέμου, ήταν αρκετά καλή».

Η Αλεξάνδρα Φατσέα, General Manager Retail, SB & AGRI Recovery της Intrum Hellas τόνισε ότι «η αβεβαιότητα είναι μεγάλη» αυτή τη στιγμή, αλλά «δεν υπάρχουν σημαντικές επιπτώσεις. Οι εισπράξεις είναι σε καλά επίπεδα». «Είναι πολύ σημαντικό ότι οι servicers σε σχέση με τις τράπεζες είναι πιο κοντά στους δανειολήπτες και έτσι γνωρίζουμε καλύτερα την αντίδραση των πελατών», είπε και πρόσθεσε ότι «ο τρόπος που έχουν στηθεί οι τιτλοποιήσεις είναι τέτοιος ώστε, πρέπει να γίνει τεράστια ανατροπή για να κινδυνεύσουν τα senior κομμάτια».

Η ίδια υπογράμμισε ότι ο ρόλος των υπηρεσιών τους δεν εξαντλείται σε μία ρύθμιση, αλλά και στην εξυγίανση - «υπάρχουν εργαλεία μέσω συμβουλευτικής, για συμβουλές για ΕΣΠΑ», ενώ χαρακτήρισε «εξαιρετικό εργαλείο το νέο πτωχευτικό πλαίσιο». «Ο εξωδικαστικός μηχανισμός προσήλκυσε το ενδιαφέρον», πρόσθεσε.

Τη βόμβα του ιδιωτικού χρέους συνθέτουν τα «κόκκινα» τραπεζικά δάνεια, τα δάνεια που έχουν περάσει στα funds αλλά και οι οφειλές πολιτών και επιχειρήσεων προς την εφορία και προς τα ασφαλιστικά ταμεία. Μέσα στην πανδημία τα χρέη αυτά εκτινάχθηκαν σε ακόμη υψηλότερα επίπεδα και η διαχείρισή τους καθίσταται ακόμη πιο δύσκολη από τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις υπό την πίεση της ενεργειακής ακρίβειας και των άλλων ανατιμήσεων.

Για να γίνει κατανοητό το μέγεθος του προβλήματος αξίζει να αναφέρουμε πως τα χρέη των πολιτών και των επιχειρήσεων στην εφορία και στα ασφαλιστικά ταμεία ξεπερνούν τα ¾ του ΑΕΠ της χώρας που υπολογίζεται στα 180 δισ. ευρώ. Εάν δε προστεθούν και τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια προς τις τράπεζες τότε το ιδιωτικό χρέος ξεπερνά όλες τις παραγωγικές δυνάμεις της Ελλάδας!

Το πρόβλημα θα γίνει εντονότερο με το «ξεπάγωμα» των πληρωμών για οφειλές που είχαν ανασταλεί εξαιτίας της πανδημίας, την έναρξη της καταβολής των ποσών από την επιστρεπτέα προκαταβολή και τα νέα χρέη που θα εμφανιστούν στον χάρτη.

Πρόσφατα έληξε η προθεσμία για την ένταξη στη ρύθμιση των 36 – 72 δόσεων ενώ από το τέλος Ιουνίου οι επαγγελματίες και οι επιχειρήσεις θα πρέπει να αρχίσουν να επιστρέφουν στο Δημόσιο τα ποσά από την επιστρεπτέα προκαταβολή (αν τελικά δεν υπάρξει νέο κούρεμα). Επισημαίνεται ότι το υπουργείο Οικονομικών υπολογίζει ότι δεν θα αποπληρωθούν γύρω στα 700 εκατ. ευρώ, αφού από τα 3,1 δισ. ευρώ που έχουν βεβαιωθεί εκτιμάται ότι θα μπουν στα ταμεία περίπου 2,3 δισ. ευρώ.

Ειδικότερα, το εκρηκτικό κοκτέιλ του ιδιωτικού χρέους διαμορφώνεται ως εξής:

Οι φορολογούμενοι, έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τη φορολογική διοίκηση, δηλαδή τις Εφορίες και τα τελωνεία, συνολικού ύψους 113 δισ. ευρώ. Το 2021 το νέο ληξιπρόθεσμο έφτασε τα 5,790 δισ. ευρώ. Εξάλλου, στο τέλος της περασμένης χρόνια, 3.996.871 φορολογούμενοι χρωστούσαν στο Δημόσιο. Από αυτούς σε 1.332.050 έχουν επιβληθεί αναγκαστικά μέτρα είσπραξης και 1.951.507 κινδυνεύουν να βρεθούν κάτω από την υποβολή αναγκαστικών μέτρων.

Το συνολικό ποσό των μη εξυπηρετούμενων δανείων προς στις εγχώριες τράπεζες Εταιρίες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (ΕΔΑΔΠ) ανέρχεται σε 106,7 δισ. ευρώ. Πρόκειται για οφειλές προς τις τράπεζες των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών οι οποίες έχουν συσσωρευτεί κατά κύριο λόγο στα χρόνια της κρίσης και οι λύσεις που έχουν δοθεί μέχρι τώρα απέχουν πολύ από το χαρακτηριστούν λύσεις.

Αν και μέσα σε αυτό το χρέος υπάρχει και ένα μερίδιο των λεγόμενων «στρατηγικών κακοπληρωτών», δηλαδή δανειοληπτών που, ενώ μπορούν να πληρώσουν δεν πληρώνουν, η πλειονότητα αποτελείται από επιχειρήσεις και νοικοκυριά που απλώς λόγω της κρίσης σήκωσαν ψηλά τα χέρια, αδυνατώντας να σηκώσουν το βάρος των δανείων τους.

Μεγάλο μέρος από αυτό το χρέος δεν πρόκειται να πληρωθεί ποτέ. Είναι χαρακτηριστικό ότι, από τα χρέη ύψους 113 δισ. ευρώ προς της εφορία, τα 26 δισ. έχουν ήδη χαρακτηριστεί «ανεπίδεκτα είσπραξης», συρρικνώνοντας το «πραγματικό» ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο σε 86 δισ. ευρώ.

Στο οικονομικό επιτελείο υπάρχει έντονη ανησυχία, καθώς φοβούνται ότι ο «λογαριασμός» των χρεών θα αυξηθεί ακόμη περισσότερο τους επόμενους μήνες. Οι οικογενειακοί προϋπολογισμοί πιέζονται από το «τσουνάμι» αυξήσεων σε υπηρεσίες και προϊόντα και έτσι όπως εξελίσσονται οι οικονομικές και γεωπολιτικές εξελίξεις η κατάσταση θα επιδεινωθεί. Αλλά και τα μηνύματα και από την αγορά για τη φοροδοτική ικανότητα των επιχειρήσεων δεν είναι καθόλου ενθαρρυντικά.

Τα αποτελέσματα από την έρευνα του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών για τις πωλήσεις του 2022 σε σύγκριση με αυτές του 2020 αποτυπώνουν έντονα την κατάσταση ανασφάλειας που επικρατεί: Το διεθνές περιβάλλον, η έλλειψη ρευστότητας, η άνοδος του κόστους ενέργειας και μεταφορών σε συνδυασμό με την άνοδο των τιμών στα είδη πρώτης ανάγκης, δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα. Η συντριπτική πλειοψηφία 87,2% δήλωσε ότι το 2022 είχε χειρότερα αποτελέσματα σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2020, ενώ ένα ισχνό ποσοστό του 10,9% δήλωσε καλύτερο ή ίδιο τζίρο.

Εκπρόσωποι των εμπόρων και της εστίασης θεωρούν ως επιτακτική εκ των πραγμάτων την ανάγκη ρύθμισης των οφειλών σε 120 δόσεις προκειμένου να μετριασθεί το ταμειακό βάρος. Ωστόσο, από το υπουργείο Οικονομικών ξεκαθαρίζουν ότι δεν υπάρχει καμία σκέψη για ενεργοποίηση πρόσθετων μέτρων διευκόλυνσης των οφειλετών.