Σύμφωνα με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η συμφωνία αποτελεί δικαίωση των ελληνικών θέσεων για τη διασφάλιση ενός σταθερού και προβλέψιμου ρυθμιστικού πλαισίου, ενισχύοντας τον ρόλο του Κάθετου Διαδρόμου ως εναλλακτικής πηγής τροφοδοσίας για τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη.

Η εξέλιξη αυτή προέκυψε μέσα από τη συνεργασία του ΔΕΣΦΑ και της ΡΑΑΕΥ, σε συντονισμό με τους αντίστοιχους διαχειριστές από τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία, καθώς και τον ανεξάρτητο φορέα ICGB.

Σημειώνεται ότι ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρος Παπασταύρου ανέδειξε το θέμα και κατά την πρόσφατη παρουσία του στην κορυφαία ενεργειακή διοργάνωση CERAWeek στο Χιούστον των Ηνωμένων Πολιτειών σε κοινό πάνελ με τη Γενική Διευθύντρια Ενέργειας της ΕΕ, κα. Jorgensen, τονίζοντας ότι «χρειάζεται τα κράτη-μέλη του Κάθετου Διαδρόμου να συνεργαστούν, ώστε το προϊόν να γίνει πολύ πιο ελκυστικό εμπορικά. Χρειάζεται όμως, και όλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να στηρίξουν το εγχείρημα. Yπάρχει και η ευθύνη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να εξαλείψει κάθε μορφή ρυθμιστικής αβεβαιότητας, ώστε να υπάρχει για την αγορά ένα αξιόπιστο, ασφαλές και σταθερό ρυθμιστικό περιβάλλον» .

Ειδικότερα, οι συμμετέχοντες Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς (ΔΣΜ) — ΔΕΣΦΑ (Ελλάδα), BULGARTRANSGAZ (Βουλγαρία), TRANSGAZ (Ρουμανία), VESTMOLDTRANSGAZ (Μολδαβία), GTSOU (Ουκρανία) — καθώς και ο ανεξάρτητος φορέας ICGB, κατέληξαν σήμερα στην Αθήνα σε μια αμοιβαία αποδεκτή πρόταση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, για την εμπορική προώθηση του Διαβαλκανικού Αγωγού/Κάθετου Διαδρόμου, μετά από εντατική συνεργασία και πολλαπλές διαβουλεύσεις.

Σε ένα ταχέως εξελισσόμενο ενεργειακό τοπίο, η σημερινή συμφωνία σηματοδοτεί ένα ορόσημο για την ενεργειακή ολοκλήρωση της περιοχής, διαμορφώνοντας έναν ανθεκτικό, ανταγωνιστικό και αξιόπιστο ενεργειακό διάδρομο στη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη.

Η νέα μεθοδολογία, που συμφωνήθηκε κατά τη διάρκεια τηλεδιάσκεψης με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την παρουσία του ACER και των αντίστοιχων Εθνικών Ρυθμιστικών Αρχών, είναι πλήρως ευθυγραμμισμένη με το κεκτημένο της ΕΕ. Η συμφωνία σηματοδοτεί τη μετάβαση σε μια μακροπρόθεσμη λύση, πλήρως συμβατή με τους Κανονισμούς της ΕΕ, με ένα διαφανές πλαίσιο τιμολόγησης σε όλο το μήκος του Διαδρόμου, σύμφωνα με τις διατάξεις του Κανονισμού 2017/460 της ΕΕ. Η συμφωνημένη εμπορική προσέγγιση εισάγει νέα τιμολόγια που καθιστούν τον Κάθετο Διάδρομο μια εξαιρετικά ανταγωνιστική και στρατηγική ενεργειακή αρτηρία για τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη στιγμή για την ενεργειακή ασφάλεια της ηπείρου.

Συγκεκριμένα, οι Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς (TSOs) θα προσφέρουν για πρώτη φορά το πλήρες φάσμα προϊόντων δυναμικότητας σε ημερήσια, μηνιαία, τριμηνιαία και ετήσια βάση, ξεκινώντας από το έτος φυσικού αερίου 2026-2027 (26 Οκτωβρίου) σε μια εξαιρετικά ανταγωνιστική τιμολόγηση. Αυτή η προσέγγιση τιμολόγησης αυξάνει σημαντικά την ελκυστικότητα των προσφερόμενων προϊόντων, παρέχοντας παράλληλα στους χρήστες βελτιωμένη ορατότητα κόστους και τη δυνατότητα μακροπρόθεσμου ενεργειακού σχεδιασμού.

Με αυτόν τον τρόπο, ο Κάθετος Διάδρομος εδραιώνεται ως κρίσιμη οδός ενεργειακού εφοδιασμού για την περιοχή και ως ζωτικό εργαλείο για την ενίσχυση της διαφοροποίησης και της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης.

Για τη μεταβατική περίοδο μέχρι την πλήρη εφαρμογή των νέων προϊόντων, οι ΔΣΜ υποβάλλουν αίτημα στις αρμόδιες εθνικές ρυθμιστικές αρχές για την παράταση της διαθεσιμότητας των υφιστάμενων προϊόντων έως τον Οκτώβριο του 2026, υποστηρίζοντας την ασφάλεια εφοδιασμού της Ουκρανίας κατά τη μεταβατική φάση.

Αυτό επεσήμαναν χθες πηγές της διοίκησης του ΔΕΣΦΑ, ενώ αναφορικά με τις δραστηριότητες του διαχειριστή στο Κουβέιτ πρόσθεταν ότι συνεχίζονται κανονικά, καθώς δεν έχει διακοπεί η λειτουργία του τερματικού σταθμού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στη χώρα. Ωστόσο είναι καθημερινή η επαφή με τους εργαζόμενους εκεί, με τις αρμόδιες αρχές και με την ελληνική πρεσβεία. Υπενθυμίζεται ότι ο ΔΕΣΦΑ έχει αναλάβει την παροχή υπηρεσιών λειτουργίας και συντήρησης του σταθμού στη χώρα, που είναι ένας από τους μεγαλύτερους σταθμούς αποθήκευσης και επαναεριοποίησης LNG στον κόσμο.

Αναφορικά με τις εξελίξεις σε σχέση με τον κάθετο διάδρομο εφοδιασμού της Ανατολικής Ευρώπης με φυσικό αέριο μέσω Ελλάδας, οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι αποτελεί μια πολύ ενδιαφέρουσα προοπτική τόσο για τη χώρα, όσο και για τον διαχειριστή. «Αποτελεί», τόνιζαν, «ευκαιρία για εξαγωγές και για να υποστηρίξουμε το στόχο υποκατάστασης του ρωσικού αερίου, αξιοποιώντας τη γεωγραφική θέση της χώρας που αποτελεί πύλη εισόδου για την Ανατολική Ευρώπη».

Πρόσθεταν ωστόσο ότι θα χρειαστεί χρόνος, προκειμένου να γίνουν οι απαιτούμενες προσαρμογές από τους αντίστοιχους διαχειριστές των συστημάτων φυσικού αερίου στις χώρες της περιοχής, μέχρι την Ουκρανία, σε συμμόρφωση με τις προβλέψεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Οι προσαρμογές αυτές θα γίνουν σταδιακά, με στόχο η συγκεκριμένη όδευση να γίνει πιο ανταγωνιστική για τους χρήστες του διαδρόμου. Σε κάθε περίπτωση εφόσον η διακοπή εφοδιασμού της ΕΕ με ρωσικό αέριο αποτελεί κοινό στόχο τόσο της ΕΕ όσο και των ΗΠΑ, η υλοποίηση του στόχου προϋποθέτει την αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων οδών εφοδιασμού των χωρών της περιοχής καθώς η δυναμικότητα των αγωγών από βορρά (Γερμανία, Πολωνία) δεν επαρκεί για την κάλυψη της ζήτησης.

Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι ανάλογα με τις εξελίξεις στην αγορά της ευρύτερης περιοχής της ΝΑ Ευρώπης, ενδεχομένως να χρειαστούν άλλο ένα ή δύο τερματικά υγροποιημένου φυσικού αερίου στην Ελλάδα, πέρα από τα δύο που ήδη λειτουργούν στη Ρεβυθούσα και την Αλεξανδρούπολη. Όπως είπαν, ο διαχειριστής θα συνεργαστεί με κάθε ενδιαφερόμενο επενδυτή.

Τέλος, για την πράσινη μετάβαση η εκτίμηση του ΔΕΣΦΑ είναι ότι δεν θα υλοποιηθεί από τη μια μέρα στην άλλη, αλλά σταδιακά. «Το μείγμα θα αλλάζει σταδιακά, καθώς η ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια αυξάνεται λόγω της ψηφιοποίησης. Δεν μπορούμε να ικανοποιήσουμε τη ζήτηση από μια μόνο πηγή, το αέριο θα είναι παρόν για μεγάλο χρονικό διάστημα».

Μέσα σε λίγες μόνο ημέρες, οι τιμές του TTF αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 70% και, σε μία και μόνο συνεδρίαση συναλλαγών, στις 2 Μαρτίου, η τιμή του φυσικού αερίου αυξήθηκε σχεδόν κατά 40%, φτάνοντας περίπου τα 44–46 ευρώ/MWh. Για την ευρωπαϊκή αγορά, ο TTF αποτελεί το απόλυτο σημείο αναφοράς: κάθε σημαντική μεταβολή εκεί μεταδίδεται γρήγορα σε ολόκληρη την ήπειρο.

Για τη Ρουμανία, ο αντίκτυπος είναι άμεσος. Παρότι διαθέτει σημαντική εγχώρια παραγωγή, η οικονομία της δεν είναι απομονωμένη από την ευρωπαϊκή αγορά. Κατά τις περιόδους αιχμής της κατανάλωσης – ιδιαίτερα τον χειμώνα – οι αναγκαίες εισαγωγές πραγματοποιούνται ακριβώς σε αυτές τις υψηλές τιμές που υπαγορεύει ο ολλανδικός κόμβος.

«Αυτή η άνοδος ασκεί τεράστια πίεση στους προμηθευτές ενέργειας και, αναπόφευκτα, στην οικονομία. Η ρουμανική αγορά, αν και επωφελείται από πολύτιμη εγχώρια παραγωγή, δεν είναι πλήρως θωρακισμένη απέναντι σε αυτά τα εξωτερικά σοκ», αναφέρει η ανάλυση της Frames.

Απελευθέρωση της αγοράς: προστασία για τον πληθυσμό, πίεση για την οικονομία

Το πλαίσιο γίνεται ακόμη πιο ευαίσθητο, καθώς από την 1η Απριλίου η αγορά φυσικού αερίου εισέρχεται σε ένα νέο στάδιο απελευθέρωσης για το επιχειρηματικό περιβάλλον.

Σήμερα, η Ρουμανία λειτουργεί ουσιαστικά με δύο παράλληλες αγορές. Για τον πληθυσμό, το κράτος διατηρεί μηχανισμούς προστασίας και ανώτατων ορίων τιμών, ώστε να αποφευχθεί μια κοινωνική κρίση. Για τις επιχειρήσεις, όμως, η πραγματικότητα είναι πολύ σκληρότερη: εκτίθενται άμεσα στις διακυμάνσεις της χρηματιστηριακής αγοράς.

Εργοστάσια, παραγωγοί τροφίμων ή εταιρείες ενεργοβόρων κλάδων αγοράζουν φυσικό αέριο σε τιμές άμεσα συνδεδεμένες με τα ευρωπαϊκά σημεία αναφοράς. Όταν αυτές αυξάνονται απότομα, το κόστος παραγωγής εκτοξεύεται.

«Ο οικονομικός αντίκτυπος είναι αναπόφευκτος: οι αυξήσεις μετακυλίονται στις τιμές των τελικών προϊόντων, τροφοδοτώντας τον πληθωρισμό. Ταυτόχρονα, το κράτος δεν μπορεί να στηρίζει επ’ αόριστον τα σχήματα αποζημιώσεων, ιδίως σε μια χρονιά όπου βασικός στόχος είναι η μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος», δηλώνει ο Adrian Negrescu, διευθυντής της Frames.

Γιατί η αγορά φυσικού αερίου «από τη μία μέρα στην άλλη» έχει γίνει οικονομική ρουλέτα

Για τη ρουμανική βιομηχανία, η μεταβλητότητα της αγοράς spot έχει καταστεί σχεδόν αδύνατο να διαχειριστεί.

Χημικές βιομηχανίες, παραγωγοί δομικών υλικών ή η μεταλλουργική βιομηχανία χρησιμοποιούν το φυσικό αέριο όχι μόνο ως πηγή ενέργειας, αλλά και ως βασική πρώτη ύλη. Υπό αυτές τις συνθήκες, η αγορά φυσικού αερίου στην ημερήσια αγορά ισοδυναμεί με οικονομική ρουλέτα.

Ένα εργοστάσιο δεν μπορεί να προγραμματίσει τον προϋπολογισμό του, τις επενδύσεις ή τις τιμές των προϊόντων του, εάν δεν γνωρίζει πόσο θα κοστίζει η ενέργεια σε λίγους μήνες.

Γι’ αυτόν τον λόγο, οι ειδικοί στον τομέα της ενέργειας θεωρούν ότι η ρεαλιστική λύση είναι η μετάβαση σε μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα συμβόλαια, διάρκειας από τρία έως δέκα έτη, τα οποία προσφέρουν προβλεψιμότητα.

«Αυτά τα συμβόλαια χρησιμοποιούν συνήθως υβριδικούς τύπους τιμολόγησης: ένα μέρος των ποσοτήτων εξασφαλίζεται σε σταθερή τιμή, διαπραγματευμένη απευθείας με τους παραγωγούς, ενώ το υπόλοιπο μπορεί να συνδέεται με τοπικούς δείκτες, όπως οι τιμές στο Ρουμανικό Χρηματιστήριο Εμπορευμάτων», αναφέρουν οι ειδικοί της Frames.

Ο Κάθετος Διάδρομος: η υποδομή που μπορεί να αλλάξει την περιφερειακή αγορά

Για να καταστούν εφικτά αυτά τα σταθερά συμβόλαια, η Ρουμανία χρειάζεται πραγματική πρόσβαση σε διαφοροποιημένες πηγές φυσικού αερίου. Σε αυτό το πλαίσιο, το έργο του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου καθίσταται καθοριστικό.

Σύμφωνα με την ανάλυση της Frames, ο Κάθετος Διάδρομος αποτελεί ένα δίκτυο μεταφοράς φυσικού αερίου που συνδέει τους τερματικούς σταθμούς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στην Ελλάδα με τις αγορές της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας και της Ουγγαρίας.

Μέσω αυτής της υποδομής, φυσικό αέριο που εισάγεται σε υγροποιημένη μορφή από τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Κατάρ ή την περιοχή της Κασπίας Θάλασσας θα μπορούσε να φτάσει απευθείας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, χωρίς εξάρτηση από παραδοσιακές οδεύσεις.

Το υγροποιημένο φυσικό αέριο είναι μεθάνιο που έχει ψυχθεί, μια διαδικασία που το μετατρέπει σε υγρό με πολύ μικρότερο όγκο. Σε αυτή τη μορφή, μπορεί να μεταφερθεί σε πολύ μεγάλες αποστάσεις με ειδικά πλοία και στη συνέχεια να επαναεριοποιηθεί σε λιμενικούς σταθμούς και να εισαχθεί στα δίκτυα αγωγών.

Για τη Ρουμανία, το όφελος θα ήταν διπλό: πρόσβαση στην παγκόσμια αγορά φυσικού αερίου και μεγαλύτερος ανταγωνισμός μεταξύ των προμηθευτών, που θα σταθεροποιούσε τις τιμές.

Η πρωτοβουλία του Κάθετου Διαδρόμου υποστηρίζεται από τους διαχειριστές μεταφοράς φυσικού αερίου της Ελλάδας, της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας, καθώς και από τις ενεργειακές αρχές αυτών των κρατών. Το έργο συζητείται εδώ και αρκετά χρόνια σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης και έχει ενταχθεί στη στρατηγική διαφοροποίησης των ενεργειακών πηγών για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

«Η Ρουμανία έχει στρατηγική θέση σε αυτό το σύστημα. Μέσω του εκτεταμένου δικτύου αγωγών και των μεγάλων υπόγειων αποθηκευτικών της δυνατοτήτων, η χώρα μπορεί να εξελιχθεί σε περιφερειακό κόμβο διέλευσης και διανομής, μεταφέροντας φυσικό αέριο περαιτέρω προς την Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη», δηλώνει ο Adrian Negrescu, διευθυντής της Frames.

Ο στρατηγικός ρόλος της Ρουμανίας στον νέο ενεργειακό χάρτη

Η γεωγραφική θέση και οι υφιστάμενες υποδομές προσφέρουν στη Ρουμανία τη δυνατότητα να μετατραπεί σε περιφερειακό κόμβο διανομής φυσικού αερίου.

Το δίκτυο μεταφοράς, οι μεγάλες αποθηκευτικές δυνατότητες και η εγχώρια παραγωγή δημιουργούν τις προϋποθέσεις ώστε το φυσικό αέριο που εισάγεται μέσω του Κάθετου Διαδρόμου να αναδιανέμεται σε ολόκληρη την περιοχή.

Επιπλέον, η ανάπτυξη των κοιτασμάτων της Μαύρης Θάλασσας θα μπορούσε να μετατρέψει τη Ρουμανία σε σημαντικό ενεργειακό παίκτη στην Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Ο συνδυασμός του φυσικού αερίου της Μαύρης Θάλασσας με το υγροποιημένο φυσικό αέριο που εισάγεται μέσω της Ελλάδας θα μπορούσε να δημιουργήσει μια πολύ πιο σταθερή και ανταγωνιστική περιφερειακή αγορά, μειώνοντας την εξάρτηση από περιορισμένες πηγές και τη μεταβλητότητα των ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων.

Η ενεργειακή ασφάλεια δεν μπορεί πλέον να εξαρτάται από τη χρηματιστηριακή μεταβλητότητα

Οι θεαματικές αυξήσεις τιμών στο Άμστερνταμ δείχνουν ξεκάθαρα ότι η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου παραμένει εξαιρετικά ευαίσθητη σε γεωπολιτικά γεγονότα και διαταραχές στον εφοδιασμό.

«Για τη Ρουμανία, το μάθημα είναι απλό: η εξάρτηση από τις καθημερινές διακυμάνσεις της αγοράς δεν μπορεί να αποτελεί ενεργειακή στρατηγική», υπογραμμίζει ο Negrescu.

Η εξασφάλιση ποσοτήτων φυσικού αερίου μέσω μακροπρόθεσμων συμβολαίων, η διαφοροποίηση των πηγών και η σύνδεση με τις παγκόσμιες ροές μέσω του Κάθετου Διαδρόμου αποτελούν, αυτή τη στιγμή, τη πιο ρεαλιστική λύση για τη σταθεροποίηση της αγοράς και τη διασφάλιση δίκαιων τιμών φυσικού αερίου για την οικονομία.

Χωρίς αυτή την υποδομή, η Ρουμανία κινδυνεύει να παραμείνει όμηρος μιας ασταθούς περιφερειακής αγοράς, όπου κάθε διεθνής κρίση μετατρέπεται άμεσα σε ένα νέο εγχώριο οικονομικό σοκ.ΚΑΘΕΤΟΣ ΔΙΑΔΡΟΜΟΣ

Πρόκειται για φυσικό αέριο που θα διοχετευθεί μέσω της διαδρομής Route 1, που εκκινεί από τις εγκαταστάσεις του ΔΕΣΦΑ στη Ρεβυθούσα, με τελική κατάληξη την Ουκρανία. «Η σημερινή δημοπρασία για το προϊόν δυναμικότητας Route 1 ολοκληρώθηκε με ισχυρό ενδιαφέρον, σε στενή συνεργασία του ΔΕΣΦΑ με τους Διαχειριστές (TSOs) της περιοχής (Bulgartransgaz, Transgaz, VestMoldTransgaz, GTSOU)», αναφέρει ο ΔΕΣΦΑ.

Η εξέλιξη είναι σημαντική, αφενός επειδή σε προηγούμενες δημοπρασίες δεν υπήρξε ενδιαφέρον, και αφετέρου γιατί πραγματοποιήθηκε ενώ είναι σε εξέλιξη η επίσκεψη του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, στις ΗΠΑ, όπου θα πραγματοποιηθεί σειρά επαφών με στόχο την άρση των εμποδίων για την πλήρη ενεργοποίηση του κάθετου διαδρόμου.

Ο ΔΕΣΦΑ αναφέρει σχετικά ότι «η επιτυχία των σημερινών δημοπρασιών, ενόψει μιας σειράς κρίσιμων συναντήσεων για το θέμα, που ξεκινούν αύριο στην Ουάσιγκτον, υπογραμμίζουν τη δυναμική του Κάθετου Διαδρόμου να εδραιωθεί ως η νέα ενεργειακή ραχοκοκαλιά της Ευρώπης — μια αξιόπιστη και ανταγωνιστική εναλλακτική διαδρομή για την προμήθεια διαφοροποιημένων ποσοτήτων φυσικού αερίου από το Νότο στον Βορρά. Ταυτόχρονα, αναδεικνύουν τον ρόλο της Ελλάδας ως στρατηγικού ενεργειακού κόμβου για τη Νοτιοανατολική και Κεντρική-Ανατολική Ευρώπη».

Κατά τις πληροφορίες δεν υπήρξε ενδιαφέρον για τις άλλες δύο διαδρομές (Route 2 και 3) για διοχέτευση αερίου μέσω του πλωτού Σταθμού Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου Αλεξανδρούπολης και του αγωγού ΤΑΡ.

Επί του παρόντος ο κάθετος διάδρομος φυσικού αερίου που αποτελείται από τις υποδομές υποδοχής και επαναεριοποίησης υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) στην χώρα μας και τους διασυνδετήριους αγωγούς με τις χώρες της νοτιοανατολικής Ευρώπης προβάλλεται ως βασική επιλογή για την υποκατάσταση του ρωσικού φυσικού αερίου το οποίο σύμφωνα με το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο θα σταματήσει να εισάγεται στην ΕΕ έως το τέλος του 2027.

Όμως στο βαθμό που θα υπάρξουν ανακαλύψεις εμπορικά εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων στη χώρα, ο διάδρομος αυτός θα μπορέσει να χρησιμοποιηθεί ως δίαυλος για την εξαγωγή των ποσοτήτων αερίου που - με την προϋπόθεση πάντα ότι θα επιβεβαιωθούν - θα υπερβαίνουν τις ανάγκες της εγχώριας κατανάλωσης.

Στα ζητήματα αυτά δηλαδή τον κάθετο διάδρομο και τις έρευνες υδρογονανθράκων θα έχουμε το επόμενο διάστημα σημαντικές εξελίξεις - ορόσημα για την ενεργειακή πραγματικότητα της χώρας και της ευρύτερης περιοχής.

Αρχής γενομένης αυτήν την εβδομάδα, με την υπογραφή των συμβάσεων μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και της Κοινοπραξίας Chevron-Helleniq Energy αυτήν την Δευτέρα 16/02/2026 για την έναρξη ερευνών στα θαλάσσια blocks «Νότια Πελοπόννησος», «Α2», «Νότια της Κρήτης I» και «Νότια της Κρήτης II».

«Ο Κάθετος Διάδρομος σήμερα λειτουργεί στις σταγόνες – στόχος μας είναι να περάσουμε στις ροές και τελικά στην πλημμύρα φυσικού αερίου» ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι, πέρα από την πολιτική βούληση, απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχία του έργου είναι και ο εμπορικός ρεαλισμός.

Ο κ. Volz σημείωσε ότι η ενεργειακή κρίση στην Ευρώπη ανέδειξε με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο τη γεωπολιτική διάσταση της ενέργειας. Όπως ανέφερε, «η Μόσχα χρησιμοποίησε την ενεργειακή της ισχύ πολιτικής πίεσης για τους εταίρους της», τονίζοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται στην Ευρώπη «για να προσφέρουν εναλλακτικές και επιλογές». Παρά τις επιμέρους διαφορές μεταξύ συμμάχων, υπογράμμισε ότι «η κοινή επιδίωξη για ενεργειακή ασφάλεια, σταθερότητα και αφθονία είναι κάτι που μοιραζόμαστε και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού».

Αναφερόμενος στη στρατηγική κατεύθυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σημείωσε ότι υπάρχει «σαφής δέσμευση από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για την πλήρη εξάλειψη του ρωσικού φυσικού αερίου και πετρελαίου», προσθέτοντας ότι οι ΗΠΑ επιδιώκουν «να βοηθήσουν τους Ευρωπαίους συμμάχους να πετύχουν αυτόν τον στόχο».

Γιατί Ελλάδα

Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του αποτέλεσε ο ρόλος της Ελλάδας. «Η Ελλάδα βρίσκεται στην καρδιά ενός από τους πιο κρίσιμους διαδρόμους για την επιτυχία αυτών των φιλόδοξων στόχων», δήλωσε, επισημαίνοντας ότι «οι υποδομές που υπάρχουν εδώ είναι εξαιρετικές».

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον Κάθετο Διάδρομο, αλλά και στο επίπεδο πολιτικής δέσμευσης, το οποίο χαρακτήρισε πρωτόγνωρο. «Η πολιτική δέσμευση που βλέπουμε σήμερα δεν έχει προηγούμενο. Ένα μεγάλο ευχαριστώ στον υπουργό Ενέργειας – ο πήχης έχει τεθεί πολύ ψηλά», ανέφερε, τονίζοντας ότι «η Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο τόσο των υποδομών όσο και της πολιτικής βούλησης για έναν εξαιρετικά σημαντικό διάδρομο».

Ο κ. Volz υπογράμμισε ότι η Ελλάδα αποτελεί διαχρονικά αξιόπιστο εταίρο των Ηνωμένων Πολιτειών, σημειώνοντας πως οι διμερείς σχέσεις ενισχύθηκαν περαιτέρω την περίοδο της κυβέρνησης Τραμπ. Όπως είπε, αυτό αποτυπώνεται και σε συγκεκριμένες επιλογές προσώπων, όπως ο διορισμός της πρέσβειρας Κίμπερλι Γκίλφοϊλ στην Ελλάδα. «Πρόκειται για σαφή ένδειξη της δέσμευσης του Λευκού Οίκου στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις», ανέφερε, προσθέτοντας ότι καθοριστική είναι και η πολιτική βούληση τόσο του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη όσο και του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου.

Όπως σημείωσε, «ο Κάθετος Διάδρομος μπορεί να υλοποιηθεί μόνο αν οι διμερείς σχέσεις είναι ισχυρές», ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι απαιτείται και «εμπορικός ρεαλισμός». «Είμαστε εδώ για το μακροπρόθεσμο», δήλωσε.

Συνάντηση στην Ουάσιγκτον στα τέλη Φεβρουαρίου

Ο Ειδικός Απεσταλμένος των ΗΠΑ επισήμανε ότι ο Κάθετος Διάδρομος δεν αποτελεί νέο εγχείρημα και ότι «οι ευκαιρίες και οι προκλήσεις είναι ήδη γνωστές». Το έργο, όπως είπε, φέρνει κοντά χώρες που ιστορικά δεν συνεργάζονταν, στοιχείο που συνιστά και τη μεγαλύτερη πρόκληση.

«Η μηχανική είναι το εύκολο μέρος – για παράδειγμα το πώς περνούν οι αγωγοί μέσα από βουνά. Το δύσκολο είναι η δέσμευση των εταίρων», ανέφερε, τονίζοντας ότι αν το έργο δεν είναι εμπορικά βιώσιμο «δεν θα είναι βιώσιμο για κανέναν».

Ο απαιτούμενος συντονισμός εκτείνεται, όπως είπε, «από την Ελλάδα έως την Ουκρανία», με όλους τους συμμετέχοντες να πρέπει να βλέπουν σαφές οικονομικό όφελος. «Δεν πρόκειται για φιλανθρωπικό έργο», σημείωσε, επαναλαμβάνοντας ότι «ο Διάδρομος λειτουργεί ήδη, αλλά βρίσκεται ακόμη στις σταγόνες – και θέλουμε να περάσουμε στις ροές και στην πλημμύρα». Όπως ανέφερε, οι φιλοδοξίες για το χρονοδιάγραμμα είναι υψηλές, ενώ ο Κάθετος Διάδρομος «θα στηρίξει και τους υπόλοιπους ενεργειακούς διαδρόμους».

Στο πλαίσιο αυτό, ανακοίνωσε ότι «στα τέλη Φεβρουαρίου θα πραγματοποιηθεί υπουργική συνάντηση στην Ουάσιγκτον για τη συζήτηση των προκλήσεων», ενώ οι διαβουλεύσεις θα είναι «διαρκείς και εντατικές έως το τέλος του έτους», με στόχο την προώθηση του έργου.

Ο ρόλος της Ελλάδας στον IMEC

Στην συζήτηση συμμετείχε και ο Αλέξης Κωνσταντόπουλος, Ειδικός Απεσταλμένος για τον Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC) του Υπουργείου Εξωτερικών.

Ο κ. Κωνσταντόπουλος τόνισε ότι «η Ελλάδα έχει αναβαθμιστεί σε πράσινο κόμβο», επισημαίνοντας ότι «η πιο σημαντική εξέλιξη των τελευταίων ετών είναι ο Κάθετος Διάδρομος, όπου η χώρα διαδραματίζει στρατηγικό ρόλο». Όπως σημείωσε, η Ελλάδα έχει αναγνωριστεί ως «πυλώνας ενεργειακής ανθεκτικότητας», με τον Κάθετο Διάδρομο να προσφέρει άμεση πρόσβαση σε διαφοροποιημένες πηγές ενέργειας.

Αναφερόμενος στον IMEC, τόνισε ότι η χώρα εργάζεται συστηματικά για να καθορίσει τον ρόλο της, σε στενή συνεργασία με εταίρους από την Ιταλία, τη Γερμανία και τη Γαλλία, και σύντομα και με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο κ. Κωνσταντόπουλος υπογράμμισε ότι ο Διάδρομος ξεχωρίζει γιατί «συνδέει μεταφορές, ενέργεια και δεδομένα σε μία ενιαία υποδομή», κάτι πρωτόγνωρο σε διεθνές επίπεδο. «Δεν είναι απλώς ένα έργο υποδομής, αλλά ένα έργο οράματος για ανάπτυξη και ευημερία», ανέφερε, προσθέτοντας ότι φέρνει κοντά εταίρους και περιοχές που στο παρελθόν θεωρούνταν απομακρυσμένες και τονίζοντας ότι η Ελλάδα μπορεί να προσφέρει καθοριστικά στην επιτυχία του εγχειρήματος καθώς αποτελεί πύλη για την Ευρώπη και έχει μακρά παράδοση γεφύρωσης Δύσης- Ανατολής.

Στο πλαίσιο αυτό, έκανε αναφορά και στην ιδέα δημιουργίας ενός αεροδρομίου αποκλειστικά για εμπορεύματα, καθώς και στον ρόλο της ισχυρής ελληνικής ναυτιλιακής κοινότητας.