Ψηφιακό «λευκό μητρώο» για φορολογικά συνεπείς

Στο επίκεντρο του νέου σχεδίου βρίσκεται η δημιουργία ενός ψηφιακού συστήματος «λευκού μητρώου», το οποίο θα παρακολουθεί την οικονομική συμπεριφορά κάθε φορολογούμενου. Οι πολίτες και οι επιχειρήσεις που πληρώνουν εγκαίρως τις υποχρεώσεις τους, δεν έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές και τηρούν ενεργές ρυθμίσεις θα καταγράφονται σε αυτό το μητρώο, το οποίο θα ενημερώνεται αυτόματα από την ΑΑΔΕ. Με αυτόν τον τρόπο, θα τους αποδίδονται συγκεκριμένα οφέλη, όπως εκπτώσεις φόρων, αυξημένο ακατάσχετο, ταχύτερες επιστροφές φόρων και χαμηλότερα επιτόκια σε ρυθμίσεις.

Το σχέδιο προβλέπει επίσης την επέκταση της έκπτωσης φόρου 4% για εφάπαξ εξόφληση και σε άλλες βασικές οφειλές, όπως ο ΕΝΦΙΑ και οι ασφαλιστικές εισφορές, με δυνατότητα αύξησης του ποσοστού σε έως και 5% για απόλυτα συνεπείς φορολογούμενους. Παράλληλα, εξετάζεται η μείωση των επιτοκίων για ενεργές ρυθμίσεις και η εφαρμογή μηδενικής επιβάρυνσης για όσους διατηρούν σταθερά καλή φορολογική συμπεριφορά.

Στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων

Εκτός από τα φυσικά πρόσωπα, το νέο πλαίσιο ευνοεί και τις επιχειρήσεις που τηρούν τις φορολογικές, ασφαλιστικές και εργατικές τους υποχρεώσεις, προσφέροντας τους κίνητρα όπως μειωμένα επιτόκια, φορολογικές εκπτώσεις και ευκολότερη πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό. Για μικρομεσαίες επιχειρήσεις που αντιμετώπισαν έκτακτες οικονομικές δυσκολίες, προβλέπεται η δυνατότητα νέων, ευνοϊκότερων ρυθμίσεων, χωρίς πρόστιμα και προσαυξήσεις, με περισσότερες δόσεις και ευνοϊκότερους όρους αποπληρωμής.

Στόχος αυτών των παρεμβάσεων είναι να ανατραπεί η χρόνια λογική που στηριζόταν κυρίως στην επιβολή κυρώσεων, και να καλλιεργηθεί μια νέα νοοτροπία συνέπειας και υπευθυνότητας. Οι σχετικές αποφάσεις αναμένεται να οριστικοποιηθούν το επόμενο διάστημα και να τεθούν σε εφαρμογή σταδιακά μέσα στο 2025.

Το ενεργειακό πακέτο ανακούφισης των καταναλωτών και η εξοικονόμηση ενέργειας σε συνάρτηση και με τις επιδοτήσεις που θα συνεχίζουν να στηρίξουν και τους επόμενους μήνες τα ελληνικά νοικοκυριά, βρέθηκαν στο επίκεντρο της χθεσινής έκτακτης σύσκεψης υπό τον Πρωθυπουργό στο Μέγαρο Μαξίμου.

Η συνεδρίαση έγινε υπό το πρίσμα των νέων δεδομένων που διαμορφώνει η χθεσινή ανακοίνωση της Μόσχας ότι δεν πρόκειται να ξεκινήσει εκ νέου την προμήθεια φυσικού αερίου στην Ευρώπη από τον αγωγό Nord Stream 1, εάν η Δύση δεν άρει πλήρως τις κυρώσεις εναντίον της Ρωσίας τις οποίες έχει επιβάλει μετά την εισβολή της τελευταίας στην Ουκρανία.

Όπως εξηγούν πηγές του Μαξίμου στις 25 Σεπτεμβρίου θα ανακοινωθούν κανονικά οι επιδοτήσεις του Οκτωβρίου για τους λογαριασμούς ρεύματος.

Ωστόσο δύο παράγοντες αναμένεται να καθορίσουν τη μορφή και το εύρος των ενισχύσεων από τον επόμενο μήνα κι έπειτα:

• Οι αποφάσεις της Κομισιόν για τα μέτρα ελέγχου των τιμών ενέργειας. Οι διαρροές των Βρυξελλών δείχνουν την κατεύθυνση της χορήγησης επιδοτήσεων σε συνδυασμό με τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας.
• Η ανάγκη για θέρμανση τους χειμερινούς μήνες.

Τα δεδομένα αυτά καθώς και η επικράτηση της κεντρικής ιδέας για εξοικονόμηση ενέργειας αναμένεται, να κλειδώσουν και τις αποφάσεις για την πολιτική στήριξης των νοικοκυριών κι επιχειρήσεων.

Η ανάγκη να περιοριστεί η χρήση φυσικού αερίου, πολύτιμου καυσίμου για την ηλεκτροπαραγωγή, πιθανόν να οδηγήσει στην αύξηση των ενισχύσεων για τη χρήση πετρελαίου προκειμένου να θερμανθούν τα νοικοκυριά. Δηλαδή το ντίζελ να υποκαταστήσει σημαντικές ποσότητες ρεύματος για την θέρμανση των σπιτιών.

Το επίδομα θέρμανσης

Η ενίσχυση του επιδόματος θέρμανσης αποτελεί ένα από τα μέτρα κατά της ενεργειακής ακρίβειας που αναμένεται να ανακοινώσει ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης το Σάββατο από το βήμα της ΔΕΘ.

Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι εξετάζεται αύξηση τουλάχιστον 20% του κονδυλίου που θα διατεθεί φέτος για επίδομα θέρμανσης σε σχέση με τη περσινή σεζόν και ταυτόχρονα διεύρυνση του αριθμού των δικαιούχων με αύξηση των εισοδηματικών ορίων στην περιοχή των 40.000 έως 45.000 ευρώ ανάλογα με τον αριθμό των μελών της οικογένειας όπως ισχύει σήμερα για το επίδομα καυσίμων (fuel pass).

Παράγοντες της αγοράς κάνουν λόγο για ένα από τους πιο δύσκολους χειμώνες για τα νοικοκυριά εκτιμώντας ότι η τιμή του πετρελαίου  θέρμανσης που θα ξεκινήσει να διατίθεται από τις 15 Οκτωβρίου θα είναι 50% – 55% υψηλότερη από πέρυσι ενώ ακόμα χειρότερη θα είναι η κατάσταση με το φυσικό αέριο λόγω του άλματος των διεθνών τιμών.

Σημειώνεται ότι πέρυσι το επίδομα θέρμανσης που κυμαίνονταν από 100-750 ευρώ έλαβαν  827.575 δικαιούχοι, στους οποίους καταβλήθηκαν 166 εκατ. ευρώ περίπου με το μέσο ποσό της επιδότησης να ανέρχεται στα 200 ευρώ.

Σε ό,τι αφορά την ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού, κυβερνητικές πηγές εμφανίζονται αρκετά καθησυχαστικές, καθώς η Ελλάδα τροφοδοτείται από άλλον αγωγό και όχι από τον Nord Stream 1. Βεβαίως, η διακοπή της τροφοδοσίας της Βόρειας Ευρώπης για μεγάλο χρονικό διάστημα θα προκαλέσει αναταραχή σε όλη την αγορά φυσικού αερίου, με βαριές συνέπειες για τις οικονομίες με μεγάλη εξάρτηση από αυτό, όπως είναι και η ελληνική. Τις εξελίξεις στην ενεργειακή κρίση θα συζητήσει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν την ερχόμενη Δευτέρα στο Παρίσι.

Μετά την τριετή αναστολή του ΦΠΑ στα νεόδμητα καθώς και τις αφορολόγητες γονικές παροχές χρηματικών ποσών έως 150.000 ευρώ για αγορά πρώτης κατοικίας, ένα ακόμη κίνητρο φέρνει η κυβέρνηση για να ενισχύσει την αγορά ακινήτων.

Στο νομοσχέδιο για τον πτωχευτικό κώδικα, το οποίο αναμένεται να ψηφιστεί σήμερα στη Βουλή, προστέθηκαν διατάξεις σε τροπολογία, οι οποίες αυξάνουν στα 120 τ.μ. το όριο επιφάνειας για νοικοκυριό με δύο ανήλικα τέκνα, το οποίο θεωρείται πως καλύπτει τις στεγαστικές ανάγκες της οικογένειας, από 110 τ.μ που ισχύει μέχρι τώρα.

Η διάταξη για την πρώτη κατοικία

Η νέα διάταξη ορίζει μεγαλύτερες προσαυξήσεις τετραγωνικών μέτρων στην επιφάνεια ακινήτων επί των οποίων δικαιούνται απαλλαγή από φόρο μεταβίβασης κατά την αγορά πρώτης κατοικίας για τους αγοραστές ακινήτων με ανήλικα τέκνα.

Συγκεκριμένα ορίζεται προσαύξηση κατά 25 τετραγωνικά μέτρα (από 20 τ.μ.) για κάθε ένα από τα δύο πρώτα ανήλικα τέκνα και 30 τ.μ. (από 25) για το τρίτο και κάθε επόμενο, για συνολικό εμβαδό άνω των 70 τετραγωνικών.

Μετά την ενεργοποίηση της νέας διάταξης, αγοραστής πρώτης κατοικίας με ένα παιδί δεν θα πληρώσει καθόλου φόρου μεταβίβασης, εάν αγοράσει σπίτι έως 95 τετραγωνικά μέτρα, ενώ για μια οικογένεια με τρία παιδιά, το όριο αυξάνεται στα 150 τ.μ. από 135.

Για να εφαρμοστεί η απαλλαγή από τον φόρο μεταβίβασης, θα πρέπει η αξία της αγοραζόμενης κατοικίας να είναι έως:

• 200.000 ευρώ, εάν ο αγοραστής είναι άγαμος ή 250.000 ευρώ για τον άγαμο που παρουσιάζει αναπηρία τουλάχιστον 67% από διανοητική καθυστέρηση ή φυσική αναπηρία.
• 250.000 ευρώ για τον έγγαμο αγοραστή ή 275.000 ευρώ για τον έγγαμο που παρουσιάζει αναπηρία, τουλάχιστον, 67% από διανοητική καθυστέρηση ή φυσική αναπηρία.
• Το ποσό αυτό προσαυξάνεται κατά 25.000 ευρώ για καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα αυτού και κατά 30.000 ευρώ για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα τέκνα του.

Οι προϋπόθεσες

Για την αγορά πρώτης κατοικίας χωρίς φόρο μεταβίβασης ισχύει:

Ο αγοραστής ή η σύζυγός του ή τα ανήλικα παιδιά του να μην έχουν δικαίωμα πλήρους κυριότητας ή επικαρπίας ή οίκησης σε άλλη οικία ή διαμέρισμα που πληροί τις στεγαστικές ανάγκες της οικογένειάς του ή δικαίωμα πλήρους κυριότητας επί οικοπέδου οικοδομήσιμου ή επί ιδανικού μεριδίου οικοπέδου, στο οποίο αντιστοιχεί εμβαδόν κτίσματος που πληροί τις στεγαστικές του ανάγκες και βρίσκονται σε δημοτικό διαμέρισμα με πληθυσμό άνω των 3.000 κατοίκων.

Θεωρείται ότι καλύπτονται οι στεγαστικές ανάγκες του αγοραστή και της οικογένειάς του, αν το συνολικό εμβαδόν της καθαρής επιφάνειας (της επιφάνειας χωρίς τους κοινόχρηστους χώρους, όταν υφίσταται σύσταση οριζόντιων ιδιοκτησιών) κατοικιών που υφίστανται ή υπάρχει η δυνατότητα βάσει των πολεοδομικών διατάξεων να ανεγερθούν είναι: 70 τ.μ., προσαυξανόμενα κατά 25 τ.μ. για καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα του και 30 τ.μ. για το τρίτο και τα επόμενα τέκνα.

Επιπρόσθετα, με βάση τις νέες ρυθμίσεις, οι πολίτες τρίτων χωρών που απασχολούνται στην αγροτική οικονομία θα ασφαλίζονται πλέον στον Οργανισμό Γεωργικών Ασφαλίσεων με εργόσημο.

Και οι τρεις παρεμβάσεις του υπ. Αγροτικής Ανάπτυξης Μάκη Βορίδη, σε συνεννόηση με τον υπ. Εργασίας Γιάννη Βρούτση, αποσκοπούν στο να ξεπεραστούν οι όποιες δυσκολίες και προβλήματα παρατηρούνται στην πρωτογενή παραγωγή λόγω των περιορισμών που έχουν επιβληθεί λόγω COVID19 και να δοθεί η απαραίτητη ευελιξία.

Οι συνταξιούχοι

Η ρύθμιση για τους συνταξιούχους αλλά και την ασφάλιση των πολιτών τρίτων χωρών, υπερψηφίστηκε ήδη την περασμένη Παρασκευή απ’ τη Βουλή. Σημειωτέον πως στο κομμάτι της ρύθμισης για τους συνταξιούχους προβλέπεται πλέον η δυνατότητα και στους συνταξιούχους άλλων φορέων καθώς και του Δημοσίου να απασχολούνται ως αγρότες, μελισσοκόμοι, κτηνοτρόφοι, πτηνοτρόφοι και αλιείς χωρίς να μειώνεται η σύνταξή τους εφόσον το εισόδημά τους από αγροτική δραστηριότητα δεν υπερβαίνει το ποσό των 10.000 ευρώ.

Η ρύθμιση για τους ανέργους

Μέχρι την ερχόμενη Τετάρτη αναμένεται να ψηφιστεί και η ρύθμιση για τους ανέργους, η οποία έχει ενταχθεί στο «ερανιστικό» νομοσχέδιο του υπ. Αγροτικής Ανάπτυξης το οποίο θα εισαχθεί προς συζήτηση στην Ολομέλεια της Βουλής αύριο. Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική έκθεση, η προτεινόμενη διάταξη έχει «ως σκοπό να βοηθήσει, ώστε να απασχοληθεί μεγαλύτερος αριθμός πολιτών σε εποχιακές αγροτικές εργασίες, καθώς παρατηρείται ότι, παρά τα υψηλά ποσοστά ανεργίας, οι άνεργοι δεν ασχολούνται με τις εποχιακές εργασίες, προκειμένου να μη στερηθούν των επιδομάτων ανεργίας». Παράλληλα, η συγκεκριμένη διάταξη έχει ως στόχο να αντιμετωπίσει την έλλειψη που υπάρχει σε εργατικά χέρια σε εποχιακές αγροτικές εργασίες, το οποίο έγινε εντονότερο τα τελευταία χρόνια.

Σημειώνεται ότι όσοι άνεργοι απασχολήθηκαν έως και 70 ημέρες τον τελευταίο χρόνο, μπορούν να βεβαιώνουν με αίτηση στον ΟΑΕΔ τον συνεχόμενο χρόνο ανεργίας αφαιρώντας το ανωτέρω διάστημα. Έτσι, δεν θα διακόπτεται το επίδομα για όσους ανέργους εργάστηκαν αποκλειστικά σε αγροτικές εργασίες.

Αυτό προβλέπεται σε ρύθμιση του φορολογικού νομοσχεδίου.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τον Ελεύθερο Τύπο, οι ιδιοκτήτες κτισμάτων οι οποίοι θα πραγματοποιήσουν στα ακίνητά τους, το 2020, το 2021 και το 2022, εργασίες ανακαίνισης θα έχουν σημαντικές εκπτώσεις φόρου κατά τα αμέσως επόμενα 4 έτη.

Το 40% των εξόδων που θα καταβάλλουν για τις εργασίες αναβάθμισης των ακινήτων τους θα εκπίπτει από τις οφειλές φόρου εισοδήματος της επόμενης τετραετίας υπό ορισμένους κανόνες και υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Τα μυστικά της ρύθμισης

Σύμφωνα, ειδικότερα, με το άρθρο 16 του φορολογικού νομοσχεδίου:

1 Οι δαπάνες που θα πραγματοποιήσουν από 1-1-2020 μέχρι και 31-12-2022 οι ιδιοκτήτες κατοικιών και λοιπών κτιρίων για να εξοφλήσουν αμοιβές παροχής υπηρεσιών που σχετίζονται με την ενεργειακή, λειτουργική και αισθητική αναβάθμιση των ακινήτων τους, θα μειώνουν σε ποσοστό 40% του ύψους τους το φόρο εισοδήματος των ιδιοκτητών για τα επόμενα τέσσερα έτη.

Το συνολικό ποσό των εκπιπτουσών δαπανών θα κατανέμεται ισόποσα στα 4 επόμενα έτη και το ποσό που αντιστοιχεί σε κάθε έτος θα μειώνει το φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων που θα βεβαιώνεται στο φορολογούμενο ιδιοκτήτη κατά το έτος αυτό. Σε κάθε περίπτωση, θα ισχύει ανώτατο όριο 48.000 ευρώ στο ύψος των δαπανών που θα μπορούν να ληφθούν υπόψη. Ως εκ τούτου, το ανώτατο ποσό έκπτωσης που θα μπορεί να χορηγηθεί σε κάθε ιδιοκτήτη ανέρχεται σε 19.200 ευρώ, δηλαδή στο 40% των 48.000 ευρώ.

Αξίζει να διευκρινιστεί ότι για τον υπολογισμό της έκπτωσης θα λαμβάνονται υπόψη μόνο οι δαπάνες για τις εργασίες και όχι τα έξοδα για τις προμήθειες των υλικών. Π.χ. για τις πλακοστρώσεις θα λαμβάνεται υπόψη η δαπάνη για την εργασία του επιτηδευματία και όχι τα έξοδα για να αγοραστούν τα πλακάκια, για το βάψιμο θα λαμβάνεται υπόψη μόνο η δαπάνη για την αμοιβή του ελαιοχρωματιστή και όχι τα ποσά που θα έχουν καταβληθεί για να αγοραστούν οι μπογιές.

2 Απαραίτητες προϋποθέσεις για να ισχύσει, εξάλλου, η έκπτωση του 40% των δαπανών για αμοιβές εργασιών ενεργειακής, λειτουργικής και αισθητικής αναβάθμισης κτιρίων από το φόρο εισοδήματος του ιδιοκτήτη κατά τα επόμενα 4 έτη είναι:

* τα κτίρια για τα οποία πραγματοποιούνται οι δαπάνες να μην έχουν ήδη ενταχθεί ή να μην πρόκειται να ενταχθούν σε πρόγραμμα αναβάθμισης κτιρίων

* οι δαπάνες να αποδεικνύονται με νόμιμα παραστατικά του ν. 4308/2014, δηλαδή με αποδείξεις λιανικών συναλλαγών ή με τιμολόγια παροχής υπηρεσιών

* οι δαπάνες να έχουν εξοφληθεί με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής, δηλαδή με πιστωτικές ή χρεωστικές ή προπληρωμένες κάρτες ή μέσω e-banking ή μέσω λογαριασμού πληρωμών Παρόχων Υπηρεσιών Πληρωμών του ν. 3862/2010 ή με τη χρήση ηλεκτρονικού πορτοφολιού κ.λπ.

3 Σε περίπτωση εφαρμογής των παραπάνω διατάξεων, κατά το διάστημα 2021-2026, δεν θα εκπίπτει από το ακαθάριστο εισόδημα που αποκτά ο ιδιοκτήτης από τα μισθώματα ποσοστό 5% για δαπάνες επισκευής, συντήρησης, ανακαίνισης ή άλλες πάγιες και λειτουργικές δαπάνες του ακινήτου.

Τα οφέλη για τους ιδιοκτήτες ακινήτων μέσα από παραδείγματα

1 Iδιοκτήτης εκμισθούμενης κατοικίας πραγματοποιεί το 2020 δαπάνες συνολικού ύψους 5.000 ευρώ για την ανακαίνιση της συγκεκριμένης κατοικίας. Από τις δαπάνες αυτές, οι 3.000 ευρώ είναι οι δαπάνες για τις εργασίες που πραγματοποιήθηκαν στο ακίνητο και οι 2.000 ευρώ είναι τα έξοδα για την αγορά των υλικών που χρησιμοποιήθηκαν.

Ως δαπάνη επί της οποίας θα υπολογιστεί το 40% θα ληφθεί υπόψη το ποσό των 3.000 ευρώ που αφορά στις αμοιβές για τις εργασίες. Συνεπώς, το συνολικό ποσό έκπτωσης φόρου, το οποίο δικαιούται ο συγκεκριμένος ιδιοκτήτης ανέρχεται σε 1.200 ευρώ (στο 40% των 3.000 ευρώ). Το ποσό της έκπτωσης αυτής θα κατανεμηθεί ισόποσα στα επόμενα 4 έτη για να μειώσει τους φόρους εισοδήματος που θα βεβαιωθούν σε βάρος του ιδιοκτήτη κατά τα έτη αυτά.

Δηλαδή, σε κάθε ένα από τα έτη της περιόδου 2021-2024 θα αφαιρείται ποσό 300 ευρώ (το ¼ της συνολικής έκπτωσης των 1.200 ευρώ) από το φόρο εισοδήματος, ο οποίος θα βεβαιώνεται στον ιδιοκτήτη με βάση τη φορολογική δήλωση την οποία θα έχει υποβάλει κατά το έτος αυτό. Αν για παράδειγμα ο συνολικός φόρος εισοδήματος που πρέπει να πληρώσει ο ιδιοκτήτης το 2021 είναι 1.000 ευρώ, το τελικό ποσό που θα καλείται να καταβάλει θα περιορίζεται στα 700 ευρώ, καθώς θα εκπίπτει το ποσό των 300 ευρώ.

Αν το συνολικό ποσό του φόρου εισοδήματος που πρέπει να πληρώσει το 2022 είναι 500 ευρώ, τότε το τελικό ποσό που θα καλείται να καταβάλει θα είναι 200 ευρώ, καθώς θα εκπίπτει και πάλι ποσό 300 ευρώ.

2 Φορολογούμενος με ιδιόκτητη κατοικία πραγματοποιεί το 2020 στην κατοικία του δαπάνες ανακαίνισης συνολικού ύψους 8.000 ευρώ. Από τις δαπάνες αυτές τα 4.000 ευρώ είναι οι πληρωμές για τις αμοιβές των επιτηδευματιών που εκτέλεσαν τις εργασίες στο ακίνητο και τα υπόλοιπα 4.000 ευρώ είναι τα έξοδα για τα υλικά.

Η δαπάνη που θα ληφθεί υπόψη για τον υπολογισμό της έκπτωσης θα είναι το ποσό των 4.000 ευρώ, οπότε το ποσό της έκπτωσης θα ανέλθει σε 1.600 ευρώ (στο 40% των 4.000 ευρώ). Το ποσό της έκπτωσης αυτής θα κατανεμηθεί ισόποσα στα επόμενα 4 έτη για να μειώσει τους φόρους εισοδήματος που θα βεβαιωθούν σε βάρος του ιδιοκτήτη κατά τα έτη αυτά.

Δηλαδή, σε κάθε ένα από τα έτη της περιόδου 2021-2024 θα αφαιρείται ποσό 400 ευρώ (το ¼ της συνολικής έκπτωσης των 1.600 ευρώ) από το φόρο εισοδήματος ο οποίος θα βεβαιώνεται στον ιδιοκτήτη με βάση τη φορολογική δήλωση την οποία θα έχει υποβάλει κατά το έτος αυτό.

Αν για παράδειγμα ο συνολικός φόρος εισοδήματος που πρέπει να πληρώσει ο ιδιοκτήτης το 2021 είναι 3.000 ευρώ, το τελικό ποσό που θα καλείται να καταβάλλει θα περιορίζεται στα 2.600 ευρώ, καθώς θα εκπίπτει το ποσό των 400 ευρώ. Αν το συνολικό ποσό του φόρου εισοδήματος που πρέπει να πληρώσει το 2022 είναι 1.500 ευρώ, τότε το τελικό ποσό που θα καλείται να καταβάλλει θα είναι 1.100 ευρώ, καθώς θα εκπίπτει και πάλι ποσό 400 ευρώ.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ των «ΝΕΩΝ», στο τραπέζι των συναρμόδιων υπουργών βρίσκονται διάφορες εναλλακτικές προτάσεις, μεταξύ των οποίων το ιταλικό μοντέλο, το οποίο προβλέπει σταθερή καταβολή ετήσιου φόρου 100.000 ευρώ για το παγκόσμιο εισόδημα του φορολογουμένου, το κυπριακό μοντέλο το οποίο μεταξύ άλλων προβλέπει αφορολόγητες αγοραπωλησίες μετοχών και ομολόγων, και αφορολόγητα εισοδήματα από μερίσματα και τόκους, αλλά και το μοντέλο Μάλτας με flat tax 15% στο παγκόσμιο εισόδημα με ελάχιστο όμως φόρο 15.000 ευρώ.

Εναλλακτικές υπάρχουν πολλές και η Ελλάδα μόλις τώρα εξετάζει ένα μοντέλο εύκολης αύξησης των φορολογικών εσόδων το οποίο έχουν αξιοποιήσει ήδη πολλές χώρες. Αρμόδιες πηγές αναφέρουν στην εφημερίδα ότι εντός του Οκτωβρίου, εφόσον δεν υπάρξουν ανατροπές, αναμένεται να καταρτιστεί σχετική διάταξη με στόχο την τόνωση των φορολογικών εσόδων χωρίς επιβαρύνσεις για τους έλληνες φορολογουμένους.

Η κυβέρνηση έχει προαναγγείλει ένα σχέδιο ουσιαστικών μειώσεων φόρου για φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις στην Ελλάδα σε ορίζοντα τετραετίας, έχοντας ήδη προχωρήσει σε μείωση του ΕΝΦΙΑ μεσοσταθμικά κατά 22% (θέμα χρόνου η ανάρτηση των εκκαθαριστικών), ενώ σχεδιάζεται νέο κύμα ελαφρύνσεων τους επόμενους μήνες.

Εάν κατάφερνε να προσελκύσει ξένους φορολογικούς κατοίκους με «μεγάλα πορτοφόλια» στην Ελλάδα, το εγχείρημα αύξησης των δημοσίων εσόδων και δραστικής μείωσης των φορολογικών επιβαρύνσεων για όλους θα μπορούσε να τεθεί σε άλλη βάση. Οι διατάξεις για τη φορολογική κατοικία (non dom) δεν είναι ξένες στην ευρωζώνη και είναι απορίας άξιο γιατί καμία κυβέρνηση μέχρι τώρα δεν τις έχει αξιοποιήσει στην Ελλάδα.

Διαμονή

Η φορολόγηση του εισοδήματος των υπηκόων χωρών της ΕΕ που ζουν, εργάζονται ή διαμένουν για κάποιο χρονικό διάστημα εκτός της χώρας τους δεν υπόκειται σε ενωσιακούς κανόνες.

Το συνηθέστερο είναι, η χώρα στην οποία βρίσκεται η φορολογική κατοικία (απαιτείται στις περισσότερες περιπτώσεις διαμονή πάνω από 183 ημέρες τον χρόνο, αλλά η Κύπρος μείωσε τον χρόνο στις 60 ημέρες) να μπορεί να φορολογήσει το σύνολο των παραγόμενων παγκοσμίως εισοδημάτων εισπραχθέντων και μη. Σε αυτά περιλαμβάνονται μισθοί, συντάξεις, παροχές, εισόδημα από ακίνητη περιουσία ή από άλλες πηγές, ή υπεραξία από την πώληση περιουσίας, που αποκτήθηκε σε οποιαδήποτε άλλη χώρα στον κόσμο.

Οι πληροφορίες αναφέρουν πως οι πρώτες συζητήσεις έχουν ήδη γίνει στους κόλπους της κυβέρνησης και υπάρχει η βούληση να επωφεληθεί και η Ελλάδα από ένα ειδικό φορολογικό καθεστώς το οποίο εφαρμόζεται σε αρκετές χώρες στον κόσμο. Εκτός από την Ιταλία και την Κύπρο , η Πορτογαλία και η Μάλτα περιλαμβάνονται στη λίστα των ευρωπαϊκών χωρών στις οποίες ισχύει σήμερα ειδικό καθεστώς φορολόγησης για όσους ξένους υπηκόους μεταφέρουν στη χώρα τη φορολογική τους κατοικία.

Η Μάλτα, για παράδειγμα, προσφέρει flat tax 15% στο παγκόσμιο εισόδημα των φορολογουμένων με ελάχιστο φόρο 15.000 ευρώ τον χρόνο. Παρέχονται ειδικά προγράμματα φορολόγησης για συνταξιούχους και άτομα υψηλής εξειδίκευσης στους τομείς του χρηματοπιστωτικού τομέα, του αθλητισμού και της αεροναυπηγικής, με σταθερό συντελεστή 15% και απαλλαγή από φόρο εισοδήματος για κέρδη που υπερβαίνουν τα 5 εκατομμύρια ευρώ.

Το πορτογαλικό μοντέλο, το οποίο μετρά ήδη δέκα χρόνια ζωής, προβλέπει σταθερό συντελεστή 20%, ενώ στην Κύπρο η απόκτηση φορολογικής κατοικίας εξασφαλίζεται με την υποβολή μιας δισέλιδης αίτησης στην Εφορία και μόλις τέσσερα δικαιολογητικά.

Η μεταφορά της φορολογικής κατοικίας στην Κύπρο μάλιστα απαιτεί από πέρυσι μόλις 60 ημέρες παραμονής στο νησί και παρέχει μεταξύ άλλων αφορολόγητες αγοραπωλησίες χρηματοπιστωτικών μέσων (μετοχών, ομολόγων κ.τ.λ.), απαλλαγή από την παρακράτηση φόρου στον επαναπατρισμό εισοδημάτων από μερίσματα, τόκους, και δικαιώματα, αλλά και μειωμένους συντελεστές φορολογίας εισοδήματος κατά 50% σε σχέση με τους ισχύοντες για εργαζομένους στη Κύπρο.

Ολα τα παραπάνω προνόμια αφορούν τους μη κατοίκους (non domiciled), οι οποίοι είναι διατεθειμένοι να μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία σε μια νέα χώρα από αυτή στην οποία φορολογούνταν μέχρι πρότινος.

Οι Έλληνες

Στην Ελλάδα, οι διατάξεις για τη φορολογική κατοικία με τη σημερινή τους μορφή δεν παρέχουν κανένα κίνητρο. Αντίθετα, η εκτόξευση των φορολογικών επιβαρύνσεων για φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις τα τελευταία χρόνια συνθέτουν το απόλυτο αντικίνητρο, με αποτέλεσμα μεγάλες επιχειρήσεις οι οποίες μέχρι πρότινος είχαν την έδρα τους στη χώρα να έχουν φύγει στο εξωτερικό για να γλιτώσουν φόρους, ενώ ακόμα και φυσικά πρόσωπα ιδίως στη Βόρεια Ελλάδα έχουν αναζητήσει λιγότερους φόρους σε γειτονικές χώρες όπως η Βουλγαρία.

Οι ισχύουσες διατάξεις προβλέπουν πως ένα φυσικό πρόσωπο το οποίο βρίσκεται στην Ελλάδα συνεχώς για χρονικό διάστημα το οποίο υπερβαίνει τις 183 ημέρες, συμπεριλαμβανομένων και σύντομων διαστημάτων παραμονής στο εξωτερικό, είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας από την πρώτη ημέρα παρουσίας του στη χώρα και φορολογείται για το παγκόσμιο εισόδημά του. Εξαιρούνται φυσικά πρόσωπα τα οποία βρίσκονται στην Ελλάδα για τουριστικούς, ιατρικούς, θεραπευτικούς ή παρόμοιους ιδιωτικούς σκοπούς και η παραμονή τους δεν υπερβαίνει τις 365 ημέρες.