Τα πληρώματα των ιρανικών πετρελαιοφόρων δεξαμενόπλοιων ειδοποιήθηκαν να εγκαταλείψουν τα πέντε σκάφη προτού βομβαρδιστούν από αέρος, ανέφερε το μικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων το οποίο είναι αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM, «κεντρική διοίκηση») σε ανακοινωθέν του.

Κατά την ίδια πηγή, κανένας αμερικανός στρατιωτικός δεν τραυματίστηκε στις επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον πλοίου του ΠΝ των ΗΠΑ.

Την ίδια στιγμή, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν τις πρώτες πρωινές ώρες ότι επιτέθηκαν εναντίον δυο σκαφών του πολεμικού ναυτικού των ΗΠΑ και οκτώ πετρελαιοφόρων δεξαμενόπλοιων, σε αντίποινα για αμερικανική επίθεση η οποία έβαλε στο στόχαστρο πέντε ιρανικά τάνκερ, σύμφωνα με ιρανικά κρατικά ΜΜΕ.

Ο ιδεολογικός στρατός της Ισλαμικής Δημοκρατίας πρόσθεσε ότι επιτέθηκε επίσης εναντίον 10 πλοίων καθώς προσπαθούσαν να διασχίσουν το στενό του Ορμούζ μέσω «απαγορευμένης και ανασφαλούς» διαδρομής με αμερικανική «υποστήριξη».

Νέες απειλές από Ρούμπιο

Ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο απείλησε χθες Τρίτη ότι ο στρατός της χώρας του θα συνεχίσει να πλήττει ιρανικά πετρελαιοφόρα δεξαμενόπλοια σε αντίποινα, μετά την ανακοίνωση πως καταστράφηκαν πέντε στην περιοχή του Κόλπου, έπειτα από ιρανικές επιθέσεις εναντίον πολεμικού πλοίου του ΠΝ των ΗΠΑ.

«Το Ιράν συνεχίζει να προσπαθεί να πλήξει αμερικανικά πολεμικά πλοία, και κάθε φορά που το κάνει, ή αποπειράται να το κάνει, θα χάνει πετρελαιοφόρα δεξαμενόπλοια», «νομίζω θα το ξαναδείτε αυτό σήμερα», είπε ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, που είναι επίσης σύμβουλος εθνικής ασφαλείας της Λευκού Οίκου, σε δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στην Κολομβία.

Η προσπάθεια αλλαγής της εικόνας

Η επιλογή των λέξεων μόνο τυχαία δεν θεωρείται. Η σύγκρουση έχει ήδη προκαλέσει αμερικανικές απώλειες, ενώ παράλληλα το οικονομικό κόστος αυξάνεται. Ο Τραμπ υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ πραγματοποιούν πλέον κυρίως σποραδικά πλήγματα και επέμεινε ότι η Ουάσιγκτον έχει πετύχει σημαντικούς στρατηγικούς στόχους απέναντι στην Τεχεράνη.Παράλληλα, επανέφερε το ζήτημα των Στενών του Ορμούζ, υποστηρίζοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν τον έλεγχο της κρίσιμης θαλάσσιας οδού.Το Ορμούζ έχει εξελιχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα σημεία της παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης, καθώς οποιαδήποτε διαταραχή στη ναυσιπλοΐα μπορεί να μεταφερθεί πολύ γρήγορα στις διεθνείς τιμές πετρελαίου και καυσίμων.

Το πραγματικό πρόβλημα είναι στην αντλία

Πίσω από την προσπάθεια της αμερικανικής κυβέρνησης να περιορίσει πολιτικά τη σημασία του πολέμου βρίσκεται ένα πολύ πιο καθημερινό ζήτημα για εκατομμύρια Αμερικανούς: το κόστος των καυσίμων.Οι αναταράξεις στη Μέση Ανατολή έχουν προκαλέσει σοβαρές πιέσεις στην ενεργειακή αγορά, ενώ η αβεβαιότητα γύρω από τη διακίνηση πετρελαίου μέσω του Ορμούζ παραμένει καθοριστικός παράγοντας για τις τιμές.Η MoneyPress έχει αναδείξει τη σημασία της περιοχής για τις αγορές, καθώς η παγκόσμια οικονομία παραμένει σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένη από αυτή τη στενή θαλάσσια λωρίδα.

Οι εξελίξεις έχουν ιδιαίτερη σημασία και για τον ίδιο τον Τραμπ. Οι υψηλότερες τιμές των καυσίμων μπορούν να περάσουν στο κόστος μεταφορών, στα προϊόντα και τελικά στον πληθωρισμό, περιορίζοντας το διαθέσιμο εισόδημα των αμερικανικών νοικοκυριών.

Οι ενδιάμεσες εκλογές στο βάθος

Το πολιτικό ημερολόγιο κάνει την κατάσταση ακόμη δυσκολότερη για τον Λευκό Οίκο. Τον Νοέμβριο οι Αμερικανοί ψηφοφόροι προσέρχονται στις ενδιάμεσες εκλογές και οι Ρεπουμπλικάνοι θέλουν να διατηρήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου.Η δυσαρέσκεια για τη σύγκρουση δεν μπορεί πλέον να αγνοηθεί. Δημοσκόπηση Reuters/Ipsos που δημοσιεύθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου έδειξε ότι μόλις ένας στους τέσσερις Αμερικανούς θεωρεί ότι ο πόλεμος με το Ιράν αξίζει το κόστος του.Σε αυτό το περιβάλλον, η στρατηγική του Λευκού Οίκου φαίνεται να μετατοπίζεται από την ανάδειξη της στρατιωτικής σύγκρουσης στην παρουσίασή της ως μιας περιορισμένης επιχείρησης, την οποία οι ΗΠΑ μπορούν να διαχειριστούν χωρίς μακροχρόνια εμπλοκή.

Η ενεργειακή εξίσωση παραμένει ανοικτή

Παρά τις διαβεβαιώσεις Τραμπ, οι αγορές εξακολουθούν να παρακολουθούν στενά το Ιράν και κυρίως τα Στενά του Ορμούζ. Η Ουάσιγκτον έχει ήδη προχωρήσει σε σειρά παρεμβάσεων για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, με τον Αμερικανό πρόεδρο να έχει ανακοινώσει ακόμη και τέλος 20% στα φορτία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ.Νωρίτερα είχε υποστηρίξει ότι μέσω αμερικανικής στρατιωτικής επιχείρησης κατέστη δυνατή η μεταφορά 100 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου μέσω του Ορμούζ, σε μια προσπάθεια να ενισχυθεί η προσφορά και να περιοριστούν οι πιέσεις στην αγορά.

Για τον Τραμπ, επομένως, το μεγάλο στοίχημα δεν βρίσκεται μόνο στο στρατιωτικό πεδίο. Βρίσκεται στις τιμές των καυσίμων και στο κατά πόσο ο πόλεμος θα αρχίσει να γίνεται αισθητός στην τσέπη του Αμερικανού ψηφοφόρου. Και όσο πλησιάζουν οι κάλπες του Νοεμβρίου, αυτή η παράμετρος αποκτά ολοένα μεγαλύτερη πολιτική βαρύτητα.

Πάνω από τα 92 δολάρια το Brent

Η ανοδική κίνηση συνεχίζεται για δεύτερη ημέρα, με το Brent να ενισχύεται περισσότερο από 2% και να κινείται στα 92,66 δολάρια το βαρέλι.

Αντίστοιχα, το αμερικανικό αργό WTI ανέβηκε στα 88,24 δολάρια το βαρέλι, ανακτώντας μεγάλο μέρος των απωλειών της προηγούμενης εβδομάδας.

Η ταχύτητα της ανόδου δείχνει πόσο ευαίσθητη παραμένει η διεθνής αγορά πετρελαίου στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, ιδιαίτερα όταν αυτές αφορούν άμεσα την περιοχή των Στενών του Ορμούζ.

Η νέα ανάφλεξη ΗΠΑ–Ιράν

Καταλύτης για το νέο ράλι αποτελεί η αναζωπύρωση των εχθροπραξιών μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν.

Η νέα ανταλλαγή πυραυλικών πληγμάτων ήταν η πρώτη άμεση στρατιωτική αντιπαράθεση των δύο πλευρών από τον Ιούλιο, δημιουργώντας φόβους ότι η ένταση μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη διάρκεια.

Η Ουάσιγκτον έχει προειδοποιήσει για νέα πλήγματα, ενώ η Τεχεράνη έχει διαμηνύσει ότι θα απαντήσει σε περίπτωση περαιτέρω αμερικανικών επιθέσεων.

Αυτό ακριβώς το ενδεχόμενο επιχειρεί πλέον να τιμολογήσει η αγορά πετρελαίου.

Γιατί όλοι κοιτούν τα Στενά του Ορμούζ

Το μεγαλύτερο οικονομικό ρίσκο δεν βρίσκεται μόνο στην ίδια τη στρατιωτική αντιπαράθεση αλλά στην πιθανότητα να επηρεαστεί ακόμη περισσότερο η ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Από το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα διακινείται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και LNG, γεγονός που το καθιστά μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη.

Οι προσπάθειες του Κατάρ και του Ομάν για εξεύρεση λύσης που θα επιτρέψει την ομαλοποίηση της ναυσιπλοΐας δεν έχουν μέχρι στιγμής αποδώσει.

Παράλληλα, η κίνηση των πλοίων μέσω της περιοχής έχει περιοριστεί αισθητά.

Επιθέσεις σε δύο σαουδαραβικά supertankers

Την ανησυχία ενισχύουν οι πρόσφατες επιθέσεις σε δύο μεγάλα σαουδαραβικά δεξαμενόπλοια.

Οποιαδήποτε απειλή για τα tankers που μεταφέρουν εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο προς την Ασία και την Ευρώπη μπορεί να επηρεάσει άμεσα το κόστος μεταφοράς.

Τα ασφάλιστρα κινδύνου αυξάνονται, οι ναύλοι πιέζονται ανοδικά και οι πλοιοκτήτες γίνονται περισσότερο επιφυλακτικοί απέναντι στη διέλευση από περιοχές όπου υπάρχει κίνδυνος στρατιωτικού πλήγματος.

Έτσι, ακόμη και χωρίς πλήρες κλείσιμο του Ορμούζ, η μειωμένη κυκλοφορία μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα πετρελαίου.

Μπορεί το Brent να φτάσει τα 100 δολάρια;

Με το Brent να βρίσκεται πλέον πάνω από τα 92 δολάρια, το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων το βαρέλι επιστρέφει στη συζήτηση.

Για να φτάσει η αγορά εκεί δεν απαιτείται απαραίτητα πλήρες κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Θα μπορούσε να αρκεί μια σημαντική και παρατεταμένη μείωση των διαθέσιμων ενεργειακών ροών.

Οι traders προσθέτουν ήδη μεγαλύτερο γεωπολιτικό premium στις τιμές, καθώς κανείς δεν γνωρίζει πόσο θα διαρκέσει ο νέος γύρος της αντιπαράθεσης.

Το κρίσιμο στοιχείο θα είναι επομένως εάν οι σημερινές στρατιωτικές επιχειρήσεις αποτελέσουν ένα σύντομο επεισόδιο ή εξελιχθούν σε νέα παρατεταμένη περίοδο έντασης.

Οι αναλυτές βλέπουν πετρέλαιο πάνω από τα 80 δολάρια

Παρά τη μεγάλη αβεβαιότητα, οι τελευταίες εκτιμήσεις δείχνουν ότι η αγορά αναμένει πλέον υψηλές τιμές για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Αναλυτές που συμμετείχαν σε έρευνα του Reuters προβλέπουν ότι το πετρέλαιο θα παραμείνει κατά μέσο όρο πάνω από τα 80 δολάρια το βαρέλι μέσα στο 2026, κυρίως εξαιτίας των προβλημάτων στις θαλάσσιες μεταφορές και της γεωπολιτικής αβεβαιότητας.

Η εξέλιξη αυτή αλλάζει σημαντικά την εικόνα που υπήρχε στην αγορά πριν από μερικούς μήνες, όταν αρκετοί επενδυτές ανέμεναν σημαντικότερη αποκλιμάκωση των τιμών.

Και η Ρωσία προσθέτει αβεβαιότητα

Το πρόβλημα της προσφοράς δεν περιορίζεται στη Μέση Ανατολή.

Η Ρωσία έχει αναθεωρήσει προς τα κάτω την εκτίμηση για την παραγωγή πετρελαίου το 2026, η οποία αναμένεται να υποχωρήσει σε χαμηλό 17 ετών.

Οι κυρώσεις και τα προβλήματα στις ρωσικές ενεργειακές υποδομές δημιουργούν έναν δεύτερο παράγοντα αβεβαιότητας για την παγκόσμια προσφορά.

Εάν επομένως συνεχιστούν τα προβλήματα ταυτόχρονα στη Μέση Ανατολή και στη Ρωσία, η αγορά θα έχει μικρότερα περιθώρια να απορροφήσει ένα νέο σοκ.

Τι σημαίνει για τις τιμές στα πρατήρια

Η άνοδος του Brent πάνω από τα 92 δολάρια δεν περνά άμεσα και ισόποσα στις τιμές της βενζίνης και του diesel.

Εάν όμως οι διεθνείς τιμές διατηρηθούν στα σημερινά επίπεδα για αρκετές ημέρες ή εβδομάδες, η πίεση αρχίζει σταδιακά να μεταφέρεται στη λιανική αγορά καυσίμων.

Η τελική τιμή επηρεάζεται από το κόστος του αργού, τα περιθώρια διύλισης, τα μεταφορικά, την ισοτιμία ευρώ-δολαρίου και τη φορολογία.

Για την Ελλάδα, η ισοτιμία αποτελεί ιδιαίτερα σημαντικό παράγοντα, καθώς το πετρέλαιο τιμολογείται διεθνώς σε δολάρια.

Νέα απειλή για τον πληθωρισμό

Η ενέργεια αποτελεί ταυτόχρονα έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που μπορούν να αναζωπυρώσουν τον πληθωρισμό.

Ακριβότερο πετρέλαιο σημαίνει υψηλότερο κόστος για μεταφορές, βιομηχανία, αγροτική παραγωγή και επιχειρήσεις. Μέρος αυτού του κόστους μπορεί στη συνέχεια να περάσει στις τελικές τιμές προϊόντων και υπηρεσιών.

Η εξέλιξη προκαλεί ήδη νευρικότητα στις αγορές ομολόγων, καθώς οι επενδυτές φοβούνται ότι οι κεντρικές τράπεζες μπορεί να χρειαστεί να διατηρήσουν τα επιτόκια υψηλότερα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Από το πετρέλαιο σε ομόλογα και μετοχές

Η άνοδος του αργού έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει και τις υπόλοιπες διεθνείς αγορές.

Οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων έχουν αυξηθεί, ενώ οι χρηματιστηριακές αγορές εμφανίζουν μεγαλύτερη μεταβλητότητα.

Ο λόγος είναι απλός: εάν το ακριβότερο πετρέλαιο οδηγήσει σε υψηλότερο πληθωρισμό, αυξάνεται ο κίνδυνος αυστηρότερης νομισματικής πολιτικής.

Υψηλότερα επιτόκια σημαίνουν μεγαλύτερο κόστος χρηματοδότησης για επιχειρήσεις και νοικοκυριά και παράλληλα χαμηλότερες θεωρητικές αποτιμήσεις για πολλές μετοχές.

Η ελληνική οικονομία απέναντι στο νέο ενεργειακό σοκ

Μια παρατεταμένη παραμονή του Brent πάνω από τα 90 δολάρια θα μπορούσε να επηρεάσει και την ελληνική οικονομία.

Οι μεγαλύτερες πιέσεις θα εμφανίζονταν στις μεταφορές, στη βιομηχανία, στον τουρισμό και συνολικά στις επιχειρήσεις με υψηλή ενεργειακή κατανάλωση.

Για τα νοικοκυριά, το βασικό ζήτημα είναι η πορεία των τιμών βενζίνης και diesel, αλλά και οι έμμεσες ανατιμήσεις που μπορούν να προκύψουν από την αύξηση του μεταφορικού κόστους.

Η αγορά μπαίνει ξανά σε επικίνδυνη ζώνη

Η άνοδος του Brent από τα 90 στα επίπεδα άνω των 92 δολαρίων μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα δείχνει ότι η αγορά έχει επιστρέψει σε κατάσταση αυξημένης γεωπολιτικής νευρικότητας.

Το επόμενο κρίσιμο επίπεδο είναι πλέον τα 95 δολάρια, ενώ μια περαιτέρω κλιμάκωση θα μπορούσε να επαναφέρει γρήγορα το σενάριο των 100 δολαρίων.

Όλα θα εξαρτηθούν από την πορεία της σύγκρουσης ΗΠΑ–Ιράν και, κυρίως, από το εάν οι ενεργειακές ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ θα συνεχιστούν χωρίς μεγαλύτερες διαταραχές.

Για καταναλωτές και επιχειρήσεις, το Brent πάνω από τα 92 δολάρια αποτελεί πλέον ένα σαφές προειδοποιητικό σήμα: όσο περισσότερο διαρκεί η κρίση, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα το ενεργειακό κόστος να περάσει στην πραγματική οικονομία.

Ο ιρανός πρόεδρος πρόκειται να συναντηθεί σήμερα με τον ρώσο ομόλογό του Βλαντίμιρ Πούτιν στο περιθώριο αυτής της συνόδου κορυφής.

Συνολικά 17 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων βρίσκονται στο Μπισκέκ για να συμμετάσχουν στη σύνοδο του οργανισμού αυτού, ο οποίος επιδιώκει να αποτελέσει αντίβαρο στη δυτική επιρροή την ώρα που οι συγκρούσεις επαναλαμβάνονται ανάμεσα στο Ιράν και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Εκτός από τη συνάντησή του με τον ιρανό πρόεδρο ο Βλαντίμιρ Πούτιν πρόκειται επίσης να συναντηθεί με τον τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για να συζητήσουν για τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σανγκάης προωθείται τα τελευταία χρόνια από το Πεκίνο και τη Μόσχα και επιδιώκει να αντισταθμίσει τη δυτική επιρροή, αν και κράτη μέλη του βρίσκονται αντιμέτωπα με μείζονες κρίσεις.

Χθες, Δευτέρα, ο Βλαντίμιρ Πούτιν και ο κινέζος ηγέτης Σι Τζινπίνγκ, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής, έπλεξαν το εγκώμιο της σχέσης ανάμεσα στη Μόσχα και το Πεκίνο. Οι δύο χώρες έχουν ενισχύσει τις σχέσεις τους μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.

«Η στρατηγική συνεργασία ανάμεσα στη Ρωσία και την Κίνα αποτελεί πρότυπο διακρατικών σχέσεων», δήλωσε εκφράζοντας την ικανοποίησή του ο Βλαντίμιρ Πούτιν. Ο Σι Τζινπίνγκ αναφέρθηκε από την πλευρά του «στις ακόμα πιο πολλά υποσχόμενες προοπτικές» της σινορωσικής συνεργασίας «χάρη στις κοινές προσπάθειες των δύο μερών».

Η ιδρυτική διακήρυξη του Οργανισμού Συνεργασίας της Σανγκάης διαβεβαιώνει ότι ο οργανισμός αυτός «δεν είναι συμμαχία που στρέφεται εναντίον άλλων κρατών».

Ειδικότερα, ο πανευρωπαϊκός δείκτης Stoxx 600 υποχωρεί οριακά 0,02% στις 655,04 μονάδες, ενώ ο Eurostoxx 50 σημειώνει πτώση 0,20% στις 6.471 μονάδες. Την τρίτη διαδοχική εβδομάδα απωλειών τους «κλείδωσαν» οι ευρωαγορές την Παρασκευή με πτώση περίπου 0,4%.

Επιμέρους, ο γερμανικός DAX στο Χρηματιστήριο της Φρανκφούρτης διολισθαίνει 0,63% στις 26.416 μονάδες, ενώ ο γαλλικός CAC 40 κερδίζει 0,17% στις 8.415 μονάδες. Ο ιταλικός FTSE MIB στο Μιλάνο σημειώνει κέρδη 0,18% στις 52.709 μονάδες, ενώ στην Ισπανία, ο IBEX 35 σκαρφαλώνει 0,06% στις 20.071 μονάδες. Στο Λονδίνο το χρηματιστήριο είναι κλειστό λόγω αργίας.

Στο ταμπλό, η Siemens Energy χάνει 3,5%, καταγράφοντας τη χειρότερη απόδοση. Οι μετοχές ενέργειας σημειώνουν κέρδη 0,5%, μετά το άλμα άνω του 2,5% που σημειώνουν οι τιμές του πετρελαίου, μετά τη νέα ένταση που καταγράφεται μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν με εκατέρωθεν επιθέσεις.

Σήμερα αναμένονται τα στοιχεία για τον πληθωρισμό της Γερμανίας, ενώ μέσα στην εβδομάδα θα βρεθούν στο επίκεντρο τα στοιχεία για τον πληθωρισμό της ευρωζώνης και τα δεδομένα για τις μισθοδοσίες των ΗΠΑ.

Ο πόλεμος που ξεκίνησε πριν από έξι μήνες εξελίχθηκε σε μια παρατεταμένη γεωπολιτική και ενεργειακή κρίση, χωρίς να διαφαίνεται ακόμη οριστική διέξοδος.Κι όμως, οι επενδυτές φαίνεται ότι σταδιακά προσαρμόστηκαν στη νέα πραγματικότητα.Το αποτέλεσμα είναι ένα παράδοξο σκηνικό: η Μέση Ανατολή παραμένει εξαιρετικά ασταθής, αλλά μεγάλο μέρος των διεθνών αγορών συμπεριφέρεται σαν να έχει πλέον ενσωματώσει τον πόλεμο στις αποτιμήσεις.

Το σοκ που φοβήθηκαν οι αγορές

Όταν ξέσπασε η σύγκρουση, η πρώτη αντίδραση ήταν έντονη. Το βασικότερο πρόβλημα δεν ήταν μόνο η ίδια η στρατιωτική αντιπαράθεση, αλλά ο φόβος για την ενεργειακή τροφοδοσία της παγκόσμιας οικονομίας.Στο επίκεντρο βρέθηκαν αμέσως τα Στενά του Ορμούζ, από όπου υπό φυσιολογικές συνθήκες περνά περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ενεργειακών ροών.

Η προοπτική μιας μεγάλης και παρατεταμένης διακοπής δημιούργησε φόβους για νέο ενεργειακό σοκ, εκτόξευση του πληθωρισμού και σημαντική επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας.Οι χειρότερες προβλέψεις, ωστόσο, δεν επιβεβαιώθηκαν πλήρως.

Το πετρέλαιο παραμένει η μεγάλη πληγή

Η αγορά ενέργειας ήταν εκείνη που δέχθηκε το μεγαλύτερο πλήγμα.Οι περιορισμένες ροές μέσω του Ορμούζ, οι ζημιές σε ενεργειακές υποδομές και η αύξηση του γεωπολιτικού κινδύνου οδήγησαν τις τιμές του πετρελαίου και κυρίως των διυλισμένων προϊόντων σημαντικά υψηλότερα.Ιδιαίτερα αισθητές είναι οι πιέσεις στο ντίζελ και τα αεροπορικά καύσιμα, καθώς οι διαταραχές δεν αφορούν μόνο την παραγωγή αργού αλλά και τις δυνατότητες διύλισης στην περιοχή.Το ενεργειακό κόστος παραμένει έτσι ένας από τους σημαντικότερους κινδύνους για την παγκόσμια οικονομία.

Οι μετοχές αρνήθηκαν να καταρρεύσουν

Εδώ βρίσκεται το μεγαλύτερο παράδοξο του εξαμήνου.Παρά τον πόλεμο, τις ενεργειακές αναταράξεις και τους φόβους για τον πληθωρισμό, οι διεθνείς μετοχές επέδειξαν αξιοσημείωτη αντοχή.Ο παγκόσμιος δείκτης MSCI World κατάφερε ακόμη και να κινηθεί σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.Οι επενδυτές φαίνεται ότι σταδιακά διαχώρισαν τις επιχειρήσεις και τους κλάδους που επηρεάζονται άμεσα από τη σύγκρουση από εκείνους που συνεχίζουν να εμφανίζουν ισχυρές προοπτικές ανάπτυξης.Και σε αυτή την εξίσωση υπάρχει ένας μεγάλος πρωταγωνιστής.

Η τεχνητή νοημοσύνη λειτουργεί ως αντίβαρο

Η επενδυτική έκρηξη γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη συνέχισε να στηρίζει ιδιαίτερα τις αμερικανικές τεχνολογικές μετοχές.Οι τεράστιες επενδύσεις σε data centers, προηγμένους επεξεργαστές, cloud υποδομές και εφαρμογές AI έχουν δημιουργήσει έναν ξεχωριστό οικονομικό κύκλο, ο οποίος μέχρι στιγμής αποδεικνύεται αρκετά ισχυρός ώστε να αντισταθμίζει μέρος της γεωπολιτικής αβεβαιότητας.Αυτό εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί η Wall Street και οι παγκόσμιοι χρηματιστηριακοί δείκτες δεν ακολούθησαν την πορεία που θα περίμενε κανείς από μια τόσο σοβαρή ενεργειακή κρίση.Οι επενδυτές εξακολουθούν να πιστεύουν ότι η τεχνολογική επανάσταση μπορεί να δημιουργήσει μεγάλες αυξήσεις παραγωγικότητας και εταιρικών κερδών τα επόμενα χρόνια.

Η παγκόσμια οικονομία άντεξε καλύτερα από τις προβλέψεις

Το δεύτερο στοιχείο που στήριξε τις αγορές ήταν η ανθεκτικότητα της πραγματικής οικονομίας.Οι μεγάλες οικονομίες σήμερα καταναλώνουν λιγότερη ενέργεια ανά μονάδα οικονομικής παραγωγής σε σχέση με τις δεκαετίες του 1970 και του 1980.Αυτό σημαίνει ότι μια αύξηση του πετρελαίου, όσο επώδυνη και αν είναι, δεν προκαλεί αυτομάτως την ίδια οικονομική καταστροφή που θα προκαλούσε πριν από μισό αιώνα.Παράλληλα, η ισχυρή κατανάλωση σε ορισμένες μεγάλες οικονομίες και οι επενδύσεις στην τεχνολογία έχουν περιορίσει μέρος του πλήγματος.

Το ΔΝΤ έχει κατεβάσει τον πήχη

Αυτό δεν σημαίνει ότι ο πόλεμος δεν έχει οικονομικό κόστος.Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έχει αναθεωρήσει προς τα κάτω τις προβλέψεις του για την παγκόσμια ανάπτυξη.Η πρόβλεψη για το 2026 έχει περιοριστεί στο 3%, από 3,3% που αναμενόταν στην αρχή του έτους.Η διαφορά μπορεί να φαίνεται μικρή, αλλά σε μια παγκόσμια οικονομία δεκάδων τρισεκατομμυρίων δολαρίων μεταφράζεται σε σημαντική απώλεια οικονομικής δραστηριότητας.

Ο πληθωρισμός επιστρέφει ως φόβος

Το μεγάλο πρόβλημα για τις κεντρικές τράπεζες είναι ότι ο πόλεμος άλλαξε ξανά τα δεδομένα του πληθωρισμού.Ακριβότερο πετρέλαιο σημαίνει ακριβότερες μεταφορές, μεγαλύτερο κόστος παραγωγής και υψηλότερες τιμές σε ένα μεγάλο φάσμα προϊόντων.Το πρόβλημα γίνεται μεγαλύτερο όταν αυξάνονται παράλληλα οι τιμές του φυσικού αερίου, των λιπασμάτων και των τροφίμων.Αυτό δυσκολεύει ιδιαίτερα τις αποφάσεις των κεντρικών τραπεζών.Από τη μία πλευρά θέλουν να στηρίξουν την οικονομική ανάπτυξη. Από την άλλη, η ενεργειακή κρίση μπορεί να τις αναγκάσει να διατηρήσουν τα επιτόκια υψηλότερα για μεγαλύτερο διάστημα.

Ούτε τα παραδοσιακά «καταφύγια» συμπεριφέρθηκαν όπως αναμενόταν

Ακόμη ένα ενδιαφέρον χαρακτηριστικό των τελευταίων έξι μηνών είναι η συμπεριφορά των λεγόμενων ασφαλών επενδυτικών καταφυγίων.Σε μια μεγάλη γεωπολιτική κρίση, οι επενδυτές παραδοσιακά στρέφονται σε χρυσό, αμερικανικά κρατικά ομόλογα και δολάριο.Αυτή τη φορά, όμως, η εικόνα ήταν πολύ πιο σύνθετη.Οι φόβοι για τον πληθωρισμό και τα υψηλά δημόσια χρέη δημιούργησαν πιέσεις ακόμη και στα κρατικά ομόλογα, ενώ η πορεία του χρυσού παρουσίασε σημαντικές διακυμάνσεις.Με άλλα λόγια, δεν υπήρξε ένα μοναδικό ασφαλές καταφύγιο που να κυριαρχήσει σε ολόκληρη την περίοδο.

Τα τρόφιμα είναι η επόμενη ανησυχία

Οι συνέπειες του πολέμου έχουν αρχίσει να περνούν και στην παγκόσμια αγορά τροφίμων.Οι διαταραχές στις ενεργειακές αγορές επηρεάζουν την παραγωγή και τις τιμές των λιπασμάτων, ενώ το αυξημένο κόστος μεταφοράς επιβαρύνει τις διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού.Στην εξίσωση προστίθενται τα προβλήματα στις εξαγωγές σιτηρών λόγω άλλων γεωπολιτικών συγκρούσεων αλλά και οι επιπτώσεις των ακραίων καιρικών φαινομένων.Έτσι, το ενεργειακό σοκ μπορεί σταδιακά να μετατραπεί και σε διατροφικό πληθωρισμό.

Οι μεγάλοι χαμένοι βρίσκονται στον Κόλπο

Η παγκόσμια οικονομία μπορεί να έχει αποδειχθεί ανθεκτική, αλλά οι χώρες που βρίσκονται κοντά στο πολεμικό μέτωπο έχουν πληρώσει πολύ μεγαλύτερο τίμημα.Οι οικονομίες του Κόλπου έχουν βρεθεί αντιμέτωπες με προβλήματα στο εμπόριο, στον τουρισμό, στις μεταφορές, στα ακίνητα και στις επενδύσεις.Η αύξηση του γεωπολιτικού κινδύνου έχει παράλληλα ανεβάσει το κόστος ασφάλισης κρατικού χρέους για ορισμένες χώρες της περιοχής.Για τις συγκεκριμένες οικονομίες, επομένως, η κρίση απέχει πολύ από το να θεωρείται απλώς μια μεταβολή των χρηματιστηριακών αποτιμήσεων.

Οι αγορές «συνήθισαν» τον πόλεμο – Αυτό δεν σημαίνει ότι ο κίνδυνος τελείωσε

Έξι μήνες μετά, οι επενδυτές έχουν μάθει να λειτουργούν μέσα σε ένα περιβάλλον πολέμου, ακριβότερης ενέργειας και γεωπολιτικής αβεβαιότητας.Αυτό όμως μπορεί να αποδειχθεί και επικίνδυνο.Όσο περισσότερο διαρκεί μια κρίση χωρίς να προκαλεί κατάρρευση, τόσο περισσότερο οι αγορές τείνουν να θεωρούν ότι μπορούν να διαχειριστούν τον κίνδυνο.Μια νέα μεγάλη κλιμάκωση στο Ορμούζ, μια σοβαρή διακοπή της παραγωγής πετρελαίου ή μια διεύρυνση της σύγκρουσης θα μπορούσε να αλλάξει πολύ γρήγορα το κλίμα.

Ο Σεπτέμβριος φέρνει νέα τεστ

Η επιστροφή των επενδυτών μετά το καλοκαίρι συμπίπτει με μια σειρά κρίσιμων γεγονότων.Οι αποφάσεις της Federal Reserve και άλλων μεγάλων κεντρικών τραπεζών, τα νέα στοιχεία για τον πληθωρισμό και την αγορά εργασίας, η πορεία του πετρελαίου και φυσικά οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή θα καθορίσουν το επόμενο μεγάλο βήμα.Η μεγαλύτερη έκπληξη του πρώτου εξαμήνου του πολέμου είναι τελικά ότι οι αγορές άντεξαν.Το ερώτημα για το δεύτερο εξάμηνο είναι εάν αυτή η ανθεκτικότητα θα συνεχιστεί ή εάν η συσσώρευση γεωπολιτικών, ενεργειακών και πληθωριστικών πιέσεων θα αρχίσει τελικά να εμφανίζεται στις αποτιμήσεις.

«Θα δούμε τι θα γίνει. Νομίζω ότι υπάρχουν καλές πιθανότητες να γίνει κάτι», είπε ο αρχηγός του αμερικανικού κράτους σε δημοσιογράφους στο προεδρικό αεροσκάφος, προτού αναφερθεί στο Μίσιγκαν (βόρεια) σε πιθανή προσεχή συνεννόηση.

«Αυτή τη στιγμή, μας μιλούν για το κλείσιμο συμφωνίας», υποστήριξε, χωρίς να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες.

Στην άλλη πλευρά, ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ τόνισε πως «αυτή τη στιγμή» το Ιράν δεν διεξάγει «καμιά διαπραγμάτευση με τις ΗΠΑ».

Εναλλάσσοντας όπως συνηθίζει καυτό και παγωμένο, ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε ταυτόχρονα να διατάξει να ξαναρχίσει να βομβαρδίζεται το Ιράν σε περίπτωση αποτυχίας των συνομιλιών, παραμερίζοντας τις ανησυχίες για την ενδεχόμενη έλλειψη πυρομαχικών για τα αμερικανικά συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας που ανέδειξαν διάφορα μέσα ενημέρωσης, όπως για παράδειγμα δημοσίευμα της εφημερίδας New York Times.

Έπειτα από 15 ημέρες ανταλλαγών πληγμάτων, τα οποία έκαναν κομμάτια την καταρχήν συμφωνία --το «μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ»--, κείμενο που υπογράφτηκε στα μέσα Ιουνίου κι υποτίθεται πως θα οδηγούσε στον τερματισμό του πολέμου, οι εχθροπραξίες ανεστάλησαν το Σάββατο.

Μολονότι τα όπλα σιγούν στο κυριότερο μέτωπο του πολέμου, που ξέσπασε πριν από ακριβώς έξι μήνες, την 28η Φεβρουαρίου, με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας, η Σαουδική Αραβία, βασικός σύμμαχος της Ουάσιγκτον στην περιοχή, ανακοίνωσε χθες πως αναχαίτισε επίθεση με drones που εξαπολύθηκε από το έδαφος του Ιράκ.

Το Ριάντ την πρόσαψε σε «τρομοκρατικές παραστρατιωτικές οργανώσεις υποστηριζόμενες από το Ιράν», μολονότι δεν υπήρξε ανάληψη ευθύνης.

«Ευαίσθητοι» στόχοι

Αφού η Σαουδική Αραβία απαίτησε η Βαγδάτη να «λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για να εμποδίζει να χρησιμοποιείται η επικράτειά της ως ορμητήριο επιθέσεων», η κυβέρνηση του Ιράκ ανακοίνωσε πως διενεργείται έρευνα.

Το ουαχαμπιτικό βασίλειο και άλλες μοναρχίες του Κόλπου επέρριπταν την ευθύνη για τις επιθέσεις αυτές σε ιρακινές σιιτικές ένοπλες οργανώσεις προσκείμενες στην Τεχεράνη κατά την προηγούμενη φάση του πολέμου, ωστόσο οι παρατάξεις αυτές δεν έχουν αναλάβει την ευθύνη για κανένα πλήγμα αφού ξανάρχισαν οι εχθροπραξίες στην αρχή του μήνα.

Στην Υεμένη, η Ανσαραλά, κίνημα ανταρτών γνωστότερο στη Δύση με το επώνυμο της οικογένειας των ηγετών του, των Χούθι, ανακοίνωσε πως «έπληξε» με drones «ευαίσθητους στόχους» και «εγκαταστάσεις εμπλεκόμενες στις παραδόσεις και στις μεταφορές αργού» της Σαουδικής Αραβίας κοντά στη Γιάνμπου, λιμάνι στην Ερυθρά θάλασσα όπου καταλήγει πετρελαιαγωγός του βασιλείου.

Το Ριάντ --ο βασικός υποστηρικτής της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης-- κι οι Χούθι ξανάρχισαν την 13η Ιουλίου τις εχθροπραξίες τους, έπειτα από τέσσερα χρόνια ανακωχής. Το κίνημα των υεμενιτών ανταρτών ανακοίνωσε την 20ή Ιουλίου πως θα σταματά στο εξής την κίνηση στην Ερυθρά θάλασσα και στον Κόλπο του Άντεν οποιουδήποτε πλοίου της Σαουδικής Αραβίας, του μεγαλύτερου εξαγωγέα πετρελαίου στον κόσμο.

Ανακούφιση στις αγορές

Στην Τεχεράνη, ο εκπρόσωπος της ιρανικής διπλωματίας Μπαγαεΐ είπε πως η Ουάσιγκτον δεν είχε καμιά εμπλοκή στις πρόσφατες συνομιλίες με το σουλτανάτο του Ομάν για τη διαχείριση του στενού του Ορμούζ --που έκλεισε εκ νέου το Ιράν--, από το οποίο διερχόταν προτού ξεσπάσει ο πόλεμος περί το 20% του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου που καταναλώνονται σε παγκόσμια κλίμακα.

Οι αμερικανοϊρανικές εχθροπραξίες ξανάρχισαν την 7η Ιουλίου, με έναυσμα τις εντάσεις για τη θαλάσσια οδό αυτή στρατηγικής σημασίας. Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις ανακοίνωσαν πως έπληξαν εκατοντάδες στρατιωτικούς στόχους, οι ιρανικές εξαπέλυσαν πυραύλους και drones εναντίον μοναρχιών της περιοχής, συμμάχων της Ουάσιγκτον, βάζοντας κυρίως στο στόχαστρο αμερικανικές βάσεις στα εδάφη τους.

Η Τεχεράνη επιμένει να διατηρήσει τον έλεγχο του στενού κι εννοεί να προχωρήσει στην επιβολή τέλους διέλευσης, παρότι η Ουάσιγκτον απορρίπτει κάθε τέτοιο ενδεχόμενο. Σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση, το ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης εμπόδισε χθες Δευτέρα έξι εμπορικά πλοία να διασχίσουν το στενό, καθώς ακολουθούσαν μη εγκεκριμένη πορεία.

Σε αντίποινα, ο αμερικανικός στρατός επιβάλλει εκ νέου από τα μέσα του μήνα αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο.

Οι ΗΠΑ «απείλησαν κατά τη διάρκεια των τελευταίων τριών ημερών» διάφορα πλοία στην περιοχή, κατήγγειλε η διοίκηση Χαράμ αλ Ανμπιγιά των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων, διαμηνύοντας πως θα ανταποδώσει την ενέργεια αυτή, στην οποία βλέπει «επέκταση του πολέμου».

Παρά τις απειλές αυτές και τα κλεισίματα των στενών, η τιμή του βαρελιού του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, ποικιλίας αργού αναφοράς διεθνώς, υποχώρησε χθες Δευτέρα περί τα 90 δολάρια (-11%), εξέλιξη που ερμηνεύεται ως ένδειξη της αισιοδοξίας παραγόντων των αγορών.

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος αναμένεται σήμερα στον Λευκό Οίκο για την πρώτη του συνάντηση με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Τραμπ αφότου ξέσπασε ο πόλεμος την 28η Φεβρουαρίου, με φόντο διάφορες εντάσεις ανάμεσά τους, διαβεβαίωσε προχθές Κυριακή πως «υποστηρίζει πλήρως τις προσπάθειες» του ρεπουμπλικάνου να βάλει τέλος στις υποτιθέμενες φιλοδοξίες της Τεχεράνης να αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο -- το Ιράν διαψεύδει εδώ και δεκαετίες πως έχει τέτοια πρόθεση. «Αν μπορούσαμε να καταλήξουμε σε αυτό χωρίς μάχες υψηλής έντασης, θα ήταν καλό», δήλωσε στο Fox News.

Σε συνέντευξή του στο Reuters, ο Γκιλ προειδοποίησε ότι το δυσμενέστερο σενάριο που είχε επεξεργαστεί η Παγκόσμια Τράπεζα στις προβλέψεις του Ιουνίου έχει πλέον σχεδόν υλοποιηθεί, καθώς οι εχθροπραξίες όχι μόνο δεν αποκλιμακώθηκαν, αλλά κλιμακώθηκαν σημαντικά μετά την κατάρρευση της εκεχειρίας του Απριλίου.

Ανάπτυξη μόλις 1,3% και πληθωρισμός στο 4,5%

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Παγκόσμιας Τράπεζας, εάν η σύγκρουση παραταθεί για έξι μήνες ή περισσότερο, η παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη θα μπορούσε να περιοριστεί μόλις στο 1,3%, από 2,9% το 2025, ενώ ο παγκόσμιος πληθωρισμός θα εκτιναχθεί στο 4,5%.

Ο Γκιλ τόνισε ότι η νέα γεωπολιτική κρίση δεν επηρεάζει μόνο τις τιμές της ενέργειας, αλλά δημιουργεί ένα ευρύτερο κύμα πληθωριστικών πιέσεων που ενδέχεται να αναγκάσει τις κεντρικές τράπεζες να προχωρήσουν σε νέες αυξήσεις επιτοκίων.

Πλήγμα στις εφοδιαστικές αλυσίδες και στην αγροτική παραγωγή

Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας επισήμανε ότι οι παρατεταμένες συγκρούσεις και οι ζημιές στις πετρελαϊκές υποδομές της Μέσης Ανατολής θα επηρεάσουν σοβαρά τις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η πιθανότητα διακοπής των εξαγωγών λιπασμάτων, ηλίου και θείου, πρώτων υλών ζωτικής σημασίας για τη γεωργία, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα άνοδο των τιμών των τροφίμων και σε επιδείνωση της επισιτιστικής ανασφάλειας.

Η σύγκρουση έχει ήδη κλιμακωθεί

Οι δηλώσεις του Γκιλ αποτελούν την πρώτη επίσημη τοποθέτηση υψηλόβαθμου στελέχους της Παγκόσμιας Τράπεζας μετά τη νέα έξαρση της κρίσης στη Μέση Ανατολή.

Όπως σημείωσε, οι αμερικανικές δυνάμεις πραγματοποίησαν επιθέσεις σε στόχους στο νότιο και δυτικό Ιράν, ενώ η Τεχεράνη απάντησε με πλήγματα κατά αμερικανικών εγκαταστάσεων στο Μπαχρέιν, το Κουβέιτ και την Ιορδανία.

Παράλληλα, η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ έχει διακοπεί εκ νέου, ενώ οι Χούθι της Υεμένης ανακοίνωσαν ναυτικό αποκλεισμό των σαουδαραβικών μεταφορών μέσω του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, δημιουργώντας νέους κινδύνους για το παγκόσμιο εμπόριο και τις αγορές ενέργειας.

Κίνδυνος νέας κρίσης χρέους

Η Παγκόσμια Τράπεζα προειδοποιεί ότι οι χώρες χαμηλού εισοδήματος και οι υπερχρεωμένες οικονομίες θα είναι οι πρώτες που θα δεχθούν τις συνέπειες.

Όπως ανέφερε ο Γκιλ, η άνοδος των επιτοκίων θα αυξήσει σημαντικά το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους, περιορίζοντας τις δημόσιες δαπάνες για υγεία, εκπαίδευση και κοινωνική προστασία.

«Ίσως απέχουμε λίγους μόνο μήνες από αυτή την εξέλιξη», δήλωσε χαρακτηριστικά, εκτιμώντας ότι μόλις ο πληθωρισμός επιταχυνθεί, πολλές υπερχρεωμένες οικονομίες θα αντιμετωπίσουν σοβαρά προβλήματα χρηματοδότησης.

Σύμφωνα με τον ίδιο, εμφανίζονται ήδη τα πρώτα προειδοποιητικά σημάδια, καθώς αρκετές χώρες έχουν ζητήσει από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο αύξηση της χρηματοδότησής τους, ενώ το Πακιστάν αιτήθηκε αυτή την εβδομάδα από τις Ηνωμένες Πολιτείες ειδική διευκόλυνση συναλλάγματος ύψους 10 δισ. δολαρίων.

Το 40% των αναπτυσσόμενων χωρών βρίσκεται σε κίνδυνο χρεοκοπίας

Η έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας του Ιουνίου καταγράφει ότι το 40% των χωρών χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, δηλαδή 32 οικονομίες, βρίσκεται ήδη σε κατάσταση χρεοκοπίας ή αντιμετωπίζει υψηλό κίνδυνο αθέτησης των υποχρεώσεών του.

Ο αριθμός αυτός, σύμφωνα με τον Γκιλ, ενδέχεται να αυξηθεί σημαντικά εάν συνεχιστεί η άνοδος των επιτοκίων.

Ο ίδιος χαρακτήρισε την κατάσταση «μια αργή καταστροφή», επισημαίνοντας ότι ακόμη και οι χώρες που θα συνεχίσουν να εξυπηρετούν το χρέος τους θα αναγκαστούν να στερήσουν πολύτιμους πόρους από επενδύσεις σε εκπαίδευση, υγεία και υποδομές, υπονομεύοντας τις μακροπρόθεσμες αναπτυξιακές τους προοπτικές.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας, ο μέσος λόγος χρέους προς ΑΕΠ στις αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες διαμορφώθηκε στο 74% το 2025, έναντι περίπου 50%-55% πριν από την πανδημία, ενώ στις χώρες χαμηλού εισοδήματος ανήλθε στο 67%, από περίπου 40%.
Ο Γκιλ εκτίμησε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις θα απαιτηθούν ακόμη και στοχευμένες διαγραφές χρέους.

Οι μεγάλες οικονομίες αντέχουν – Η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί ευκαιρία

Παρά τις ανησυχίες, ο επικεφαλής οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας σημείωσε ότι οι μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Κίνα και η Ινδία, εμφανίζονται μέχρι στιγμής πιο ανθεκτικές στις επιπτώσεις του πολέμου, καθώς διαθέτουν διαφορετικές πηγές στήριξης της οικονομικής τους δραστηριότητας.

Την ίδια στιγμή, εμφανίστηκε αισιόδοξος για τις μακροπρόθεσμες προοπτικές των αναπτυσσόμενων χωρών λόγω της τεχνητής νοημοσύνης.

Όπως ανέφερε, νέα ανάλυση της Παγκόσμιας Τράπεζας δείχνει ότι μόλις 10% του πληθυσμού στις φτωχότερες χώρες κινδυνεύει να επηρεαστεί αρνητικά από την εξάπλωση της AI, έναντι 30%-40% στις ανεπτυγμένες οικονομίες.

«Για τις αναπτυσσόμενες χώρες, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αποτελέσει τεράστιο όφελος», τόνισε ο Γκιλ, εκτιμώντας ότι η νέα τεχνολογία μπορεί να ενισχύσει σημαντικά την παραγωγικότητα και να συμβάλει στην επαναφορά της παγκόσμιας ανάπτυξης σε υψηλότερα επίπεδα, αν και αυτό δύσκολα θα συμβεί μέσα στην τρέχουσα δεκαετία.

Η αρχική συμφωνία-πλαίσιο που συνήφθη μεταξύ του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών για τον τερματισμό του πολέμου προέβλεπε ότι τα εμπορικά πλοία θα μπορούν να διέρχονται από τα Στενά δωρεάν για 60 ημέρες, αλλά η αβεβαιότητα παραμένει για το τι θα συμβεί μετά την προθεσμία αυτή.

«Ειδικό καθεστώς» για τις χώρες που στήριξαν την Τεχεράνη

Ο Ιρανός πρέσβης Αμπντολρεζά Ραχμανί Φαζλί δήλωσε στο Φόρουμ για την Παγκόσμια Ειρήνη, στο Πεκίνο, ότι η χώρα του επεξεργάζεται “σε συνεργασία και σύμπραξη” με το Ομάν “νέες ρυθμίσεις” για αυτήν τη στρατηγική θαλάσσια οδό, βασικό σημείο διέλευσης για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων.

“Ως χώρα για την οποία τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν μέρος των χωρικών μας υδάτων, θα επιβάλουμε σίγουρα τέλος για τις παρεχόμενες υπηρεσίες” δήλωσε ο πρέσβης, σύμφωνα με μεταφρασμένες δηλώσεις του, επιμένοντας παράλληλα ότι αυτό δεν θα είναι “διόδια”.

“Οι νέες αυτές ρυθμίσεις θα αφορούν την εγγύηση της ασφάλειας της διέλευσης μέσω των Στενών του Ορμούζ, την παρακολούθηση της διέλευσης των πλοίων καθώς και τον συνυπολογισμό των περιβαλλοντικών συνεπειών του μεγάλου αριθμού πλοίων” που περνούν από εκεί, πρόσθεσε.

“Θα εξετάσουμε σίγουρα μια ειδική μεταχείριση για τις χώρες που ήταν φιλικές και στάθηκαν ιδιαιτέρως στο πλευρό μας στις δύσκολες στιγμές”, συνέχισε.

Σε καιρό ειρήνης, το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία αποκλείστηκαν σε μεγάλο βαθμό μετά την έναρξη των ισραηλινοαμερικανικών πληγμάτων στις 28 Φεβρουαρίου, μια εξέλιξη που οδήγησε στην αύξηση των τιμών της ενέργειας.

Το Ιράν ήρε τον αποκλεισμό του στα Στενά του Ορμούζ στον απόηχο της υπογραφής ενός μνημονίου συνεννόησης με τις Ηνωμένες Πολιτείες στις 17 Ιουνίου. Οι διαπραγματεύσεις για μια μόνιμη διευθέτηση της σύγκρουσης συνεχίζονται.