Το εγχώριο γουάν (onshore) σημείωσε άνοδο έως και 0,1%, φτάνοντας στα 6,755 ανά δολάριο την Πέμπτη, καταγράφοντας την υψηλότερη τιμή του από τον Φεβρουάριο του 2023. Το εξωτερικό γουάν (offshore) κατέγραψε επίσης άνοδο έως 0,1%, στα 6,7523. Η Λαϊκή Τράπεζα της Κίνας (PBOC) όρισε την ημερήσια τιμή αναφοράς (fixing) στα 6,7892 ανά δολάριο, έναντι 6,7899 την προηγούμενη ημέρα.

Οι μεταβολές αυτές ακολούθησαν τη μεγαλύτερη υποχώρηση του δείκτη Bloomberg Dollar Spot των τελευταίων δύο εβδομάδων την Τετάρτη, καθώς η Fed διατήρησε αμετάβλητα τα επιτόκια και οι επενδυτές περιόρισαν τα στοιχήματα για αυστηροποίηση της νομισματικής πολιτικής στη συνεδρίαση του Σεπτεμβρίου.

Το γουάν συνεχίζει να αποτελεί το νόμισμα με την καλύτερη επίδοση στην Ασία, λαμβάνοντας ώθηση από τις προσπάθειες του Πεκίνου να προσελκύσει ξένα κεφάλαια και να ενισχύσει τον ρόλο του στις διεθνείς αγορές. Το κινεζικό νόμισμα ανέκαμψε αυτόν τον μήνα μετά την υποχώρηση του Ιουνίου, όταν το δολάριο είχε σημειώσει ράλι λόγω των ισχυρών οικονομικών δεδομένων των ΗΠΑ και των εκτιμήσεων ότι η Fed ενδέχεται να υιοθετήσει πιο αυστηρή στάση υπό τον Κέβιν Γουόρς.

Νωρίτερα τον Ιούλιο, η PBOC οδήγησε την τιμή αναφοράς του γουάν κάτω από τα 6,80 ανά δολάριο για πρώτη φορά από το 2023. «Αναμένουμε ότι το γουάν θα συνεχίσει την ανοδική του τροχιά, υποστηριζόμενο από τις ισχυρές εξαγωγές της Κίνας και τις προστατευτικές πιέσεις από τους εμπορικούς της εταίρους», σημείωσε σε ανάλυσή του ο Γιαν Γουάνγκ, επικεφαλής στρατηγικής αναδυόμενων αγορών και Κίνας στην εταιρεία επενδυτικών ερευνών Alpine Macro.

Ως ο δεύτερος μεγαλύτερος καταναλωτής αργού πετρελαίου στον κόσμο, η Κίνα έχει λάβει μέτρα για να προστατεύσει την εγχώρια αγορά της, καθώς η σύγκρουση στην περιοχή έχει περιορίσει την πρόσβαση σε πάνω από 11 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως. Μειώνοντας τις εισαγωγές, αξιοποιώντας μεγάλα αποθέματα και ενισχύοντας τις καθαρές μορφές ενέργειας, κατάφερε να μετριάσει τις επιπτώσεις των υψηλών τιμών στο εσωτερικό της.

Αυτές οι κινήσεις έχουν επηρεάσει και την παγκόσμια αγορά.

Μετά από περισσότερους από τρεις μήνες πολέμου, ορισμένοι αναλυτές προέβλεπαν ότι οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να εκτοξευθούν έως και τα 200 δολάρια το βαρέλι. Ωστόσο, παρά τις μεγάλες απώλειες προσφοράς, οι τιμές παρέμειναν σχετικά συγκρατημένες, με πολλούς να αποδίδουν αυτή την ισορροπία στην Κίνα.

Όπως ανέφερε ο Daan Walter της Ember, «η Κίνα έχει παίξει κρίσιμο ρόλο ως απορροφητής κραδασμών για την παγκόσμια οικονομία».

Η τιμή του Brent υποχώρησε κάτω από τα 78 δολάρια το βαρέλι, εν αναμονή πιθανής επαναλειτουργίας των ροών μέσω του Στενού του Ορμούζ, από το οποίο περνά περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου.

Η «αόρατη δύναμη» της Κίνας στην αγορά

Αναλυτές της Société Générale σημειώνουν ότι σε προηγούμενες κρίσεις, μικρές απώλειες προσφοράς προκάλεσαν τεράστιες αυξήσεις τιμών. Αυτή τη φορά όμως, η επίδραση είναι πιο περιορισμένη, κυρίως λόγω της Κίνας, την οποία αποκαλούν «αόρατο χέρι» που εξισορροπεί την αγορά.

Η Κίνα έχει τη δυνατότητα να μειώσει τις εισαγωγές της κατά περίπου 3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, ενώ διαθέτει πάνω από 1 δισεκατομμύριο βαρέλια σε εμπορικά και στρατηγικά αποθέματα, τα οποία άρχισε να χρησιμοποιεί από τον Μάιο. Παράλληλα, έχει περιορίσει τις εξαγωγές διυλισμένων καυσίμων, μειώνοντας τη ζήτηση για αργό από τη διεθνή αγορά.

Η ταχεία ανάπτυξη των ηλεκτρικών οχημάτων έχει επίσης μειώσει σημαντικά την κατανάλωση πετρελαίου, κατά περίπου 1 εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα.

Από έλλειψη σε πιθανή υπερπροσφορά

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προειδοποιεί τώρα ότι η επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ θα μπορούσε να οδηγήσει σε υπερπροσφορά πετρελαίου το επόμενο έτος, καθώς η παραγωγή στη Μέση Ανατολή θα επανέλθει.

Η αύξηση της προσφοράς μπορεί να ξεπεράσει τη ζήτηση κατά 4,7 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, δημιουργώντας συνθήκες αναπλήρωσης αποθεμάτων και πιθανής πτώσης τιμών.

Η επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης, με την Κίνα να ηγείται στην παραγωγή ηλεκτρικών οχημάτων, μπαταριών και φωτοβολταϊκών, ενδέχεται επίσης να περιορίσει τη μακροπρόθεσμη ζήτηση πετρελαίου.

Το κρίσιμο ερώτημα

Παρότι η παγκόσμια προσφορά μπορεί να αυξηθεί ξανά, οι αναλυτές τονίζουν ότι η ισορροπία της αγοράς θα εξαρτηθεί από την Κίνα.

Όπως επισημαίνουν ειδικοί της αγοράς, η χώρα είναι σήμερα η μόνη με την ικανότητα να απορροφήσει πιθανή υπερπροσφορά. Το κρίσιμο ζήτημα όμως παραμένει: αν και πόσο η Κίνα θα συνεχίσει να αγοράζει πετρέλαιο.

«Αυτό είναι ένα εντελώς διαφορετικό τοπίο από ό,τι πριν από δύο μήνες», ανέφερε η αναλύτρια Muyu Xu. «Η Κίνα είναι αυτή τη στιγμή ο βασικός παράγοντας που μπορεί να απορροφήσει την υπερπροσφορά, αλλά το ερώτημα είναι αν θα το θέλει».

Πρόκειται για την πρώτη χρονιά κατά την οποία η πράσινη ενέργεια κάλυψε εξ ολοκλήρου τις πρόσθετες ανάγκες που προέκυψαν από την οικονομική ανάπτυξη, σύμφωνα με έκθεση που δημοσιεύθηκε στις 12 Ιουνίου.

Η εγκατάσταση νέων μονάδων παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στην Κίνα κατέγραψε ακόμη ένα ιστορικό υψηλό το 2025. Σύμφωνα με την έκθεση China Renewable Energy Development Report, η χώρα αντιπροσώπευσε περίπου το 60% της νέας εγκατεστημένης δυναμικότητας ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε παγκόσμιο επίπεδο.

Η ίδια μελέτη εκτιμά ότι το 2026 η Κίνα θα προσθέσει περίπου 300 γιγαβάτ νέας ισχύος από αιολικά και φωτοβολταϊκά συστήματα. Οι ανανεώσιμες πηγές αναμένεται να διατηρήσουν τον πρωταγωνιστικό τους ρόλο στην ενεργειακή μετάβαση προς ένα πιο «πράσινο» και χαμηλών εκπομπών άνθρακα ενεργειακό μοντέλο.

Παράλληλα, τα στοιχεία της έκθεσης δείχνουν ότι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αντιπροσώπευσαν το 82,7% της νέας εγκατεστημένης παραγωγικής ισχύος που προστέθηκε στην Κίνα το 2025, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική τους ανάπτυξη στην κινεζική αγορά ενέργειας.

Η τοποθέτηση αυτή αποτυπώνει το κλίμα που επικρατεί πλέον σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης απέναντι στην Κίνα, τον δεύτερο σημαντικότερο εμπορικό εταίρο της Ένωσης μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες. Καθώς το Πεκίνο ακολουθεί ολοένα πιο επιθετικές εμπορικές πρακτικές και οι κινεζικές εξαγωγές προς την ευρωπαϊκή αγορά αυξάνονται, κυβερνήσεις και επιχειρήσεις προβληματίζονται έντονα για τον βαθμό εξάρτησής τους από τα κινεζικά προϊόντα και αναζητούν τρόπους περιορισμού του. Με την Κίνα να ενισχύει συνεχώς τη θέση της στη μεταποίηση, αρκετοί Ευρωπαίοι βλέπουν πλέον μια άμεση απειλή για το μέλλον της βιομηχανικής τους βάσης.

«Υπάρχει μια αίσθηση επικείμενης κατάρρευσης της βιομηχανίας, επικείμενου κινδύνου», δήλωσε στους New York Times ο Τζερόμιν Τσέτελμαϊερ, επικεφαλής του Bruegel, περιγράφοντας ένα κλίμα που σε αρκετές περιπτώσεις αγγίζει τα όρια του πανικού. Από την πλευρά του, το Πεκίνο απαντά με ιδιαίτερα σκληρή ρητορική, προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε προστατευτικά μέτρα θα προκαλέσουν αντίστοιχες κινήσεις εκ μέρους της Κίνας.

Η αντιπαράθεση αυτή αναμένεται να ενταθεί το επόμενο διάστημα, καθώς οι ηγέτες των μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου θα συζητήσουν τις διεθνείς οικονομικές ανισορροπίες κατά τη σύνοδο της G7 στη Γαλλία, ενώ λίγες ημέρες αργότερα η Κίνα αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο και των συζητήσεων της Συνόδου Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Παρά τις εντάσεις, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εξακολουθούν να ελπίζουν ότι μπορεί να υπάρξει συνεργασία με το Πεκίνο για τη διόρθωση των εμπορικών ανισορροπιών. Την ίδια στιγμή όμως εξετάζουν νέα βιομηχανικά και εμπορικά εργαλεία που θα μπορούσαν να περιορίσουν την αυξανόμενη επιρροή της Κίνας σε στρατηγικούς τομείς.

Μια δύσκολη διαδικασία για την Ευρώπη

Η προσπάθεια απομάκρυνσης από την κινεζική εξάρτηση μόνο εύκολη δεν θεωρείται. Οι κυβερνήσεις και οι επιχειρήσεις ανησυχούν για πιθανά αντίποινα, ενώ οι καταναλωτές έχουν συνηθίσει τα χαμηλού κόστους προϊόντα που καταφθάνουν από την Κίνα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η μέχρι στιγμής αποτυχημένη προσπάθεια της Ε.Ε. να περιορίσει την εισροή κινεζικών ηλεκτρικών αυτοκινήτων στην ευρωπαϊκή αγορά.

Η Κίνα έχει ενισχύσει σημαντικά τη βιομηχανική της υπεροχή μέσω εκτεταμένων κρατικών επιδοτήσεων και αναπτυξιακών προγραμμάτων που στηρίζουν εργοστάσια και επιχειρήσεις. Μετά την κρίση στον κλάδο των ακινήτων, η μεταποίηση μετατράπηκε σε βασικό μοχλό ανάπτυξης της κινεζικής οικονομίας.

Παράλληλα, οι αμερικανικοί δασμοί περιόρισαν μέρος των εξαγωγών προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, ωθώντας τις κινεζικές επιχειρήσεις να αναζητήσουν νέες διεξόδους σε αγορές όπως η Ευρώπη.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί αυξημένες πιέσεις στους Ευρωπαίους παραγωγούς και στους εργαζομένους τους, ιδιαίτερα σε χώρες όπως η Γερμανία, η οποία παρά τη μεγάλη βιομηχανική της ισχύ δυσκολεύεται ολοένα περισσότερο να ανταγωνιστεί την κινεζική παραγωγή.

Τα ευρωπαϊκά αντίμετρα και η κινεζική αντίδραση

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη ξεκινήσει να υιοθετεί μέτρα προστασίας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται και η προτεινόμενη πράξη για την επιτάχυνση της βιομηχανίας, η οποία προβλέπει ότι κινεζικές εταιρείες δεν θα μπορούν να επωφελούνται από συγκεκριμένες στρατηγικές επιδοτήσεις.

Η αντίδραση του Πεκίνου υπήρξε άμεση και έντονη. Οι κινεζικές αρχές κατηγόρησαν τις Βρυξέλλες για προστατευτισμό και προειδοποίησαν ότι δεν θα διστάσουν να απαντήσουν με αντίστοιχα μέτρα.

Ωστόσο, αρκετοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι θεωρούν ότι η αυστηρότερη στάση της Ένωσης είναι αποτέλεσμα της ίδιας της εμπορικής πολιτικής που ακολουθεί η Κίνα. Πέρυσι, το Πεκίνο προχώρησε δύο φορές σε περιορισμό των εξαγωγών σπάνιων γαιών και μαγνητών, ως απάντηση στους αμερικανικούς δασμούς.

Οι κινήσεις αυτές προκάλεσαν σοβαρές αναταράξεις στην Ευρώπη, καθώς τα συγκεκριμένα υλικά αποτελούν βασικό συστατικό για τη βιομηχανία υψηλής τεχνολογίας και τις εφαρμογές πράσινης ενέργειας. Η διακοπή της τροφοδοσίας αποκάλυψε με σαφή τρόπο τον βαθμό εξάρτησης πολλών ευρωπαϊκών επιχειρήσεων από την κινεζική παραγωγή.

Νέοι κανόνες και φόβοι για την οικονομία

Τον Απρίλιο, η κινεζική κυβέρνηση παρουσίασε νέο κανονιστικό πλαίσιο που επιτρέπει στις αρχές να ελέγχουν εταιρικά αρχεία, να ανακρίνουν προσωπικό και ακόμη να απαγορεύουν την έξοδο στελεχών από τη χώρα, εφόσον θεωρηθεί ότι συμβάλλουν στη μεταφορά αλυσίδων εφοδιασμού εκτός Κίνας.

Σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση του European Chamber of Commerce in China, τα νέα μέτρα ενδέχεται να προκαλέσουν πρωτοφανείς επιπτώσεις στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και κατ’ επέκταση στην οικονομία της Ευρώπης.

Καθώς οι γεωπολιτικές και εμπορικές εντάσεις κλιμακώνονται, η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα δύσκολο δίλημμα: να προστατεύσει τη βιομηχανική της βάση χωρίς να διαταράξει μια από τις σημαντικότερες εμπορικές σχέσεις της στον κόσμο.

Η τοποθέτηση αυτή αποτυπώνει το κλίμα που επικρατεί πλέον σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης απέναντι στην Κίνα, τον δεύτερο σημαντικότερο εμπορικό εταίρο της Ένωσης μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες. Καθώς το Πεκίνο ακολουθεί ολοένα πιο επιθετικές εμπορικές πρακτικές και οι κινεζικές εξαγωγές προς την ευρωπαϊκή αγορά αυξάνονται, κυβερνήσεις και επιχειρήσεις προβληματίζονται έντονα για τον βαθμό εξάρτησής τους από τα κινεζικά προϊόντα και αναζητούν τρόπους περιορισμού του. Με την Κίνα να ενισχύει συνεχώς τη θέση της στη μεταποίηση, αρκετοί Ευρωπαίοι βλέπουν πλέον μια άμεση απειλή για το μέλλον της βιομηχανικής τους βάσης.

«Υπάρχει μια αίσθηση επικείμενης κατάρρευσης της βιομηχανίας, επικείμενου κινδύνου», δήλωσε στους New York Times ο Τζερόμιν Τσέτελμαϊερ, επικεφαλής του Bruegel, περιγράφοντας ένα κλίμα που σε αρκετές περιπτώσεις αγγίζει τα όρια του πανικού. Από την πλευρά του, το Πεκίνο απαντά με ιδιαίτερα σκληρή ρητορική, προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε προστατευτικά μέτρα θα προκαλέσουν αντίστοιχες κινήσεις εκ μέρους της Κίνας.

Η αντιπαράθεση αυτή αναμένεται να ενταθεί το επόμενο διάστημα, καθώς οι ηγέτες των μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου θα συζητήσουν τις διεθνείς οικονομικές ανισορροπίες κατά τη σύνοδο της G7 στη Γαλλία, ενώ λίγες ημέρες αργότερα η Κίνα αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο και των συζητήσεων της Συνόδου Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Παρά τις εντάσεις, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εξακολουθούν να ελπίζουν ότι μπορεί να υπάρξει συνεργασία με το Πεκίνο για τη διόρθωση των εμπορικών ανισορροπιών. Την ίδια στιγμή όμως εξετάζουν νέα βιομηχανικά και εμπορικά εργαλεία που θα μπορούσαν να περιορίσουν την αυξανόμενη επιρροή της Κίνας σε στρατηγικούς τομείς.

Μια δύσκολη διαδικασία για την Ευρώπη
Η προσπάθεια απομάκρυνσης από την κινεζική εξάρτηση μόνο εύκολη δεν θεωρείται. Οι κυβερνήσεις και οι επιχειρήσεις ανησυχούν για πιθανά αντίποινα, ενώ οι καταναλωτές έχουν συνηθίσει τα χαμηλού κόστους προϊόντα που καταφθάνουν από την Κίνα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η μέχρι στιγμής αποτυχημένη προσπάθεια της Ε.Ε. να περιορίσει την εισροή κινεζικών ηλεκτρικών αυτοκινήτων στην ευρωπαϊκή αγορά.

Η Κίνα έχει ενισχύσει σημαντικά τη βιομηχανική της υπεροχή μέσω εκτεταμένων κρατικών επιδοτήσεων και αναπτυξιακών προγραμμάτων που στηρίζουν εργοστάσια και επιχειρήσεις. Μετά την κρίση στον κλάδο των ακινήτων, η μεταποίηση μετατράπηκε σε βασικό μοχλό ανάπτυξης της κινεζικής οικονομίας.

Παράλληλα, οι αμερικανικοί δασμοί περιόρισαν μέρος των εξαγωγών προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, ωθώντας τις κινεζικές επιχειρήσεις να αναζητήσουν νέες διεξόδους σε αγορές όπως η Ευρώπη.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί αυξημένες πιέσεις στους Ευρωπαίους παραγωγούς και στους εργαζομένους τους, ιδιαίτερα σε χώρες όπως η Γερμανία, η οποία παρά τη μεγάλη βιομηχανική της ισχύ δυσκολεύεται ολοένα περισσότερο να ανταγωνιστεί την κινεζική παραγωγή.

Τα ευρωπαϊκά αντίμετρα και η κινεζική αντίδραση
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη ξεκινήσει να υιοθετεί μέτρα προστασίας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται και η προτεινόμενη πράξη για την επιτάχυνση της βιομηχανίας, η οποία προβλέπει ότι κινεζικές εταιρείες δεν θα μπορούν να επωφελούνται από συγκεκριμένες στρατηγικές επιδοτήσεις.

Η αντίδραση του Πεκίνου υπήρξε άμεση και έντονη. Οι κινεζικές αρχές κατηγόρησαν τις Βρυξέλλες για προστατευτισμό και προειδοποίησαν ότι δεν θα διστάσουν να απαντήσουν με αντίστοιχα μέτρα.

Ωστόσο, αρκετοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι θεωρούν ότι η αυστηρότερη στάση της Ένωσης είναι αποτέλεσμα της ίδιας της εμπορικής πολιτικής που ακολουθεί η Κίνα. Πέρυσι, το Πεκίνο προχώρησε δύο φορές σε περιορισμό των εξαγωγών σπάνιων γαιών και μαγνητών, ως απάντηση στους αμερικανικούς δασμούς.

Οι κινήσεις αυτές προκάλεσαν σοβαρές αναταράξεις στην Ευρώπη, καθώς τα συγκεκριμένα υλικά αποτελούν βασικό συστατικό για τη βιομηχανία υψηλής τεχνολογίας και τις εφαρμογές πράσινης ενέργειας. Η διακοπή της τροφοδοσίας αποκάλυψε με σαφή τρόπο τον βαθμό εξάρτησης πολλών ευρωπαϊκών επιχειρήσεων από την κινεζική παραγωγή.

Νέοι κανόνες και φόβοι για την οικονομία
Τον Απρίλιο, η κινεζική κυβέρνηση παρουσίασε νέο κανονιστικό πλαίσιο που επιτρέπει στις αρχές να ελέγχουν εταιρικά αρχεία, να ανακρίνουν προσωπικό και ακόμη να απαγορεύουν την έξοδο στελεχών από τη χώρα, εφόσον θεωρηθεί ότι συμβάλλουν στη μεταφορά αλυσίδων εφοδιασμού εκτός Κίνας.

Σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση του European Chamber of Commerce in China, τα νέα μέτρα ενδέχεται να προκαλέσουν πρωτοφανείς επιπτώσεις στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και κατ’ επέκταση στην οικονομία της Ευρώπης.

Καθώς οι γεωπολιτικές και εμπορικές εντάσεις κλιμακώνονται, η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα δύσκολο δίλημμα: να προστατεύσει τη βιομηχανική της βάση χωρίς να διαταράξει μια από τις σημαντικότερες εμπορικές σχέσεις της στον κόσμο.

Τα σχόλιά της αποτυπώνουν τον ολοένα πιο αυστηρό τόνο που υιοθετεί η Ευρώπη απέναντι στην Κίνα, τον δεύτερο μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε αγαθά μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Καθώς το Πεκίνο εφαρμόζει πιο επιθετικές εμπορικές πολιτικές και οι εισαγωγές κινεζικών προϊόντων στην Ευρώπη αυξάνονται ραγδαία, κυβερνήσεις και επιχειρήσεις ανησυχούν όλο και περισσότερο για την εξάρτησή τους από την Κίνα και αναζητούν τρόπους περιορισμού της. Με την Κίνα να ενισχύει συνεχώς τη θέση της στη μεταποίηση, η Ευρώπη βλέπει μια υπαρξιακή απειλή για τις δικές της βιομηχανίες, μεταδίδουν οι New York Times.

«Ο τόνος της συζήτησης παραπέμπει πλέον σε πανικό», δήλωσε ο Τζερόμιν Τσέτελμαϊερ, διευθυντής του οικονομικού think tank Bruegel στις Βρυξέλλες. «Υπάρχει η αίσθηση μιας επικείμενης κατάρρευσης της βιομηχανίας, ενός άμεσου κινδύνου».

Αυξανόμενη ένταση μεταξύ Βρυξελλών και Πεκίνου
Η ανησυχία στις Βρυξέλλες βρίσκει απέναντί της ένα εχθρικό Πεκίνο, με Κινέζους αξιωματούχους να προειδοποιούν ότι η χώρα θα απαντήσει σε οποιαδήποτε προστατευτικά μέτρα λάβει η Ευρώπη. Η αντιπαράθεση αναμένεται να ενταθεί περαιτέρω τις επόμενες εβδομάδες.

Οι παγκόσμιοι ηγέτες θα συζητήσουν τις διεθνείς οικονομικές ανισορροπίες στη σύνοδο της Ομάδας των Επτά (G7) στο Εβιάν της Γαλλίας τον επόμενο μήνα. Λίγο αργότερα, η Κίνα αναμένεται να βρεθεί και στην ατζέντα της συνόδου των 27 ηγετών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Την Παρασκευή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πραγματοποίησε μια πρώτη συζήτηση για τη μελλοντική πολιτική απέναντι στην Κίνα, η οποία ενδέχεται να καθορίσει τον τόνο των επόμενων διαβουλεύσεων. Σε ανακοίνωσή τους μετά τη συνεδρίαση, οι αξιωματούχοι ανέφεραν ότι η σχέση με το Πεκίνο θα απαιτήσει στο εξής μια «πιο αποφασιστική και συνεκτική απάντηση».

Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εξακολουθούν να ελπίζουν ότι μπορούν να συνεργαστούν με την Κίνα για τη διόρθωση των εμπορικών ανισορροπιών, οι οποίες έχουν ενταθεί καθώς το Πεκίνο ενισχύει τις εξαγωγές του για να στηρίξει την οικονομική ανάπτυξη. Παράλληλα, εξετάζονται ισχυρότερα εμπορικά και βιομηχανικά μέτρα για τον περιορισμό της κινεζικής κυριαρχίας σε ευαίσθητους τομείς.

Ωστόσο, η μείωση της εξάρτησης από την Κίνα αποδεικνύεται εξαιρετικά δύσκολη. Πολιτικοί και επιχειρήσεις φοβούνται αντίποινα, ενώ οι καταναλωτές έχουν συνηθίσει τα κινεζικά προϊόντα. Οι Ευρωπαίοι συνεχίζουν να αγοράζουν φθηνά αγαθά από την Κίνα, ιδιαίτερα ηλεκτρικά οχήματα, παρά τις μέχρι σήμερα ανεπιτυχείς προσπάθειες της Ε.Ε. να περιορίσει τη διείσδυσή τους στην αγορά.

«Δεν βρισκόμαστε σε καλή θέση», δήλωσε η Ρεμπέκα Αρτσεσάτι του Mercator Institute for China Studies. Όπως σημείωσε, οι Ευρωπαίοι ηγέτες πρέπει να λάβουν υπόψη τις πολιτικές ισορροπίες και τις αντιδράσεις των ψηφοφόρων, γεγονός που δυσκολεύει την αντιμετώπιση της κινεζικής διείσδυσης, ιδιαίτερα εάν το Πεκίνο προχωρήσει σε αντίποινα.

«Οι ευρωπαϊκοί θεσμοί δεν έχουν σχεδιαστεί για να αντιμετωπίζουν μια τέτοια πρόκληση», ανέφερε.

Οι κινεζικές εξαγωγές και η πίεση στη βιομηχανία της Ευρώπης
Η Κίνα διαθέτει ένα εκτεταμένο πλέγμα κρατικών επιδοτήσεων και προγραμμάτων που έχουν ενισχύσει τη θέση των βιομηχανιών και των επιχειρήσεών της. Μετά την κρίση στην αγορά ακινήτων, το Πεκίνο στράφηκε ακόμη περισσότερο στη βιομηχανική παραγωγή ως κινητήριο μοχλό ανάπτυξης.

Παράλληλα, οι αμερικανικοί δασμοί κατέστησαν δυσκολότερες τις εξαγωγές προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, ωθώντας τις κινεζικές επιχειρήσεις να αναζητήσουν νέες αγορές, μεταξύ των οποίων και η Ευρώπη.

Κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους, οι εισαγωγές από την Κίνα προς την Ευρώπη αυξήθηκαν σημαντικά. Ανάλυση των στοιχείων του 2026 από το ενημερωτικό δελτίο Soapbox και το Mercator Institute for China Studies έδειξε ότι το εμπορικό έλλειμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης έναντι της Κίνας έφθασε σε επίπεδα-ρεκόρ, καθώς τα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα κατέκλυσαν την ευρωπαϊκή αγορά.

Η αύξηση αυτή ήρθε σε μια περίοδο κατά την οποία οι κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες αντιμετώπιζαν πτώση της ζήτησης στην εγχώρια αγορά και επιδίωκαν να επεκταθούν στην Ευρώπη. Την ίδια στιγμή, οι Ευρωπαίοι καταναλωτές στρέφονταν σε πιο «πράσινες» επιλογές, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή αύξησε τις τιμές των καυσίμων.

Το 2025, το εμπορικό έλλειμμα αγαθών της Ευρωπαϊκής Ένωσης έναντι της Κίνας είχε διαμορφωθεί σε περίπου 418 δισ. δολάρια.

Η εξέλιξη αυτή απειλεί ευρωπαϊκές βιομηχανίες και θέσεις εργασίας, ιδιαίτερα σε χώρες όπως η Γερμανία, η οποία παραδοσιακά στηρίζεται στην αυτοκινητοβιομηχανία και τη χημική βιομηχανία και πλέον δυσκολεύεται να ανταγωνιστεί τους Κινέζους κατασκευαστές.

Σχέδια προστασίας και φόβοι αντιποίνων
Καθώς οι ανησυχίες αυξάνονται, οι Ευρωπαίοι ηγέτες υιοθετούν σκληρότερη ρητορική και εξετάζουν πιο φιλόδοξες παρεμβάσεις.

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έχει καλέσει την Ευρωπαϊκή Ένωση να δημιουργήσει μηχανισμούς προστασίας στρατηγικών βιομηχανιών, παρόμοιους με εκείνους που διαθέτουν οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, ο οποίος θεωρείται από τους πιο φιλικούς προς το Πεκίνο Ευρωπαίους ηγέτες, δήλωσε κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Κίνα ότι η χώρα πρέπει να διευκολύνει περισσότερο την πρόσβαση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στην αγορά της, ώστε η Ευρώπη να μη χρειαστεί να υιοθετήσει προστατευτικά μέτρα.

Η Ισπανία συμμετείχε, τουλάχιστον αρχικά, μαζί με τη Γαλλία, την Ιταλία, τη Λιθουανία και την Ολλανδία στη σύνταξη εγγράφου που καλεί την Ευρωπαϊκή Ένωση να αντιδράσει πιο δυναμικά, μεταξύ άλλων με νέα εμπορικά εργαλεία. Αν και το κείμενο δεν κατονομάζει την Κίνα, ασκεί κριτική σε εμπορικούς εταίρους που εμφανίζουν «συστημική και διαρθρωτική βιομηχανική υπερπαραγωγή».

Ο οικονομολόγος Μπραντ Σέτσερ από το Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων εκτιμά ότι πολλοί Ευρωπαίοι ηγέτες κινούνται προσεκτικά απέναντι στην Κίνα, φοβούμενοι αντίποινα. Ωστόσο, προειδοποιεί ότι η ανησυχία για την απώλεια βιομηχανικής παραγωγής μπορεί τελικά να υπερισχύσει, ακόμη και σε χώρες όπως η Γερμανία.

Η Ευρώπη έχει ήδη αρχίσει να λαμβάνει μέτρα προστασίας, μεταξύ των οποίων και ο προτεινόμενος Industrial Accelerator Act, ένα εκτεταμένο σχέδιο για την ανασυγκρότηση της μεταποιητικής βάσης της Ένωσης. Ο σχεδιασμός του προβλέπει ουσιαστικά τον αποκλεισμό κινεζικών επιχειρήσεων από ορισμένες σημαντικές επιδοτήσεις, ενισχύοντας κυρίως τα ηλεκτρικά οχήματα που κατασκευάζονται στην Ευρώπη.

Το Πεκίνο αντέδρασε έντονα, χαρακτηρίζοντας το σχέδιο προστατευτικό και προειδοποιώντας για αντίποινα.

Παράλληλα, η ολοένα πιο επιθετική εμπορική πολιτική της Κίνας ενισχύει τις ευρωπαϊκές αντιδράσεις. Πέρυσι, η Κίνα απαγόρευσε δύο φορές τις εξαγωγές σπάνιων γαιών και μαγνητών ως απάντηση στους αμερικανικούς δασμούς. Οι περιορισμοί έπληξαν και την Ευρώπη, η οποία χρησιμοποιεί τα συγκεκριμένα υλικά στην παραγωγή τεχνολογιών αιχμής και πράσινης ενέργειας.

Η διακοπή του εφοδιασμού ανέδειξε πόσο εξαρτημένες είναι οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις από την Κίνα.

Τον Απρίλιο, η κινεζική κυβέρνηση παρουσίασε νέους κανόνες που επιτρέπουν στις αρχές να ελέγχουν εταιρικά αρχεία, να ανακρίνουν εργαζομένους και ακόμη και να εμποδίζουν στελέχη επιχειρήσεων να εγκαταλείψουν τη χώρα, εφόσον θεωρηθεί ότι διευκολύνουν τη μεταφορά παραγωγικών δραστηριοτήτων και αλυσίδων εφοδιασμού εκτός Κίνας.

Σύμφωνα με πρόσφατη αξιολόγηση του Ευρωπαϊκού Εμπορικού Επιμελητηρίου στην Κίνα, η εξέλιξη αυτή «θα μπορούσε να προκαλέσει πρωτοφανές επίπεδο ζημιάς στην ευρωπαϊκή οικονομία».

Σύμφωνα με τον Νόα Μπάρκιν της Rhodium Group, η πιο επιθετική στάση του Πεκίνου αντανακλά την πεποίθηση ότι η Δύση δεν εμφανίζει πλέον ενιαίο μέτωπο απέναντι στις κινεζικές εμπορικές πολιτικές, καθώς οι σχέσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Βρυξελλών έχουν γίνει πιο σύνθετες και λιγότερο συντονισμένες.

Όπως σημειώνει ο ίδιος, το μήνυμα της Κίνας προς την Ευρώπη είναι το εξής: «Ο καλύτερός σας φίλος δεν είναι πια εδώ. Ακόμη και οι Αμερικανοί επιδιώκουν σταθερότητα στις σχέσεις μαζί μας. Επομένως, μην μας δοκιμάζετε».

Σύμφωνα με την έκθεση, σχεδόν το ένα τρίτο των ερωτηθέντων δήλωσε ότι προχωρά σε περαιτέρω μεταφορά της παραγωγής στην Κίνα, ενώ το 37% ανέφερε ότι δεν έχει αλλάξει τη στρατηγική της εφοδιαστικής αλυσίδας τα τελευταία δύο χρόνια.

Συνολικά, το 68% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι είτε διατηρούσε είτε επέκτεινε τις δραστηριότητές του στην Κίνα. Συγκριτικά, μόνο το 7% δήλωσε ότι μετέφερε την προμήθεια εργοστασίων εκτός της χώρας ή δημιουργούσε εναλλακτικές βάσεις παραγωγής αλλού, σύμφωνα με την έκθεση.

Η Κίνα αντιπροσωπεύει περίπου το 28% των αγαθών που κατασκευάζονται παγκοσμίως, παρά τους δασμούς των ΗΠΑ και της ΕΕ. Σύμφωνα με πληροφορίες, η ΕΕ εντείνει τον έλεγχο των εμπορικών πρακτικών της Κίνας.

Περίπου το 24% των μελών του Ευρωπαϊκού Εμπορικού Επιμελητηρίου που απάντησαν στην ερώτηση σχετικά με την εφοδιαστική αλυσίδα δήλωσαν ότι διαφοροποιούν τις δραστηριότητές τους, τόσο επεκτείνοντας την παρουσία τους στην Κίνα όσο και δημιουργώντας εναλλακτικούς προμηθευτές αλλού. Η μετατόπιση αυτή αλλάζει επίσης τον τρόπο λειτουργίας των παγκόσμιων εταιρειών logistics.

Οι κινεζικές εταιρείες αναλαμβάνουν όλο και μεγαλύτερο έλεγχο των αλυσίδων εφοδιασμού στο εξωτερικό καθώς επεκτείνονται παγκοσμίως, δήλωσε ο Μάικλ Άλντγουελ, της Kuehne+Nagel.

«Παρατηρούμε αυξανόμενο όγκο εργασιών στον κλάδο μας που ελέγχεται, αποφασίζεται, αποστέλλεται και πληρώνεται εδώ στην Κίνα», δήλωσε σε εκπομπή του CNBC. Αυτοί οι τομείς περιλαμβάνουν τα ηλεκτρικά οχήματα, τις μπαταρίες και τα ηλεκτρονικά είδη ευρείας κατανάλωσης, προσέθεσε.

Το κόστος είναι ένας από τους κύριους λόγους για τους οποίους οι ευρωπαϊκές εταιρείες αυξάνουν την παραγωγή τους στην Κίνα, σύμφωνα με την έρευνα του Ευρωπαϊκού Επιμελητηρίου.

Το σχετικά χαμηλό κόστος εργασίας στην Κίνα έχει συμβάλει στην ενίσχυση του ρόλου της ως παγκόσμιου κέντρου παραγωγής. Ωστόσο, καθώς τα εργοστάσια αντιμετωπίζουν έλλειψη εργατικού δυναμικού, πολλά έχουν υιοθετήσει την αυτοματοποίηση.

Όλα αυτά αποτελούν μέρος ενός τοπικού οικοσυστήματος παραγωγής με πρόσβαση σε χαμηλότερες τιμές βιομηχανικής ενέργειας και κόστος πρώτων υλών, όπως επεσήμανε η συμβουλευτική Roland Berger σε μια πρόσφατη έκθεση με τίτλο «Το πλεονέκτημα της Κίνας σε κόστος και ταχύτητα: Ένα προειδοποιητικό σήμα για τις δυτικές εταιρείες».

Η έκθεση προσέθεσε ότι οι διαπραγματεύσεις με τους προμηθευτές σχετικά με τις τιμές και οι επιλεκτικές κρατικές επιδοτήσεις συχνά βοηθούν τα κινεζικά προϊόντα να φτάνουν νωρίτερα στις παγκόσμιες αγορές και με πολύ χαμηλότερο κόστος.

Περίπου τα τρία τέταρτα των εταιρειών της ΕΕ στην Κίνα δήλωσαν ότι οι εγκαταστάσεις παραγωγής τους στη χώρα ήταν πιο αποδοτικές από ό,τι οι δραστηριότητές τους αλλού, σύμφωνα με την έρευνα του Επιμελητηρίου.

Από τον Ιανουάριο μέχρι τον Μάρτιο η ναυπηγική παραγωγή της Κίνας καταγράφηκε στα 15,68 εκατομμύρια τόνους νεκρού βάρους (DWT) με ετήσια αύξηση 46%, αντιστοιχώντας σε ποσοστό 57,3% της συνολικής παγκόσμιας παραγωγής, όπως δείχνουν τα ίδια στοιχεία.

Οι νέες παραγγελίες καταγράφηκαν στα 59,53 εκατομμύρια τόνους νεκρού βάρους κατά το ίδιο τρίμηνο με δραστική ετήσια αύξηση 195,2%, αντιστοιχώντας σε ποσοστό 84,9% του παγκόσμιου μεριδίου της αγοράς.

Στα τέλη Μαρτίου, οι εντολές δέσμευσης του αναφερόμενου τομέα καταγράφονταν στα 322,3 εκατομμύρια τόνους DWT, με ετήσια αύξηση 43,6%, αντιστοιχώντας σε ποσοστό 69,8% επί του συνολικού παγκόσμιου ποσοστού.

Σύμφωνα με ανάλυση της The Guardian, ο Αμερικανός πρόεδρος προσέρχεται στη συνάντηση αποδυναμωμένος πολιτικά και διπλωματικά, αναζητώντας επειγόντως μία διεθνή επιτυχία μετά τις εξελίξεις σε Ουκρανία, Μέση Ανατολή και Ταϊβάν.

Το δημοσίευμα περιγράφει τον Τραμπ ως έναν ηγέτη που κινείται χωρίς σταθερή στρατηγική, προκαλώντας αβεβαιότητα και αποσταθεροποίηση στη διεθνή σκηνή. Όπως σημειώνεται, οι χειρισμοί του στη Μέση Ανατολή και ειδικά στο μέτωπο του Ιράν έχουν ενισχύσει τις παγκόσμιες πιέσεις στις τιμές ενέργειας, τροφίμων και φαρμάκων, ενώ έχουν προκαλέσει αντιδράσεις ακόμη και μεταξύ παραδοσιακών συμμάχων των ΗΠΑ.

Δείτε τη συνέχεια στο Lykavitos.gr

Ο Ρώσος ΥΠΕΞ διαβεβαίωσε πως η Μόσχα είναι έτοιμη να αντισταθμίσει και να ισοσκελίσει το ενεργειακό έλλειμμα της Κίνας και άλλων χωρών, ιδίως της Ασίας, εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Ακόμη, επιβεβαίωσε την επίσκεψη που αναμένεται να κάνει στην Κίνα ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν εντός του πρώτου εξαμήνου του τρέχοντος έτους.

Ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ ενδέχεται έτσι να υποδεχθεί, τον έναν μετά τον άλλον, τον Αμερικανό ομόλογό του Ντόναλντ Τραμπ -η αναβληθείσα επίσκεψή του αναμένεται πλέον να γίνει στα μέσα του Μαΐου- και τον Ρώσο ομόλογό του Πούτιν τις επόμενες εβδομάδες, εν μέσω μεγάλων γεωπολιτικών και γεωστρατηγικών εντάσεων και συγκρούσεων.