Ο σχεδιασμός αναπτύσσεται σταδιακά έως το τέλος Νοεμβρίου, με στόχο να αυξηθούν οι διαθέσιμες επιλογές ρύθμισης και να περιοριστούν οι περιπτώσεις στις οποίες ένας οφειλέτης παραμένει οικονομικά εγκλωβισμένος. Το νέο πλαίσιο δεν διαγράφει αυτομάτως τις υποχρεώσεις, αλλά επιχειρεί να δημιουργήσει πιο βιώσιμους όρους αποπληρωμής και μεγαλύτερη προστασία για όσους τηρούν τις συμφωνίες τους.

Μειωμένες επιβαρύνσεις για τα δάνεια του νόμου Κατσέλη

Η πρώτη παρέμβαση αφορά περισσότερους από 100.000 συνεπείς δανειολήπτες με ενεργές ρυθμίσεις του νόμου Κατσέλη. Με τη νέα μέθοδο, ο τόκος υπολογίζεται πάνω στη μηνιαία δόση που όρισε το δικαστήριο και όχι στο συνολικό ανεξόφλητο κεφάλαιο.

Η αλλαγή εφαρμόζεται αναδρομικά, με αποτέλεσμα τα επιπλέον ποσά που είχαν καταβληθεί με τον προηγούμενο τρόπο υπολογισμού να αναγνωρίζονται ως εξοφλημένο κεφάλαιο. Αυτό μπορεί να οδηγήσει τόσο σε μικρότερη μηνιαία καταβολή όσο και σε συντόμευση της περιόδου αποπληρωμής. Μέχρι να ολοκληρωθεί η προσαρμογή των πληροφοριακών συστημάτων τραπεζών και servicers, προβλέπεται μεταβατική διαχείριση των πληρωμών.

Ακατάσχετο όριο στα 1.600 ευρώ

Η δεύτερη αλλαγή είναι η αύξηση του ακατάσχετου τραπεζικού λογαριασμού από τα 1.250 στα 1.600 ευρώ τον μήνα. Η προστασία αφορά φυσικά πρόσωπα με οφειλές προς το Δημόσιο, ενώ οι σχετικές ρυθμίσεις επεκτείνουν την κάλυψη και στις διαδικασίες ιδιωτικής αναγκαστικής εκτέλεσης.

Με τον τρόπο αυτό, οι οφειλέτες διατηρούν επιπλέον ρευστότητα 350 ευρώ τον μήνα, η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη βασικών αναγκών ή την ομαλότερη εξυπηρέτηση των υπόλοιπων υποχρεώσεών τους.

Άρση κατάσχεσης με καταβολή του 25%

Ξεχωριστή, τρίτη παρέμβαση αποτελεί η δυνατότητα πλήρους αποδέσμευσης κατασχεμένου τραπεζικού λογαριασμού, εφόσον ο οφειλέτης καταβάλει τουλάχιστον το 25% της οφειλής του.

Η ρύθμιση αποκτά ιδιαίτερη σημασία για επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες, οι οποίοι μέχρι σήμερα μπορούσαν να έχουν ρυθμίσει ή να εξυπηρετούν μέρος των χρεών τους, αλλά παρέμεναν αποκλεισμένοι από την κανονική χρήση των τραπεζικών τους λογαριασμών. Η άρση της δέσμευσης μπορεί να επαναφέρει τη δυνατότητα πληρωμών, εισπράξεων και χρηματοοικονομικού προγραμματισμού.

Ρύθμιση οφειλών σε έως 72 δόσεις

Η τέταρτη πρωτοβουλία αφορά τη νέα ρύθμιση έως 72 μηνιαίων δόσεων για χρέη προς την εφορία και τους δήμους τα οποία δημιουργήθηκαν έως το τέλος του 2023 και παρέμεναν αρρύθμιστα στις 21 Απριλίου 2026.
Η περίμετρος υπολογίζεται ότι καλύπτει περίπου 1,3 εκατ. φυσικά πρόσωπα και σχεδόν 300.000 επιχειρήσεις. Για να ενταχθεί κάποιος, θα πρέπει να έχει εξοφλήσει ή ρυθμίσει τις νεότερες οφειλές που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά. Η προθεσμία αιτήσεων προβλέπεται να παραμείνει ανοικτή έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.

Χαμηλότερο κατώφλι στον εξωδικαστικό

Από τις 26 Ιουλίου ενεργοποιείται η πέμπτη παρέμβαση, με τη μείωση του ελάχιστου ύψους οφειλών για ένταξη στον εξωδικαστικό μηχανισμό από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ.

Η αλλαγή ανοίγει την πλατφόρμα σε πολύ περισσότερους μικρούς οφειλέτες που έχουν χρέη είτε προς το Δημόσιο είτε προς τράπεζες και servicers. Ο εξωδικαστικός παρέχει δυνατότητα μακροχρόνιας αποπληρωμής, χαμηλής ελάχιστης δόσης και διαγραφής μέρους της οφειλής, όταν η οικονομική κατάσταση του αιτούντος δεν επιτρέπει την πλήρη εξόφληση.

Νέα προστασία για την κύρια κατοικία

Η έκτη αλλαγή έρχεται στις 21 Σεπτεμβρίου και αφορά τη δυνατότητα του οφειλέτη να ζητήσει την εξαίρεση της κύριας κατοικίας του από τη ρευστοποίηση στο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού.

Στην περίπτωση αυτή, το πρόγραμμα αποπληρωμής θα υπολογίζεται με βάση την υπόλοιπη περιουσία, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε μικρότερη δόση, μεγαλύτερη διάρκεια ρύθμισης και υψηλότερη διαγραφή χρεών. Η προστασία δεν θα είναι αυτόματη, αλλά θα συνδέεται με οικονομικά και περιουσιακά κριτήρια και, ενδεχομένως, με τη ρευστοποίηση άλλων περιουσιακών στοιχείων.

Παράταση για τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο

Η έβδομη παρέμβαση αφορά την παράταση έως τις 30 Σεπτεμβρίου της πλατφόρμας για τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο. Οι δανειολήπτες κατατάσσονται σε κατηγορίες βάσει εισοδήματος, περιουσίας και καταθέσεων και μπορούν να μετατρέψουν την οφειλή τους σε ευρώ με βελτιωμένη ισοτιμία.
Το όφελος κυμαίνεται από 15% έως 50%, με τους οικονομικά ασθενέστερους να λαμβάνουν τη μεγαλύτερη ελάφρυνση. Η μετατροπή περιορίζει επίσης τον μελλοντικό συναλλαγματικό κίνδυνο και προσφέρει σταθερότερο πλαίσιο αποπληρωμής.

Φορέας επαναμίσθωσης έως το τέλος του φθινοπώρου

Το πακέτο ολοκληρώνεται με την ενεργοποίηση του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, η οποία τοποθετείται έως τον Νοέμβριο. Ο Φορέας θα αποκτά την κύρια κατοικία ευάλωτων οφειλετών που κινδυνεύει με πλειστηριασμό και θα τους επιτρέπει να παραμένουν στο ακίνητο καταβάλλοντας επιδοτούμενο μίσθωμα.
Μετά την πάροδο 12 ετών, θα υπάρχει δυνατότητα επαναγοράς, εφόσον έχει βελτιωθεί η οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού. Μέχρι την πλήρη λειτουργία του συστήματος, παραμένει ενεργό το ενδιάμεσο πρόγραμμα, το οποίο αναστέλλει την αναγκαστική εκτέλεση και προβλέπει επιδότηση της δόσης έως 210 ευρώ τον μήνα.

Οι οκτώ παρεμβάσεις δημιουργούν έναν νέο χάρτη για τη διαχείριση των χρεών, χωρίς να αναιρούν την υποχρέωση αποπληρωμής. Το κρίσιμο στοίχημα θα είναι η έγκαιρη λειτουργία των πλατφορμών, η σαφής ενημέρωση των δικαιούχων και η παραγωγή ρυθμίσεων που μπορούν πράγματι να εξυπηρετούνται σε βάθος χρόνου.

Η έκθεση αποτυπώνει μια οικονομία που εξακολουθεί να αναπτύσσεται με ρυθμούς υψηλότερους από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, αλλά ταυτόχρονα φέρει σημαντικές διαρθρωτικές αδυναμίες, όπως το υψηλό ιδιωτικό χρέος, την περιορισμένη αποταμίευση των νοικοκυριών, το μεγάλο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών και τις αυξανόμενες δυσκολίες πρόσβασης στην κατοικία.

Το συνολικό ιδιωτικό χρέος προς τράπεζες, εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, φορολογικές αρχές και ασφαλιστικά ταμεία αυξήθηκε περαιτέρω το τέταρτο τρίμηνο του 2025, φθάνοντας τα 417 δισ. ευρώ, έναντι χαμηλότερων επιπέδων το προηγούμενο τρίμηνο. Η αύξηση αυτή αποδίδεται αφενός στην επέκταση των εξυπηρετούμενων τραπεζικών δανείων και αφετέρου στη δημιουργία νέων ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο.

Οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις παραμένουν ιδιαίτερα υψηλές, διαμορφούμενες στα 237,8 δισ. ευρώ, αν και η συμμετοχή τους στο συνολικό ιδιωτικό χρέος περιορίστηκε στο 57%. Το μεγαλύτερο μέρος των οφειλών αφορά το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία, καθώς οι υποχρεώσεις προς την ΑΑΔΕ και τον ΕΦΚΑ ανέρχονται συνολικά σε 165,2 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν στο 69% των συνολικών ληξιπρόθεσμων οφειλών.

Παράλληλα, το ιδιωτικό χρέος από τραπεζικά δάνεια διαμορφώθηκε στα 251,9 δισ. ευρώ, με βασικό μοχλό αύξησης τα επιχειρηματικά δάνεια. Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια εμφανίζουν πλέον τάσεις σταθεροποίησης, καθώς παραμένουν περίπου στο 30% του συνόλου των δανείων, ενώ οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) έχουν πλέον υπό τον έλεγχό τους περίπου το 92% των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων.

Η αγορά κατοικίας συνεχίζει να πιέζει τα νοικοκυριά

Το ΙΟΒΕ διαπιστώνει ότι η αγορά ακινήτων διατήρησε την έντονα ανοδική της δυναμική και κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, με τις τιμές των κατοικιών να συνεχίζουν να αυξάνονται χάρη στη διατήρηση ισχυρής επενδυτικής ζήτησης και στις ιδιαίτερα αυξημένες άμεσες ξένες επενδύσεις στον κλάδο των ακινήτων.

Τις μεγαλύτερες ανατιμήσεις κατέγραψαν οι κατοικίες ενός υπνοδωματίου, όπου οι αυξήσεις κυμάνθηκαν από 5% έως 8%, επιβεβαιώνοντας ότι η ζήτηση παραμένει ισχυρή κυρίως στις μικρότερες κατοικίες.

Ωστόσο, η συνεχιζόμενη άνοδος των τιμών επιβαρύνει ακόμη περισσότερο το ήδη σοβαρό στεγαστικό πρόβλημα της χώρας. Σύμφωνα με την έκθεση, η Ελλάδα εξακολουθεί να εμφανίζει τη χαμηλότερη προσιτότητα στέγασης μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παρά το γεγονός ότι ο δείκτης υπερβολικής στεγαστικής επιβάρυνσης υποχώρησε οριακά από 28,9% το 2024 σε 26,4% το 2025. Παρά τη μικρή αυτή βελτίωση, οι τιμές των κατοικιών εξακολουθούν να αυξάνονται με σημαντικά ταχύτερο ρυθμό από τα εισοδήματα των ελληνικών νοικοκυριών.

Οι εκταμιεύσεις νέων στεγαστικών δανείων επιταχύνθηκαν κατά τη διάρκεια του 2025 και των πρώτων μηνών του 2026, εξακολουθούν όμως να κινούνται σε σχετικά χαμηλά επίπεδα συγκριτικά με το παρελθόν. Παράλληλα, το μεγαλύτερο μέρος των προβληματικών στεγαστικών δανείων βρίσκεται πλέον στα χαρτοφυλάκια των servicers.

Όσον αφορά τους πλειστηριασμούς, το ΙΟΒΕ διαπιστώνει ελαφρά επιβράδυνση κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, καθώς ολοκληρώθηκε μόλις ένας στους επτά προγραμματισμένους πλειστηριασμούς ακινήτων, γεγονός που αποτυπώνει τις δυσκολίες στην επιτάχυνση της διαδικασίας ανάκτησης απαιτήσεων.

Ανάπτυξη υψηλότερη της Ευρωζώνης, αλλά με σημαντικές αδυναμίες

Στο μακροοικονομικό περιβάλλον, η ελληνική οικονομία κατέγραψε ρυθμό ανάπτυξης 2% το πρώτο τρίμηνο του 2026, έναντι μόλις 0,3% στην Ευρωζώνη, με βασικούς μοχλούς τις πάγιες επενδύσεις και τις εξαγωγές.

Παρά τη θετική εικόνα, το ΙΟΒΕ υπογραμμίζει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές προκλήσεις, όπως ο επίμονα υψηλός πληθωρισμός, η περιορισμένη αποταμίευση των νοικοκυριών και το σημαντικό έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.

Το διεθνές περιβάλλον παραμένει επίσης επιβαρυμένο. Η επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, σε συνδυασμό με τις γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, έχουν αυξήσει την αβεβαιότητα, ασκώντας νέες πιέσεις στις τιμές της ενέργειας και διατηρώντας ισχυρές τις πληθωριστικές πιέσεις.

Σταθερές οι συντάξεις σε πραγματικούς όρους

Στο ειδικό μέρος της μελέτης, το ΙΟΒΕ εξετάζει την πορεία των συντάξεων γήρατος κατά την περίοδο 2019-2025. Η ανάλυση δείχνει ότι η μέση σύνταξη παρέμεινε ουσιαστικά αμετάβλητη σε πραγματικούς όρους, ενώ ο πληθυσμός των συνταξιούχων συνεχίζει να γερνά, καθώς το 89% των συνταξιούχων είναι πλέον άνω των 65 ετών.

Παράλληλα, καταγράφεται περιορισμός της διαφοράς μεταξύ των συντάξεων του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα. Σύμφωνα με την έκθεση, αυτό δεν οφείλεται σε ουσιαστική ενίσχυση των συντάξεων του ιδιωτικού τομέα, αλλά κυρίως στη μείωση της πραγματικής αγοραστικής αξίας των συντάξεων των πρώην δημοσίων υπαλλήλων.

Το ΙΟΒΕ προειδοποιεί τέλος ότι οι προσδοκίες για υψηλότερα επιτόκια κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2026, σε συνδυασμό με τη συνέχιση της ανοδικής πορείας των τιμών των κατοικιών, ενδέχεται να δυσκολέψουν ακόμη περισσότερο τη ρύθμιση και την αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων ιδιωτικών οφειλών, διατηρώντας το υψηλό ιδιωτικό χρέος ως μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για την ελληνική οικονομία.

Για τη διαφορετική εικόνα της χώρας στο εξωτερικό και στο εσωτερικό

Αυτός είναι και ο δυϊσμός που βιώνω ως Έλληνας Υπουργός Οικονομικών και ως Πρόεδρος του Eurogroup, με την ελληνική ιδιότητα. Ο δυϊσμός λεξιλογίου. Όταν περνάμε τα σύνορα και βρισκόμαστε εκτός Ελλάδος, η Ελλάδα αντιμετωπίζεται με ένα τρομακτικά θετικό λεξιλόγιο, γιατί είμαστε η χώρα εκείνη η οποία υπερέβη την υπαρξιακή κρίση της περασμένης δεκαετίας, είτε μιλάμε για τη φοροδιαφυγή, είτε μιλάμε για την ανάπτυξη, είτε μιλάμε για τα πλεονάσματα, είτε μιλάμε για την καμπύλη του χρέους.

Όποια παράμετρο και να πάρετε, επενδύσεις, εξαγωγές… η Ελλάδα έχει μια συγκλονιστική πρόοδο. Πρόοδος η οποία φωτίζεται και εντονότερα από τις προκλήσεις που οι άλλες χώρες βιώνουν. Άρα, υπάρχει ένα πολύ μεγάλο βάρος όταν μιλάει κανείς με την ιδιότητα του Έλληνα Υπουργού Οικονομικών αυτή τη στιγμή, ακριβώς λόγω των πραγμάτων που η ελληνική κοινωνία και η ελληνική πολιτεία κλήθηκε να διαχειριστεί την περασμένη δεκαετία. Αυτό είναι το μισό της εξίσωσης.

Το άλλο μισό είναι η ωμή πεποίθηση ότι οι μακροοικονομικοί δείκτες δεν σε ενδιαφέρουν όταν είσαι στο ταμείο του σουπερμάρκετ. Άρα, πρέπει ταυτόχρονα να μπορεί κανείς να ισορροπεί ανάμεσα στα δύο και να θεμελιώνει τη σύνδεση του πώς η πρόοδος της οικονομίας φτάνει σε κάθε ελληνικό νοικοκυριό. Φτάνει ολοένα και περισσότερο, εγώ θα σας πω. Δηλαδή, με ρωτάτε, «τρώγεται;» (σχηματικά). Όταν έχουν δημιουργηθεί 600.000 θέσεις εργασίας, όταν έχουμε υπερδιπλάσιο ρυθμό ανάπτυξης, όταν είμαστε έτοιμοι να φτάσουμε το ιστορικό χαμηλό στην ανεργία και όταν έχουν γίνει μια σειρά από ενέργειες και βραχυπρόθεσμες: λιπάσματα, diesel, στήριξη οικογενειών με παιδιά ή φορολογική μεταρρύθμιση, μόνιμα μέτρα, κατάργηση ΕΝΦΙΑ σε 12.000 οικισμούς...όλα αυτά, σωρευτικά, δρουν θετικά. Δεν λύνει το πρόβλημα.

Είναι κομμάτι μιας διαδρομής που λύνει το πρόβλημα. Και κάθε μέρα, κάθε εβδομάδα, κάθε μήνα, ο στόχος είναι να βελτιώνουμε διαρκώς αυτή την εικόνα. Δεν υπάρχει και άλλος τρόπος. Ο μόνος αξιόπιστος τρόπος για να μπορέσει κανείς να στηρίξει εκείνους που έχουν τη μεγαλύτερη δυνατή ανάγκη, είναι να οικοδομεί πάνω σε σταθερά κεκτημένα. Άρα αυτό θα συνεχίσουμε να κάνουμε…θεωρώντας ότι κομίζουμε την αξιοπιστία των πεπραγμένων μας. Αλλά από εκεί και πέρα, θα σας πω ότι υπάρχει και μια σύνδεση του εθνικού με το ευρωπαϊκό. Η Ελλάδα κάνει πολλές μεταρρυθμίσεις, πολλές αλλαγές, προσπαθεί να τρέξει γρηγορότερα, να φέρει επενδύσεις. Όσο λύνονται κομμάτια της εξίσωσης και ευρωπαϊκά και γίνονται όλα αυτά που στην Ευρώπη συζητάμε, επίσης, για δεκαετίες, τόσο περισσότερο θα δείτε τον ρυθμό ανάπτυξης στην Ελλάδα να βελτιώνεται και να λύνεται ένα μεγαλύτερο κομμάτι της εξίσωσης για την οποία με ρωτάτε.

Για τη ρήτρα διαφυγής 

Γνωρίζετε όλοι τι είναι η ρήτρα διαφυγής. Είναι η απόκλιση από τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες, είναι λεφτά πάλι δικά μας. Είναι η απόκλιση από ένα νέο κανόνα που έχει εισαχθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, που λέει ότι εμείς με την Κομισιόν συμφωνούμε δαπάνες. Ανεξάρτητα από το αν έχεις πλεόνασμα ή έλλειμα, μπορείς να αποκλίνεις από αυτό με βάση δικές σου πολιτικές, π.χ. πάταξη της φοροδιαφυγής.

Σου επιτρέπει λοιπόν η Ευρωπαϊκή Ένωση να κάνεις τι;. Να έχεις μία απόκλιση, αρχικά ως προς την άμυνα, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Κρίθηκε λοιπόν ότι μπορεί να συναρτηθεί αυτή η συγκεκριμένη ρήτρα διαφυγής με πρόσθετες επενδύσεις για την ενέργεια. Και νομίζω ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή αυτό το καθιστά απολύτως ευδιάκριτο. Και σε σχέση με την επίδραση που υπάρχει ως προς τις τιμές της ενέργειας και σε σχέση με την πληθωριστική επίδραση, τη δευτερογενή επίδραση σε μια σειρά προϊόντων.

Για την ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας και τις προβλέψεις για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή

Ξέρουμε ότι η ευρωπαϊκή οικονομία έχει δείξει ανθεκτικότητα. Ξέρουμε ακόμη ότι η ελληνική οικονομία έχει δείξει πολλαπλάσια ανθεκτικότητα σε σχέση με το μέσο όρο της ευρωπαϊκής, αυτό αντανακλάται στον ρυθμό ανάπτυξης.

Η ανάπτυξη στο πρώτο τρίμηνο ήταν 2% σε σχέση με πέρσι και έχει έρθει από περισσότερες επενδύσεις, από περισσότερες εξαγωγές σε σχέση με εισαγωγές και από τη φορολογική μεταρρύθμιση που κάναμε πρόσφατα. Από εκεί και πέρα, αν δούμε σήμερα που είναι το πετρέλαιο, που είναι το βαρέλι, είναι στα 92 δολάρια.

Αυτό πάει να πει ότι, οι αγορές δεν ενσωματώνουν μία πρόβλεψη του χειρότερου δυνατού σεναρίου στην τιμή. Οι αγορές αυτή τη στιγμή έχουν εγρήγορση, αλλά δεν έχουν και μία ακραία απαισιοδοξία. Μένει να φανεί, πόσο γρήγορα θα ανοίξουν τα Στενά.

Εγώ θα σας πω ότι είναι τρεις παράμετροι που κοιτάμε:

Πότε θα ανοίξουν, πώς θα ανοίξουν, ποιο θα είναι το καθεστώς που θα επικρατεί στα Στενά.

Και πόσο μεγάλη θα είναι η ζημιά που έχει γίνει στις ενεργειακές υποδομές της περιοχής. Άρα αυτά τα τρία μαζί συνθέτουν το "status quo" που θα υπάρχει μετά.

Όλα αυτά θα τα δούμε να έχουν την αντανάκλασή τους στις τιμές. Σε ό,τι αφορά τη συνθήκη εφοδιασμού, είναι δεδομένο ότι η Ασία έχει πληγεί περισσότερο από την Ευρώπη και η Ευρώπη έχει πληγεί περισσότερο από την Αμερική. Αλλά από εκεί και πέρα οι τιμές έχουν παγκόσμιο χαρακτήρα.

Συνεπώς, σε παγκόσμια βάση αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα. Το 20% του φυσικού αερίου και του πετρελαίου περνάει από τα Στενά και πάρα πολλές άλλες περιπτώσεις.  Το πρόβλημα είναι μεγάλο.

Αλλά από εκεί και πέρα ξέρουμε σαν Ευρώπη ότι πρέπει να κάνουμε πάρα πολλά για να οργανώσουμε καλύτερα «τα του οίκου μας». Ένα κομμάτι έχει να κάνει με τις δικές μας ευρωπαϊκού τύπου μεταρρυθμίσεις για τις οποίες συζητάμε στα Ευρωπαϊκά Συμβούλια. Ένα κομμάτι έχει να κάνει με τις επενδύσεις στην ενέργεια.

Είναι απολύτως απαραίτητες για να φτάσουμε εκεί που η Ευρώπη μπορεί και προφανώς και κάθε εθνική οικονομία συμπεριλαμβανομένης και της δικής μας.

Για το ιδιωτικό χρέος και το πολυνομοσχέδιο που είναι σε διαβούλευση

Πάω ένα βήμα πίσω γιατί ακόμη το νομοσχέδιο βρίσκεται στη διαβούλευση και θα συζητήσουμε τις τελικές παραμέτρους όταν αυτό κατατεθεί. Θέλω να σταθώ λίγο στο ιδιωτικό χρέος γιατί για μένα είναι πολύ σημαντικό. Δεν πιστεύω ότι η πολιτική ασκείται αφ’ υψηλού.

Τι εννοώ; Υπάρχει κόσμος ο οποίος θέλει να τηρήσει τις δεσμεύσεις του, τις υποχρεώσεις του απέναντι στην πολιτεία, απέναντι στο κράτος, και δεν μπορεί. Και αυτό είναι κάτι το οποίο έχει μείνει από τα χρόνια της κρίσης.

Όσο λοιπόν αυτό υπάρχει… είναι πρόβλημα το ιδιωτικό χρέος στην Ελλάδα; Αν το δει κανείς ως συστημικό θέμα, δεν είναι. Γιατί έχεις 121% του ΑΕΠ ιδιωτικό χρέος στην Ευρωπαϊκή Ένωση - 94,5% στην Ελλάδα.

Τα κόκκινα δάνεια στις τράπεζες είναι 3,3%. Πέρυσι είχαμε 6,8 δισ. ευρώ ρυθμίσεις. Άρα αν δει κανείς αυτά, συστημικά είμαστε σε πολύ καλύτερο σημείο από την υπόλοιπη Ευρώπη.

Όσο όμως υπάρχει ένα άτομο, μία οικογένεια και μία επιχείρηση που έχει πρόβλημα, το πρόβλημά τους είναι πρόβλημα μας. Αυτή είναι η δουλειά μας. Οπότε με αυτή την έννοια πρέπει να χτίζουμε ρυθμίσεις οι οποίες επιβραβεύουν τους συνεπείς.

Και ρυθμίσεις οι οποίες είναι λειτουργικές. Και βλέπω και την ανταποκρισιμότητα που έχουν και στον κόσμο. Η αύξηση του ορίου στον ακατάσχετο λογαριασμό από τα 1.250 ευρώ στα 1.600 -είδα τα μηνύματα στο κινητό μου- μέτρησε πάρα πολύ σε πολύ κόσμο καθώς αφορά χιλιάδες συμπολίτες μας.

Για τη ρύθμιση για πληρωμή σε 72 δόσεις

Αντίστοιχα, οι 72 δόσεις για τα παλαιά χρέη μέχρι το ’23 - μετά ισχύει η κανονική ρύθμιση της φορολογίας από την ΑΑΔΕ- είναι κάτι που ο κόσμος το ζητούσε. Για τον Εξωδικαστικό Μηχανισμό, τον Νόμο Κατσέλη και τον Φορέα απόκτησης και επαναμίσθωσης ακινήτων.

Για εμένα, το σπουδαιότερο εργαλείο το οποίο έχουμε για τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους, είναι ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός, που βλέπουμε να αγκαλιάζεται από τον κόσμο. Μειώσαμε το όριο υπαγωγής από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ.

Αλλά για εμένα, ξέρετε, κύριε Φιλιππίδη, τί είναι πιο ενδιαφέρον; Μιλάμε για τον Νόμο Κατσέλη όλα αυτά τα χρόνια. Δούλεψε ο Νόμος Κατσέλη; Ο Νόμος Κατσέλη, κατά τη γνώμη μου, δεν έχει δουλέψει. Πρώτον, γιατί έμπλεξε εκείνους οι οποίοι έπρεπε να βρουν λύση από τον Νόμο Κατσέλη σε δικαστικές ατραπούς πάρα πολλών καιρών και έκρυψε πολύ κόσμο που δεν έπρεπε να υπαχθεί σε αυτόν τον Νόμο, αδίκως, πίσω από τις διατάξεις του.

Ο εξωδικαστικός μηχανισμός μετατρέπεται τώρα σε ένα εργαλείο προστασίας της πρώτης κατοικίας. Δηλαδή επιτρέπουμε στον πολίτη να ορίσει περίμετρο προστασίας στην πρώτη κατοικία στον εξωδικαστικό και να πει «αυτό με ενδιαφέρει».

Μεγαλύτερο κούρεμα, μικρότερη δόση, αν το κάνεις. Είναι πολύ αποτελεσματικότερο για έναν άνθρωπο που πραγματικά θέλει να προστατεύσει την πρώτη κατοικία του, να υπαχθεί σε αυτό.

Προσθέστε σε αυτόν τον Φορέα για την απόκτηση και επαναμίσθωση ακινήτων, ο Φορέας ο οποίος θα λειτουργήσει το φθινόπωρο - τον περιμένουμε χρόνια, αυτό είναι αλήθεια. Αλλά είναι ένα περίπλοκο έργο, όπου έπρεπε να υπάρξει διαγωνισμός, έπρεπε να υπάρξει ανάδοχος στον διαγωνισμό. Το φθινόπωρο θα είναι σε θέση όλο αυτό να λειτουργήσει.

Όλα αυτά μαζί, είναι ένα πολύ πιο αποτελεσματικό εργαλείο από οποιοδήποτε άλλο είχαμε στο παρελθόν. Και αν τα βάλει κανείς κάτω μαζί, είναι η μεγαλύτερη δέσμη μέτρων για το ιδιωτικό χρέος μετά την κρίση.

Αυτό, σε μια χώρα η οποία αναπτύσσεται, μειώνει την ανεργία της και έχει και μια λογική να υπογραμμίζει ότι πρέπει να βοηθάει εκείνους, οι οποίοι είναι συνεπείς, νομίζω ότι είναι ό,τι πιο ευεργετικό που μπορούμε να κάνουμε σωρευτικά. Η διάταξη θα ψηφιστεί μέσα στο μήνα. Θα κινηθούμε πάρα πολύ γρήγορα.

Για τα φορολογικά μέτρα 

Βασικά, μεταρρυθμίσαμε τον τρόπο που δουλεύει το φορολογικό σύστημα. Είπαμε θα κάνουμε την μεγαλύτερη φοροαπαλλαγή που έχει γίνει, αλλά θα έχει μια φιλοσοφία: αλλάζουμε τον τρόπο που σε φορολογούμε ανάλογα με το πόσα παιδιά έχεις, με την ηλικία σου και με το πού μένεις (σε ό,τι αφορά στον ΕΝΦΙΑ).

Αυτό είχε μια πάρα πολύ συγκεκριμένη δομή και φιλοσοφία: αναγνωρίζει ότι το δημογραφικό πρόβλημα είναι το υπαρξιακό πρόβλημα της Ελλάδας - εγώ θα σας πω ότι είναι το υπαρξιακό πρόβλημα της Ευρώπης όχι μόνο της Ελλάδας.

Ταυτόχρονα, αναγνωρίζει ότι σε ό,τι αφορά την μεσαία τάξη η υπερφορολόγηση συνεχίζει να είναι μια πραγματικότητα. Γιατί έχουμε μειώσει 83 φόρους και εισφορές πλέον, πρέπει να μειώσουμε και άλλους και άλλους και άλλους. Και όσο δημιουργείται δημοσιονομικός χώρος, αυτή είναι και η προτεραιότητα αυτής της κυβέρνησης και αυτού του Πρωθυπουργού, αφαιρώ βάρη από την οικονομία.

Άρα, θα συνεχίσουμε σε αυτή την κατεύθυνση γιατί, πρώτοι εμείς, αναγνωρίζουμε ότι αυτή είναι η πιο ευεργετική κατεύθυνση για να φύγει η οικονομία μπροστά.

Και, επειδή με ρωτήσατε πριν για την κρίση, υπάρχει μια αναθεώρηση σε σχέση με την κρίση στη Μέση Ανατολή, ο πληθωρισμός, γενικώς, αναθεωρείται προς τα πάνω, η ανάπτυξη γενικώς αναθεωρείται προς τα κάτω. Είδατε και σε ό,τι μάς αφορά υπήρξε μια αναθεώρηση από το 2,4% στο 2%. Ναι. Αλλά για του χρόνου η αναθεώρηση είναι προς τα πάνω, είναι προς το 2% ενώ ήταν χαμηλότερη.

Αυτό έχει να κάνει και με την αναπτυξιακή τροχιά που έχει πάρει η ελληνική οικονομία και με την αύξηση στις δημόσιες επενδύσεις η οποία συντελείται και στα πρόσθετα ευρωπαϊκά πακέτα, αλλά κυρίως στην πεποίθηση ότι -φλερτάρω με την ιδέα να το πω σχηματικά- χρήματα δεν υπάρχουν, γεννιόνται. Η οικονομία πρέπει να γεννήσει χρήματα και αυτός είναι και ο τρόπος με τον οποίο θέλουμε να κινηθούμε το επόμενο διάστημα. Συγχωνεύσεις και εξαγορές.

Είμαστε, λοιπόν, σε μια διαδρομή αλλαγής ποιοτικής του τι είναι η Ελλάδα οικονομικά. Και νομίζω ότι χτίζοντας πάνω σε όσα καλά έχουν προηγηθεί και διαρκώς βελτιώνοντας τους εαυτούς μας, θα μπορέσουμε να κατακτήσουμε αυτό που η χώρα πραγματικά μπορεί να κατακτήσει.

Για τις ΜμΕ και την προκαταβολή φόρου

Θα μπορούσα να μιλάω πολύ για όλα εκείνα τα μέτρα τα οποία μπήκαν τα χρόνια των μνημονίων ή τα χρόνια της κρίσης, τα οποία πρέπει να αφαιρεθούν, το ένα μετά το άλλο. Δεν σας κρύβω, έχω και εγώ μεγάλη λίστα πραγμάτων που θα ήθελα να δω να αφαιρούνται γρήγορα. Αλλά το τι αφαιρείται, είναι συνάρτηση του τι μπορείς να αφαιρέσεις. Ποιος είναι ο δημοσιονομικός χώρος; Ο δημοσιονομικός χώρος είναι συνάρτηση των δημοσιονομικών κανόνων που έχουμε μπροστά μας. Δεν είναι το πλεόνασμα, πλέον, είναι το κομμάτι εκείνο του πλεονάσματος που μπορώ να ξοδέψω στο πλαίσιο των δημοσιονομικών κανόνων.

Άρα, το ποσό που θα έχουμε για μόνιμα μέτρα, με βάση μια προτεραιοποίηση η οποία περιλαμβάνει τα αυτονόητα, να δούμε τι χώρο έχουμε. Συνεπώς, πολλά από τα πράγματα για τα οποία θα με ρωτήσετε είναι στο τραπέζι, δεν πρόκειται να σας επιβεβαιώσω κανένα. Η σύλληψη είναι να μπορέσουμε πραγματικά να το πετύχουμε. Γιατί, δείτε ποιο είναι το πρόβλημα. Λέτε «πάρε όλη την προκαταβολή φόρου» (8 δισεκατομμύρια ευρώ περίπου εισπράττουμε). Δηλαδή, πρέπει να δεις για τη μία χρονιά της μετάβασης, ποιο θα είναι το δημοσιονομικό impact που θα έχεις από την εφαρμογή. Δεν μπορείς να τα κάνεις όλα. Ό,τι κάνεις, πρέπει να το κάνεις με μέριμνα και με μέτρημα. Πολλά είναι εφικτό να γίνουν. Πάνω στις ισχυρές βάσεις που έχουν χτιστεί θα γίνουν ακόμη περισσότερα.

Για το μέλλον μετά το Ταμείο Ανάκαμψης 

Εγώ θα πω, ότι χαίρομαι που εξαντλήθηκε όλο το δανειακό σκέλος, γιατί μιλάμε για 27,5 δισεκατομμύρια συνολικών επενδύσεων. Δεν πάει σε αποδέκτες όμως ακόμα, 27,5 δισ. είναι συνολικά οι επενδύσεις και είναι 798 συνολικά οι συμβάσεις και το 60% αφορά μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Άρα, αν το δει κανείς συνολικά, είναι πάρα πολύ σημαντικές οι επενδύσεις, οι οποίες θα γίνουν. Προφανώς, τώρα εκεί υπήρξε όπως έχει πει και ο αρμόδιος αναπληρωτής υπουργός, ο κύριος Παπαθανάσης, μια εικόνα όπου παλεύαμε να πετύχουμε να βγουν από τα συρτάρια τα επενδυτικά σχέδια και μόλις ανακοινώθηκε το "deadline", μόλις ανακοινώθηκε η καταληκτική ημερομηνία βγήκαν περισσότερα. Αυτό είναι κάτι το οποίο έχουμε συνηθίσει και το έχουμε δει πολλές φορές στην Ελλάδα.

Εγώ θα πω ότι χαίρομαι που υπάρχουν αυτά τα σχέδια και χαίρομαι που το τραπεζικό σύστημα σε συνεργασία με το Ταμείο Ανάκαμψης τα χρηματοδοτεί. Ευελπιστώ πολλά από αυτά να χρηματοδοτηθούν και χωρίς την αρωγή του Ταμείου Ανάκαμψης στην πορεία, γιατί πολλά από τα σχέδια αυτά είναι και εξαιρετικά ποιοτικά. Συνολικά, όμως, θα πω όλο αυτό κινητοποιεί επενδύσεις.

Πολλοί, λένε μετά το Ταμείο Ανάκαμψης, τι; Εγώ θα σας πω ότι, αφενός έχεις όλα τα κρατικά ταμεία, την αύξηση των δημοσίων επενδύσεων που είπα πριν, το νέο ΕΣΠΑ, τα νέα Ταμεία που θα έρθουν από τις Βρυξέλλες. Αυτό είναι μέρος της απάντησης.

Η θεμελιώδης απάντηση είναι η αλλαγή στον τρόπο σκέψης. Εκείνη που σου δίνει τη δυνατότητα να δημιουργείς ευρωπαϊκούς πρωταθλητές. Να μεγαλώνεις ελληνικές επιχειρήσεις. Να γεννάς ανάπτυξη και χρήματα και οικονομικό αντικείμενο. Και είμαστε εκεί. Έχουμε φτάσει πλέον προ των πυλών του να διεκδικούμε να είμαστε εκεί. Ειδικά, σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίες σε αυτή τη στιγμή έχουν χαμηλότερο ρεύμα ανάπτυξης. Βλέπουν κάποια πράγματα πιο φοβικά. Η Ελλάδα ανοίγεται. Και όσο περισσότερο συνεχίζει να βρίσκεται σε αυτή την κατεύθυνση, όχι μόνο θα δημιουργούνται θέσεις εργασίας, γιατί το ιστορικό χαμηλότερο στην ανεργία.

Είμαστε έτοιμοι να το πιάσουμε. Σύντομα θα είμαστε εκεί. Το ζητούμενο πλέον δεν είναι να μειωθεί κι άλλο η ανεργία μόνο. Το ζητούμενο είναι πιο καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας. Και νομίζω είμαστε κοντά.

Για τη στρατηγική μεγέθυνσης των ελληνικών επιχειρήσεων και την θέση τους στο χάρτη του παγκόσμιου ανταγωνισμού 

Η στρατηγική πρέπει να είναι πρωτίστως ευρωπαϊκή. Να υπάρξει δηλαδή ένα μωσαϊκό δημιουργίας ευρωπαίων πρωταθλητών, δημιουργίας οικοσυστημάτων γύρω από τις μεγάλες επιχειρήσεις που μπορούν να παίξουν αυτό το ρόλο στον παγκόσμιο ανταγωνισμό και μέσα σε αυτό η Ελλάδα να βρει μια θέση, τη θέση εκείνη που της επιτρέπει πολλές από τις επιχειρήσεις αυτές να τις μεγαλώσει. Εγώ δεν θα πω εύκολα ότι είναι τόσο λίγες αυτές που μπορούν να μεγαλώσουν από την Ελλάδα.

Είμαι πολύ πιο αισιόδοξος σε αυτή την άσκηση και σε αυτή την ανάλυση. Και νομίζω ότι μπαίνοντας σε μια ευρύτερη στρατηγική, σε ένα ευρύτερο παζλ συγχωνεύσεων και εξαγορών αυξάνοντας την κλίμακα σε κάθε κλάδο της οικονομίας θα δούμε και πολλές ελληνικές επιχειρήσεις να παίζουν αυτό τον ρόλο. Και βέβαια θα δούμε και πάρα πολλές επιχειρήσεις στην Ελλάδα να γίνονται κομμάτι μιας ευρωπαϊκής στρατηγικής το οποίο -επιτρέψτε μου να πω- είναι και πολύ καλύτερο. Είναι πάρα πολύ υγιές, μεγαλώνει την κλίμακα, βελτιώνει τις υπηρεσίες και τις τιμές. Όλο αυτό δρα θετικά και πολλαπλασιαστικά.

Αφορά την ενεργοποίηση σειράς βασικών παρεμβάσεων για οφειλέτες προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία, όπως η εφαρμογή της ρύθμισης των 72 δόσεων για παλαιές ληξιπρόθεσμες οφειλές σε συνδυασμό με την αποδέσμευση τραπεζικών λογαριασμών, οι αλλαγές στον εξωδικαστικό μηχανισμό αλλά και η πρόσφατη ανακοίνωση αύξησης του ακατάσχετου ορίου στα 1.600 ευρώ από 1.250 ευρώ στις τραπεζικές καταθέσεις λόγω οφειλών προς το Δημόσιο και τις τράπεζες.

Η δημόσια διαβούλευση του συγκεκριμένου νομοσχεδίου θα διαρκέσει έως τις 15 Ιουνίου. Αμέσως μετά θα πάρει το δρόμο για τη Βουλή με στόχο τη ψήφιση του έως τις 25 Ιουνίου. Μία από τις αιτίες της «ταχύτητας» που θα χρειαστεί για τη ψήφιση του εν λόγω νομοσχεδίου είναι ότι περιλαμβάνεται και η διάταξη για την καταβολή του έκτακτου επιδόματος παιδιού ύψους 150 ευρώ σε περίπου 1 εκατ. οικογένειες, η οποία θα πρέπει να πραγματοποιηθεί στα τέλη Ιουνίου.

Σημειώνεται ότι η Ελλάδα εμφανίζει ιδιωτικό χρέος ίσο με το 94,5% του ΑΕΠ έναντι 121,4% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Ο δείκτης των μη εξυπηρετούμενων δανείων των τραπεζών, έχει μειωθεί σημαντικά σε σχέση με το 2016, στο 3,3% από 48,5% τότε ενώ το 2025 πραγματοποιήθηκαν ρυθμίσεις ύψους 6,8 δις. ευρώ.

Ρύθμιση οφειλών σε 72 δόσεις

Ανάσα ρευστότητας σε οφειλέτες με παλιά αρρύθμιστα χρέη (έως 31/12/2023) εκτιμάται ότι θα δώσει η νέα ρύθμιση σε έως 72 δόσεις.  Η συγκεκριμένη ρύθμιση καλύπτει τόσο χρέη προς τη φορολογική διοίκηση όσο και τις ασφαλιστικές οφειλές προς τον e-ΕΦΚΑ, το ΚΕΑΟ και τους λοιπούς φορείς κοινωνικής ασφάλισης. Για τις ασφαλιστικές οφειλές, η αίτηση θα υποβάλλεται ηλεκτρονικά έως 31 Δεκεμβρίου 2026, μέσω του ΚΕΑΟ για τα χρέη που έχουν βεβαιωθεί εκεί, ενώ για οφειλές του πρώην ΝΑΤ ή άλλων φορέων με διαφορετική αρμοδιότητα είσπραξης η διαδικασία θα γίνεται στον οικείο φορέα.

Για τη διατήρηση της ρύθμισης, οι οφειλέτες θα πρέπει να είναι συνεπείς και με τις νέες οφειλές που δημιουργούνται από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά, οι οποίες θα πρέπει να ρυθμίζονται μέσω της πάγιας ρύθμισης των 24 ή 48 δόσεων ή να εξοφλούνται άμεσα.

Με βάση τις διατάξεις του νομοσχεδίου,  μετά τη ψήφιση του στο myAADE και στην ενότητα «Ο Λογαριασμός μου > Ρυθμίσεις Οφειλών» θα εμφανιστεί ειδική επιλογή για τη νέα έκτακτη ρύθμιση. Εκεί ο οφειλέτης θα υποβάλει ηλεκτρονικά την αίτηση και θα επιλέγει ο ίδιος τη διάρκεια της ρύθμισης σε μήνες. Αντίστοιχα θα ανοίξει και ηλεκτρονική εφαρμογή για οφειλές στο ΚΕΑΟ/e-ΕΦΚΑ.

Οι δόσεις βαρύνονται με επιτόκιο 5,84% ετησίως, ενώ ο τόκος για οφειλές από Τελωνεία και ασφαλιστικά Ταμεία υπολογίζεται βάσει επιτοκίου της ΕΚΤ. Στην περίπτωση πρόωρης εξόφλησης ο οφειλέτης γλιτώνει τους αντίστοιχους τόκους χωρίς «πέναλτι» πρόωρης εξόφλησης.

Eπέκταση εξωδικαστικού μηχανισμού

Από τον Ιούλιο εκτιμάται ότι θα τεθεί σε ισχύ η δυνατότητα ένταξης οφειλών από 5.000 ευρώ από 10.000 ευρώ που ισχύει σήμερα στον εξωδικαστικό μηχανισμό. Η συγκεκριμένη παρέμβαση εκτιμάται ότι θα δώσει διέξοδο σε περισσότερο από 1 εκατ. οφειλέτες με μικρότερα χρέη, οι οποίοι μέχρι σήμερα δεν είχαν τη δυνατότητα να κάνουν αίτηση στον εξωδικαστικό.

Παράλληλα, θα δοθεί η δυνατότητα στους οφειλέτες να επιλέξουν την προστασία της κύριας κατοικίας από την υπόλοιπη περιουσία τους. Δηλαδή ο οφειλέτης θα μπορεί να προβεί στην αποπληρωμή της αξίας της κύριας κατοικίας τους και τη διάσωση αυτής, με παράλληλη ρευστοποίηση άλλων δευτερευόντων ακινήτων.

Φορολογική ενημερότητα & άρση κατασχέσεων

Η ρύθμιση των οφειλών ανοίγει το δρόμο για τη δυνατότητα έκδοσης φορολογικής ενημερότητας και αναστολής των μέτρων αναγκαστικής είσπραξης όπως αποδέσμευση κατασχεμένων τραπεζικών λογαριασμών για περίπου 1,6 εκατομμύρια οφειλέτες, υπό την προϋπόθεση ότι έχει εξοφληθεί τουλάχιστον το 25% της οφειλής και έχουν τακτοποιηθεί οι υπόλοιπες εκκρεμότητες.

Αύξηση ακατάσχετου ορίου στα 1.600 ευρώ

Η ανακοίνωση της αύξησης του ακατάσχετου ορίου των τραπεζικών λογαριασμών στα 1.600 ευρώ, από 1.250 ευρώ που ισχύει μέχρι σήμερα, αναμένεται να δώσει ανάσα σε χιλιάδες πολίτες με οφειλές στο Δημόσιο και τις τράπεζες.

Όπως δήλωσε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης πρόκειται για αύξηση του ορίου κατά 28% χαρακτηρίζοντας τη συγκεκριμένη παρέμβαση «πράξη δικαιοσύνης και εμπιστοσύνης στην κοινωνία».

Υπενθυμίζεται ότι το ακατάσχετο στα 1.250 ευρώ είχε οριστεί το 2015 εν μέσω δημοσιονομικής ασφυξίας.

Φορέας Απόκτησης & Επαναμίσθωσης Ακινήτων

Μέχρι το τέλος του Φθινοπώρου αναμένεται να λειτουργήσει ο Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων ο οποίος θα αγοράζει την κύρια κατοικία των οφειλετών που οδηγούνται σε πτώχευση ή σε αναγκαστική εκτέλεση, διατηρώντας το δικαίωμα παραμονής σε αυτή έναντι καταβολής ενοικίου επιδοτούμενου από το Κράτος.

Η διαδικασία επιλογής του αναδόχου που θα αναλάβει τη διαχείριση του Φορέα βρίσκεται σε εξέλιξη. Ο Φορέας θα επαναμισθώνει το ακίνητο για διάστημα έως 12 χρόνια. Κατά τη διάρκεια και μέχρι τη λήξη αυτής, ο Φορέας υποχρεούται να επαναπωλήσει την κατοικία στον πολίτη, εφόσον αυτός ανακάμψει οικονομικά και είναι συνεπής ως προς την καταβολή του μισθώματος. Το ενοίκιο που θα καταβάλλει ο ευάλωτος οφειλέτης θα επιδοτείται από το Κράτος με ένα ποσό που θα κυμαίνεται από 70 έως 210 ευρώ ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού, εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.

Το μίσθωμα για το πρώτο έτος της σύμβασης μίσθωσης θα υπολογίζεται βάσει ενός μαθηματικού τύπου που είναι με βάση το Μέσο Επιτόκιο Στεγαστικού Δανείου (κυμαινόμενου επιτοκίου), το επιπλέον περιθώριο που θα θέσει ο προτιμητέος επενδυτής και η αξία της κατοικίας του οφειλέτη ιδιοκτησιακού δικαιώματος ευάλωτου οφειλέτη το οποίο αποκτήθηκε από τον Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης. Σημειώνεται ότι η μίσθωση θα αναθεωρείται ετησίως με βάση την ημερομηνία κατάρτισης της σύμβασης μίσθωσης.

Το πρώτο τεύχος επικεντρώνεται στην εξέλιξη των μισθών στον ιδιωτικό τομέα στην Ελλάδα κατά την περίοδο 2016-2025, ενώ επισημαίνει ότι η παγκόσμια οικονομική δραστηριότητα παρέμεινε ανθεκτική το 2025, αν και η αβεβαιότητα αυξήθηκε στις αρχές του 2026 εν μέσω γεωπολιτικών εντάσεων.

Όπως αναφέρεται, η ελληνική οικονομία συνέχισε να συγκλίνει με την ευρωζώνη, με βασικούς μοχλούς τις επενδύσεις και τις εξαγωγές. Ωστόσο, σημαντικές προκλήσεις εξακολουθούν να υφίστανται, όπως οι πληθωριστικές πιέσεις, οι εξωτερικές ανισορροπίες, οι περιορισμοί στην προσιτότητα της στέγασης, καθώς και το υψηλό επίπεδο ιδιωτικού και δημόσιου χρέους.

Στην αγορά ακινήτων, οι τιμές έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, επιδεινώνοντας περαιτέρω την προσιτότητα της στέγασης. Ταυτόχρονα, το συνολικό ιδιωτικό χρέος συνέχισε να αυξάνεται, ωθούμενο από την πιστωτική επέκταση και τη συσσώρευση οφειλών προς τον δημόσιο τομέα, ενώ τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια στο σύνολο της οικονομίας διατηρήθηκαν σε υψηλά επίπεδα.

Αναλυτικότερα, στην περίληψη της πρώτης μελέτης επισημαίνονται επίσης μεταξύ άλλων τα ακόλουθα:

Στην αγορά ακινήτων, η οικοδομική δραστηριότητα ανέκαμψε σταδιακά μετά την κρίση, μαζί με την αύξηση των επενδύσεων, αν και το 2025 παρατηρήθηκε επιβράδυνση.

– Οι τιμές κατοικιών αυξάνονται έντονα από το 2017, ιδιαίτερα στις αστικές περιοχές.

– Η προσιτότητα κατοικίας παραμένει σημαντική πρόκληση στην Ελλάδα.

– Η στεγαστική πίστη ανακάμπτει σταδιακά, αλλά παραμένει περιορισμένη.

– Οι πλειστηριασμοί ακινήτων συνεχίζονται, συμβάλλοντας στη διαχείριση των προβληματικών περιουσιακών στοιχείων.

Το ιδιωτικό χρέος

Το συνολικό ιδιωτικό χρέος (προς χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, εφορία και ασφαλιστικά ταμεία) αυξήθηκε στα 407,6 δισ. ευρώ το γ’ τρίμηνο του 2025, κυρίως λόγω της πιστωτικής επέκτασης αλλά και της συνεχιζόμενης συσσώρευσης οφειλών προς το Δημόσιο.

– Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές παραμένουν υψηλές (235,6 δισ. ευρώ, 58% του συνόλου), κυρίως προς εφορία και ασφαλιστικά ταμεία (~70%).

– Το συνολικό χρέος σε δάνεια αυξήθηκε στα 245 δισ. ευρώ (~98,6% του ΑΕΠ), με τα επιχειρηματικά δάνεια να αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος.

– Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια αντιστοιχούν στο 30% των συνολικών δανείων (73,9 δισ. ευρώ), με το μεγαλύτερο μέρος να διαχειρίζεται από εταιρείες διαχείρισης (68 δισ. ευρώ).

Η ειδική ενότητα της έκθεσης αναλύει τις τάσεις μισθών στον ιδιωτικό τομέα στην Ελλάδα (2016-2025), επισημαίνοντας ότι η αύξηση του μέσου μισθού υπολείπεται των αυξήσεων του κατώτατου μισθού, ιδιαίτερα στις μικρότερες επιχειρήσεις και στον τομέα των υπηρεσιών.

Βασικός στόχος των δράσεων είναι η προστασία των υπερχρεωμένων και ευάλωτων νοικοκυριών, μέσω του έγκαιρου εντοπισμού οικονομικών δυσχερειών, της βελτίωσης της ποιότητας και της διαθεσιμότητας των δεδομένων για την αξιολόγηση του πιστοληπτικού κινδύνου, αλλά και της σταδιακής διεύρυνσης των πηγών χρηματοδότησης της ελληνικής οικονομίας πέραν του τραπεζικού συστήματος. Παράλληλα, προβλέπεται η ενίσχυση του εποπτικού πλαισίου και του ρόλου των αρμόδιων αρχών.

Όλες οι μεταρρυθμίσεις στοχεύουν στην ενίσχυση των μηχανισμών προστασίας της κύριας κατοικίας και της στεγαστικής ασφάλειας των ευάλωτων νοικοκυριών, με στόχο την αποτροπή φαινομένων απώλειας στέγης και νέας υπερχρέωσης.

Με τη χρηματοδοτική στήριξη (στην πλειονότητα των δράσεων) του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), η κυβέρνηση προχωράει:

1. Στην ανάπτυξη Πληροφοριακού Συστήματος Αξιολόγησης Πιστοληπτικής Ικανότητας, το οποίο θα περιλαμβάνει κεντρική βάση δεδομένων, καθώς και ανάπτυξη συστήματος αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας για φυσικά και νομικά πρόσωπα, σε σχέση με οφειλές τους προς το Δημόσιο.
2. Στην υλοποίηση της Εθνικής Στρατηγικής διαχείρισης του Ιδιωτικού Χρέους, με την εκπόνηση 11 μελετών που αποτελούν μέρος των έργων της Εθνικής Στρατηγικής, καθώς και την δημιουργία ηλεκτρονικής πλατφόρμας για τις συναλλαγές των μη εξυπηρετούμενων δανείων.
3. Στην ανάπτυξη Μητρώου παρακολούθησης ιδιωτικού χρέους, στο πλαίσιο του οποίου θα λειτουργήσει μια ηλεκτρονική βάση δεδομένων (κεντρικό αποθετήριο), μέσω της οποίας θα συλλέγονται στοιχεία από όλους τους δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς πίστωσης, καθώς και από οποιαδήποτε άλλη αξιόπιστη πηγή, σχετικά με το υφιστάμενο χρέος, προκειμένου να υποστηριχθεί αποτελεσματικά ο σχεδιασμός και η εφαρμογή πολιτικών διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους.
4. Στη βελτίωση της εφαρμογής του πλαισίου ρύθμισης οφειλών και παροχής δεύτερης ευκαιρίας μέσω της αναβάθμισης των ηλεκτρονικών πλατφορμών για την υποστήριξη του μηχανισμού έγκαιρης προειδοποίησης και του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών για φυσικά και νομικά πρόσωπα. Το έργο περιλαμβάνει υπηρεσίες εκπαίδευσης σε επαγγελματίες συμβούλους και υπαλλήλους των υπηρεσιών της ΕΓΔΙΧ, καθώς και υπηρεσίες καθοδήγησης από συμβούλους, σε φυσικά πρόσωπα-επιτηδευματίες και νομικές οντότητες.
5. Στην αναβάθμιση της ελληνικής κεφαλαιαγοράς και ενίσχυση της εμπιστοσύνης των επενδυτών, μέσω της διοικητικής κωδικοποίησης του κανονιστικού και νομοθετικού πλαισίου για τις κεφαλαιαγορές και της ψηφιακής αναβάθμισης των πληροφοριακών συστημάτων της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς.
6. Στην ίδρυση Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, στο πλαίσιο της προσπάθειας διαχείρισης και αναδιάρθρωσης των οφειλών των υπερχρεωμένων νοικοκυριών. Ο Φορέας θα αναλαμβάνει την απόκτηση και επαναμίσθωσή της κύριας κατοικίας ευάλωτου οφειλέτη, με τη δυνατότητα μεταβίβασή της εκ νέου στον οφειλέτη, μετά τη λήξη της μισθωτικής περιόδου, υπό την προϋπόθεση της οικονομικής αποκατάστασης του οφειλέτη.

Στη διαμόρφωση του νέου πλαισίου, εκτός από το ΥΠΕΘΟ συνδράμουν: η Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα & Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, η Τράπεζα της Ελλάδος, το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, η Ελληνική Ένωση Τραπεζών, η Τειρεσίας ΑΕ, Εταιρείες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις, και Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς.

Αξίζει να σημειωθεί ότι πρόσφατα τέθηκε σε λειτουργία το Κεντρικό Μητρώο Πιστώσεων (ΚΜΠ) της Τράπεζας της Ελλάδος, που συγκεντρώνει τις εκκρεμείς οφειλές φυσικών προσώπων και επιχειρήσεων προς το χρηματοπιστωτικό σύστημα – τράπεζες, servicers, εταιρείες παροχής πιστώσεων κ.λπ. Παρέχει δωρεάν στον οποιοδήποτε ενδιαφερόμενο (φυσικό ή νομικό πρόσωπο) την κατάσταση των οφειλών του, όπως αυτή απεικονίζεται περίπου έναν μήνα (25 εργάσιμες ημέρες) πριν από την έκδοση του πιστοποιητικού υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχει ρητή συγκατάθεση του προσώπου που αφορούν οι οφειλές. Δηλαδή δεν μπορεί ένας τρίτος (πχ τράπεζα, προμηθευτής) να έχει εικόνα του πιστωτικού προφίλ άλλου προσώπου.

Στο ΚΜΠ δεν καταγράφονται τακτοποιημένες οφειλές, ούτε οφειλές μικρότερες των 2.000 ευρώ για φυσικά πρόσωπα και των 5.000 ευρώ για νομικά πρόσωπα.

Τα κόκκινα δάνεια

Το ληξιπρόθεσμο ιδιωτικό χρέος στην Ελλάδα υπολογίζεται σήμερα κοντά στα 225 δισ. ευρώ – δηλαδή, περίπου όσο είναι και το ετήσιο ΑΕΠ της χώρας (237 δισ. ευρώ το 2024). Το μισό ιδιωτικό χρέος (112 δισ. ευρώ) αφορά οφειλές προς το Δημόσιο, ενώ κοντά στα 50 δισ. ευρώ είναι οι οφειλές στα ασφαλιστικά ταμεία.

Από την πλευρά τους, οι Εταιρίες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (ΕΔΑΔΠ), διαχειρίζονται «κόκκινα» δάνεια ύψους 79,5 δισ. ευρώ.

Από τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος προκύπτει ότι οι servicers, διαχειρίζονται επιχειρηματικά δάνεια 27,6 δισ. ευρώ, στεγαστικά 25,2 δισ. ευρώ, καταναλωτικά 15,8 δισ. ευρώ, ενώ 10,5 δισ. ευρώ είναι τα δάνεια προς ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις.

Όπως αναφέρει το ΥΠΕΘΟ, το ΠΑΣΟΚ επιμένει σε προτάσεις που αγνοούν τα πραγματικά δεδομένα, τους ευρωπαϊκούς κανόνες και τον κίνδυνο να δημιουργηθούν νέες αδικίες σε βάρος των συνεπών φορολογουμένων και δανειοληπτών. Η Κυβέρνηση, αντίθετα, προχωρά σε μεταρρυθμίσεις μετρήσιμες και τεκμηριωμένες, που ήδη εφαρμόζονται.

Α) Τραπεζικές συναλλαγές και χρεώσεις

Το ΠΑΣΟΚ μιλά για «κατάργηση χρεώσεων». Η Κυβέρνηση το έχει ήδη πράξει.

• Καταργήθηκε η προμήθεια για αναλήψεις από ΑΤΜ εντός ΔΙΑΣ.
• Θεσπίστηκε εθνικό πλαφόν 1,50€ για κάθε άλλη χρέωση σε ΑΤΜ εκτός δικτύου.

Προχωρήσαμε σε αλλαγές που μειώνουν το κόστος για όλους:

• Στη μικρή λιανική, το όριο συναλλαγών χωρίς χρέωση αυξήθηκε από 10€ σε 20€.
• Στο IRIS, τα ημερήσια όρια ανέβηκαν στα 1.000€ (500€ P2P + 500€ P2B).
• Οι συναλλαγές IRIS είναι δωρεάν για τους πολίτες και φθηνότερες για τις επιχειρήσεις.
• Από 1η Νοεμβρίου 2025, το IRIS θα είναι υποχρεωτικό σε όλα τα καταστήματα.

Αυτές οι παρεμβάσεις μειώνουν πραγματικά τις χρεώσεις και ενισχύουν τη διαφάνεια.

Β) Εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών

• Ο εξωδικαστικός δεν είναι μια θεωρητική εξαγγελία. Είναι ήδη εργαλείο σε πλήρη λειτουργία.
• Με τον ν. 5072/2023, οι πιστωτές είναι υποχρεωμένοι να υποβάλλουν πρόταση ρύθμισης σε ευάλωτους δανειολήπτες. Με τον ν. 5193/2025, τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια διπλασιάστηκαν, με αποτέλεσμα να δωδεκαπλασιαστεί ο αριθμός των πολιτών που καλύπτονται.
• Οι τράπεζες είναι πλέον υποχρεωμένες να κάνουν πρόταση τρεις μήνες πριν από πλειστηριασμό, ενώ αν δεν το κάνουν, το Ελληνικό Δημόσιο καταθέτει δική του πρόταση.
• Ο μηχανισμός βασίζεται στις αρχές του ευρωπαϊκού δικαίου:

Ικανότητα αποπληρωμής βάσει εισοδήματος και δαπανών.
Αξία περιουσίας ώστε να προστατεύεται και η κοινωνική δικαιοσύνη.

• Η αρχή της μη χειροτέρευσης (ν. 4738/2020) διασφαλίζει ότι οι πιστωτές δεν θα λάβουν λιγότερα από ό,τι σε περίπτωση ρευστοποίησης.
• Στην πράξη, έχουν θεσπιστεί ευνοϊκές ρυθμίσεις: σταθερό επιτόκιο 3% για 3 χρόνια και αλγόριθμος που οδηγεί σε μεγαλύτερα “κουρέματα”.
• Σε αντίθεση με τις αόριστες διακηρύξεις του ΠΑΣΟΚ, η Κυβέρνηση έχει χτίσει ένα πλαίσιο που στηρίζει ουσιαστικά τόσο τους ευάλωτους όσο και τη μεσαία τάξη.

Γ) Εταιρείες Διαχείρισης (servicers)

Το ΠΑΣΟΚ μιλά γενικά για «καταχρηστικές πρακτικές». Η Κυβέρνηση έχει ήδη θεσπίσει συγκεκριμένα μέτρα με τον ν. 5072/2023.

• Οι servicers υποχρεούνται:
• να έχουν μηχανισμούς συμμόρφωσης με τη νομοθεσία και τον Κώδικα Δεοντολογίας της ΤτΕ,
• να καταγράφουν και να διαχειρίζονται παράπονα,
• να ενημερώνουν διαφανώς τους δανειολήπτες για οφειλές, επιτόκια και δόσεις μέσω ψηφιακής πλατφόρμας που λειτουργεί σαν web banking.
• Υπάρχουν κανόνες για την προστασία προσωπικών δεδομένων, την απαγόρευση παρενόχλησης και την υποχρέωση γραπτής ενημέρωσης μετά από κάθε μεταβίβαση δανείου.
• Αντί για κενές καταγγελίες, η Κυβέρνηση επέβαλε σαφείς κανόνες λειτουργίας που ήδη εφαρμόζονται και προστατεύουν στην πράξη τους πολίτες.

Δ) Προστασία δανειοληπτών σε ελβετικό φράγκο

• Το 33% του αριθμού των δανείων σε ελβετικό φράγκο έχει ήδη αποπληρωθεί, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 60% του συνολικού ποσού. Αυτό δεν μπορεί να αγνοηθεί.
• Οι προτάσεις του ΠΑΣΟΚ παραβλέπουν αυτούς τους πολίτες και δημιουργούν σοβαρό ηθικό κίνδυνο: όσοι πλήρωσαν κανονικά, θα έβλεπαν άλλους να ευνοούνται αναδρομικά.
• Εμείς επεξεργαζόμαστε λύσεις με ρεαλισμό, όχι με εξαγγελίες που οδηγούν σε νέες αδικίες και δικαστικές περιπέτειες.

Το ΠΑΣΟΚ αναπαράγει συνθήματα χωρίς να λαμβάνει υπόψη την πραγματικότητα. Στον αντίποδα, η κυβερνητική πολιτική είναι δίκαιη, εφαρμόσιμη και κοινωνικά υπεύθυνη. Στηρίζουμε τους πολίτες με σεβασμό, χωρίς να θέτουμε σε κίνδυνο την οικονομία. Αυτός είναι ο δρόμος της υπευθυνότητας . Όχι οι έωλες υποσχέσεις.

Πρακτικές προτάσεις ή γενικόλογες δεσμεύσεις;

Το δελτίο Τύπου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κινείται σε υψηλούς τόνους απέναντι στο ΠΑΣΟΚ, με αφορμή την τροπολογία για το ιδιωτικό χρέος. Το υπουργείο τονίζει ότι η κυβέρνηση έχει ήδη προχωρήσει σε συγκεκριμένα μέτρα, από τη μείωση τραπεζικών χρεώσεων και την ενίσχυση του εξωδικαστικού μηχανισμού μέχρι τους κανόνες λειτουργίας των servicers και τη διαχείριση των δανείων σε ελβετικό φράγκο, ενώ κατηγορεί το ΠΑΣΟΚ για «γενικόλογες» και «ανεδαφικές» προτάσεις που παραβλέπουν τα πραγματικά δεδομένα και τους ευρωπαϊκούς κανόνες. Η αντιπαράθεση για το ιδιωτικό χρέος αναδεικνύεται έτσι σε ένα ακόμη πεδίο πολιτικής σύγκρουσης, με την κυβέρνηση να εμφανίζεται ως φορέας «υπευθυνότητας» και την αντιπολίτευση να κατηγορείται για συνθηματολογία.

Το υπουργείο παραθέτει στοιχεία που, όπως σημειώνεται, «αποδεικνύουν ότι το ΠΑΣΟΚ χτίζει την πολιτική του ύπαρξη πάνω στη δημιουργία ψευδών εντυπώσεων» και αναφέρεται στα αποτελέσματα από την αναβάθμιση της πλατφόρμας του Εξωδικαστικού Μηχανισμού.

«Η πολιτική αντιπαράθεση είναι θεμιτή. Η άγνοια, η σκόπιμη διαστρέβλωση και η παραποίηση των αριθμών δεν είναι», τονίζεται.

Η ανακοίνωση του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών

«Το ΠΑΣΟΚ σήμερα σε μια δίωρη, μονότονη παράσταση, παρέθεσε στοιχεία που δήθεν αποδεικνύουν ότι το ιδιωτικό χρέος αυξάνεται. Η πραγματικότητα ωστόσο τους διαψεύδει για ακόμη μία φορά. Αυτό που αποτυπώνει την πρόοδο της χώρας σε αυτόν τον τομέα είναι οι δείκτες του συνολικού Ελληνικού ιδιωτικού χρέους ως ποσοστό επί του ΑΕΠ. Για το 2023, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ε.Ε., ανήλθε σε 93,3%, με τον μέσο όρο του δείκτη για τις 27 χώρες της Ε.Ε να φτάνει για το ίδιο έτος το 125,6%.

Αντίστοιχα, από το 2019 το Ληξιπρόθεσμο Ιδιωτικό Χρέος ως ποσοστό επί του συνολικού Ιδιωτικού Χρέους έχει παρουσιάσει σημαντική μείωση άνω των 10 ποσοστιαίων μονάδων, κλείνοντας σε 58,4% το τέταρτο τετράμηνο του 2024. Το ληξιπρόθεσμο ιδιωτικό χρέος ανέρχεται στα € 229,2 δις (στοιχεία τετάρτου τετραμήνου 2024). Η Ελλάδα βρίσκεται κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ, και συγκεκριμένα στην 16η θέση κατά φθίνουσα σειρά στον εν λόγω δείκτη.

Και ακολουθούν όλα τα στοιχεία που αποδεικνύουν ότι το ΠΑΣΟΚ χτίζει την πολιτική του ύπαρξη πάνω στη δημιουργία ψευδών εντυπώσεων. Τα δεδομένα όμως μιλάνε από μόνα τους:

• Αλήθεια 1η: Το ιδιωτικό χρέος από το 2019 ακολουθεί σταθερά πτωτική πορεία ως ποσοστό του ΑΕΠ. Από 110% το 2019, μειώθηκε στο 93,3% το 2023.
• Αλήθεια 2η: Το χρέος των νοικοκυριών ειδικότερα, μειώθηκε από 55,4% του ΑΕΠ το 2019 σε 40,9% το 2023 και σε 38,8% το 2024.
• Αλήθεια 3η: Το συνολικό “κόκκινο” χρέος που διαχειρίζονται οι τράπεζες και οι servicers μειώθηκε σημαντικά. Συγκεκριμένα, το 2019 τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια ανέρχονταν σε 92 δισ. ευρώ, ενώ στα τέλη του 2024 υποχώρησαν στα 67 δισ. ευρώ. Η όποια αύξηση παρατηρήθηκε το 2025 αφορά λογιστική ενσωμάτωση και καταγραφή των δανείων της PQH, τα οποία μέχρι πρότινος δεν υπήρχαν στην περίμετρο των στοιχείων που συλλέγει η ΤτΕ.
• Αλήθεια 4η: Όσον αφορά στις ληξιπρόθεσμες οφειλές στην ΑΑΔΕ παρατηρείται ότι η συντριπτική πλειοψηφία (79,7%) του συνολικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου που βαραίνει τη φορολογική διοίκηση αφορά περίοδο μέχρι και το 2018, ενώ 46,8% αφορά περίοδο πριν από το 2013. Δεν πρόκειται επομένως για παραγωγή νέου χρέους.
• Αλήθεια 5η: Ο εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών παράγει εντυπωσιακά αποτελέσματα προστατεύοντας τους πολίτες και τις επιχειρήσεις από αναγκαστικά μέτρα είσπραξης ή απώλεια περιουσίας. Από το 2022 στο 2023 υπήρξε βελτίωση 245% στις επιτυχείς ρυθμίσεις και από το 2023 στο 2024 κατά 81%.

Ύστερα από την αναβάθμιση της πλατφόρμας του Εξωδικαστικού Μηχανισμού τον Μάιο του 2025— η οποία περιελάμβανε διπλασιασμό των εισοδηματικών και περιουσιακών ορίων και υποχρεωτική συμμετοχή πιστωτών — ο μηχανισμός βίωσε μια δυναμική και μια άνευ προηγουμένου αύξηση τόσο στις υποβολές όσο και στις ολοκληρωμένες ρυθμίσεις.

Τον Μάιο, σημειώθηκε άλμα 145% στις νέες αιτήσεις, οι οποίες ανήλθαν στις 10.870 — υπερδιπλάσιες σε σύγκριση με προηγούμενους μήνες. Καταγράφηκαν επίσης ιστορικά υψηλά επίπεδα με 1672 νέες ρυθμίσεις.

Ο Ιούνιος έφερε τον υψηλότερο αριθμό ρυθμίσεων σε ένα μήνα έως σήμερα: 1.995, με συνολικό ύψος πάνω από 670 εκατ. €

Συνολικά, μέχρι τέλος Ιουλίου του 2025 έχουν πραγματοποιηθεί 40.515 επιτυχείς ρυθμίσεις οφειλών που αντιστοιχούν σε 13,2 δισ. ευρώ αρχικών οφειλών, εκ των οποίων τα 8,1 δις ευρώ αντιστοιχούν σε διμερείς ρυθμίσεις (ρυθμίσεις με πιστωτές του Δημοσίου) και 5,1 δις ευρώ σε πολυμερείς. Η αύξηση των ρυθμίσεων υπολογίζεται στο 45% την περίοδο 2023-2024.

Όσα υλοποιήθηκαν τα τελευταία χρόνια στην κατεύθυνση ρύθμισης, αντιμετώπισης και περιορισμού του ιδιωτικού χρέους αλλά και προστασίας των οφειλετών από αθέμιτες πρακτικές, δεν είχαν υιοθετηθεί ποτέ ξανά στο παρελθόν από καμία Κυβέρνηση. Υπενθυμίζεται πως με νόμο αυτής της Κυβέρνησης θεσπίστηκαν για πρώτη φορά αυστηροί κανόνες λειτουργίας και επικοινωνίας των servicers με τους πολίτες ενώ κατέστη υποχρεωτική η έγκαιρη προειδοποίηση του οφειλέτη από τον πιστωτή σε περίπτωση πλειστηριασμού της περιουσίας του. Τέλος, διπλασιάστηκε ο αριθμός των δόσεων ρύθμισης οφειλών σε ΑΑΔΕ και ΚΕΑΟ από 12 σε 24.

Η πολιτική αντιπαράθεση είναι θεμιτή. Η άγνοια, η σκόπιμη διαστρέβλωση και η παραποίηση των αριθμών δεν είναι. Όσοι καταφεύγουν σ αυτές τις πρακτικές προέρχονται απευθείας από τις πιο σκοτεινές σελίδες της ελληνικής κρίσης. Είναι αυτοί που δεν έμαθαν τίποτα, δεν ξέχασαν τίποτα και συνομιλούν αποκλειστικά με το χθες».

Στο νέο νομοσχέδιο που παρουσιάστηκε για τα κόκκινα δάνεια προβλέπεται και η σύσταση μητρώου παρακολούθησης του ιδιωτικού χρέους.

Τι θα καταγράφει το Μητρώο

Στο Μητρώο Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους θα καταχωρούνται δεδομένα από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς παροχής πίστωσης (τράπεζες, Δημόσιο, Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης και οι επιχειρήσεις τους, νομικά πρόσωπα κάθε μορφής), προκειμένου να προσδιορισθούν με τη μεγαλύτερη δυνατή ακρίβεια το σύνολο του ιδιωτικού χρέους (εξυπηρετούμενο και μη) και οι τάσεις διακύμανσής του.

Στο Μητρώο θα καταγράφονται μη προσωποιημένες πληροφορίες για τις οφειλές φυσικών και νομικών προσώπων, ληξιπρόθεσμες και μη και ιδίως: η φύση της οφειλής, οι βασικοί όροι της οφειλής, (αρχικό και τρέχον ύψος, προσαυξήσεις και πρόστιμα, διάρκεια αποπληρωμής, επιτόκιο) και οι τυχόν μεταβολές τους, οι εμπράγματες και ενοχικές εξασφαλίσεις της οφειλής και η αποτίμησή τους, οι καταβολές που πραγματοποιήθηκαν, ο χρόνος των καταβολών και το τρέχον υπόλοιπο της οφειλής, ρυθμίσεις της οφειλής και πληροφορίες για την πορεία δικαστικών διενέξεων μεταξύ οφειλέτη και πιστωτών, μέτρα διοικητικής ή αναγκαστικής εκτέλεσης που λήφθηκαν, καθώς και η πορεία της δικαστικής προσβολής τους.

Θα καταγράφονται επίσης γενικά στοιχεία των οφειλετών τα οποία δεν θα επιτρέπουν την ταυτοποίησή τους.

Συγκεκριμένα, για τα φυσικά πρόσωπα καταγράφονται ηλικία, τόπος κατοικίας και εργασίας, επάγγελμα και για τα νομικά πρόσωπα κλάδος δραστηριότητας, έδρα, μέγεθος.

Aπό που θα αντλούνται στοιχεία

Το Μητρώο θα είναι διασυνδεδεμένο με τον Τειρεσία, το Κεντρικό Μητρώο Πιστώσεων της Τράπεζας της Ελλάδος και το Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα της Ανεξάρτητης Αρχής Πιστοληπτικής Αξιολόγησης και θα τηρείται στην Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους η οποία θα καταρτίζει ανά εξάμηνο Έκθεση Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους.

Πόσα είναι οι καταγεγραμμένες οφειλές

Τι και εάν έχουν προηγηθεί ρυθμίσεις ,επι ρυθμίσεων για τα χρέη προς το Δημόσιο, διαφορετικά πλαίσια για τα κόκκινα δάνεια, βελτιώσεις στον εξωδικαστικό μηχανισμό ,το ιδιωτικό χρέος παραμένει διογκωμένο και αποτελεί μια «ανοιχτή» πληγή για τουλάχιστον μια δεκαετία.

Οι καταγεγραμμένες έως τώρα υποχρεώσεις των ελληνικών νοικοκυριών και επιχειρήσεων συνεχίζουν να παραμένουν σε υψηλά επίπεδα την ώρα που η αγοραστική δύναμη έχει σημαντικά ψαλιδιστεί λόγω της πληθωριστικής πίεσης των τελευταίων δύο ετών

Τα χρέη προς την Εφορία

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της φορολογικής αρχής, κοντά στους 4.000.000 πολίτες χρωστούν 105 δισ. ευρώ, με τα 26,3 δισ. να θεωρούνται ανεπίδεκτα είσπραξης και περίπου τα 78,7 δισ. να αποτελούν το πραγματικό ληξιπρόθεσμο ποσό.

Τα χρέη προς τα ασφαλιστικά ταμεία

Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του ΚΕΑΟ, το τρέχουν υπόλοιπο οφειλών προς τα ασφαλιστικά ταμεία στο τέλος του Ιουνίου 2023 διαμορφώθηκε στα 46.546.592.005 ευρώ. Το μεγαλύτερο μέρος των οφειλών αφορά λίγους μεγαλο-οφειλέτες με οφειλές άνω του 1 εκατ. ευρώ (2.578 οφειλέτες συγκεντρώνουν το 23,71% του υπόλοιπου οφειλών). Επιπλέον, στο τέλος Ιουνίου οι ενεργές και ολοκληρωμένες ρυθμίσεις στο Κ.Ε.Α.Ο. έφτασαν σε πλήθος τις 938.800 για οφειλές ύψους 7,22 δισ. ευρώ.

Τα χρέη προς τις τράπεζες και τα funds

Προς τις τράπεζες, τα ελληνικά νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις έχουν ληξιπρόθεσμο χρέος ύψους σε 12,73 δισ. ευρώ, που αποτελεί το 8,6% των συνολικών δανείων των τραπεζών(148,099 δισ.ευρώ) . Το χρέος προς τα funds και τους servicers φθάνει τα 71,16 δισ. ευρώ, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της ΤτΕ, με τo53% αυτών να ανήκουν σε ιδιώτες ,το 13% σε ελεύθερους επαγγελματίες και το 34% σε επιχειρήσεις .Σύμφωνα με στοιχεία της ένωσης των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων περίπου 35 δισ. ευρώ είχαν ρυθμιστεί μέχρι το τέλος του 2022 ενώ άλλα 3,6 δισ. ευρώ ρυθμίστηκαν μέσα στο α εξάμηνο του 2023 με το ποσό των 2,4 δισ. ευρώ να αφορά σε μη-τραπεζικά χαρτοφυλάκια δανείων και το 1,2 δισ. σε τραπεζικά.

Όπως προκύπτει, κατά την τριετία 2020-2022, οι οφειλές προς τους φορείς κοινωνικής ασφάλισης αυξήθηκαν κατά 21,72%. Μάλιστα, άλλαξε η εσωτερική διάρθρωση των οφειλών, καθώς από το τέταρτο τρίμηνο του 2021 στο τέταρτο τρίμηνο του 2022 μειώνεται το πλήθος μικρο-οφειλετών (με οφειλή από 50 έως 10.000€) και αυξάνεται το πλήθος μητρώων οφειλετών με οφειλή από 10.000 και πάνω.

Οι οφειλές προς ΕΦΚΑ

Σύμφωνα με την έκθεση, το ένα τρίτο περίπου του συνόλου των οφειλών στους φορείς κοινωνικής ασφάλισης, ήτοι 13,24 δις ευρώ, αφορά σε μεγάλες οφειλές (ποσό οφειλής πάνω από 500χιλ ευρώ) που αντιστοιχούν μόλις στο 0,27% των μητρώων οφειλετών. Το υπόλοιπο 99,73% των μητρώων αφορά τις υπόλοιπες δύο κατηγορίες. Αξίζει να σημειωθεί ότι στον , η χαμηλότερη κατηγορία οφειλών 0 – 15χιλ ευρώ αφορά το 77,21% των μητρώων με συμμετοχή στο 15,23% του συνόλου των οφειλών, σε αντίθεση με την υψηλότερη κατηγορίας οφειλών, 1εκ ευρώ και πάνω, όπου μόλις το 0,1% των μητρώων οφείλει το 23,74% του συνολικού υπολοίπου των οφειλών.

Ενδιαφέρον εντοπίζεται στα πρόσθετα τέλη, όπου στην περίπτωση της υψηλότερης κατηγορίας αυτά ξεπερνούν την κύρια οφειλή. Ενώ στην χαμηλότερη κατηγορία
του πίνακα τα πρόσθετα τέλη ανέρχονται στο 30% στη υψηλότερη ξεπερνούν το 110% της κύριας οφειλής. Το ύψος και το ποσοστό των πρόσθετων τελών σε σχέση με την κύρια οφειλή θα μπορούσε να ιδωθεί και από την πλευρά της αδυναμίας είσπραξης των κύριων οφειλών.

Ο Πίνακας 4 παρουσιάζει τη δυναμική του συνόλου των οφειλών (κύρια οφειλή και πρόσθετα τέλη) ανά έτος αναφοράς οφειλής. Το 42,29% των τρεχουσών οφειλών αφορά σε σωρευτική οφειλή του έτους 2009 και παλαιότερων ετών. Παράλληλα, σύμφωνα με το Κ.Ε.Α.Ο το 32,43% (ποσό 14.810.774.179 ευρώ) του συνολικού χρέους δημιουργήθηκε από οφειλέτες που άρχισαν να δημιουργούν οφειλές για πρώτη φορά από το 2010 και μετά, ενώ το 67,57% (ποσό 30.862.037.995 ευρώ) δημιουργήθηκε από οφειλέτες που άρχισαν να δημιουργούν οφειλές για πρώτη φορά το 2009 ή παλαιότερα. Από τον Πίνακα 4, η δυναμική του ύψους των οφειλών εντοπίζεται κυρίως τα έτη 2010 έως και 2016 των προγραμμάτων προσαρμογής, με τάση απομείωσης τα επόμενα έτη.

Τι γίνεται με την Εφορία

Από εκεί και πέρα, το ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο οφειλών προς τη Φορολογική Αρχή αυξήθηκε κατά 5,22% την αναφερόμενη τριετία. Με ποιοτικούς όρους, το ενδιαφέρον εδώ είναι ότι η πλειοψηφία των ληξιπρόθεσμων οφειλών αφορά έναν μικρό αριθμό μεγαλο-οφειλετών του Δημοσίου, ενώ μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό αυτών προέρχεται από μικρο-οφειλέτες. Συγκεκριμένα, στην αρχή του 2023 το 59,5% του συνολικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου αντιστοιχούσε σε μόλις 1.325 Αριθμούς Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ) με οφειλές πάνω από 10 εκατ. ευρώ έκαστο, ενώ μόλις το 1,5% του συνολικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου αναλογούσε σε 3.238.494 ΑΦΜ με οφειλές έως 3.000 ευρώ.

Σε ετήσια βάση, μείωση παρουσίασε ο αριθμός των μητρώων των οφειλετών κατά 37.725, με αποτέλεσμα ο συνολικός αριθμός των μητρώων με οφειλές σε ασφαλιστικά ταμεία να διαμορφώνεται στο τέλος του τέταρτου τριμήνου του 2022 σε 2.326.793 μητρώα. Η μείωση προέρχεται από τις κατηγορίες οφειλής μεταξύ 50 και 10.000 ευρώ (κατά 108.397 μητρώα συνολικά). Επιπλέον, αύξηση παρατηρείται στις συνολικές οφειλές κατά περίπου 4,6 δις ευρώ σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους, η οποία οφείλεται τόσο σε αύξηση των κύριων οφειλών (κατά 2,3 δις ευρώ), όσο και των πρόσθετων τελών (αύξηση κατά 2,3 δις ευρώ). Αναλυτικότερα, η αύξηση στις ληξιπρόθεσμες κύριες οφειλές πηγάζει κυρίως από το εύρος οφειλής μεταξύ 10.000 και 1.0000.000 ευρώ (κατά 2,1 δις ευρώ συνολικά), στο οποίο συσσωρεύεται το 70% των οφειλών. 

Τράπεζες και funds

Ακόμη, το συνολικό υπόλοιπο δανειακών οφειλών (προ προβλέψεων) προς τις τράπεζες μειώθηκε κατά 4,75%. Σημαντική μείωση παρουσίασε το υπόλοιπο των μη εξυπηρετούμενων δάνειων (προ προβλέψεων) κατά 76.1%. Ωστόσο, η μείωση αυτή οφείλεται κυρίως στη μεταφορά (πώληση) των ληξιπρόθεσμων δανειακών οφειλών σε εξειδικευμένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα του εξωτερικού που διαχειρίζονται μέσω των Εταιρειών Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (ΕΔΑΔΠ), ήτοι funds. Την αναφερόμενη τριετία το υπόλοιπο των δανειακών οφειλών (Λοιποί τομείς) προς στις ΕΔΑΔΠ αυξήθηκε κατά 76,97%. 

Σύμφωνα με το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο, η διαχείριση των απαιτήσεων από μη εξυπηρετούμενα δάνεια που έχουν πωληθεί και μεταβιβαστεί από εγχώρια πιστωτικά ιδρύματα ανατίθεται αποκλειστικά στις Εταιρείες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις
(ΕΔΑΔΠ).

Η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) διατηρεί στοιχεία αναφορικά με δάνεια που διαχειρίζονται οι εγχώριες Εταιρείες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (ΕΔΑΔΠ) και έχουν μεταβιβασθεί από εγχώρια πιστωτικά ιδρύματα σε εξειδικευμένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα του εξωτερικού. Από την πλευρά των ΕΔΑΔΠ, αυτές υποχρεούνται να υποβάλλουν τριμηνιαία στοιχεία του ισολογισμού τους καθώς και του χαρτοφυλακίου των δανείων που διαχειρίζονται στην ΤτΕ. Στα δάνεια αυτά περιλαμβάνονται και δάνεια που είχαν διαγραφεί από τα πιστωτικά ιδρύματα και δεν καταγράφονταν στις λογιστικές τους καταστάσεις.

Ο Πίνακας 12 έχει εξαχθεί από την τελευταία Ανάλυση Δανείων υπό διαχείριση από τις ΕΔΑΔΠ που συντάσσει η ΤτΕ παρουσιάζοντας τη σύνθεση των σωρευτικών στοιχείων των δανείων υπό διαχείριση από τις ΕΔΑΔΠ τους μήνες Δεκέμβριο 2019 έως Δεκέμβριο 2022. Τον Δεκέμβριο του 2019 στις ΕΔΑΔΠ βρίσκονταν υπόλοιπα δανείων ύψους 23,7 δις ευρώ , τον Δεκέμβριο του 2022 το υπόλοιπο των δανείων ήταν 70,7 δισ. ευρώ. Το υπόλοιπο των δανείων που διαχειρίζονται οι ΕΔΑΔΠ αυξήθηκε κατά περίπου 47 δισ. ευρώ την αναφερόμενη περίοδο. Την ίδια περίοδο το υπόλοιπο των μη εξυπηρετούμενων δανείων στις Τράπεζες μειώθηκε κατά περίπου 60 δισ. ευρώ (Πίνακας 11).