Όπως σημειώνει το ΙΟΒΕ στην τριμηνιαία έκθεσή του, η αγορά εργασίας παραμένει σχετικά ανθεκτική και το 2026, ενώ το ονομαστικό διαθέσιμο εισόδημα ενισχύεται μέσω της σταδιακής αύξησης του κατώτατου και μέσου μισθού καθώς και της εφαρμογής φορολογικών ελαφρύνσεων σε όσους από την αρχή του έτους. Η ανεργία προβλέπεται στο 8,6% φέτος και στο 7,8% το 2027.

Το Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας βαίνει προς ολοκλήρωση, με απορρόφηση του μεγαλύτερου μέρους των πόρων του NGEU έως το τέλος του 2026, μετά το τελικό αίτημα πληρωμής που υποβλήθηκε τον Σεπτέμβριο. Παράλληλα, το εθνικό σκέλος του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων έχει ενισχυθεί συστηματικά τα τελευταία χρόνια, υπερδιπλασιαζόμενο από το 2019, στηρίζοντας εν μέρει τη μετάβαση μετά τη λήξη του RRF. Οι προβλέψεις του ΙΟΒΕ μιλούν για αύξηση των επενδύσεων κατά 6,2% φέτος και 5,1% το 2027.

Παράλληλα, παραμένει σε υψηλά επίπεδα η πιστωτική επέκταση προς τον ιδιωτικό τομέα και ενισχύεται η εισροή άμεσων ξένων επενδύσεων, παρά τη μικρή κόπωση στους ρυθμούς πιστωτικής επέκτασης.

Οι προβλέψεις του ΙΟΒΕ μιλούν για αύξηση των επενδύσεων κατά 6,2% φέτος και 5,1% το 2027.

Η τουριστική δραστηριότητα διατηρεί ισχυρή δυναμική το 2026, με τα έσοδα να αυξάνονται σημαντικά ταχύτερα από τις αφίξεις και να υπερβαίνουν, σε πραγματικούς όρους, τα επίπεδα του 2025. Για το 2027, το ΙΟΒΕ υποθέτει ότι τα έσοδα θα διατηρηθούν σε παρεμφερή επίπεδα, σε πραγματικούς όρους.

Οι κίνδυνοι

•Ενδεχόμενη κλιμάκωση ή παράταση του πολέμου στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να πυροδοτήσει νέο γύρο ανόδου στις τιμές ενέργειας. Πέρα από πληθωριστικές πιέσεις μεγαλύτερης έντασης και διάρκειας, μια τέτοια εξέλιξη θα οδηγήσει σε παρατεταμένα σφιχτότερη νομισματική πολιτική και υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης, με αρνητική επίδραση στην προοπτική των επενδύσεων.

•Η δημοσιονομική πίεση σε πολλές Ευρωπαϊκές χώρες σε συνδυασμό με ενδεχόμενη πολιτική αστάθεια μπορεί να οδηγήσουν σε διεύρυνση των spread δανεισμού και να καθυστερήσουν την εμβάθυνση των θεσμών της Ευρωζώνης.

•Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα ενδέχεται να παραμείνει επίμονα υψηλότερος από τον μ.ό. της Ευρωζώνης, αποδυναμώνοντας τη σύγκλιση και την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας.

•Η προεκλογική περίοδος ενόψει των εκλογών του 2027 ενέχει τον κίνδυνο επιβράδυνσης του μεταρρυθμιστικού προγράμματος.

•Καθυστερήσεις στην απορρόφηση ή αξιοποίηση των πόρων του ΤΑΑ και του ΠΔΕ θα μπορούσαν να αποδυναμώσουν την επενδυτική δυναμική.

Θετικές προοπτικές

•Παρά την άνοδο των επιτοκίων, η διευρυμένη πρόσβαση στη χρηματοδότηση (ισχυρή πιστωτική επέκταση και αυξημένες εισροές ΑΞΕ), ειδικά με όρους μειωμένου spread σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ, στηρίζει τη συνέχιση των ιδιωτικών επενδύσεων, ιδίως σε κλάδους υψηλότερης παραγωγικότητας.

•Το αναθεωρημένο ΠΔΕ δημιουργεί περιθώριο για περαιτέρω άνοδο της επενδυτικής δραστηριότητας.

•Η ισχυρή πορεία του τουρισμού, με τις εισπράξεις να αυξάνονται σημαντικά ταχύτερα από τις αφίξεις, θα μπορούσε, εφόσον συνεχιστεί, να ενισχύσει τη μεγέθυνση πέρα από το βασικό σενάριο, μέσω πολλαπλασιαστικών επιδράσεων στην τοπική και περιφερειακή οικονομία (εστίαση, μεταφορές, εμπόριο, κατασκευές).

•Η διαπραγμάτευση του νέου Προϋπολογισμού της ΕΕ (MFF 2028-2034), καθώς και η αναθεωρημένη δομή των πόρων της πολιτικής Συνοχής της ΕΕ, δημιουργούν ευκαιρίες για την Ελλάδα να σχεδιάσει και προτείνει έγκαιρα σχέδια χρηματοδότησης ενός συνεκτικού πακέτου επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων, με περιφερειακή διάσταση.

•Νέες αναβαθμίσεις της πιστοληπτικής ικανότητας, μετά τις πρόσφατες της Moody’s και της Scope, θα μπορούσαν να μειώσουν περαιτέρω το spread στο κόστος δανεισμού και να ενισχύσουν την επενδυτική ελκυστικότητα.

Τα στοιχεία παρουσιάστηκαν μαζί με τη νέα μελέτη του ΙΟΒΕ για την περίοδο 2019-2025, η οποία επιχειρεί να αποτιμήσει όχι μόνο το ύψος των χρηματοδοτήσεων, αλλά και την επίδρασή τους στο ΑΕΠ, την απασχόληση, τα εισοδήματα και τα δημόσια έσοδα.

Στα 12,99 δισ. ευρώ τα επιχειρηματικά δάνεια

Από το 2019 έως τα μέσα Σεπτεμβρίου 2026, η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα έχει εγκρίνει συνολικές χρηματοδοτήσεις 15,57 δισ. ευρώ προς επιχειρήσεις και νοικοκυριά, μέσω 89.214 δανείων.

Από αυτά, τα 61.596 είναι επιχειρηματικά δάνεια συνολικού ύψους 12,99 δισ. ευρώ, τα οποία έχουν κατευθυνθεί σε 46.025 επιχειρήσεις.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το προφίλ των επιχειρήσεων που απέκτησαν πρόσβαση στα χρηματοδοτικά εργαλεία. Το 77% των δικαιούχων έχει ετήσιο κύκλο εργασιών έως 2 εκατ. ευρώ, ενώ το 72% απασχολεί έως 10 εργαζομένους.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι μεγάλο μέρος των χρηματοδοτήσεων κατευθύνεται σε πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις, για τις οποίες η πρόσβαση στον τραπεζικό δανεισμό παραμένει κρίσιμο ζήτημα.

Κάθε 1 ευρώ δημιουργεί 3,58 ευρώ ΑΕΠ

Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της μελέτης του ΙΟΒΕ αφορά τον πολλαπλασιαστή των χρηματοδοτικών εργαλείων.

Σύμφωνα με την ανάλυση, για κάθε 1 ευρώ πόρων που δεσμεύεται στα χρηματοδοτικά εργαλεία της ΕΑΤ, οι συνολικές επενδύσεις που συνδέονται με αυτά δημιουργούν επίδραση 3,58 ευρώ στο ΑΕΠ.

Παράλληλα, στο ίδιο 1 ευρώ δεσμευμένων πόρων αντιστοιχεί επίδραση 2,10 ευρώ στο εισόδημα των εργαζομένων και 1,43 ευρώ στα δημόσια έσοδα.

Για κάθε 1 εκατ. ευρώ δεσμευμένων πόρων, η μελέτη υπολογίζει επίδραση που αντιστοιχεί σε 110 ετήσιες θέσεις εργασίας.

Αποτύπωμα 12,5 δισ. ευρώ στο ΑΕΠ

Για την περίοδο 2019-2025, η συνολική επίδραση των προγραμμάτων της ΕΑΤ και των επενδύσεων των επιχειρήσεων που χρηματοδοτήθηκαν υπολογίζεται σε 12,5 δισ. ευρώ στο ΑΕΠ.

Το αντίστοιχο αποτύπωμα στο εισόδημα των εργαζομένων εκτιμάται στα 7,3 δισ. ευρώ, ενώ στα δημόσια έσοδα φτάνει περίπου τα 5 δισ. ευρώ.

Σύμφωνα με τη μελέτη, το 56% της επίδρασης στο ΑΕΠ προέρχεται από πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις. Αντίστοιχα, το 60% της επίδρασης στην απασχόληση συνδέεται με αυτές τις δύο κατηγορίες επιχειρήσεων.

Πού κατευθύνθηκαν τα περισσότερα δάνεια

Σε επίπεδο κλάδων, το εμπόριο, η μεταποίηση και οι επιχειρήσεις καταλυμάτων και εστίασης συγκέντρωσαν το μεγαλύτερο μέρος των χρηματοδοτήσεων.

Συγκεκριμένα, περίπου το 74% των δανείων, συνολικού ύψους 8,6 δισ. ευρώ, κατευθύνθηκε στους συγκεκριμένους τομείς.

Γεωγραφικά, το 61% της επίδρασης στο ΑΕΠ προέρχεται από επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην Αττική και την Κεντρική Μακεδονία.

Η μελέτη εντοπίζει, ωστόσο, υψηλές πολλαπλασιαστικές επιδράσεις και σε τουριστικές περιφέρειες, όπως το Νότιο Αιγαίο, τα Ιόνια Νησιά και η Κρήτη.

Ο ρόλος της ΕΑΤ στις νέες πιστώσεις

Τα στοιχεία αναδεικνύουν επίσης τη συμμετοχή της Αναπτυξιακής Τράπεζας στην πιστωτική επέκταση των τελευταίων ετών.

Κατά μέσο όρο, για κάθε 100 ευρώ νέων πιστώσεων που χορηγήθηκαν την περίοδο 2020-2025, τα 21 ευρώ συνδέονταν με συμμετοχή της ΕΑΤ.

Στον κλάδο του εμπορίου, μάλιστα, το μερίδιό της στις συνολικές εκταμιεύσεις επιχειρηματικών δανείων έφτασε το 38%.

Ο μηχανισμός λειτουργεί διαφορετικά από μια απλή επιχορήγηση, καθώς οι διαθέσιμοι δημόσιοι πόροι συνδυάζονται με τραπεζικά κεφάλαια και μπορούν, μετά την αποπληρωμή των δανείων ή την αποδέσμευση εγγυήσεων, να χρησιμοποιηθούν ξανά σε νέα χρηματοδοτικά εργαλεία.

Το επόμενο κύμα χρηματοδότησης των ΜμΕ

Το ενδιαφέρον μεταφέρεται πλέον στην επόμενη περίοδο και στα νέα κεφάλαια που προορίζονται για τη χρηματοδότηση μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, προβλέπεται η αξιοποίηση 1,5 δισ. ευρώ νέων πόρων, οι οποίοι μέσω μόχλευσης εκτιμάται ότι μπορούν να κινητοποιήσουν χρηματοδοτήσεις περίπου 5 δισ. ευρώ.

Η ενεργοποίηση των νέων εργαλείων τοποθετείται έως τις αρχές του 2027 και αναμένεται να διευρύνει περαιτέρω τις διαθέσιμες επιλογές χρηματοδότησης για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Το στοίχημα για τις μικρές επιχειρήσεις

Τα στοιχεία της περιόδου 2019-2026 δείχνουν ότι η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα έχει αποκτήσει αυξημένο ρόλο στη σύνδεση των δημόσιων χρηματοδοτικών πόρων με τον τραπεζικό δανεισμό.

Το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι κατά πόσο τα νέα εργαλεία θα μπορέσουν να φτάσουν σε ακόμη περισσότερες υγιείς μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, ιδιαίτερα σε εκείνες που δυσκολεύονται να αποκτήσουν πρόσβαση σε συμβατική τραπεζική χρηματοδότηση.

Με σχεδόν 13 δισ. ευρώ επιχειρηματικών δανείων να έχουν ήδη διοχετευθεί στην αγορά και με νέα κεφάλαια να βρίσκονται στον σχεδιασμό, η χρηματοδότηση των ΜμΕ παραμένει ένα από τα βασικά πεδία ενδιαφέροντος για την ελληνική οικονομία τα επόμενα χρόνια.

Στις Κατασκευές, παρατηρείται έντονη υποχώρηση, αποκλειστικά λόγω των δημόσιων έργων, ενώ στο Λιανικό εμπόριο υπάρχει οριακή εξασθένιση, λόγω των απαισιόδοξων προβλέψεων για τις μελλοντικές πωλήσεις. Στις Υπηρεσίες καταγράφεται μικρή ενίσχυση, λόγω των αισιόδοξων εκτιμήσεων για την τρέχουσα κατάσταση των επιχειρήσεων και την τρέχουσα ζήτηση. Στη Βιομηχανία, το επίπεδο παραγγελιών και τρέχουσας ζήτησης καταγράφει μικρή βελτίωση, με τους υπόλοιπους παράγοντες που συνθέτουν τον σχετικό δείκτη να διατηρούνται στα επίπεδα του προηγούμενου μήνα.

Στην πλευρά των νοικοκυριών, οι Έλληνες καταναλωτές, διατυπώνουν πιο αισιόδοξες προβλέψεις για τα οικονομικά των νοικοκυριών τους σε σύγκριση με τον προηγούμενο μήνα και για τη γενικότερη οικονομική κατάσταση στη χώρα, ενώ παράλληλα ενισχύεται η πρόθεσή τους για μείζονες αγορές.

«Η ανοδική πορεία των τιμών ενέργειας σε συνδυασμό με τις αυξήσεις τιμών σε βασικές κατηγορίες προϊόντων επηρεάζει αρνητικά επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Ενισχύσεις στην αγορά ενέργειας και σε κοινωνικές ομάδες ή μειώσεις σε φόρους στα καύσιμα αναμένεται να επηρεάσουν επιχειρήσεις και νοικοκυριά, όσο και τη δημοσιονομική πορεία κατά τους επόμενους μήνες. Η προεκλογική περίοδος την οποία διανύει η χώρα και οι πολιτικές εξελίξεις θα επηρεάσουν την ελληνική οικονομία στη συνέχεια. Ταυτόχρονα, συνολικά η ευρωπαϊκή οικονομία κινείται σε περιβάλλον πληθωριστικών πιέσεων, καθώς οι διαταραχές στην πλευρά της προσφοράς είναι έντονες και μεγάλης διάρκειας», τονίζεται στην έρευνα του ΙΟΒΕ.

Αναλυτικότερα:

– στη Βιομηχανία, το ισοζύγιο των εκτιμήσεων για τις παραγγελίες και την τρέχουσα ζήτηση βελτιώθηκε ήπια, το θετικό ισοζύγιο προβλέψεων για την παραγωγή τους προσεχείς μήνες παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο, ενώ το ύψος των αποθεμάτων ενισχύθηκε ελαφρά.

– στις Κατασκευές, οι ήπια θετικές προβλέψεις για το πρόγραμμα εργασιών των επιχειρήσεων υποχώρησαν ελαφρά, ενώ οι θετικές προβλέψεις για την απασχόληση εξασθένισαν εντονότερα.

– στο Λιανικό Εμπόριο, οι θετικές εκτιμήσεις για τις τρέχουσες πωλήσεις βελτιώθηκαν σημαντικά, ενώ αντίθετα έντονα πτωτικά κινήθηκαν οι προβλέψεις για την εξέλιξη των πωλήσεων στο επόμενο τρίμηνο, με το ύψος των αποθεμάτων να αποκλιμακώνεται οριακά.

– στις Υπηρεσίες, οι θετικές εκτιμήσεις για την τρέχουσα κατάσταση των επιχειρήσεων ενισχύθηκαν ελαφρά, όπως και οι θετικές εκτιμήσεις για την τρέχουσα ζήτηση, ενώ αντίθετα οι προβλέψεις της βραχυπρόθεσμης εξέλιξής της κινήθηκαν ήπια πτωτικά.

– στην Καταναλωτική Εμπιστοσύνη, οι αρνητικές προβλέψεις των νοικοκυριών για την οικονομική κατάσταση της χώρας περιορίστηκαν, όπως και εκείνες για τη δική τους οικονομική κατάσταση. Παράλληλα, ενισχύθηκαν σημαντικά οι προβλέψεις για μείζονες αγορές, ενώ βελτιώθηκε ήπια η πρόθεση για αποταμίευση.

Σύμφωνα με έρευνα οικονομικής συγκυρίας του ΙΟΒΕ, η υποχώρηση αυτή προέρχεται από σχετική επιδείνωση των προσδοκιών στη βιομηχανία και στις υπηρεσίες, με τους υπόλοιπους τομείς, δηλαδή κατασκευές και λιανικό εμπόριο να κινούνται ανοδικά, ενώ η καταναλωτική εμπιστοσύνη βελτιώνεται σημαντικά.

Στις κατασκευές, επανακάμπτει η ανοδική πορεία των τελευταίων μηνών, αποκλειστικά λόγω των Δημόσιων έργων, ενώ στο λιανικό εμπόριο υπάρχει σημαντική ενίσχυση, λόγω των αισιόδοξων εκτιμήσεων για τις τρέχουσες και μελλοντικές πωλήσεις.

Στις υπηρεσίες καταγράφεται έντονη υποχώρηση, λόγω των απαισιόδοξων προβλέψεων όλων των επιμέρους παραγόντων που συνθέτουν τον σχετικό δείκτη. Στη βιομηχανία, οι προσδοκίες για την παραγωγή τους προσεχείς μήνες καταγράφουν μικρή εξασθένιση.

Στην πλευρά των νοικοκυριών, οι Έλληνες καταναλωτές, διατυπώνουν σημαντικά πιο αισιόδοξες προβλέψεις για τα οικονομικά των νοικοκυριών τους σε σύγκριση με τον προηγούμενο μήνα και για τη γενικότερη οικονομική κατάσταση στη χώρα, ενώ παράλληλα ενισχύεται η πρόθεσή τους για μείζονες αγορές. Σύμφωνα με την έρευνα, οι πολεμικές συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και στο Ρωσο-ουκρανικό μέτωπο συνεχίζονται, ακόμη και όταν η έντασή τους πρόσκαιρα μειώνεται, διατηρώντας τη μεταβλητότητα στις αγορές ενέργειας και συσσωρεύοντας κινδύνους για το παγκόσμιο εμπόριο και τις αγορές εμπορευμάτων και κεφαλαίων. Αυτή η αστάθεια συντηρεί τις πληθωριστικές πιέσεις στην ελληνική οικονομία, όπως και ευρύτερα στην ευρωπαϊκή, με σημαντικές επιπτώσεις στα νοικοκυριά και στις επιχειρήσεις. Πάντως, το πλαίσιο για τις εξαγωγές και η ζήτηση στην Ευρώπη φαίνεται πως μπορεί σταδιακά να βελτιώνονται, ενώ τα έως τώρα σημάδια για τον εισερχόμενο τουρισμό μάλλον κινούνται θετικά παρά αποτυπώνουν επίδραση της κρίσης στη Μέση Ανατολή.

Αναλυτικότερα:

– στη βιομηχανία, το ισοζύγιο των εκτιμήσεων για τις παραγγελίες και την τρέχουσα ζήτηση εξασθένησε ήπια, το θετικό ισοζύγιο προβλέψεων για την παραγωγή τους προσεχείς μήνες υποχώρησε ελαφρά, ενώ το ύψος των αποθεμάτων διατηρήθηκε ουσιαστικά αμετάβλητο.

– στις κατασκευές, οι ήπια θετικές προβλέψεις για το πρόγραμμα εργασιών των επιχειρήσεων ενισχύθηκαν ελαφρά, ενώ οι θετικές προβλέψεις για την απασχόληση εξασθένισαν οριακά.

– στο λιανικό εμπόριο, οι θετικές εκτιμήσεις για τις τρέχουσες πωλήσεις βελτιώθηκαν σημαντικά, ηπιότερα κινήθηκαν οι προβλέψεις για την εξέλιξη των πωλήσεων στο επόμενο τρίμηνο, με το ύψος των αποθεμάτων να αποκλιμακώνεται οριακά.

– στις υπηρεσίες, οι θετικές εκτιμήσεις για την τρέχουσα κατάσταση των επιχειρήσεων εξασθένισαν ήπια, όπως και οι θετικές εκτιμήσεις για την τρέχουσα ζήτηση, ενώ παράλληλα οι προβλέψεις της βραχυπρόθεσμης εξέλιξής της κινήθηκαν ήπια πτωτικά.

– στην καταναλωτική εμπιστοσύνη, οι αρνητικές προβλέψεις των νοικοκυριών για την οικονομική κατάσταση της χώρας περιορίστηκαν, όπως και εκείνες για τη δική τους οικονομική κατάσταση. Παράλληλα, ενισχύθηκαν σημαντικά οι προβλέψεις για μείζονες αγορές, ενώ βελτιώθηκε ήπια η πρόθεση για αποταμίευση.

Απώλειες επενδύσεων 200 εκατ. ευρώ

Τα ευρήματα δείχνουν ότι μια απρόσμενη αύξηση της αβεβαιότητας κατά μία τυπική απόκλιση οδηγεί σε άμεση υποχώρηση των επενδύσεων κατά περίπου 200 εκατ. ευρώ. Η κάμψη γίνεται ορατή ήδη από τα πρώτα τρίμηνα μετά τη διαταραχή και διατηρείται για τουλάχιστον δύο χρόνια. Πρόκειται, επομένως, για επίδραση που δεν περιορίζεται στην πρώτη αντίδραση των επιχειρήσεων, αλλά εξακολουθεί να επιβαρύνει την οικονομική δραστηριότητα για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Κατά την περίοδο 2009-2015, όταν διευρύνθηκε σημαντικά η απόσταση μεταξύ των επενδύσεων στην Ελλάδα και την ΕΕ, η αβεβαιότητα εκτιμάται ότι ευθυνόταν για σημαντικό μέρος του κενού. Ανάλογα με τη μεθοδολογία που χρησιμοποιείται, η συμβολή της υπολογίζεται από περίπου το ένα τέταρτο έως και το ένα τρίτο της συνολικής απόκλισης.

Η ανάλυση σε επίπεδο επιχείρησης δείχνει ειδικότερα ότι η αβεβαιότητα περιόρισε κατά περίπου 1,6 ποσοστιαίες μονάδες τον μέσο ετήσιο ρυθμό των εταιρικών επενδύσεων την περίοδο 2009-2015. Την ίδια περίοδο, η μέση ετήσια απόσταση των ελληνικών επενδύσεων από τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές διαμορφώθηκε στις 5,2 ποσοστιαίες μονάδες.

Έως το 40% της πτώσης της απασχόλησης

Ακόμη μεγαλύτερη εμφανίζεται η επίδραση στην αγορά εργασίας. Για την περίοδο 2010-2013, έως και το 40% της μείωσης της απασχόλησης μπορεί, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΙΟΒΕ, να αποδοθεί στην αυξημένη αβεβαιότητα.

Η αρνητική επίδραση στις θέσεις εργασίας κορυφώνεται τρία τρίμηνα μετά την αρχική διαταραχή. Οι επιχειρήσεις εμφανίζονται, μάλιστα, να προσαρμόζουν το εργατικό δυναμικό τους ταχύτερα από ό,τι τις επενδύσεις τους.

Στην πράξη, όταν το οικονομικό περιβάλλον γίνεται δύσκολο να προβλεφθεί, οι επιχειρήσεις δεν ακυρώνουν μόνο επενδυτικά σχέδια. Περιορίζουν τις προσλήψεις, αναβάλλουν την επέκτασή τους και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μειώνουν το προσωπικό τους.

Απώλειες 500 εκατ. ευρώ στη βιομηχανία

Η βιομηχανία συγκαταλέγεται στους κλάδους που πλήττονται περισσότερο. Η όξυνση της αβεβαιότητας στην αρχή της ελληνικής κρίσης, την περίοδο 2009-2010, εκτιμάται ότι προκάλεσε μείωση των βιομηχανικών επενδύσεων κατά περίπου 500 εκατ. ευρώ σε βάθος διετίας. Το ποσό αντιστοιχεί σχεδόν στο ένα τέταρτο της συνολικής πτώσης των επενδύσεων που καταγράφηκε στον κλάδο την ίδια περίοδο.

Η υψηλή ευαισθησία της βιομηχανίας συνδέεται με τα χαρακτηριστικά των επενδύσεών της: είναι συνήθως μεγαλύτερες, έχουν μακροχρόνιο ορίζοντα και είναι δυσκολότερο ή ακριβότερο να αναστραφούν. Σημαντική αρνητική επίδραση στην απασχόληση εντοπίζεται επίσης στη βιομηχανία και στο εμπόριο.

Περισσότερο εκτεθειμένες οι μικρότερες επιχειρήσεις

Το μέγεθος της επιχείρησης καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την ένταση των επιπτώσεων. Οι πολύ μικρές επιχειρήσεις καταγράφουν συστηματικά υψηλότερα επίπεδα αβεβαιότητας σε σχέση με τις μικρομεσαίες και τις μεγάλες.

Στο σκέλος των επενδύσεων, μόνο οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις φαίνεται να επηρεάζονται σε στατιστικά σημαντικό βαθμό από την όξυνση της αβεβαιότητας. Το ΙΟΒΕ επισημαίνει ότι αυτό αποτελεί ένδειξη πως η έλλειψη προβλεψιμότητας λειτουργεί ως εμπόδιο στη μεγέθυνση και την επέκτασή τους, αλλά και στον υγιή ανταγωνισμό.

Ανάλογη είναι η εικόνα στην απασχόληση. Οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις περιορίζουν εντονότερα το προσωπικό τους, ενώ οι μεγαλύτερες εμφανίζονται πιο ανθεκτικές. Η μελέτη σημειώνει ότι οι μεγάλες εταιρείες ενδέχεται να διατηρούν εργαζομένους ακόμη και κατά τη διάρκεια μιας επιβράδυνσης, καθώς έχουν μεγαλύτερη οικονομική δυνατότητα να απορροφήσουν προσωρινές διαταραχές.

Πώς αλλάζουν την εικόνα οι προσδοκίες

Καθοριστικό ρόλο παίζουν και οι προσδοκίες των ίδιων των επιχειρήσεων. Όταν είναι απαισιόδοξες ή ουδέτερες, η αύξηση της αβεβαιότητας περιορίζει σημαντικά τις επενδύσεις. Όταν οι προσδοκίες παραμένουν αισιόδοξες, η αρνητική επίδραση στις επενδυτικές αποφάσεις δεν εμφανίζεται στατιστικά σημαντική.

Στην απασχόληση, η επίδραση είναι ισχυρότερη όταν επικρατεί απαισιοδοξία και μικρότερη όταν οι επιχειρήσεις βλέπουν θετικά το μέλλον. Η αισιοδοξία λειτουργεί, επομένως, ως ανάχωμα χωρίς να εξουδετερώνει πλήρως τις συνέπειες της αβεβαιότητας.

Οι τρεις νέοι δείκτες

Για να αποτιμήσει το φαινόμενο, το ΙΟΒΕ κατασκεύασε τρεις συμπληρωματικούς δείκτες με βάση στοιχεία της Έρευνας Οικονομικής Συγκυρίας.

Ο πρώτος καταγράφει τη διασπορά των επιχειρηματικών προσδοκιών: Όσο περισσότερο αποκλίνουν οι εκτιμήσεις των επιχειρήσεων, τόσο μεγαλύτερη θεωρείται η αβεβαιότητα. Ο δεύτερος βασίζεται στα σφάλματα που προκύπτουν όταν συγκρίνονται οι αρχικές προβλέψεις των εταιρειών με την πραγματική εξέλιξη της δραστηριότητάς τους. Ο τρίτος κατασκευάζεται σε επίπεδο επιχείρησης και αποτυπώνει πόσο δύσκολο θεωρούν οι ίδιες οι εταιρείες να προβλέψουν τη μελλοντική ανάπτυξή τους.

Οι δείκτες καταγράφουν τις διαδοχικές φάσεις υψηλής αβεβαιότητας που γνώρισε η ελληνική οικονομία από το 1998 έως το 2026, σε σύνδεση με οικονομικές, χρηματοπιστωτικές, πολιτικές και γεωπολιτικές αναταράξεις.

Το όφελος από ένα σταθερότερο περιβάλλον

Η αντίστροφη ανάγνωση των ευρημάτων δείχνει το πιθανό όφελος από ένα πιο προβλέψιμο οικονομικό περιβάλλον. Σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, η μείωση της αβεβαιότητας κατά μία τυπική απόκλιση μπορεί, κατά μέσο όρο, να οδηγήσει σε υψηλότερο ετήσιο ρυθμό εταιρικών επενδύσεων κατά 1,7 ποσοστιαίες μονάδες και σε ετήσια αύξηση της απασχόλησης κατά 2,5%.

Για μια οικονομία που εξακολουθεί να προσπαθεί να καλύψει το επενδυτικό χάσμα με την υπόλοιπη Ευρώπη, η προβλεψιμότητα της οικονομικής πολιτικής δεν αποτελεί απλώς αίτημα των επιχειρήσεων. Έχει μετρήσιμη αξία, περισσότερες επενδύσεις, περισσότερες θέσεις εργασίας και μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι στην επόμενη κρίση.

Στην τριμηνιαία έκθεση για την ελληνική οικονομία, το ΙΟΒΕ – στο βασικό του σενάριο- προβλέπει αύξηση 7,6% των επενδύσεων παγίου κεφαλαίου, ενώ οι συνολικές επενδύσεις εκτιμάται ότι θα αυξηθούν κατά 5,2%. Σε ό,τι αφορά το εξωτερικό έλλειμμα αναμένεται να παραμείνει σε υψηλά επίπεδα το 2026, με τις εξαγωγές και τις εισαγωγές να ενισχύονται κατά 2% και 3% αντίστοιχα το 2026. Για την ανεργία, το ΙΟΒΕ αναμένει περαιτέρω αποκλιμάκωση στο 8,7% φέτος.

Σχετικά αισιόδοξο σε σύγκριση με άλλους εγχώριους και ξένους φορείς είναι το ΙΟΒΕ για τις προοπτικές του 2027. Ειδικότερα, αναμένει ανάπτυξη της τάξης του 2% και σημαντική αποκλιμάκωση του πληθωρισμού στο 2,7%. Για την ιδιωτική κατανάλωση προβλέπει ήπια ενίσχυση στο επίπεδο του 1,9%. Σε ό,τι αφορά τη δημόσια κατανάλωση αναμένει αύξηση περίπου 1,4%. Ο ετήσιος ρυθμός των επενδύσεων παγίου κεφαλαίου προβλέπεται σε 8,5% το 2027, ενώ οι συνολικές επενδύσεις εκτιμάται ότι θα αυξηθούν κατά 7,7%. Το εξωτερικό έλλειμμα αναμένεται να διευρυνθεί περαιτέρω το 2027. Υπό αυτές τις συνθήκες, οι εξαγωγές και οι εισαγωγές προβλέπεται να μεταβληθούν κατά 2,5% και 4,2% αντίστοιχα. Τέλος, στο πεδίο της ανεργίας βλέπει πτώση στο 8,2%.

Κίνδυνοι και θετικές προοπτικές

Αναγνωρίζοντας ότι πρόκειται για μία περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας, το ΙΟΒΕ ανέδειξε ως έναν από τους κύριους κινδύνους για την ελληνική οικονομία τον επίμονα υψηλό πληθωρισμό, ο οποίος αποδυναμώνει την ανταγωνιστικότητα. «Ο υψηλότερος πληθωρισμός σε σύγκριση με την Ευρωζώνη είναι μία έκφραση αδυναμίας της ελληνικής οικονομίας», είπε κατά την παρουσίαση της έκθεσης ο Νίκος Βέττας, γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ και καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, δείχνοντας με στοιχεία ότι οι διαταραχές στο εξωτερικό περιβάλλον περνούν γρήγορα στον δομικό πληθωρισμό.

Στους κινδύνους για τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας συγκαταλέγεται επίσης το ενδεχόμενο νέας αναζωπύρωσης του πολέμου και ενός νέου γύρου πληθωριστικών πιέσεων μέσω του κόστους ενέργειας.

Ειδική μνεία έγινε στα ρίσκα που δημιουργεί η προεκλογική περίοδος. Το ΙΟΒΕ επισημαίνει ότι με ανοικτό το ενδεχόμενο μη επίτευξης των απαραίτητων πολιτικών συναινέσεων μετά τις εκλογές, αυξάνεται η πιθανότητα επιβράδυνσης του μεταρρυθμιστικού προγράμματος με συνεπακόλουθες επιπτώσεις στην παραγωγικότητα, την ανταγωνιστικότητα και τις μεσοπρόθεσμες αναπτυξιακές προοπτικές. «Η ενδεχόμενη πολιτική αστάθεια είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την οικονομία το επόμενο διάστημα», τόνισε κατά την παρουσίαση της έκθεσης ο πρόεδρος του ΙΟΒΕ Γιάννης Ρέτσος, λέγοντας ότι μπορεί να ανατραπεί η εικόνα της οικονομίας.

Ενόψει της λήξης του Ταμείου Ανάκαμψης, στους κινδύνους περιλαμβάνονται οι καθυστερήσεις στην απορρόφηση και την αποτελεσματική αξιοποίηση των πόρων, που θα μπορούσαν να αποδυναμώσουν την επενδυτική δυναμική τα επόμενα χρόνια.

Απεναντίας, σύμφωνα πάντοτε με το ΙΟΒΕ, η ισχυρή πιστωτική επέκταση και οι αυξημένες εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων διαμορφώνουν ευνοϊκές συνθήκες για τη συνέχιση των ιδιωτικών επενδύσεων και δη σε κλάδους υψηλότερης παραγωγικότητας.

Επίσης, το ενισχυμένο πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων του 2026 στηρίζει την προοπτική περαιτέρω ανόδου της επενδυτικής δραστηριότητας. Υπενθυμίζεται ότι το ΠΔΕ του 2026 ανέρχεται σε16,692 δισ. ευρώ, που πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 16 ετών.

Τέλος, στις θετικές προοπτικές, το ΙΟΒΕ συγκαταλέγει την καλύτερη του αναμενόμενου πορεία του τουρισμού, που θα μπορούσε να ενισχύσει περαιτέρω τη μεγέθυνση της ελληνικής οικονομίας.

Αναλυτικά τα κύρια σημεία της τριμηνιαίας έκθεσης του ΙΟΒΕ:

• Το α’ τρίμηνο του 2026, καταγράφηκε ήπια επιβράδυνση του ρυθμού μεγέθυνσης του ελληνικού ΑΕΠ στο +2,0% (y-o-y), έναντι +2,3% το προηγούμενο τρίμηνο, με κόπωση της ιδιωτικής κατανάλωσης (+0,7% από +2,3% y-o-y) και παρά την ανάκαμψη της δημόσιας κατανάλωσης (+1,6% από -2,1% y-o-y). Οι πάγιες επενδύσεις διατήρησαν τη δυναμική του προηγούμενου τριμήνου (+12,1% από +13,0% y-o-y), με παράλληλη στασιμότητα των συνολικών επενδύσεων (+0,0% από +0,4% y-o-y το δ’ τρίμηνο του 2025), λόγω της νέας εντονότερης μείωσης των αποθεμάτων. Το εξωτερικό ισοζύγιο κατέγραψε νέα βελτίωση καθώς οι συνολικές εξαγωγές ενισχύθηκαν (+2,4% έναντι +2,6% το δ’ τρίμηνο του 2025) – με αύξηση τόσο των εξαγωγών αγαθών (+2,8% από +7,0%) όσο και των εξαγωγών υπηρεσιών (+3,1% έναντι -0,5%) – και οι συνολικές εισαγωγές επιβραδύνθηκαν (+0,5% έναντι +1,1%) – με μείωση των εισαγωγών αγαθών (-0,6% από +0,5%) και παρά την άνοδο των εισαγωγών υπηρεσιών (+3,2% έναντι +1,3%). Ειδικό πλαίσιο ανάλυσης αναδεικνύει την πρόσφατη τάση επέκτασης της τουριστικής περιόδου στην Ελλάδα.

Προβλέψεις για το 2026

• Για το 2026, το ΙΟΒΕ διατηρεί την εκτίμησή του για ανάπτυξη +1,8%, ενώ για το 2027 προβλέπει ελαφρά επιτάχυνση της μεγέθυνσης στο +2,0%. Κινητήριος μοχλός αναμένεται να παραμείνει η ιδιωτική κατανάλωση – με προβλεπόμενη άνοδο +1,6% το 2026 και +1,9% το 2027 – στηριζόμενη στην ενίσχυση του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος μέσω της ανάκαμψης της απασχόλησης, των αυξήσεων των μισθών, των φορολογικών ελαφρύνσεων και των μέτρων ενεργειακής στήριξης. Η δημόσια κατανάλωση εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά +2,0% και +1,4% τα δύο έτη αντίστοιχα.

Οι επενδύσεις θα διατηρηθούν σε υψηλά επίπεδα, καθώς το ΤΑΑ εισέρχεται στην τελική φάση υλοποίησής του, με πρόσθετη στήριξη από την ισχυρή πιστωτική επέκταση, το ενισχυμένο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και τις αυξημένες εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων. Οι πάγιες επενδύσεις προβλέπεται να αυξηθούν κατά +7,6% το 2026 και +8,5% το 2027, με τις ιδιωτικές επενδύσεις να διαδέχονται σταδιακά τη δυναμική των δημοσίων καθώς ολοκληρώνεται το ΤΑΑ. Οι κυριότεροι κίνδυνοι για την επενδυτική δυναμική συνίστανται στον συστηματικά υψηλότερο πληθωρισμό έναντι του μέσου όρου της Ευρωζώνης, ο οποίος διαβρώνει την ανταγωνιστικότητα, στο ενδεχόμενο επιβράδυνσης του μεταρρυθμιστικού προγράμματος ενόψει της προεκλογικής περιόδου, και σε πιθανές καθυστερήσεις στην απορρόφηση και αξιοποίηση των πόρων του ΤΑΑ. Το εξωτερικό έλλειμμα εκτιμάται ότι θα διευρυνθεί περαιτέρω τη διετία 2026-2027, κυρίως λόγω της ανόδου των εισαγωγών που τροφοδοτεί η υψηλής εισαγωγικής έντασης επενδυτική δραστηριότητα, σε συνδυασμό με τις επιπτώσεις του πολέμου στο διεθνές εμπόριο: οι εισαγωγές προβλέπεται να αυξηθούν κατά +3,0% το 2026 και +4,2% το 2027, ταχύτερα από τις εξαγωγές, +2,0% και +2,5% αντίστοιχα.

• Η εκτέλεση του προϋπολογισμού σε ταμειακή βάση για το πρώτο πεντάμηνο του 2026 κινήθηκε καλύτερα από τον στόχο, αλλά μέρος της υπεραπόδοσης οφείλεται σε ετεροχρονισμούς πληρωμών και εισπράξεων. Καταγράφηκε πλεόνασμα €103 εκατ. (0,0% του ΑΕΠ) και πρωτογενές πλεόνασμα ύψους €3.650 εκατ. (1,4% του ΑΕΠ), σε τροποποιημένη ταμειακή βάση. Στο σύνολο του 2025, η γενική κυβέρνηση κατέγραψε δημοσιονομική υπεραπόδοση και βελτίωση σε σχέση με το 2024, με δημοσιονομικό πλεόνασμα 1,7% του ΑΕΠ, και πρωτογενές πλεόνασμα 4,9% του ΑΕΠ, έναντι στόχων για έλλειμμα 0,6% του ΑΕΠ και πρωτογενές πλεόνασμα 2,4% του ΑΕΠ αντίστοιχα. Παράλληλα, το χρέος γενικής κυβέρνησης μειώθηκε από 154,2% το 2024 σε 146,1% το 2025, με μείωση σε απόλυτους όρους από €364.964 εκατ. σε €362.925 εκατ. Θετική πρόσφατη εξέλιξη ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκρινε τον Ιούνιο πως η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει πλέον Μακροοικονομικές Ανισορροπίες, αφαιρώντας τη χώρα από τη σχετική κατηγορία παρακολούθησης για πρώτη φορά μετά το ξέσπασμα της ελληνικής κρίσης χρέους.

• Στο α’ τρίμηνο του 2026 το ποσοστό ανεργίας ανέκοψε την πτωτική του πορεία, παρουσιάζοντας μικρή αύξηση στο 10,6% από 10,4% ένα έτος νωρίτερα. Δραστηριότητες παροχής υπηρεσιών, επαγγελματικές, επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες καθώς και ο τομέας της μεταποίησης κατέγραψαν τη μεγαλύτερη ετήσια άνοδο στην απασχόληση. Στα θετικά, το ποσοστό απασχόλησης του ηλικιακά ενεργού πληθυσμού αυξήθηκε σε ετήσια βάση, μειώνοντας την απόκλιση από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο. Αντίστοιχα, η συμμετοχή στην εργασία παρουσίασε άνοδο, ενώ ο δείκτης μισθολογικού κόστους συνέχισε την αυξητική του τάση ετησίως αλλά και συγκριτικά με το προηγούμενο τρίμηνο. Ειδικό πλαίσιο ανάλυσης αποτυπώνει τη διαχρονική εξέλιξη στο μερίδιο των «ανενεργών» νέων, δηλαδή εκείνων που είναι εκτός απασχόλησης και προγραμμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης. Η περαιτέρω μείωση της ανεργίας αναμένεται βραδύτερη, καθώς η κυκλική ανεργία είναι ήδη σημαντικά περιορισμένη. Η απασχόληση αναμένεται να ενισχυθεί ηπιότερα το 2026 και το 2027, λόγω της ανοδικής τάσης σε κατανάλωση, επενδύσεις, εξαγωγές και σε επιμέρους τομείς της βιομηχανίας και των υπηρεσιών. Το ποσοστό ανεργίας, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΙΟΒΕ, αναμένεται να διαμορφωθεί στην περιοχή του 8,7% το 2026 και 8,2% το 2027.

Πληθωρισμός

• Ο ρυθμός μεταβολής του εγχώριου ΔΤΚ διαμορφώθηκε στο 4% το α’ εξάμηνο του 2026 (3,8% για τον ΕνΔΤΚ), από άνοδο 2,5% (2,9% για τον ΕνΔΤΚ) κατά το προηγούμενο έτος. Η ενίσχυση του πληθωρισμού ήταν ισχυρότερη κατά το β’ τρίμηνο, με τον ΔΤΚ να αυξάνεται κατά σχεδόν 5% (4,4% για τον ΕνΔΤΚ) σε ετήσια βάση, έναντι αύξησης 3% (3,2% για τον ΕνΔΤΚ) κατά το α’ τρίμηνο. Ενίσχυση των τιμών παρατηρήθηκε τόσο σε κλάδους αγαθών, όπως η διατροφή, όσο και υπηρεσιών, όπως η διαμονή και η εστίαση, η στέγαση, και οι μεταφορές, ως απόρροια της αύξησης των τιμών ενέργειας, λόγω του πολέμου ΗΠΑ – Ιράν.

Σχετικά με την εξέλιξη του πληθωρισμού, το ΙΟΒΕ εκτιμά ότι οι τιμές θα κινηθούν σε εντονότερα ανοδική τροχιά, με ρυθμό πληθωρισμού στην περιοχή του 3,7% το 2026, κυρίως λόγω της ενίσχυσης της τιμής των ενεργειακών αγαθών, καθώς και των δευτερογενών επιδράσεων τους στις αλυσίδες παραγωγής, λόγω του πολέμου στην Μέση Ανατολή. Εάν η συμφωνηθείσα εκεχειρία παραμείνει σε ισχύ, οδηγώντας ίσως σε μια μόνιμη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ – Ιράν, και οι μειωμένες τιμές ενέργειας διατηρηθούν, προβλέπεται σταδιακή αποκλιμάκωση του πληθωρισμού το 2027 στην περιοχή του 2,7%. Ωστόσο, η αβεβαιότητα γύρω από την εξέλιξη των τιμών είναι ιδιαίτερα έντονη, με μία πιθανή ανάφλεξη των πολεμικών συγκρούσεων να αναμένεται να ασκήσει περαιτέρω θετικές πιέσεις στις τιμές.

• Στο τραπεζικό σύστημα, μεταξύ των θετικών τάσεων στο πρώτο πεντάμηνο του 2026, καταγράφηκε σημαντική αύξηση των ιδιωτικών καταθέσεων, υψηλή πιστωτική επέκταση προς τις επιχειρήσεις, σταδιακά αυξανόμενη πιστωτική επέκταση προς τα νοικοκυριά, ενώ, παρά τη διεθνή άνοδο του κόστους χρήματος, διατηρήθηκε σχετικά σταθερό το διαφορικό κόστος νέου δανεισμού του δημοσίου τομέα με άλλες χώρες της ΕΖ. Το ποσοστό των Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων (ΜΕΔ) στα βιβλία των τραπεζών παραμένει χαμηλό συγκριτικά με την περασμένη δεκαετία, παρά την οριακή αύξηση το α΄ τρίμηνο του 2026. Μεταξύ των προκλήσεων στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, το κόστος νέας χρηματοδότησης ιδιωτικού και δημοσίου τομέα αυξήθηκε το δεύτερο τρίμηνο του έτους, η ζήτηση για στεγαστικά δάνεια παραμένει αδύναμη, το ποσοστό των κόκκινων δανείων εκτός τραπεζικών ισολογισμών παραμένει υψηλό, όπως και το μερίδιο αναβαλλόμενης φορολογίας στα ίδια κεφάλαια των τραπεζών.

Παγκόσμια οικονομία

• Η παγκόσμια οικονομία παρουσιάζει ανθεκτικότητα εν μέσω γεωπολιτικών συγκρούσεων, καθώς συνέχισε να μεγεθύνεται το α΄ τρίμηνο του 2026, με τον ρυθμό ανάπτυξης να ενισχύεται ελαφρώς. Οι οικονομίες των χωρών του ΟΟΣΑ αναπτύχθηκαν με ετήσιο ρυθμό 1,7% το πρώτο τρίμηνο, από 1,6% το προηγούμενο τρίμηνο, αλλά χαμηλότερα από το αντίστοιχο τρίμηνο του 2025 (1,8%). Οι παρατεταμένες πολεμικές επιχειρήσεις και οι εύθραυστες εκεχειρίες στη Μέση Ανατολή, με νέα επεισόδια έντασης να καταγράφονται στις αρχές Ιουλίου, επανέφεραν πληθωριστικές πιέσεις, κυρίως μέσα από αυξήσεις στις τιμές ενέργειας, καθώς και καθοδικούς κινδύνους στον ρυθμό μεγέθυνσης για το τρέχον έτος. Οι κεντρικές τράπεζες των κυριότερων οικονομιών προχωρούν σε στοχευμένες προσαρμογές της νομισματικής τους πολιτικής, ισορροπώντας μεταξύ συγκράτησης του πληθωρισμού και στήριξης της οικονομικής δραστηριότητας. Ειδικό πλαίσιο ανάλυσης αναφέρεται στην διαταραχή στο Στενό του Ορμούζ και τη διαφοροποίηση στις χώρες προέλευσης των ελληνικών εισαγωγών ενέργειας.

• Η οικονομία της Ευρωζώνης κατέγραψε ετήσια μεγέθυνση +0,3% το πρώτο τρίμηνο του 2026, από +1,2% το προηγούμενο τρίμηνο. Οι αντίστοιχοι ρυθμοί μεγέθυνσης για την ΕΕ ήταν +0,7% και +1,4%. Βάσει των πλέον πρόσφατων εκτιμήσεων (Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Μάιος 2026), η οικονομία της Ευρωζώνης προβλέπεται να αναπτυχθεί με ρυθμό +0,9% το 2026 και +1,2% το 2027, ενώ αυτή της ΕΕ με ρυθμό +1,1% το 2026 και +1,4% το 2027, που αποτελούν αναθεωρήσεις προς τα κάτω σε σχέση με τις φθινοπωρινές προβλέψεις. Ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη αναμένεται να ανέλθει στο 3,0% το 2026 και να υποχωρήσει στο 2,3% το 2027 ενώ στην ΕΕ αναμένεται να διαμορφωθεί σε 3,1% το 2026 και 2,4% το 2027. Η ΕΚΤ αύξησε τον Ιούνιο τα βασικά επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης, για πρώτη φορά από το 2023. Η εμπόλεμη σύρραξη στη Μέση Ανατολή έχει σοβαρές επιπτώσεις για την Ευρωπαϊκή οικονομία, κυρίως μέσω της αυξητικής πίεσης στις τιμές των ενεργειακών αγαθών καθώς και της επίδρασης στην αγροτική παραγωγή και βιομηχανία έντασης ενέργειας.

Κατά τη διαδικτυακή παρουσίαση της Έκθεσης, ο Πρόεδρος του Δ.Σ. του ΙΟΒΕ, κ. Γιάννης Ρέτσος, αφού καλωσόρισε τους συμμετέχοντες στην παρουσίαση της Έκθεσης, επεσήμανε ότι υπάρχουν επιδράσεις στην ελληνική οικονομία από τη νέα αστάθεια στον Περσικό Κόλπο, καθώς και από το ότι η χώρα μπαίνει σε προεκλογικό τοπίο.

Ο Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ, Καθηγητής Νίκος Βέττας, επεσήμανε το ρόλο της παρατεταμένης αβεβαιότητας και την ανάγκη για δύσκολες επιλογές μεσοπρόθεσμα. Μεταξύ άλλων, ανέδειξε τα παρακάτω:

• Η κρίση στη Μέση Ανατολή παραμένει επικίνδυνη και εύθραυστη, με επιπτώσεις στις αγορές ενέργειας και τις αλυσίδες εφοδιασμού.

• Αυξανόμενο μέρος της παγκόσμιας χρηματοδότησης και των επενδύσεων κατευθύνεται γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη, με αβέβαιες επιδράσεις στην υπόλοιπη οικονομία και τις αγορές, συμπεριλαμβάνοντας την ζήτηση σε ενέργεια.

• Η θετική πορεία της ελληνικής οικονομίας μεσοπρόθεσμα δεν είναι διασφαλισμένη, αλλά εξαρτάται από τις επιλογές οικονομικής πολιτικής, ιδίως εν μέσω της προεκλογικής περιόδου.

• Η συνολική ζήτηση στην ελληνική οικονομία έχει τρέξει γρηγορότερα από την προσφορά μετά την κρίση χρέους, ασκώντας πιέσεις στις τιμές με συνέπειες στα πραγματικά εισοδήματα και στο εξωτερικό ισοζύγιο.

• Κομβική για την επίτευξη υψηλών ρυθμών ανάπτυξης παραμένει η ενίσχυση της παραγωγικότητας και ανταγωνιστικότητας, διαμέσου της κατάλληλης επιλογής προτεραιοτήτων οικονομικής πολιτικής.

Σύμφωνα με τον ΙΟΒΕ, η βελτίωση αυτή προέρχεται από ενίσχυση των προσδοκιών στο Λιανικό εμπόριο και στις Υπηρεσίες, με τους υπόλοιπους τομείς, Βιομηχανία και Κατασκευές να κινούνται ήπια πτωτικά, ενώ η καταναλωτική εμπιστοσύνη διατηρείται στα επίπεδα του προηγούμενου μήνα.

Στις Κατασκευές, διακόπτεται η ανοδική πορεία των τελευταίων μηνών, κυρίως λόγω των Ιδιωτικών κατασκευών, ενώ στο Λιανικό εμπόριο υπάρχει σημαντική ενίσχυση, λόγω των ήπια αισιόδοξων εκτιμήσεων για τις τρέχουσες και μελλοντικές πωλήσεις. Στις Υπηρεσίες καταγράφεται έντονη βελτίωση, λόγω των αισιόδοξων προβλέψεων όλων των επιμέρους παραγόντων που συνθέτουν τον σχετικό δείκτη. Στη Βιομηχανία, οι προσδοκίες για την παραγωγή τους προσεχείς μήνες καταγράφουν σημαντική εξασθένιση.

Στην πλευρά των νοικοκυριών, οι Έλληνες καταναλωτές, διατυπώνουν ήπια πιο αισιόδοξες προβλέψεις για τα οικονομικά των νοικοκυριών τους σε σύγκριση με τον προηγούμενο μήνα και για τη γενικότερη οικονομική κατάσταση στη χώρα, αλλά υποχωρεί έντονα η πρόθεσή τους για μείζονες αγορές, με αποτέλεσμα συνολικά η καταναλωτική εμπιστοσύνη να παραμένει αμετάβλητη.

Η κρίση στη Μέση Ανατολή

Η κρίση στη Μέση Ανατολή παραμένει η κύρια πηγή αβεβαιότητας για τη ευρωπαϊκή οικονομία, ιδίως μέσω του πληθωρισμού, γεγονός που αποτυπώθηκε και στην αύξηση των επιτοκίων από την ΕΚΤ. Η εκεχειρία και προσωρινή συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν οδηγεί σε σημαντική άμβλυνση των πιέσεων στις αγορές ενέργειας. Η εύρυθμη επαναλειτουργία της ναυσιπλοΐας αποτελεί κρίσιμο κρίκο ώστε να μειωθούν περαιτέρω οι πιέσεις στο διεθνές εμπόριο και στον πληθωρισμό. Η άνοδος του κόστους παραγωγής τους προηγούμενους μήνες, οδήγησε σε αυξήσεις τιμών με

επίπτωση στο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών. Στον τουρισμό, ενώ βρισκόμαστε στην κεντρική περίοδο, η κάμψη εκτιμάται, προς το παρόν, μικρή. Το οικονομικό κλίμα κατά τους
επόμενους μήνες θα επηρεαστεί αφενός από το αν θα υπάρξει λήξη της κρίσης στη Μέση Ανατολή και αφετέρου από τις εγχώριες τάσεις, ενόψει και της προεκλογικής περιόδου.

Αναλυτικότερα:

➢ στη Βιομηχανία, το ισοσκελισμένο ισοζύγιο των εκτιμήσεων για τις παραγγελίες και την τρέχουσα ζήτηση εξασθένισε ήπια, το θετικό ισοζύγιο προβλέψεων για την παραγωγή τους προσεχείς μήνες υποχώρησε ελαφρά, ενώ το ύψος των αποθεμάτων διατηρήθηκε ουσιαστικά αμετάβλητο.

➢ στις Κατασκευές, οι θετικές προβλέψεις για το πρόγραμμα εργασιών των επιχειρήσεων εξασθένισαν ελαφρά, ενώ οι θετικές προβλέψεις για την απασχόληση υποχώρησαν εντονότερα.

➢ στο Λιανικό Εμπόριο, οι θετικές εκτιμήσεις για τις τρέχουσες πωλήσεις ενισχύονται ελαφρά, όπως και οι προβλέψεις για τη βραχυπρόθεσμη εξέλιξή τους, με το ύψος των αποθεμάτων
να αποκλιμακώνεται ήπια.

➢ στις Υπηρεσίες, οι θετικές εκτιμήσεις για την τρέχουσα κατάσταση των επιχειρήσεων ενισχύθηκαν ήπια, όπως και οι θετικές εκτιμήσεις για την τρέχουσα ζήτηση, ενώ παράλληλα οι προβλέψεις της βραχυπρόθεσμης εξέλιξής της κινήθηκαν έντονα ανοδικά.

➢ στην Καταναλωτική Εμπιστοσύνη, οι αρνητικές προβλέψεις των νοικοκυριών για την οικονομική κατάσταση της χώρας περιορίστηκαν, όπως και εκείνες για τη δική τους οικονομική κατάσταση. Παράλληλα, υποχώρησαν έντονα οι προβλέψεις για μείζονες αγορές, ενώ βελτιώθηκε ήπια η πρόθεση για αποταμίευση.

Σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, ενισχύθηκε και ο δείκτης βιομηχανικής παραγωγής 2,1% τον Απρίλιο (y-o-y) στην Ελλάδα, έναντι αύξησης 0,9% στην ΕΕ27. Άνοδος 1,0% σημειώθηκε και για την εγχώρια Μεταποίηση (y-o-y).

Τον Μάρτιο είχε σημειωθεί τόνωση των εξαγωγών της Βιομηχανίας κατά 5,5% (y-o-y), με παράλληλη διόγκωση του εμπορικού ελλείμματος στα €3,4 δισεκ., έναντι €3,2 δισεκ. ένα έτος
πριν.

Επίσης, σημειώθηκε επέκταση της απασχόλησης στη Βιομηχανία στο α’ τρίμηνο του 2026 κατά 5,2% (y-o-y), στα 440 χιλ. άτομα, στο υψηλότερο επίπεδο από το 2011. Στο σύνολο της οικονομίας καταγράφηκε αύξηση κατά 1,3% της απασχόλησης. Σημειώθηκε αύξηση του δείκτη κόστους εργασίας στη Μεταποίηση 7,0% στο α’ τρίμηνο του 2026 (y-o-y), με αντίστοιχη άνοδο στο σύνολο της οικονομίας (6,8%).

Σε ειδικό Θέμα «Περαιτέρω διερεύνηση του εγχώριου Δείκτη Βιομηχανικής Παραγωγής, 2025», το ΙΟΒΕ διαπιστώνει επίσης τα εξής:

• Άνοδος του εγχώριου Δείκτη Βιομηχανικής Παραγωγής, κατά 2,2%, έναντι 1,5% στην Ευρωζώνη το 2025. Σωρευτική άνοδος του δείκτη 24,3% την περίοδο 2020-2025 στην Ελλάδα, έναντι 7,5% στην ΕΖ.
• Η Ελλάδα βρίσκεται στην 7η θέση ως προς την άνοδο του δείκτη ανάμεσα στις χώρες της ΕΖ. Αύξηση του δείκτη σημειώθηκε σε 17 χώρες της ΕΖ το 2025, έναντι 7 χωρών το 2024, με μείωση όμως του δείκτη το 2025 σε ισχυρές οικονομίες όπως η Γερμανία και η Ιταλία.
• Ανά μεγάλο τομέα της Βιομηχανίας, αύξηση σημειώθηκε στα Ορυχεία-Λατομεία και στη Μεταποίηση με 8,0% και 3,1% αντίστοιχα το 2025, ενώ μείωση καταγράφηκε στην Παροχή ηλεκτρικού Ρεύματος και Νερού με -3,6% και -1,8% αντίστοιχα.
• Σε κλάδους με ιδιαίτερη βαρύτητα για την ελληνική βιομηχανία, αύξηση καταγράφηκε στα Βασικά μέταλλα με 4,9% το 2025, ενώ στα Τρόφιμα και στα Φάρμακα σημειώθηκε άνοδος 3,8% και 2,5% αντίστοιχα.

Οπως προκύπτει από τη μελέτη, η Γερμανία παρέμεινε στην πρώτη θέση των εισαγωγών της Ελλάδας και στη δεύτερη θέση των προορισμών για τις ελληνικές εξαγωγές.

Ειδικότερα, οι ελληνικές εξαγωγές προϊόντων προς τη Γερμανία διαμορφώθηκαν στα €3,7 δισεκ. το 2025, έναντι €3,4 δισεκ. το 2024, ενώ οι εισαγωγές γερμανικών προϊόντων στην Ελλάδα διατηρήθηκαν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, φτάνοντας τα €9,1 δισεκ.

Το μερίδιο της Γερμανίας στις συνολικές εισαγωγές της Ελλάδας αυξήθηκε στο 11,3% το 2025, από 10,8% το 2024, ενώ αντίστοιχα το μερίδιο των ελληνικών εξαγωγών προς τη Γερμανία ενισχύθηκε στο 7,7%, από 7,0% το προηγούμενο έτος.

Καθοριστική η συμβολή του τουρισμού

Στις υπηρεσίες, το πλεόνασμα της Ελλάδας στο διμερές εμπόριο με τη Γερμανία ανήλθε στα €2,8 δισεκ. το 2025, με τις συνολικές εισπράξεις να διαμορφώνονται στα €5,2 δισεκ. και τις πληρωμές στα €2,4 δισεκ.

Το μερίδιο των εισπράξεων υπηρεσιών από κατοίκους Γερμανίας στο σύνολο των εισπράξεων υπηρεσιών της Ελλάδας αυξήθηκε στο 10,2%.

Καθοριστική παραμένει η συμβολή του τουρισμού στις οικονομικές σχέσεις των δύο χωρών. Οι τουριστικές εισπράξεις από τη Γερμανία ανήλθαν στα €3,8 δισεκ. το 2025, αντιπροσωπεύοντας το 16,0% των συνολικών τουριστικών εισπράξεων της χώρας και κατατάσσοντας τη Γερμανία στην πρώτη θέση μεταξύ των αγορών προέλευσης επισκεπτών.

Παράλληλα, οι αφίξεις Γερμανών τουριστών στην Ελλάδα έφτασαν τα 6 εκατ. επισκέπτες, με τη μέση δαπάνη ανά ταξίδι να διαμορφώνεται στα €636, σημαντικά υψηλότερα από τον μέσο όρο των χωρών (€546).

Η εικόνα των επενδύσεων

Ιδιαίτερα σημαντική παραμένει και η παρουσία της Γερμανίας στις άμεσες επενδύσεις στην Ελλάδα.

Το συνολικό απόθεμα άμεσων επενδύσεων γερμανικών συμφερόντων στην ελληνική οικονομία διαμορφώθηκε στα €9,3 δισεκ. το 2024, κατατάσσοντας τη Γερμανία στη δεύτερη θέση μεταξύ των χωρών προέλευσης επενδύσεων, μετά το Λουξεμβούργο.

Παράλληλα, οι καθαρές ροές άμεσων επενδύσεων από τη Γερμανία ανήλθαν στα €823 εκατ. το 2025, έναντι €674 εκατ. το 2024, ενώ οι καθαρές επενδύσεις Γερμανών σε ακίνητα στην Ελλάδα έφτασαν τα €142 εκατ. το 2025.

Το στίγμα των επιχειρήσεων-μελών του ΕΓΕΒΕ

Στην Εκθεση του ΙΟΒΕ αναδεικνύεται παράλληλα η σημαντική παρουσία και η συμβολή των επιχειρήσεων-μελών του Ελληνογερμανικού Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου (ΕΓΕΒΕ) στην ελληνική οικονομία.

Οι επιχειρήσεις αυτές δραστηριοποιούνται κυρίως στους τομείς της μεταποίησης, του εμπορίου, των τηλεπικοινωνιών, των ασφαλειών και των υπηρεσιών υποστήριξης μεταφορών, δημιουργώντας σημαντική προστιθέμενη αξία και απασχόληση σε ολόκληρη τη χώρα.

Το 2024 ο κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων-μελών του ΕΓΕΒΕ διαμορφώθηκε στα €11,8 δισεκ., αυξημένος κατά 3,8% σε σχέση με το 2023, ενώ η συνολική απασχόληση ανήλθε σε 26,3 χιλ. εργαζόμενους. Οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου που πραγματοποίησαν οι επιχειρήσεις-μέλη του Επιμελητηρίου έφτασαν τα €805 εκατ. το 2024, ενώ σωρευτικά την περίοδο 2018-2024 ξεπέρασαν τα €5,3 δισεκ.

Το αποτύπωμα της ελληνογερμανικής συνεργασίας

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΙΟΒΕ, η συνολική συμβολή των επιχειρήσεων-μελών του ΕΓΕΒΕ στην ελληνική οικονομία, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τη λειτουργία τους όσο και το επενδυτικό τους πρόγραμμα, ανήλθε στα €8,9 δισεκ. το 2024, ποσό που αντιστοιχεί στο 3,7% του ελληνικού ΑΕΠ.

Η επίδραση αυτή είναι αυξημένη κατά €2,7 δισεκ. σε σχέση με το 2019 (έτος πρώτης Έκθεσης του ΙΟΒΕ για το Ελληνογερμανικό Επιμελητήριο).

Σε όρους απασχόλησης, η συνολική συνεισφορά εκτιμάται σε 100,6 χιλ. θέσεις εργασίας το 2024, που αντιστοιχούν στο 2,0% της συνολικής απασχόλησης στην Ελλάδα, ενώ τα δημόσια έσοδα από φόρους και ασφαλιστικές εισφορές που συνδέονται άμεσα και έμμεσα με τη δραστηριότητα των επιχειρήσεων-μελών του ΕΓΕΒΕ ξεπερνούν τα €2,5 δισεκ.

Η μελέτη αναδεικνύει επίσης τον ισχυρό πολλαπλασιαστικό αντίκτυπο της ελληνογερμανικής επιχειρηματικής κοινότητας στην ελληνική οικονομία.

Συγκεκριμένα, για κάθε €1 προστιθέμενης αξίας που δημιουργείται από τη λειτουργία και τις επενδύσεις των επιχειρήσεων-μελών του ΕΓΕΒΕ, δημιουργούνται επιπλέον €1,2 ΑΕΠ στην υπόλοιπη οικονομία, με τον συνολικό πολλαπλασιαστή να ανέρχεται σε 2,2.

Αντίστοιχα, κάθε θέση εργασίας στις επιχειρήσεις της κοινότητας στηρίζει επιπλέον 2,4 θέσεις εργασίας στην ελληνική οικονομία, με το συνολικό πολλαπλασιαστή απασχόλησης να διαμορφώνεται σε 3,4.

Εχουμε εξασφαλίσει όλους τους αναγκαίους εθνικούς και ευρωπαϊκούς χρηματοδοτικούς πόρους στήριξης των επενδύσεων για την επόμενη μέρα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, υπογράμμισε μεταξύ άλλων ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κ. Νίκος Παπαθανάσης στην ψηφιακή εκδήλωση για την παρουσίαση της έκθεσης σήμερα.

Τους διαχρονικά στενούς οικονομικούς δεσμούς Ελλάδας και Γερμανίας και τη σημασία τους ιδιαίτερα σε περιόδους αβεβαιότητας στο παγκόσμιο περιβάλλον, υπογράμμισε ο Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ, Καθηγητής Νίκος Βέττας. Ο κ. Βέττας αναφέρθηκε στις μεγάλες προκλήσεις που διαμορφώνονται για την Ευρώπη και την παγκόσμια οικονομία από τις πιέσεις στο διεθνές εμπόριο αλλά και από τον κίνδυνο μιας ενεργειακής κρίσης. Ειδικότερα, υπάρχει η ανάγκη αλλά και η ευκαιρία για την Ευρωπαϊκή Ενωση να προχωρήσει σε πολιτικές που θα αυξήσουν την ανταγωνιστικότητα και την ανθεκτικότητά της, με ζητούμενο την αύξηση της ευημερίας των πολιτών. Σε ό,τι αφορά τις οικονομικές σχέσεις Ελλάδας και Γερμανίας, σημείωσε ότι παρά το ρευστό ​οικονομικό περιβάλλον η Γερμανία παρέμεινε ένας από τους μεγαλύτερους εμπορικούς και επενδυτικούς εταίρους της Ελλάδας το 2024 και το 2025, επιβεβαιώνοντας την ανθεκτικότητα των σχέσεων των δύο χωρών, με αυξημένη την επίδραση του γερμανικού επιχειρείν στην ελληνική οικονομία.

Από την πλευρά του ο γενικός διευθυντής και μέλος ΔΣ του Ελληνογερμανικού Επιμελητηρίου, Dr Ilja Nothnagel, υπογράμμισε ως εξαιρετικά σημαντικό το γεγονός ότι οι δύο εθνικές αγορές δομούν μεθοδικά επί δεκαετίες τις διμερείς εμπορικές και επενδυτικές σχέσεις τους, ενισχύοντάς τες ακόμη και σε αρνητικές διεθνείς συγκυρίες. «Σήμερα που η παγκόσμια οικονομία δοκιμάζεται εκ νέου, οι διακρατικές συμπράξεις προσφέρουν διεξόδους και ευκαιρίες στο επενδυτικό και επιχειρηματικό κοινό. Το Ελληνογερμανικό Επιμελητήριο συνεχίζει να υπηρετεί αυτόν τον στόχο, αφιερώνοντας όλες τις δυνάμεις του σε έναν κοινό σκοπό: Ελλάδα και Γερμανία, Γερμανία και Ελλάδα, μέσα από διμερείς συνέργειες να δρουν προς όφελος των οικονομιών τους», τόνισε ο Dr Ilja Nothnagel.

Σημειώνεται πως ο δείκτης οικονομικού κλίματος διαμορφώθηκε στις 105,7 μονάδες τον Απρίλιο από 106,8 μονάδες τον Μάρτιο.

Στην πλευρά των νοικοκυριών, οι Έλληνες καταναλωτές, παρέμειναν οι περισσότερο απαισιόδοξοι στην ΕΕ, διατυπώνοντας ακόμη πιο αρνητικές προβλέψεις για τα οικονομικά των νοικοκυριών τους σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα, αλλά και τη γενικότερη οικονομική κατάσταση στη χώρα, ενώ εξασθένησε η πρόθεσή τους για μείζονες αγορές, καθώς και η πρόθεση για αποταμίευση.

Το γενικό περιβάλλον είναι ιδιαίτερα ευμετάβλητο. Νέες πληθωριστικές πιέσεις έχουν ήδη εμφανιστεί, επηρεάζοντας νοικοκυριά και επιχειρήσεις, με πολλούς κλάδους να αντιμετωπίζουν άμεσα τις σχετικές επιπτώσεις. Η αβεβαιότητα ως προς τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας στα στενά του Ορμούζ επηρεάζει κρίσιμα την αγορά πετρελαίου, γεγονός που αποτυπώνεται στις έντονες διακυμάνσεις των τιμών στις αγορές ενέργειας.

Στην έναρξη της θερινής περιόδου, οι κλάδοι που σχετίζονται άμεσα με τον Τουρισμό ενδέχεται να επηρεαστούν σημαντικά από τις εξελίξεις, με γενικότερες συνέπειες στην ελληνική οικονομία καθώς τα έσοδα από τις ταξιδιωτικές υπηρεσίες αποτελούν κρίσιμη συνιστώσα του ακαθάριστου προϊόντος της χώρας. Η ευρύτερη ανακατάταξη δυνάμεων, οικονομικά και γεωπολιτικά, με κύρια αφετηρία πολιτικές των ΗΠΑ εδώ και ένα έτος, δοκιμάζει τις οικονομίες, σημειώνει το ΙΟΒΕ. Το χρονικό διάστημα που θα διαρκέσει η νέα κρίση στην Μέση Ανατολή, και ιδίως εάν η προσωρινή εκεχειρία οδηγήσει σε εξομάλυνση ή νέα ανάφλεξη, θα είναι καθοριστικός παράγοντας για τη διαμόρφωση του οικονομικού κλίματος το προσεχές  διάστημα.

Αναλυτικότερα:

• στη Βιομηχανία, το αρνητικό ισοζύγιο των εκτιμήσεων για τις παραγγελίες και την τρέχουσα ζήτηση εξασθένισε ήπια, το θετικό ισοζύγιο προβλέψεων για την παραγωγή τους προσεχείς μήνες υποχώρησε αντίστοιχα, ενώ το ύψος των αποθεμάτων κλιμακώθηκε ελαφρά.
• στις Κατασκευές, οι ήπια θετικές προβλέψεις για το πρόγραμμα εργασιών των επιχειρήσεων ενισχύθηκαν έντονα, ενώ οι θετικές προβλέψεις για την απασχόληση εξασθένισαν ελαφρά.
• στο Λιανικό Εμπόριο, οι ήπια θετικές εκτιμήσεις για τις τρέχουσες πωλήσεις ενισχύονται, με το ύψος των αποθεμάτων να αποκλιμακώνεται ελαφρά και τις προβλέψεις για τη βραχυπρόθεσμη εξέλιξη των πωλήσεων να εξασθενούν ήπια.
• στις Υπηρεσίες, οι θετικές εκτιμήσεις για την τρέχουσα κατάσταση των επιχειρήσεων ενισχύθηκαν σημαντικά, οι θετικές εκτιμήσεις για την τρέχουσα ζήτηση βελτιώθηκαν αντίστοιχα, ενώ παράλληλα οι προβλέψεις της βραχυπρόθεσμης εξέλιξής της κινήθηκαν ανοδικά.
• στην Καταναλωτική Εμπιστοσύνη, οι αρνητικές προβλέψεις των νοικοκυριών για την οικονομική κατάσταση της χώρας ενισχύθηκαν, όπως και εκείνες για τη δική τους οικονομική κατάσταση. Παράλληλα, εξασθένισαν οι προβλέψεις για μείζονες αγορές, ενώ υποχώρησε έντονα η πρόθεση για αποταμίευση.