«Όταν μπούμε σε εκείνη την αίθουσα και κλείσουμε την πόρτα, θα έχουμε μια ουσιαστική συζήτηση. Δεν έχω κάτι περισσότερο να σας πω από αυτό», ανέφερε ο επικεφαλής της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας, κατά τη συμμετοχή του σε πάνελ στο ετήσιο φόρουμ νομισματικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) στη Σίντρα της Πορτογαλίας.

Απαντώντας σε νέα ερώτηση της παρουσιάστριας του CNBC, Sara Eisen, ο Γουόρς επανέλαβε ότι δεν πρόκειται να προσφέρει «forward guidance», δηλαδή προαναγγελία των επόμενων κινήσεων της Fed και ότι η κοινή πρόκληση για τις κεντρικές τράπεζες παραμένει η διασφάλιση της σταθερότητας των τιμών.

«Δεν πρόκειται να δώσω forward guidance», είπε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας με χιούμορ ότι «η Σάρα προσπαθεί να με κάνει να παραβώ αυτόν τον κανόνα. Δεν θα τα καταφέρει».

«Όλοι βρισκόμαστε στην ίδια δουλειά, που είναι η σταθερότητα των τιμών. Μπορεί να μην είναι η μοναδική μας αποστολή, αλλά αν υπάρχει κάτι κοινό που άκουσα τις τελευταίες ημέρες, είναι η ανοιχτή στάση απέναντι στα ζητήματα της τεχνητής νοημοσύνης, η ανοιχτή στάση απέναντι στην παραγωγικότητα. Ωστόσο, όλοι κοιτάξαμε γύρω μας και διαπιστώσαμε ότι οι τιμές παραμένουν υπερβολικά υψηλές», ανέφερε.

Ήταν η πρώτη δημόσια εμφάνιση του Γουόρς εκτός των συνεδριάσεων της Fed μετά τη συνεδρίαση 16-17 Ιουνίου. Στο ίδιο πάνελ συμμετείχαν επίσης η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), Κριστίν Λαγκάρντ, ο διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας, Άντριου Μπέιλι, και ο διοικητής της Τράπεζας του Καναδά, Τιφ Μάκλεμ.

Διαφορετικές προσεγγίσεις στις κεντρικές τράπεζες

Παρότι όλες οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες εξακολουθούν να επιδιώκουν πληθωρισμό 2% και αντιμετωπίζουν τις επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν που στηρίζουν οι ΗΠΑ, οι επιλογές τους στη νομισματική πολιτική έχουν αποκλίνει.

Οι δηλώσεις του Γουόρς μετά τη συνεδρίαση της Fed στα μέσα Ιουνίου οδήγησαν τις αγορές να αυξήσουν τις πιθανότητες για νέα αύξηση των αμερικανικών επιτοκίων ήδη από τον Σεπτέμβριο. Αντίθετα, η ΕΚΤ έχει ήδη προχωρήσει σε αύξηση επιτοκίων, ενώ οι κεντρικές τράπεζες της Βρετανίας και του Καναδά εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές ως προς περαιτέρω σύσφιγξη της πολιτικής τους, λόγω της ασθενέστερης πορείας των οικονομιών τους.

Η ανεξαρτησία της Fed στο επίκεντρο

Πέρα από τη μάχη κατά του πληθωρισμού, οι υπόλοιποι κεντρικοί τραπεζίτες έχουν υιοθετήσει ευρύτερη ατζέντα σε ζητήματα όπως η κλιματική αλλαγή, ενώ διατηρούν έντονο ενδιαφέρον και για τη διαφύλαξη της ανεξαρτησίας της Fed.

Νωρίτερα φέτος, οι επικεφαλής των μεγάλων κεντρικών τραπεζών υπέγραψαν κοινή επιστολή στήριξης προς τον πρώην πρόεδρο της Fed, Τζερόμ Πάουελ, στη διαμάχη του με την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ για την ανεξαρτησία της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας.

Το ζήτημα απέκτησε νέα διάσταση αυτή την εβδομάδα, όταν το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έκρινε ότι η διοικήτρια της Fed, Λίζα Κουκ, μπορεί να παραμείνει στη θέση της, παρά το γεγονός ότι ο Τραμπ είχε ανακοινώσει πέρυσι την αποπομπή της.

Ο Πάουελ έχει επαινεθεί από πολλούς ομολόγους του ως βασικός υπερασπιστής της ανεξαρτησίας της Fed, στοιχείο που θεωρείται κρίσιμο για τη διατήρηση της σταθερότητας του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος. Ο Γουόρς, από την πλευρά του, έχει μέχρι στιγμής αποφύγει να τοποθετηθεί ευθέως τόσο για την υπόθεση της Κουκ όσο και για τις νομικές πιέσεις που ασκήθηκαν στον Πάουελ.

Ο Τραμπ επέλεξε τον Γουόρς για να διαδεχθεί τον Powell στην προεδρία της Fed, ενώ ο τελευταίος παραμένει μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της κεντρικής τράπεζας. Ο νέος πρόεδρος της Fed ανέλαβε τα καθήκοντά του στα τέλη Μαΐου.

Στο ταμπλό, ο Dow έκλεισε με πτώση 507 μονάδων ή 0,98% στις 51.492 μονάδες, ο S&P 500 έκανε βουτιά 1,21% στις 7.420 μονάδες και ο Nasdaq διολίσθησε σε ποσοστό 1,35% στις 26.021 μονάδες.

Ριζική αλλαγή τοπίου και στην αγορά ομολόγων, με την απόδοση του 10ετούς να κερδίζει έξι μονάδες στο 4,48% και το πιο ευάλωτο στις νομισματικές κινήσεις 2ετές να εκτινάσσεται κατά σχεδόν 16 μονάδες βάσης στο 4,20%.

Το συμβούλιο της Fed διατήρησε αμετάβλητα τα επιτόκια στο εύρος του 3,50% με 3,75%, ωστόσο εμφανίστηκε διχασμένο σχετικά με το αν θα χρειαστούν αυξήσεις αργότερα μέσα στο έτος.

Οι νέες οικονομικές προβλέψεις έδειξαν ότι από τους 19 συμμετέχοντες, εννέα αξιωματούχοι αναμένουν τουλάχιστον μία αύξηση επιτοκίων, ενώ έξι εξ αυτών βλέπουν τουλάχιστον δύο αυξήσεις! Άλλοι εννέα θεώρησαν ότι δεν θα υπάρξει μεταβολή ή ακόμη και ότι θα μπορούσε να ακολουθήσει μείωση.

Έτσι, η επικαιροποιημένη Έκθεση Οικονομικών Προβλέψεων και ειδικότερα το περίφημο dot plot έδειξαν το εκτιμώμενο επιτόκιο στο 3,8% στο τέλος του 2026, έναντι 3,4% που προέβλεπε το αντίστοιχο διάγραμμα τον Μάρτιο. Η αναθεώρηση αυτή ισοδυναμεί ουσιαστικά με μία αύξηση επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης.

Οι αναλυτές εντόπισαν αμέσως ότι ένας αξιωματούχος από τους 19 δεν συμμετείχε στις προβλέψεις, θεωρώντας ότι πιθανότατα ήταν ο Κέβιν Γουόρς. Πραγματικά, ο νέος πρόεδρος, στις δηλώσεις του, επιβεβαίωσε ότι απέφυγε να πάρει θέση και δεν κατέθεσε πρόβλεψη, παραμένοντας πιστός στην άποψη που έχει εκφράσει ότι πρέπει να αλλάξει η επικοινωνιακή στρατηγική της Fed μέσω της έκθεσης οικονομικών προβλέψεων και της έκδοσης του περίφημου dot plot.

«Το σημαντικότερο συμπέρασμα προήλθε από τις προβλέψεις για τα επιτόκια», σχολίασε ο Μπρετ Κένγουελ της eToro. «Οι αγορές ήταν προετοιμασμένες για υψηλότερα επιτόκια, όμως οι προβλέψεις της Fed δείχνουν ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής ενδέχεται να παραμείνουν πιο επιθετικοί από όσο περίμεναν οι επενδυτές».

Στην ανακοίνωσή της, η Fed τόνισε ότι ο πληθωρισμός παραμένει αυξημένος και επανέλαβε τη δέσμευσή της για διασφάλιση της σταθερότητας των τιμών. Παράλληλα, συνέχισε να χαρακτηρίζει την οικονομική ανάπτυξη ως «ισχυρή».

Όμως, η νέα έκθεση των οικονομολόγων της κεντρικής τράπεζας αποτύπωσε σαφώς την επιδείνωση των δεδομένων. Η νέα πρόβλεψη για τον φετινό πληθωρισμό αναθεωρήθηκε προς τα πάνω, στο 3,6% για τον γενικό δείκτη και στο 3,3% για τον δομικό πληθωρισμό, που εξαιρεί τρόφιμα και ενέργεια. Τον Μάρτιο οι αντίστοιχες προβλέψεις ήταν στο 2,7%.

Αντιστοίχως επιδεινώθηκε η εκτίμηση για την ανάπτυξη που πλέον αναμένεται στο 2,2% από το 2,4% της προηγούμενης έκθεσης.

Ο Κέβιν Γουόρς, στην συνέντευξη Τύπου, ανήγγειλε ευρείες μεταρρυθμίσεις στη λειτουργία και τη δομή της Fed, με τη σύσταση πέντε ομάδων εργασίας (task forces) που μέχρι τα τέλη της χρονιάς θα αναλάβουν να εξετάσουν τις αλλαγές αυτές στα εξής πεδία: την επικοινωνιακή πολιτική, τη διαχείριση του ισολογισμού, τη χρήση και εξάρτηση από τις υφιστάμενες πηγές δεδομένων, την παραγωγικότητα και την απασχόληση, καθώς και τα πλαίσια ανάλυσης του πληθωρισμού.

Ωστόσο απαντώντας στις καταιγιστικές ερωτήσεις των δημοσιογράφων απέκλεισε κάθε ενδεχόμενο επανεξέτασης του στόχου του 2% για τον πληθωρισμό, κάτι που ερμηνεύτηκε ως νίκη των γερακιών που ανοίγει όντως το δρόμο για νομισματική στροφή, εφόσον ο πληθωρισμός παραμείνει σε τόσο υψηλά επίπεδα (το Μάιο διαμορφώθηκε στο 4,2%).

«Η σημερινή συνεδρίαση επιβεβαιώνει ότι η πρόσφατη στροφή της Fed προς πιο αυστηρή στάση δεν σχετίζεται μόνο με τις υψηλότερες τιμές ενέργειας», σχολίασε ο Κέι Χέιγκ της Goldman Sachs Asset Management. «Παρά την πρόσφατη πτώση του πετρελαίου, τα μισά μέλη της FOMC αναμένουν αυξήσεις επιτοκίων ακόμη και μέσα στη φετινή χρονιά, αντανακλώντας τη δύναμη της αγοράς εργασίας και τα στοιχεία για τον πληθωρισμό».

Σύμφωνα με το εργαλείο FedWatch της CME, πλέον οι traders βλέπουν 66% πιθανότητα για αύξηση επιτοκίων κατά τουλάχιστον 25 μονάδες βάσης μέχρι το τέλος του έτους, αλλά και 23,5% πιθανότητα τα επιτόκια να αυξηθούν ακόμη περισσότερο, κατά τουλάχιστον 50 μονάδες βάσης.

Μέσα στο κλίμα αυτό σίγουρα δεν βοήθησε το γεγονός ότι οι ελπίδες για την οριστικοποίηση της συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν δέχθηκαν πλήγμα όταν ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να επαναλάβουν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, αν δεν είναι ικανοποιημένος από τους όρους της συμφωνίας.

«Όχι, δεν έχει οριστικοποιηθεί. Αν δεν μου αρέσει, θα επιστρέψουμε στο να τους πυροβολούμε και να ρίχνουμε βόμβες στα κεφάλια τους», δήλωσε στους δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής της G7 στη Γαλλία.

Και συνέχισε: «Αν δεν μου αρέσει, αν δεν συμπεριφερθούν σωστά, θα επιστρέψουμε αμέσως στις βόμβες, κατευθείαν πάνω από τα κεφάλια τους».

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν διαρρεύσει, το μνημόνιο κατανόησης αποτελείται από 14 σημεία και περιλαμβάνει μόνιμη κατάπαυση του πυρός, άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και έναρξη διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.

Οι εξελίξεις αυτές σταμάτησαν την πολυήμερη πτώση των τιμών του πετρελαίου, που παρόλ’ αυτά παρέμειναν κάτω από τα 80 δολάρια. Το Brent ανέβηκε στα 79,55 δολάρια το βαρέλι και το αμερικανικό αργό WTI στα 76,79.

Στις εταιρικές εξελίξεις, η SpaceX υποχώρησε για πρώτη φορά μετά την ιστορική εισαγωγή της στο χρηματιστήριο, κατά περίπου 6%, βάζοντας τέλος στο τριήμερο ράλι που την είχε οδηγήσει πάνω από την Amazon και στην πέμπτη θέση των μεγαλύτερων εταιρειών παγκοσμίως με βάση την κεφαλαιοποίηση.

Παράλληλα, η Blue Origin έχει ήδη ξεκινήσει την αποκατάσταση της εξέδρας εκτόξευσης στη Φλόριντα όπου εξερράγη τον περασμένο μήνα ο πύραυλος New Glenn, επιδιώκοντας να επιστρέψει σε πτήσεις εντός του έτους και να αναζωογονήσει τις φιλοδοξίες της να ανταγωνιστεί τη SpaceX.

Στον χρηματοπιστωτικό κλάδο, ο διευθύνων σύμβουλος της CME Group, Τέρι Ντάφι, ανακοίνωσε ότι θα αποχωρήσει από τη θέση του την 1η Μαρτίου, έπειτα από περισσότερα από 25 χρόνια στο τιμόνι του μεγαλύτερου χρηματιστηρίου παραγώγων στον κόσμο. Τη θέση του θα αναλάβει η οικονομική διευθύντρια της εταιρείας, Λιν Φιτζπάτρικ, ενώ ο ίδιος θα μετακινηθεί στη θέση του εκτελεστικού προέδρου.

Η La-Z-Boy κατέγραψε σημαντικά κέρδη μετά την ανακοίνωση αποτελεσμάτων που ξεπέρασαν τις εκτιμήσεις των αναλυτών για το τέταρτο τρίμηνο, γεγονός που έδωσε ώθηση στη μετοχή της, όπως και της UniQure, καθώς γνωστοποίησε ότι θα μπορέσει να υποβάλει αίτηση έγκρισης στις ΗΠΑ για τη γονιδιακή θεραπεία της κατά της νόσου Χάντινγκτον χωρίς να απαιτηθεί νέα κλινική μελέτη.

Στον αντίποδα, οι τραπεζικές και χρηματοοικονομικές μετοχές δέχθηκαν πιέσεις καθώς η άνοδος των αποδόσεων των ομολόγων αναζωπύρωσε τις ανησυχίες για παρατεταμένη περίοδο υψηλών επιτοκίων. To ίδιο και ο τεχνολογικός κλάδος.

Σημαντική πτώση κατέγραψε, ειδικά, η Amazon, η οποία πιέστηκε καθώς οι επενδυτές απομακρύνθηκαν από τις μεγάλες μετοχές ανάπτυξης, ενώ οι πετρελαϊκοί όμιλοι, όπως η BP και η Shell, συνέχισαν να πιέζονται από την αποκλιμάκωση του μαύρου χρυσού.

Ωστόσο, με τον νέο πρόεδρο Κέβιν Γουόρς να έχει πλέον αναλάβει τη θέση του επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της χώρας – ολοκληρώνοντας έτσι την επιρροή του Τραμπ στα ανώτατα κλιμάκια των θέσεων χάραξης οικονομικής πολιτικής των ΗΠΑ – η δυναμική αλλάζει. Ενώ προηγουμένως ο Τραμπ μπορούσε να ισχυριστεί ότι ο Πάουελ του επιβλήθηκε κατά την πρώτη θητεία του από συμβούλους όπως ο τότε υπουργός Οικονομικών Στίβεν Μνούτσιν, ο Γουόρς είναι επιλογή του Τραμπ και ο πρόεδρος φέρει την ευθύνη για τα αποτελέσματα.

Σαν να ήθελε να τονίσει το διακύβευμα αυτό, σύμφωνα με το Reuters, ο Τραμπ φιλοξένησε πρόσφατα τον Γουόρς σε τελετή ορκωμοσίας στο Λευκό Οίκο, στην οποία συμμετείχαν υπουργοί, δικαστές του Ανωτάτου Δικαστηρίου και κορυφαίοι σύμβουλοι του Λευκού Οίκου, λέγοντας ότι ήθελε ο Γουόρς να «κάνει το δικό του και να κάνει εξαιρετική δουλειά».

«Ο Κέβιν καταλαβαίνει ότι όταν η οικονομία ανθεί, αυτό είναι καλό… θέλουμε να ανθεί… Δεν θέλουμε να τη δούμε να καταπνίγεται», είπε ο Τραμπ.

Αφού έκανε εκστρατεία και κέρδισε μια δεύτερη θητεία με υποσχέσεις για μείωση των τιμών και αντιμετώπιση ευρύτερων ζητημάτων «οικονομικής προσιτότητας» για τα αμερικανικά νοικοκυριά, το ποσοστό αποδοχής του Τραμπ όσον αφορά την οικονομία έχει πέσει δραματικά.

Μια μέτρηση του κλίματος των καταναλωτών που δημοσιεύθηκε περίπου 90 λεπτά πριν την ορκωμοσία του Γουόρς έδειξε μια γενική κατήφεια σε όλη την Αμερική. Αυτό περιλάμβανε την εμπιστοσύνη στην οικονομία μεταξύ των ανεξάρτητων – ένα βασικό εκλογικό σώμα στις εκλογές του Κογκρέσου που πλησιάζουν – και ακόμη και των Ρεπουμπλικάνων, που έπεσε στο χαμηλότερο επίπεδο της δεύτερης θητείας του Τραμπ.

Το επιτόκιο των 30ετών στεγαστικών δανείων έχει ξανανέβει πάνω από το 6,5%, το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων εννέα μηνών και συνεχίζει να αποτελεί «βαρίδι» για την αναιμική αγορά ακινήτων.

Οι τιμές γενικά συνέχισαν να αυξάνονται υπό την προεδρία Τραμπ, παρά τις προεκλογικές υποσχέσεις ότι θα μειωθούν από την «πρώτη μέρα» της προεδρίας του: Από τον Μάρτιο του 2025, ο δείκτης πληθωρισμού που χρησιμοποιεί η Fed για να ορίσει τον στόχο του 2% έχει επιταχυνθεί από 2,3% ετησίως σε 3,5%.

Ένα γαλόνι βενζίνης, κατά μέσο όρο, κόστιζε 4,55 δολάρια την Παρασκευή, σε σύγκριση με λιγότερο από 3 δολάρια πριν ο Τραμπ ξεκινήσει τις επιθέσεις εναντίον του Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου.

Δεν είναι σαφές πώς η απόδοση του Γουόρς ως επικεφαλής της Fed κατά τους πρώτους μήνες της θητείας του θα μπορούσε να διαμορφώσει τις προοπτικές του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος του Τραμπ στις επόμενες εκλογές – και είναι γεμάτη με πιθανές παγίδες.

Ο υψηλός πληθωρισμός δεν ευνοεί ποτέ τα κυβερνώντα κόμματα που αντιμετωπίζουν ψηφοφόρους ανήσυχους για τα οικονομικά τους, ενώ η καταπολέμησή του συνεπάγεται σκληρά μέτρα, συνήθως υπό τη μορφή αυξήσεων των επιτοκίων, τα οποία επίσης σπάνια είναι δημοφιλή – και σίγουρα δεν θα γίνουν δεκτά με ενθουσιασμό από τον Τραμπ.

Επιπλέον, η Fed παραμένει ένας οργανισμός όπου ο νέος πρόεδρος θα πρέπει να χτίσει την εξουσία του με την πάροδο του χρόνου – ενώ ο κόσμος αναζητά ενδείξεις για την επιρροή του Τραμπ.

«Ο Πάουελ ήταν ένας πραγματικά εξαιρετικός αποδιοπομπαίος τράγος για τον Τραμπ για ζητήματα που δεν είχαν καμία σχέση με τον Πάουελ», δήλωσε ο Ρίτσαρντ Στερν, ο οποίος μελετά την οικονομική πολιτική στο συντηρητικό think tank Advancing American Freedom.

Τώρα «θα είναι η οικονομία του Τραμπ. Το μεγάλο θέμα που απασχολούσε τους πάντες, οι αυξήσεις των τιμών, το πρόβλημα του κόστους διαβίωσης, όλα αυτά δεν πρόκειται να εξαφανιστούν για χρόνια, πολλά χρόνια, πιθανώς. Αυτό είναι ανεξάρτητο από οτιδήποτε πρόκειται να κάνει ή θα μπορούσε να κάνει ο Τραμπ, και είναι ανεξάρτητο από οτιδήποτε πρόκειται να κάνει ο Γουόρς».

Ο Γουόρς, 56 ετών, δικηγόρος και χρηματοοικονομικός αναλυτής, ο οποίος υπηρέτησε ως μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Fed από το 2006 έως το 2011, έχει περάσει το χρόνο από τότε ενισχύοντας τις πιθανότητές του να επιστρέψει ως πρόεδρος. Μεταξύ των επαγγελματικών του μεντόρων συγκαταλέγονται προσωπικότητες όπως ο διάσημος οικονομολόγος Μίλτον Φρίντμαν και ο πρώην υπουργός Εξωτερικών Τζορτζ Σουλτς, ενώ η συνεργασία του με τον «κολοσσό» της Wall Street, Στάνλεϊ Ντράκενμιλερ, τον έκανε πλούσιο, ακόμη και πέρα από το μερίδιο της συζύγου του στην περιουσία των καλλυντικών Estee Lauder.

Αλλά ήταν οι κοινωνικοί και πολιτικοί του δεσμοί με τον Τραμπ που έκλεισαν τη συμφωνία, με τον πρόεδρο να εκφράζει τη λύπη του που είχε παραμερίσει τον Γουόρς υπέρ του Πάουελ το 2017.

Ο Πάουελ, λόγω των προσπαθειών του Τραμπ να υπονομεύσει τη θέση της Fed ώστε να καθορίζει τη νομισματική πολιτική χωρίς την επιρροή του, επέλεξε να παραμείνει ως μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Fed, μια άλλη ασυνήθιστη πτυχή των πρώτων μηνών του Γουόρς ως επικεφαλής της πιο ισχυρής κεντρικής τράπεζας στον κόσμο, του θεσμού στον οποίο στρέφονται άλλες μεγάλες κεντρικές τράπεζες για δολάρια σε περίπτωση ανάγκης.

Παρόλο που ορισμένοι πρόεδροι της Fed έχουν ασκήσει αποφασιστική επιρροή, συμπεριλαμβανομένων παλαιότερων ηγετών όπως ο Πολ Βόλκερ και ο Άλαν Γκρίνσπαν, η κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ είναι εκ φύσεως δυσκίνητη, με ένα επταμελές Διοικητικό Συμβούλιο με έδρα την Ουάσιγκτον και 12 προέδρους περιφερειακών τραπεζών της Fed που συμμετέχουν όλοι στις συζητήσεις για την πολιτική.

Τα τελευταία χρόνια, η λήψη αποφάσεων έχει στραφεί προς την κατεύθυνση της επίτευξης μεγαλύτερης συναίνεσης από τον πρόεδρο. Ο Γουόρς έχει δηλώσει ότι προτιμά μια διαφορετική προσέγγιση συζήτησης χωρίς περιορισμούς, με περισσότερες διαφωνίες και την προθυμία να εκπλήξει ενδεχομένως τις χρηματοπιστωτικές αγορές με αποφάσεις νομισματικής πολιτικής απαλλαγμένες από την προοπτική καθοδήγησης που χρησιμοποιείται συνήθως τα τελευταία χρόνια για την προετοιμασία του κοινού.

Το αν οι παγκόσμιοι επενδυτές είναι έτοιμοι για αυτή την προσέγγιση παραμένει αναπάντητο ερώτημα, αλλά αν οι πρόσφατες συνεδριάσεις της Fed αποτελούν ένδειξη, οι συνάδελφοί του φαίνονται έτοιμοι να προσφέρουν τον «οικογενειακό καβγά» που ο Γουόρς δήλωσε κατά τη διάρκεια της ακρόασης επικύρωσης ότι απολαμβάνει.

Στη συνεδρίαση της Fed τον Απρίλιο σημειώθηκαν οι περισσότερες διαφωνίες των τελευταίων 30 ετών, και τα πρακτικά της συνεδρίασης έδειξαν ότι η πλειοψηφία των νέων συναδέλφων του Γουόρς πιστεύει ότι τα επιτόκια ίσως χρειαστεί να αυξηθούν – το αντίθετο από αυτό που ο Τραμπ δήλωνε μέχρι πρόσφατα ότι αναμένει και από αυτό που ο Γουόρς μέχρι πρόσφατα παρουσίαζε ως επιχειρήματα για να πετύχει.

Αυτή η διχασμένη ομάδα αξιωματούχων περιλαμβάνει οικονομολόγους με διδακτορικό και διαφορετικές τεχνικές γνώσεις από αυτές του Γουόρς, επαγγελματίες επενδύσεων υψηλού επιπέδου με τουλάχιστον συγκρίσιμη εμπειρία στις αγορές, καθώς και τον πρώην ηγέτη τους, τον Πάουελ.

Μεταξύ των έξι άλλων διοικητών, τρεις διορίστηκαν από τον πρώην πρόεδρο Τζο Μπάιντεν, συμπεριλαμβανομένης της Λίζα Κουκ, την οποία ο Τραμπ προσπαθεί να απολύσει.

Ωστόσο, καθώς συζητούν τις επόμενες κινήσεις, οι επενδυτές φαίνεται να έχουν αποφασίσει ότι τα επιτόκια θα πρέπει να αυξηθούν ενόψει της ενίσχυσης του πληθωρισμού. Για τα μακροπρόθεσμα ομόλογα που καθορίζουν το κόστος δανεισμού για τους καταναλωτές, οι αποδόσεις ήδη αυξάνονται.

Ο Γουόρς, που αναμένεται να συγκαταλέγεται μεταξύ των πλουσιότερων αξιωματούχων στην ιστορία της Fed, έλαβε πιστοποιητικό εκποίησης από το Γραφείο Κυβερνητικής Ηθικής των ΗΠΑ με ημερομηνία 16 Μαΐου, το οποίο δείχνει ότι πούλησε συμμετοχές αξίας τουλάχιστον 100 εκατ. δολαρίων σε διάφορες επενδύσεις των οποίων τα υποκείμενα περιουσιακά στοιχεία δεν είχαν αποκαλυφθεί δημόσια.

Ωστόσο, το έγγραφο δεν περιλαμβάνει δύο ακόμη συμμετοχές — καθεμία αποτιμώμενη μεταξύ 250.000 και 500.000 δολαρίων — τις οποίες ο Γουόρς είχε δεσμευθεί επίσης να πουλήσει πριν αναλάβει τα καθήκοντά του.

Στις οικονομικές δηλώσεις που κατέθεσε στο πλαίσιο της διαδικασίας διορισμού του, ο Γουόρς εμφάνισε περιουσιακά στοιχεία αξίας τουλάχιστον 192 εκατ. δολαρίων, σύμφωνα με έγγραφο που είχε δημοσιοποιήσει τον προηγούμενο μήνα το Γραφείο Κυβερνητικής Ηθικής. Το πραγματικό ύψος της περιουσίας του θεωρείται πιθανότατα μεγαλύτερο, καθώς οι συμμετοχές δηλώνονται σε ευρείες κατηγορίες αξιών.

Στις δηλώσεις του, ο Γουόρς ανέφερε ότι ορισμένες επενδύσεις δεν αποκαλύφθηκαν πλήρως λόγω συμφωνιών εμπιστευτικότητας. Παράλληλα, δεσμεύθηκε ότι θα πουλήσει μέρος των μη δημοσιοποιημένων συμμετοχών πριν αναλάβει τη θέση του. Ο ίδιος και η σύζυγός του συμφώνησαν επίσης να εκποιήσουν επιπλέον συμμετοχές — τόσο δημοσιοποιημένες όσο και μη — εντός 90 ημερών από την επικύρωση του διορισμού του, με ορισμένες από αυτές να εμφανίζονται ήδη ως εκποιημένες στο πιστοποιητικό του OGE.

Οι οικονομικές δηλώσεις του Γουόρς προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις από Δημοκρατικούς γερουσιαστές, οι οποίοι υποστήριξαν ότι τα στοιχεία δεν ήταν επαρκώς διαφανή.

Η Ελίζαμπεθ Γουόρεν, κορυφαίο μέλος της Επιτροπής Τραπεζικών Υποθέσεων της Γερουσίας, η οποία αποτέλεσεσ το πρώτο στάδιο της διαδικασίας επικύρωσης των διορισμών στη Fed, πίεσε ασφυκτικά τον Γουόρς κατά τη διάρκεια της ακρόασής του σχετικά με τις επενδύσεις του, ρωτώντας τον εάν είχε οικονομικούς δεσμούς με τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ, τον Τζέφρι Επστάιν ή εταιρείες που εμπλέκονται σε εγκληματικές δραστηριότητες.

Μεταξύ των μεγαλύτερων συμμετοχών που έχει ήδη πουλήσει περιλαμβάνονται δύο επενδύσεις στο Juggernaut Fund — ιδιωτικό επενδυτικό κεφάλαιο που διαχειρίζεται το Duquesne Family Office του Σταν Ντράκενμιλερ — καθεμία από τις οποίες αποτιμάτο σε πάνω από 50 εκατ. δολάρια. Ο Γουόρς εργαζόταν ως σύμβουλος στο Duquesne από το 2011 έως και φέτος.

Οι υπόλοιπες συμμετοχές που ο Γουόρς είχε δηλώσει ότι θα εκποιήσει πριν αναλάβει τη θέση του, αλλά δεν εμφανίζονται στο πιστοποιητικό του OGE, συνδέονται επίσης με το Duquesne.

Ο Γουόρς αναμένεται να ορκιστεί πρόεδρος της Federal Reserve την Παρασκευή, σε τελετή στον Λευκό Οίκο παρουσία του Ντόναλντ Τραμπ. Θα είναι η πρώτη ορκωμοσία προέδρου της κεντρικής τράπεζας στον Λευκό Οίκο εδώ και σχεδόν 40 χρόνια, ήτοι από την εποχή του Άλαν Γκρίνσπαν το 1987.

Η κίνηση αυτή ολοκληρώνει μια διαδικασία που ξεκίνησε το καλοκαίρι του 2025 και κορυφώθηκε την περασμένη εβδομάδα, όταν η Γερουσία επικύρωσε τον διορισμό του Γουόρς με ψήφο που ακολούθησε σχεδόν απόλυτα τις κομματικές γραμμές.

Ο νέος πρόεδρος της Fed διαδέχεται τον Τζερόμ Πάουελ, του οποίου η θητεία έληξε την Παρασκευή. Ωστόσο, ο Πάουελ συνεχίζει να υπηρετεί προσωρινά στο τιμόνι της κεντρικής τράπεζας, έως ότου ολοκληρωθεί επίσημα η ανάληψη καθηκόντων από τον Γουόρς. Επίσης, έχει δηλώσει ότι θα παραμείνει μέλος του ΔΣ της Fed, όπως και έχει δικαίωμα, μέχρι το 2028.

Ο Γουόρς θεωρείται γνώριμο πρόσωπο στους κύκλους της κεντρικής τραπεζικής, καθώς είχε υπηρετήσει ως μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Fed κατά τη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008. Προέρχεται από τη Morgan Stanley και είχε διαδραματίσει ρόλο οικονομικού συμβούλου στον Λευκό Οίκο επί προεδρίας Τζορτζ Μπους, αποκτώντας εμπειρία τόσο στις αγορές όσο και στη διαχείριση κρίσεων.

Ωστόσο, η ανάληψη της ηγεσίας της Fed από τον Γουόρς συνοδεύεται από έντονα ερωτήματα σχετικά με τη διατήρηση της ανεξαρτησίας της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας. Ο Τραμπ έχει ασκήσει επανειλημμένα δημόσια πίεση υπέρ χαμηλότερων επιτοκίων και πιο χαλαρής νομισματικής πολιτικής, κατηγορώντας κατά καιρούς τη Fed ότι περιορίζει την ανάπτυξη και επιβαρύνει την αμερικανική οικονομία μέσω του υψηλού κόστους δανεισμού.

Οι αγορές παρακολουθούν πλέον στενά κατά πόσο ο Γουόρς θα διατηρήσει αποστάσεις από τον Λευκό Οίκο ή αν θα κινηθεί πιο κοντά στις επιθυμίες του Τραμπ για επιθετικές μειώσεις επιτοκίων, ειδικά σε μια περίοδο όπου η αμερικανική οικονομία δέχεται πιέσεις από την άνοδο των τιμών ενέργειας και την επιβράδυνση της καταναλωτικής δραστηριότητας.

Ο ίδιος έχει κατά το παρελθόν υποστηρίξει ότι η Fed οφείλει να αποκαταστήσει την αξιοπιστία της απέναντι στον πληθωρισμό, όμως παράλληλα έχει εκφράσει επιφυλάξεις για τις παρατεταμένα αυστηρές νομισματικές συνθήκες και για την υπερβολική εξάρτηση των αγορών από τις παρεμβάσεις των κεντρικών τραπεζών.

Το περιβάλλον που αναλαμβάνει να διαχειριστεί είναι ιδιαίτερα σύνθετο. Η εκτίναξη των τιμών πετρελαίου λόγω του πολέμου με το Ιράν και των αναταράξεων στα Στενά του Ορμούζ ενισχύει τους φόβους για νέο κύμα πληθωρισμού, ενώ η άνοδος των αποδόσεων στα αμερικανικά ομόλογα αυξάνει τις πιέσεις σε νοικοκυριά, επιχειρήσεις και δημόσια οικονομικά.

Αυτό σημαίνει ότι ο Γουόρς θα χρειαστεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη μάχη κατά του πληθωρισμού, στη διατήρηση της αξιοπιστίας της Fed και στις πολιτικές πιέσεις για φθηνότερο χρήμα, χωρίς να προκαλέσει νέα αναταραχή στις αγορές ή απότομη επιβράδυνση της αμερικανικής οικονομίας.

Σε μία από τις πιο διχαστικές ψηφοφορίες που έχουν πραγματοποιηθεί ποτέ για πρόεδρο της Fed, ο 56χρονος Γουόρς έλαβε την έγκριση της Γερουσίας για να διαδεχθεί τον Τζερόμ Πάουελ, ο οποίος βρίσκεται στη θέση από το 2018 και του οποίου η θητεία λήγει την Παρασκευή.

Η Γερουσία ενέκρινε τον διορισμό του με ψήφους 54 υπέρ και 45 κατά, βάζοντας τέλος σε μια πολύμηνη διαδικασία που ξεκίνησε το καλοκαίρι του 2025 και περιλάμβανε εκτεταμένη αναζήτηση διαδόχου για τον Πάουελ. Η ψηφοφορία πραγματοποιήθηκε σχεδόν αποκλειστικά με κομματικά κριτήρια, με μοναδική εξαίρεση τον Δημοκρατικό γερουσιαστή της Πενσιλβάνια Τζον Φέτερμαν, ο οποίος ψήφισε υπέρ του Γουόρς.

Χθες είχε προηγηθεί στη Γερουσία η καταρχήν ψηφοφορία για την τοποθέτηση του στο ΔΣ της Fed, για 14ετή θητεία.

Ο Τραμπ δεν έχει κρύψει ότι περιμένει από τον Γουόρς να μειώσει τα επιτόκια, έχοντας επανειλημμένα επιτεθεί στον Πάουελ για μια νομισματική πολιτική που θεωρούσε υπερβολικά περιοριστική. Ο Γουόρς συμμετείχε σε μια μακρά λίστα υποψηφίων που σε κάποια φάση περιλάμβανε σχεδόν δώδεκα ονόματα, μεταξύ των οποίων οι νυν διοικητές της Fed Κρίστοφερ Γουόλερ και Μισέλ Μπόουμαν.

Ωστόσο, η επικύρωσή του έρχεται μετά από δύο ξεχωριστές εκθέσεις που δημοσιεύθηκαν αυτή την εβδομάδα και έδειξαν ότι ο πληθωρισμός παραμένει σημαντικά υψηλότερος από τον στόχο του 2% της Fed, ενώ οι πιέσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα επιταχύνονται με τον ταχύτερο ρυθμό των τελευταίων τρεισήμισι ετών.

Οι αγορές έχουν αρχίσει να περιορίζουν τις προσδοκίες για μειώσεις επιτοκίων και πλέον προεξοφλούν ακόμη και πιθανότητα αύξησής τους αργότερα μέσα στο έτος.

Σημειωτέον πως αυτή θα είναι η δεύτερη θητεία του Γουόρς στο ΔΣ της Federal Reserve, αλλά βεβαίως η πρώτη του ως πρόεδρος της κεντρικής τράπεζας.

Κατά την πρώτη του παρουσία στην κεντρική τράπεζα, υπηρέτησε από το 2006 έως το 2011, σε μια περίοδο κατά την οποία οι αξιωματούχοι της Fed αρχικά υποτίμησαν τους κινδύνους από την κρίση των στεγαστικών δανείων χαμηλής εξασφάλισης, η οποία οδήγησε στη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση, και στη συνέχεια εφάρμοσαν ιστορικά μέτρα για τη διάσωση της οικονομίας.

Μέρος αυτών των παρεμβάσεων ήταν και η άνευ προηγουμένου επέκταση του προγράμματος αγορών περιουσιακών στοιχείων, που εκτόξευσε τον ισολογισμό της Fed πάνω από τα 4 τρισ. δολάρια μέσω της λεγόμενης ποσοτικής χαλάρωσης. Ο Γουόρς είχε υποστηρίξει τότε ότι το πρόγραμμα είχε ξεπεράσει τα όρια.

Από την αποχώρησή του από τη Fed, ο Γουόρς παρέμεινε σταθερός επικριτής της νομισματικής πολιτικής και ήδη από πέρυσι έχει ξεκαθαρίσει ότι στόχος του είναι «η αλλαγή καθεστώτος» στην κεντρική τράπεζα.

Ο Γουόρς αντικαθιστά στο διοικητικό συμβούλιο της Fed τον Στίβεν Μίραν, ο οποίος είχε διοριστεί τον Σεπτέμβριο του 2025 για να καλύψει το υπόλοιπο της θητείας της Αντριάνα Κούγκλερ, η οποία παραιτήθηκε αιφνιδιαστικά τον Αύγουστο.

Ο Μίραν είχε διαφωνήσει με όλες τις αποφάσεις της Επιτροπής Ανοικτής Αγοράς της Fed από τη στιγμή που ανέλαβε τη θέση. Όταν η επιτροπή αποφάσισε να μειώσει τα επιτόκια κατά 0,25 της ποσοστιαίας μονάδας στις τρεις τελευταίες συνεδριάσεις του 2025, εκείνος είχε υποστηρίξει μεγαλύτερη μείωση κατά μισή ποσοστιαία μονάδα. Φέτος, είχε ταχθεί κατά των αποφάσεων διατήρησης των επιτοκίων σταθερών, ζητώντας μειώσεις κατά 0,25 της μονάδας.

Η πρώτη συνεδρίαση του Γουόρς ως προέδρου της FOMC έχει προγραμματιστεί για τις 16-17 Ιουνίου.

Παράλληλα, θα είναι και ο πλουσιότερος πρόεδρος στην ιστορία της Federal Reserve, με περιουσιακά στοιχεία που ξεπερνούν τα 100 εκατ. δολάρια. Ως επικεφαλής της Fed, θα πρέπει να αποεπενδύσει από μεγάλο μέρος των συμμετοχών του, βάσει του αυστηρού νέου πλαισίου που υιοθετήθηκε μετά τις αποκαλύψεις για αμφιλεγόμενες συναλλαγές υψηλόβαθμων αξιωματούχων της κεντρικής τράπεζας.

Το επόμενο βήμα, που πιθανότατα θα λάβει χώρα την Τετάρτη, αφορά τη διαδικασία επικύρωσης του στην προεδρία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας για τα επόμενα τέσσερα χρόνια.

Θυμίζουμε ότι η θητεία του Πάουελ στο τιμόνι της Fed ολοκληρώνεται την ερχόμενη Παρασκευή, 15/5. 

Δικηγόρος, χρηματοοικονομικός παράγοντας και πρώην διοικητής της Fed, ο Γουόρς οδεύει προς την ανάληψη της ηγεσίας της κεντρικής τράπεζας σε μια περίοδο όπου η πολιτική ανεξαρτησία της δοκιμάζεται έντονα από τις πιέσεις της κυβέρνησης για μείωση επιτοκίων, όπως ζητά επίμονα ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ.

Οι πρωτοφανείς προσπάθειες του Τραμπ να ασκήσει έλεγχο στη Fed περιλαμβάνουν την απόπειρα αποπομπής της διοικήτριας της Fed Λίζα Κουκ, υπόθεση που βρίσκεται πλέον ενώπιον του Ανώτατου Δικαστηρίου, καθώς και τη στήριξη έρευνας του υπουργείου Δικαιοσύνης σχετικά με τη διαχείριση από τον Πάουελ έργου ανακαίνισης κτηρίου της Fed. Ομοσπονδιακός δικαστής είχε κρίνει ότι η έρευνα χρησιμοποιήθηκε ως πρόσχημα για να πιεστεί ο Πάουελ είτε να μειώσει τα επιτόκια είτε να παραιτηθεί.

Παρότι το υπουργείο Δικαιοσύνης εγκατέλειψε τελικά την έρευνα, η επικεφαλής εισαγγελέας της Ουάσιγκτον δήλωσε ότι διατηρεί το δικαίωμα να την επαναφέρει.

Υπό τα δεδομένα αυτά, ο Τζερόμ Πάουελ αποφάσισε να παραμείνει στο ΔΣ της κεντρικής τράπεζας, από τη θέση του απλού διοικητή, όπως έχει το δικαίωμα μετά τη λήξη της θητείας του στην προεδρία. Μπορεί να μείνει στο συμβούλιο έως τον Ιανουάριο του 2028, συμμετέχοντας έτσι ενεργά στις αποφάσεις νομισματικής πολιτικής και την κατεύθυνση της Τράπεζας.

Η απόφαση του ήταν άκρως ασυνήθιστη, με τον ίδιο να ξεκαθαρίζει σε πρόσφατες δηλώσεις του ότι συνδέεται άμεσα με «τη σειρά νομικών επιθέσεων κατά της Fed που απειλούν την ικανότητά μας να ασκούμε νομισματική πολιτική χωρίς πολιτικές παρεμβάσεις». Μια αναφορά με σαφείς αιχμές προς τις κινήσεις του Τραμπ.

Από την πλευρά του, ο Γουόρς έχει δηλώσει ότι επιδιώκει «αλλαγή καθεστώτος» στη Fed, προωθώντας στενότερο συντονισμό με το υπουργείο Οικονομικών και την κυβέρνηση Τραμπ σε ζητήματα εκτός νομισματικής πολιτικής. Παράλληλα, υποστηρίζει τη μείωση του ισολογισμού της κεντρικής τράπεζας, εκτιμώντας ότι αυτό θα επιτρέψει χαμηλότερα επιτόκια πολιτικής.

Πάντως, παρά την πιθανή πρόθεση του να ακολουθήσει τις βουλές Τραμπ για συνέχιση της νομισματικής χαλάρωσης, δεν θα είναι διόλου εύκολο να τις επιβάλλει στο συμβούλιο.

Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου μετά την έναρξη του πολέμου με το Ιράν έχει αναζωπυρώσει τις πληθωριστικές πιέσεις και έχει περιορίσει τις προσδοκίες των επενδυτών για μείωση επιτοκίων εντός του έτους. Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοινώθηκαν νωρίτερα, ο πληθωρισμός εκτινάχθηκε άνω του αναμενόμενου στο 3,8% τον Απρίλιο, ήτοι το υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας τριετίας.

Η εξέλιξη αυτή οδήγησε τις αγορές χρήματος να δίνουν, πλέον, πολύ μικρές πιθανότητες σε μείωση επιτοκίων μέχρι τα τέλη της χρονιάς.

Σημειωτέον ότι ο εκάστοτε πρόεδρος της Fed διαθέτει μία από τις 12 ψήφους στην Επιτροπή Ανοικτής Αγοράς (FOMC), η οποία καθορίζει τα επιτόκια, ενώ συμμετέχει ως μία από τις 19 φωνές στο τραπέζι χάραξης της νομισματικής πολιτικής.

Η επόμενη συνεδρίαση της Fed, η οποία πιθανότατα θα είναι και η πρώτη υπό την προεδρία του Γουόρς, είναι προγραμματισμένη για τις 16-17 Ιουνίου.

«Πιστεύω ότι μπορεί να πάρει ψήφους Δημοκρατικών. Είναι τόσο καλός που πιθανόν θα πάρει ψήφους Δημοκρατικών. Θα πρέπει», δήλωσε ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος σε δημοσιογράφους στο προεδρικό αεροσκάφος Air Force One χθες, Σάββατο. «Είναι ένας πολύ υψηλής ποιότητας άνθρωπος. Δεν θα πρέπει να έχει κανένα πρόβλημα να τα καταφέρει», πρόσθεσε.

Ερωτηθείς τι αναμένει να κάνει ο Γουόρς όσον αφορά τα επιτόκια, ο Τραμπ δήλωσε: «Θα τα μειώσει. Εννοώ ότι αν τον παρακολουθείς στην τηλεόραση, ξέρεις, επειδή παρακολουθώ συνεντεύξεις και δηλώσεις. Ελπίζω ότι θα τα μειώσει, αλλά θα πρέπει να κάνει ό,τι θέλει να κάνει».

Ερωτηθείς αν ο Γουορς έχει λάβει οποιαδήποτε δέσμευση να το κάνει αυτό, ο Τραμπ σημείωσε: «Όχι, επειδή δεν θέλω να το κάνω αυτό. Θα μπορούσα να το κάνω αυτό, υποθέτω, αν ήθελα, αλλά δεν το έκανα».

Εξάλλου, η επιλογή του Κέβιν Γουόρς για την προεδρία της Fed μπορεί να θεωρήθηκε ως σχετικά ικανοποιητική επιλογή από τους παράγοντες της αγοράς, ωστόσο επανέφερε στο προσκήνιο τις ανησυχίες για τις παρεμβάσεις του Λευκού Οίκου στη χάραξη της νομισματικής πολιτικής και τη διατήρηση της ανεξαρτησίας της Τράπεζας.

Έτσι, ο Dow Jones υποχώρησε κατά 0,36% στις 48.892 μονάδες, ο S&P 500 διολίσθησε σε ποσοστό 0,43% και τις 6.939 μονάδες και ο Nasdaq κατέγραψε απώλειες ύψους 0,94% φτάνοντας στις 23.461 μονάδες.

Στις αγορές ομολόγων, η απόδοση του 10ετούς ανέβηκε στο 4,24%, αλλά του 2ετούς υποιχώρησε στο 3,52%.

Αν και πολλοί αναλυτές, αλλά παράγοντες της Wall Street θεώρησαν ότι η επιλογή του πρώην διοικητή της Fed, Κέβιν Γουόρς, ήταν ικανοποιητική ή καλύτερα «το μη χείρον βέλτιστον» από τη λίστα των δελφίνων που είχε καταρτίσει ο Λευκός Οίκος, σε δεύτερη ανάγνωση στάθηκαν στο γεγονός ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θα προσπαθήσει να αποκτήσει πιο παρεμβατικό ρόλο στην χάραξη της νομισματικής πολιτικής.

Σύμφωνα δε, με τον Νταν Σάιλικ, διαχειριστή χαρτοφυλακίου στη Janus Henderson, ο Γουόρς θεωρείται πιθανό να παρέχει λιγότερη καθοδήγηση στις αγορές σε σχέση με τους προκατόχους του.

Επιπρόσθετα, οι ελπίδες των traders για πρόσθετες μειώσεις επιτοκίων δέχθηκαν νέο πλήγμα μετά την ανακοίνωση των στοιχείων για τον δείκτη τιμών παραγωγού (PPI), που διαμορφώθηκε υψηλότερα των εκτιμήσεων, αντανακλώντας αυξημένο κόστος στις υπηρεσίες.

Ο PPI αυξήθηκε 0,5% σε μηνιαία βάση και 3,0% σε ετήσια, υπερβαίνοντας τις προσδοκίες και ενισχύοντας την εικόνα επίμονων πληθωριστικών πιέσεων στο επίπεδο του κόστους. Αντιστοίχως, ο δομικός PPI, με εξαίρεση τρόφιμα και ενέργεια, κατέγραψε άνοδο 0,4% σε μηνιαία βάση, επιβεβαιώνοντας ότι οι αυξήσεις τιμών παραμένουν ευρείας βάσης και όχι περιορισμένες στους πιο ευμετάβλητους κλάδους.

Η επίδοση αυτή σημαίνει πως οι συντηρητικές φωνές στο συμβούλιο που ανησυχούν για τον ανθεκτικό πληθωρισμό θα συνεχίσουν να αντιστέκονται στην προοπτική επιπλέον περικοπών, βαθαίνοντας το ρήγμα στους κόλπους της FOMC.

Πραγματικά, οι αγορές αποτιμούν ως χαμηλή την πιθανότητα μείωσης επιτοκίων στις συνεδριάσεις της Fed τον Μάρτιο ή τον Απρίλιο, εστιάζοντας κυρίως στη συνεδρίαση του Ιουνίου, ήτοι μετά και το τέλος της θητείας Πάουελ.

Θυμίζουμε ότι η κεντρική τράπεζα διατήρησε αμετάβλητα τα επιτόκια στη συνεδρίαση αυτής της εβδομάδας και δεν άφησε αχτίδες αισιοδοξίας για νέες τροποποιήσεις σύντομα.

Ο πληθωρισμός είναι πιθανό να παραμείνει «ανθεκτικός», σύμφωνα με τον Έρικ Τιλ, επικεφαλής επενδύσεων της Comerica Wealth Management, ο οποίος εκτίμησε ότι οι επιχειρήσεις θα μετακυλίσουν μεγαλύτερο μέρος των δασμών του Τραμπ στους καταναλωτές μέσα στο 2026.

Το κλίμα κατήφειας οφείλεται και στις συνεχιζόμενες ανησυχίες για τον τεχνολογικό κλάδο, καθώς μπορεί τα αποτελέσματα των Big Tech να ήταν για το τρίμηνο βελτιωμένα, όμως αναζωπύρωσαν τα ερωτηματικά για το αν και πότε οι τεράστιες επενδύσεις που έχουν δρομολογηθεί στην AI θα αρχίσουν να αποδίδουν καρπούς για τους μετόχους.

Οι φόβοι αυτοί «γκρέμισαν» χθες τη μετοχή της Microsoft που κατέγραψε τη μεγαλύτερη ημερήσια πτώση της από το 2020, με την πτωτική πορεία της να συνεχίζεται και σήμερα, αν και με πιο χαμηλό ρυθμό.

Ευρύτερα ο τεχνολογικός κλάδος έδειξε σημαντική αδυναμία, από την Nvidia και τις εταιρείες ημιαγωγών, έως τις Υπέροχες Επτά, με εξαίρεση την Tesla.

Η μετοχή της αυτοκινητοβιομηχανίας EV ενισχύθηκε, καθώς οι επενδυτές αποτίμησαν θετικά τις ανακοινώσεις για στροφή στρατηγικής προς τον κλάδο της ρομποτικής, καθώς και τις αναφορές για συνομιλίες συγχώνευσης της SpaceX με την xAI, που τροφοδότησαν σενάρια για ευρύτερη ενοποίηση των τεχνολογικών επιχειρήσεων του Ελον Μασκ.

Πάντως, ο κλάδος των πρώτων υλών κατέγραψε τη χειρότερη επίδοση στην αγορά, καθώς οι τιμές του χρυσού και του ασημιού σημείωσαν θεαματική πτώση αφήνοντας πίσω τα ρεκόρ των προηγούμενων ημερών. Ενδεικτικά, η Newmont Corporation, κορυφαία παραγωγός χρυσού, έχασε πάνω από 11%, ενώ η Freeport-McMoran, με μεγάλα ορυχεία χαλκού, υποχώρησε κατά 9%.

Ο ενεργειακός κλάδος, που ήταν ο κορυφαίος σε απόδοση στον S&P 500 τον Ιανουάριο, παρουσίασε επίσης αδυναμία την Παρασκευή, καθώς οι τιμές του πετρελαίου σταθεροποιήθηκαν. Πάντως, τόσο η Exxon Mobil όσο και η Chevron ανακοίνωσαν αποτελέσματα καλύτερα των εκτιμήσεων.

Η απόφαση ολοκληρώνει μια διαδικασία που επισήμως ξεκίνησε το περασμένο καλοκαίρι, αλλά στην πραγματικότητα είχε αρχίσει πολύ νωρίτερα, καθώς ο Τραμπ εξαπέλυε καταιγισμό επικρίσεων κατά της Fed υπό την ηγεσία του Πάουελ σχεδόν από τη στιγμή που εκείνος ανέλαβε τα καθήκοντά του το 2018.

«Γνωρίζω τον Κέβιν εδώ και πολύ καιρό και δεν έχω καμία αμφιβολία ότι θα μείνει στην ιστορία ως ένας από τους ΜΕΓΑΛΟΥΣ προέδρους της Fed — ίσως ο καλύτερος», δήλωσε ο Τραμπ σε ανάρτησή του στο Truth Social, ανακοινώνοντας την επιλογή.

Η επιλογή του 55χρονου Γουόρς δεν αναμένεται να προκαλέσει έντονες αναταράξεις στις αγορές, λόγω της προηγούμενης εμπειρίας του στη Fed και της εκτίμησης της Wall Street ότι δεν θα εκτελεί πάντα τις επιθυμίες του Τραμπ.

«Έχει τον σεβασμό και την αξιοπιστία των χρηματοπιστωτικών αγορών», δήλωσε ο Ντέιβιντ Μπάνσεν, επικεφαλής επενδύσεων του Bahnsen Group, στην εκπομπή “Squawk Box” του CNBC.

«Δεν υπήρχε κανένα πρόσωπο που θα έπαιρνε αυτή τη θέση και δεν θα προχωρούσε σε μειώσεις επιτοκίων βραχυπρόθεσμα. Ωστόσο, πιστεύω ότι μακροπρόθεσμα θα αποτελέσει μια αξιόπιστη επιλογή», πρόσθεσε.

Από την επικύρωση του Πάουελ το 2018, κατά την πρώτη θητεία Τραμπ, ο πρόεδρος πίεζε επίμονα τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να μειώσουν επιθετικά τα επιτόκια. Ακόμη και μετά από τρεις διαδοχικές μειώσεις στο δεύτερο μισό του 2025, ο Τραμπ συνέχισε τις επιθέσεις, ζητώντας χαμηλότερα επιτόκια και επικρίνοντας τον Πάουελ για υπερβάσεις κόστους στην εκτεταμένη ανακαίνιση των κεντρικών γραφείων της Fed στην Ουάσιγκτον.

Από την πλευρά του, ο Γουόρς σε συνέντευξή του στο CNBC το περασμένο καλοκαίρι είχε ζητήσει «αλλαγή καθεστώτος» στη Fed.

«Το έλλειμμα αξιοπιστίας βρίσκεται, κατά τη γνώμη μου, στους σημερινούς επικεφαλής της Fed», είχε δηλώσει στη συνέντευξη του Ιουλίου — μια θέση που ενδέχεται να τον φέρει σε συγκρουσιακό ρόλο σε έναν θεσμό όπου η συναίνεση είναι καθοριστικής σημασίας για την εφαρμογή της πολιτικής.

Η απόφαση του Τραμπ να προτείνει τον Γουόρς έρχεται σε μία από τις πιο επισφαλείς στιγμές για την αμερικανική κεντρική τράπεζα εδώ και δεκαετίες: ο πληθωρισμός δεν έχει ακόμη τιθασευτεί πλήρως, ο κρατικός δανεισμός αυξάνεται και η Fed δέχεται ασυνήθιστα άμεσες πολιτικές πιέσεις σχετικά με τη νομισματική πολιτική.

Πρόσφατα, το Υπουργείο Δικαιοσύνης εξέδωσε κλήτευση προς τον Πάουελ για το έργο κατασκευής των κτιρίων. Σε μια ασυνήθιστα αιχμηρή απάντηση, ο Πάουελ υποστήριξε ότι η κίνηση αυτή ήταν «πρόσχημα» με σκοπό να εξαναγκαστεί η Fed να ακολουθήσει τις εντολές του Τραμπ και να χαλαρώσει περαιτέρω τη νομισματική πολιτική.

Υπό αυτό το πρίσμα, η υποψηφιότητα έρχεται τη στιγμή που τα ερωτήματα γύρω από την ανεξαρτησία της Fed —θεμέλιο της αξιοπιστίας μιας κεντρικής τράπεζας— έχουν περάσει από το επίπεδο της ακαδημαϊκής συζήτησης σε πραγματική ανησυχία. Ο Τραμπ και άλλα στελέχη της κυβέρνησης έχουν προτείνει ιδέες που κυμαίνονται από αυστηρότερη εποπτεία του Λευκού Οίκου έως αλλαγές στον τρόπο καθορισμού των επιτοκίων, ακόμη και την υποχρέωση του προέδρου της Fed να διαβουλεύεται με τον πρόεδρο των ΗΠΑ για τις αποφάσεις επιτοκίων.

Η υποψηφιότητα αυτή έβαλε τέλος σε μια έντονα ανταγωνιστική διαδικασία που κάποια στιγμή περιλάμβανε 11 υποψηφίους. Ανάμεσά τους ήταν πρώην και νυν αξιωματούχοι της Fed, διακεκριμένοι οικονομολόγοι και στελέχη της Wall Street, σε μια διαδικασία συνεντεύξεων υπό την καθοδήγηση του υπουργού Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ. Τελικά, ο αριθμός περιορίστηκε σε πέντε και στη συνέχεια σε τέσσερις, με τον Τραμπ να αφήνει να εννοηθεί στο CNBC την περασμένη εβδομάδα ότι είχε ήδη καταλήξει στην επιλογή του.

Από εδώ και πέρα, ο υποψήφιος αντιμετωπίζει μια δύσκολη πορεία.

Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Τομ Τίλις έχει δηλώσει ότι θα μπλοκάρει κάθε υποψηφιότητα για τη Fed έως ότου ολοκληρωθεί η έρευνα του Υπουργείου Δικαιοσύνης. Ωστόσο, τα ζητήματα δεν είναι μόνο πολιτικά.

Παρότι ο Τραμπ επιμένει ότι ο πληθωρισμός έχει νικηθεί, παραμένει σημαντικά υψηλότερος από τον στόχο του 2% της Fed. Ταυτόχρονα, η αγορά εργασίας έχει επιβραδυνθεί, με την οικονομία να βρίσκεται σε ένα περιβάλλον «ούτε απολύσεων ούτε προσλήψεων», γεγονός που δημιουργεί πρόσθετες προκλήσεις για τη νομισματική πολιτική.

Σε κάθε περίπτωση, οι αγορές δεν αναμένουν έντονες κινήσεις από τον νέο πρόεδρο: οι επενδυτές προεξοφλούν το πολύ δύο ακόμη μειώσεις επιτοκίων μέσα στο έτος, προτού το βασικό επιτόκιο των ομοσπονδιακών κεφαλαίων διαμορφωθεί γύρω στο 3%, επίπεδο που οι αξιωματούχοι έχουν υποδείξει ως το μακροπρόθεσμο «ουδέτερο» επιτόκιο, το οποίο ούτε ενισχύει ούτε επιβραδύνει την οικονομική ανάπτυξη.

Τέλος, παραμένει το ερώτημα για το τι θα συμβεί με τον Πάουελ.

Αν και ιστορικά οι πρόεδροι της Fed παραιτούνταν από το Διοικητικό Συμβούλιο μετά την απομάκρυνσή τους από την προεδρία, αυτή τη φορά ενδέχεται να μην ισχύσει το ίδιο. Ο Πάουελ έχει ακόμη δύο χρόνια στη θητεία του ως διοικητής και θα μπορούσε να επιλέξει να παραμείνει ως ανάχωμα στις προσπάθειες του Τραμπ να υπονομεύσει την ανεξαρτησία της Fed. Το Ανώτατο Δικαστήριο εξετάζει ήδη την κίνηση του Τραμπ να απομακρύνει τη διοικήτρια Λίζα Κουκ — μια υπόθεση που ενδέχεται τελικά να καθορίσει ποιες εξουσίες διαθέτει ένας πρόεδρος των ΗΠΑ επί των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της Fed.