Ο Δήμαρχος Αγίου Δημητρίου, Στέλιος Μαμαλάκης, ανέφερε: «Είμαστε στην καρδιά της αντιπυρικής περιόδου, άρα αυτό που πρέπει να μεταφέρουμε στους πολίτες είναι ότι δεν είναι νομική απλά υποχρέωση να καθαρίζουμε το οικόπεδο. Είναι και ευθύνη απέναντι στην κοινωνία, το πλαίσιο έχει αυστηροποιηθεί ιδιαίτερα. Το γνωρίζουν, πρέπει να το γνωρίζουν οι πολίτες.

Άρα σημαίνει ότι εντός των επόμενων ημερών, μέχρι 15 Ιουνίου, πρέπει να έχουν καθαριστεί τα οικόπεδα από τους ιδιώτες και μάλιστα να μην ξεχνούν ότι πρέπει να έχει δηλωθεί στην αντίστοιχη πλατφόρμα στo https://akatharista.apps.gov.gr/, διότι αλλιώς επισείονται πρόστιμα.

Στατιστικά έχουμε ένα αρκετά σοβαρό ποσοστό το οποίο δεν καθαρίζει και περιμένει να το κάνει ο Δήμος. Ξέρετε ότι αυτό λειτουργεί διαφορετικά, γιατί στην περίπτωση που κάποιος δεν δηλώσει μάλλον να το πούμε διαφορετικά, ο Δήμος θα πρέπει να κάνει έναν έλεγχο στην περίπτωση που βρει ένα οικόπεδο το οποίο δεν είναι δηλωμένο, υποχρεούται να πάει να κάνει αυτοψία, να κάνει μία έκθεση στην περίπτωση που το οικόπεδο βρεθεί ότι δεν είναι καθαρισμένο.

Να επιβάλει πρόστιμο καταρχήν για τη μη δήλωση, κατόπιν ένα ευρώ το τετραγωνικό για τον καθαρισμό και επιπλέον αυτεπάγγελτα πλέον να μπει στο οικόπεδο, να το καθαρίσει και να επιβάλει και το κόστος καθαρισμού στον ιδιώτη. Αυτό θα το κάνουμε λοιπόν μετά το πέρας της αντιπυρικής περιόδου.

Σε περίπτωση που ο Δήμος δεν φροντίσει να κάνει αυτά που πρέπει να κάνει, μιλάμε μετά το πέρας των υποχρεωτικών δηλώσεων, έχει ευθύνη και ο Δήμαρχος και οι αντιδήμαρχοι. Το πλαίσιο είναι πολύ αυστηρό και καλά κάνει και είναι.

Ο νόμος λέει ότι ο ιδιώτης είναι υποχρεωμένος για την αποκομιδή και τη μεταφορά. Δεν επιτρέπεται να αφήσει το υπόλειμμα, ούτε μέσα στο οικόπεδο ούτε απέξω. Προφανώς όμως αυτό καταλαβαίνετε στη συντριπτική πλειοψηφία δεν γίνεται.

Οπότε εκεί αναγκαστικά έρχεται ο Δήμος και κάνει και κάνει την αποκομιδή, δεν μπορούμε να αφήσουμε προφανώς το υπόλειμμα στη μέση του δρόμου. Να αντιληφθούμε όλοι ότι έχουμε ευθύνη απέναντι στην πόλη μας, απέναντι στην κοινωνία και να φροντίσουμε την περιοχή για να φροντίσουμε και να φροντίσουμε, διότι ξέρουμε τι περνάμε κάθε χρόνο με τις φωτιές».

Ξεκίνησαν οι καθαρισμοί οικοπέδων για πρόληψη των πυρκαγιών – Ποια είναι η διαδικασία και ποια πρόστιμα προβλέπονται για τους παραβάτες

Η φωτιά δεν μπορεί να επεκταθεί αν δεν βρει καύσιμη ύλη

Ο πρόεδρος της Ένωσης Αξιωματικών Πυροσβεστικού Σώματος, Κώστας Τσίγκας, είπε: «Πέρυσι ήταν 700.000 οι δηλώσεις (σχεδόν κάθε χρόνο, εκεί είναι το νούμερο), αυτή τη στιγμή είμαστε στις 10.000 περίπου.

Είναι πολύ νωρίς όμως για να κρίνουμε, διότι πολλοί το κάνουν το τελευταίο δεκαήμερο. Το ζητούμενο δεν είναι πότε θα μπουν να το δηλώσουν, αλλά να το καθαρίσουν. Δηλαδή η ουσία είναι να καθαριστεί.

Ο αριθμός αυτός θα αυξηθεί προς το στις αρχές του Ιουνίου, κατά βάση, με τους υπόχρεους, έτσι ώστε να μπορεί η πλατφόρμα και να δει πού υπάρχουν οι δηλώσεις. Είναι καθρέφτης η πλατφόρμα, σε όλη την επικράτεια αποτυπώνονται πάνω στον χάρτη τα ποσοστά των οικοπέδων που έχουν δηλωθεί, έτσι ώστε και ως Πυροσβεστικό Σώμα αλλά και ως Δήμος να μπορούμε να εντοπίσουμε κάποια σημεία, κατά προτεραιότητα οικόπεδα, τα οποία είναι κομβικά στην επέκταση μιας πυρκαγιάς

Προβλέπεται πρόστιμο 100 € αν το ξεχάσω, αλλά το έχω καθαρίσει. Πρέπει να γίνει η διαδικασία καθαρισμού. Ό, τι έκανε ο δήμαρχος στο συγκεκριμένο οικόπεδο θα πρέπει να το κάνουμε όλοι μας, να τα συλλέξουμε. Οι δήμοι σε αυτή την περίπτωση είναι υποχρεωμένοι να έχουν ένα σημείο αποκομιδής όπου γίνεται η θρυματοποίηση και η ανακύκλωση όλων αυτών των υλικών και όλης αυτής της βιομάζας που θα μεταφερθεί εκεί, γιατί μπορεί να μην είναι κλαδιά, μπορεί να είναι οτιδήποτε άλλο να έχει ένα οικόπεδο το οποίο να λειτουργεί ως εύφλεκτη ύλη.

Στη συνέχεια θα πρέπει μέχρι τις 15 Ιουνίου να μπούμε και να το δηλώσουμε ηλεκτρονικά στo https://akatharista.apps.gov.gr/ και στη συνέχεια όμως υπάρχει και η δυνατότητα φέτος, για πρώτη φορά μέσω νομοθετικής ρύθμισης, της Κοινής Υπουργικής Απόφασης, αν κάποιος παππούς, αν κάποιος ηλικιωμένος ή αν κάποιος συνάνθρωπός μας άτομα με ειδικές ανάγκες δεν μπορεί να την κάνει αυτή τη διαδικασία να πάει στο ΚΕΠ ή σε ένα κλιμάκιο δικό μας, ώστε οι συνάδελφοι εκεί να μπορέσουν ή να μπουν με τους κωδικούς τους ή να το μεταφέρουν το αίτημα στο Αρχηγείο του Πυροσβεστικού Σώματος στη Διεύθυνση Πυρασφάλειας, η οποία καθ ‘όλο το 24ωρο παρακολουθεί αυτά τα ζητήματα.

Το Μητρώο όλο αυτό το παρακολουθούν και οι Δήμοι αλλά και το Πυροσβεστικό Σώμα. Δηλαδή είναι μια λειτουργία η οποία παράλληλα εξελίσσεται για να μπορέσουμε και να έχουμε εικόνα αλλά και να κατευθύνουμε τους συμπολίτες μας προς αυτή τη διαδικασία. Είχαμε πει και την άλλη φορά ότι ένα καθαρό οικόπεδο, δεν είναι δρόμος που μπορεί να οδηγήσει στην πυρκαγιά.

Αν κόψουμε και αφαιρέσουμε την καύσιμη ύλη, δε δίνουμε στην πυρκαγιά δρόμο και ώθηση και ορμή, έτσι ώστε να μπορεί να οδηγήσει, να οδηγηθεί στην καταστροφή».

Τα πρόστιμα και οι κυρώσεις

Στη συνέχεια, τόνισε πως: «Πρέπει να είμαστε τυπικοί. Μη υποβολή δήλωσης 500 € αν δεν το δηλώσουμε και αν δεν το έχουμε καθαρίσει κιόλας. Αν όμως το έχουμε καθαρίσει και δεν το έχουμε δηλώσει είναι 100 €. Όμως ο Δήμος μπορεί να μπει μέσα, ένα € το τετραγωνικό με χρέωση, το μέγιστο ποσό που μπορεί να φτάσει όλη αυτή η διαδικασία να καταλογιστεί σε έναν συμπολίτη μας είναι το 2.000 €. Πρέπει να συντηρούνται όλα τα οικόπεδα καθαρά.

Πρέπει να συντηρηθεί καθαρό καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, Γιατί και αυτό είναι σημαντικό. Αν κάνεις δήλωση και δεν έχεις καθαρίσει τίποτα, επισύρει και φυλάκιση 6 μηνών, αλλά και διοικητικό πρόστιμο ύψους 5.000 €. Αυτό έχει τη μορφή του παραδειγματισμού και της ενσυνείδησης, έτσι ώστε να μπορεί ο καθένας από εμάς να κάνει αυτή τη διαδικασία.

Είδαμε στο παρελθόν η μεταφορά της πυρκαγιάς άλλαζε με τη φορά του ανέμου, άλλαζε και με τη φορά του ανέμου, αλλά και άλλαζε και διαδρομές αν έβρισκε να κάψει και η καύσιμη ύλη είναι βασικό στοιχείο.

Φέτος, ένα στοιχείο το οποίο έχει ενισχυθεί περισσότερο γιατί η ετοιμότητα αγγίζει όλους, είναι ότι όλοι οι συναρμόδιοι φορείς, άρα δηλαδή η διακλαδικότητα και η διαλειτουργικότητα όλων Δήμων, Τοπικής Αυτοδιοίκησης, εθελοντών Σωμάτων Ασφαλείας, Ενόπλων Δυνάμεων και όλων των φορέων των εθελοντικών οργανώσεων, οι οποίοι θα πρέπει να συμβάλλουν προς αυτή τη διαδικασία. Επίσης και φέτος θα έρθουν και ξένοι πυροσβέστες στη χώρα μας.

Αυτό είναι και προληπτικά και εκπαιδευτικά. Λειτουργεί ένα πρόγραμμα από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό. Αυτοί έρχονται ως Ανοιχτό Πανεπιστήμιο της Ελλάδος στις δασικές πυρκαγιές από χώρες, στη χώρα μας θα έρθουν φέτος Μολδαβοί, Ρουμάνοι, Γάλλοι και Τσέχοι, αλλά θα πάμε και εμείς από μία μέχρι 15 Ιουλίου και από μία μέχρι Σεπτεμβρίου στην Κύπρο και στη Γαλλία, πυροσβέστες για να ενισχύσουμε, με δασοκομάντος και δασοπυροσβέστες, στο πλαίσιο της διαλειτουργικότητας».

Η απόφαση εξειδικεύει τις διατάξεις του νόμου 5281/2026, με τίτλο «Ενεργή Μάχη», ο οποίος προωθήθηκε από το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, εισάγοντας ένα νέο, ολοκληρωμένο πλαίσιο για τον ετήσιο αντιπυρικό καθαρισμό οικοπέδων.

Το νέο θεσμικό πλαίσιο ενσωματώνει σημαντικές βελτιώσεις, ιδίως στα άρθρα 41 και 43 του νόμου, οι οποίες προέκυψαν μέσα από τη διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης.

Στη διαμόρφωση των τελικών ρυθμίσεων συνέβαλε ουσιαστικά και η ΠΟΜΙΔΑ, τόσο με τη συμμετοχή της στη διαβούλευση όσο και με τις τεκμηριωμένες προτάσεις που υπέβαλε στην πολιτική ηγεσία του Υπουργείου.

Πολλές από αυτές έγιναν αποδεκτές, ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα αλλά και τη δικαιοσύνη του νέου πλαισίου.

Ο νέος νόμος και η εφαρμοστική ΚΥΑ συγκροτούν ένα συνεκτικό και πρακτικά εφαρμόσιμο σύστημα υποχρεώσεων για τους ιδιοκτήτες, επικαρπωτές, μισθωτές και χρήστες οικοπέδων. Κεντρικός στόχος δεν είναι η επιβολή κυρώσεων, αλλά η διευκόλυνση και η ενθάρρυνση της οικειοθελούς συμμόρφωσης των πολιτών.

Η φιλοσοφία του νέου πλαισίου εστιάζει στην ενίσχυση της πυροπροστασίας στον αστικό ιστό, μέσω του συστηματικού ετήσιου καθαρισμού των οικοπέδων, με σκοπό την πρόληψη εκδήλωσης και εξάπλωσης πυρκαγιών.

Τι περιλαμβάνει ο υποχρεωτικός καθαρισμός

Ο καθαρισμός των οικοπέδων αποτελεί κρίσιμο μέτρο πρόληψης φωτιάς και περιλαμβάνει:

• κοπή και απομάκρυνση ξερών χόρτων, ζιζανίων και θάμνων,
• απομάκρυνση εύφλεκτων υλικών, απορριμμάτων και εγκαταλελειμμένων αντικειμένων,
• καθαρισμό από κλαδιά, φύλλα και λοιπή φυτική ύλη,
• αραίωση πυκνής ή ανεξέλεγκτης βλάστησης,
• διατήρηση του χώρου καθαρού καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου.

Η υποχρέωση αφορά:

• οικόπεδα εντός εγκεκριμένων σχεδίων πόλεως,
• ακίνητα εντός οικισμών,
• εκτάσεις που βρίσκονται σε απόσταση έως 100 μέτρων από τα όρια οικισμών,
• εκτός σχεδίου γήπεδα στα οποία υπάρχει κτίσμα,
• υπό την προϋπόθεση ότι δεν υπάγονται στη δασική νομοθεσία.

Από την υποχρέωση εξαιρούνται οι συντηρούμενοι και περιποιημένοι κήποι κατοικιών και πολυκατοικιών.

Ποιοι είναι υπόχρεοι

Υπόχρεοι για τον καθαρισμό είναι:

• οι ιδιοκτήτες των οικοπέδων,
• οι επικαρπωτές,
• οι μισθωτές ή λοιποί χρήστες,
• οι φορείς του Δημοσίου για τα ακίνητα που διαχειρίζονται ή κατέχουν.

Νέα ενιαία προθεσμία

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά την επιμήκυνση και ενοποίηση της προθεσμίας τόσο για τον καθαρισμό όσο και για την υποβολή της σχετικής δήλωσης.

Πλέον, οι υπόχρεοι έχουν στη διάθεσή τους 76 ημέρες, από την 1η Απριλίου έως και την 15η Ιουνίου κάθε έτους, για να: ολοκληρώσουν τον καθαρισμό του οικοπέδου τους και υποβάλουν τη σχετική δήλωση στην ηλεκτρονική πλατφόρμα entity “software”,”akatharista.gov.gr”,”Ηλεκτρονική πλατφόρμα δηλώσεων καθαρισμού οικοπέδων”].

Η συγκεκριμένη ρύθμιση αποτέλεσε πρόταση της ΠΟΜΙΔΑ και προβλέπεται δυνατότητα περαιτέρω παράτασης, εφόσον κριθεί αναγκαίο.

Εφόσον η προθεσμία παρέλθει χωρίς την υποβολή δήλωσης, τεκμαίρεται ότι ο υπόχρεος συναινεί στον αυτεπάγγελτο καθαρισμό του ακινήτου του από τον οικείο δήμο.

Αυστηρότερα πρόστιμα για μη καθαρισμό

Το διοικητικό πρόστιμο για τη μη εκπλήρωση της υποχρέωσης καθαρισμού αυξάνεται σε 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, από 0,50 ευρώ που ίσχυε έως σήμερα.

• Ελάχιστο πρόστιμο: 200 ευρώ
• Ανώτατο πρόστιμο: 2.000 ευρώ

Επιπλέον, ο υπόχρεος θα επιβαρύνεται και με το πλήρες κόστος του αυτεπάγγελτου καθαρισμού από τον οικείο δήμο.

Σημαντικές εγγυήσεις υπέρ των πολιτών

Η νέα ΚΥΑ εισάγει ουσιαστικές δικλείδες προστασίας για τους πολίτες:

Προηγούμενη ενημέρωση πριν από την επιβολή προστίμου

Το πρόστιμο για μη καθαρισμό δεν επιβάλλεται αυτομάτως. Προϋπόθεση αποτελεί η προηγούμενη ενημέρωση του υπόχρεου από τον δήμο ή την αρμόδια Πυροσβεστική Υπηρεσία, ώστε να του δοθεί η δυνατότητα συμμόρφωσης.

Μείωση προστίμου κατά 50% σε περίπτωση συμμόρφωσης

Εάν ο υπόχρεος συμμορφωθεί εκ των υστέρων, καθαρίζοντας και συντηρώντας το οικόπεδο, και υποβάλει εμπρόθεσμα ένσταση, το επιβληθέν διοικητικό πρόστιμο μειώνεται κατά 50%.

Προσωπική κοινοποίηση των κυρώσεων

Η πράξη επιβολής προστίμου θα κοινοποιείται προσωπικά στον ενδιαφερόμενο και όχι απλώς με ανάρτηση στα γραφεία του δήμου ή της Πυροσβεστικής, ενισχύοντας τη διαφάνεια και την ασφάλεια δικαίου.

Νέα, μειωμένα πρόστιμα για μη υποβολή δήλωσης

Σημαντικά μειώνονται τα πρόστιμα για τη μη υποβολή της δήλωσης καθαρισμού:

• 500 ευρώ, εφόσον δεν έχει πραγματοποιηθεί καθαρισμός,
• 100 ευρώ, εφόσον ο καθαρισμός έχει πραγματοποιηθεί αλλά δεν δηλώθηκε.

Υπενθυμίζεται ότι το προηγούμενο καθεστώς προέβλεπε ενιαίο πρόστιμο 1.000 ευρώ σε κάθε περίπτωση.

Ηπιότερες ποινικές κυρώσεις για ψευδή δήλωση

Σημαντική είναι και η αναμόρφωση των ποινικών κυρώσεων σε περίπτωση ψευδούς δήλωσης καθαρισμού.

Πλέον προβλέπονται:

• ποινή φυλάκισης τουλάχιστον έξι (6) μηνών,
• χρηματική ποινή 5.000 ευρώ.

Το προηγούμενο καθεστώς προέβλεπε φυλάκιση έως δύο ετών και χρηματικές ποινές από 12.600 έως 54.000 ευρώ.

Αναστολή ποινικής δίωξης έως την εξέταση ένστασης

Με τη νέα ΚΥΑ προβλέπεται ότι:

• ποινική δίωξη για ψευδή δήλωση δεν ασκείται πριν από την παρέλευση της δεκαήμερης προθεσμίας υποβολής ένστασης,
• η εμπρόθεσμη υποβολή ένστασης αναστέλλει την ποινική διαδικασία έως την έκδοση οριστικής απορριπτικής απόφασης.

Η πρόβλεψη αυτή αποτρέπει την άσκοπη άσκηση ποινικών διώξεων και περιορίζει την ταλαιπωρία τόσο των πολιτών όσο και της Δικαιοσύνης.

Δυνατότητα φυσικής υποβολής δήλωσης

Για όσους αδυνατούν να χρησιμοποιήσουν την ηλεκτρονική πλατφόρμα, παρέχεται η δυνατότητα υποβολής της υπεύθυνης δήλωσης με φυσική παρουσία σε ΚΕΠ ή στην αρμόδια Πυροσβεστική Υπηρεσία.

Η δυνατότητα αυτή ισχύει στις εξής περιπτώσεις:

• γενικευμένης δυσλειτουργίας ή μη διαθεσιμότητας της πλατφόρμας,
• υπόχρεων ηλικίας άνω των 67 ετών,
• ατόμων με αναπηρία που διαθέτουν πιστοποίηση από το ΚΕΠΑ,
• περιπτώσεων ανωτέρας βίας, έκτακτης ανάγκης ή φυσικών καταστροφών.

Υποχρεώσεις των δήμων για τα υπολείμματα καθαρισμού

Οι δήμοι υποχρεούνται πλέον να ορίζουν συγκεκριμένους και κατάλληλους χώρους απόθεσης των υπολειμμάτων καθαρισμού, όπου θα μεταφέρονται τα προϊόντα κοπής και αποψίλωσης από τα συνεργεία. Στη συνέχεια, οι δημοτικές υπηρεσίες θα αναλαμβάνουν την αποκομιδή τους.

Η πρόβλεψη αυτή επιλύει ένα σημαντικό πρακτικό πρόβλημα που είχε ανακύψει κατά την εφαρμογή του προηγούμενου πλαισίου.

Καθοριστική η συμβολή της ΠΟΜΙΔΑ

Οι βελτιώσεις που ενσωματώθηκαν στο τελικό κείμενο του νόμου και της ΚΥΑ αποτελούν προϊόν ουσιαστικού διαλόγου μεταξύ της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου και των άμεσα ενδιαφερόμενων φορέων.

Ιδιαίτερη ήταν η συμβολή του τέως Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, κ. Γιάννη Κεφαλογιάννη, ο οποίος επέδειξε διάθεση συνεργασίας κατά τη νομοθετική διαδικασία.

Η ΠΟΜΙΔΑ, ως ο βασικός εκπρόσωπος των ιδιοκτητών ακινήτων της χώρας, συνέβαλε αποφασιστικά στη διαμόρφωση ενός πλαισίου πιο λειτουργικού, αναλογικού και αποτελεσματικού.

Κάλεσμα ενόψει της αντιπυρικής περιόδου

Με την αντιπυρική περίοδο να ξεκινά την 1η Μαΐου και να ολοκληρώνεται στις 31 Οκτωβρίου, η ΠΟΜΙΔΑ καλεί όλους τους υπόχρεους ιδιοκτήτες, χρήστες και διαχειριστές οικοπέδων και ακαλύπτων χώρων να προχωρήσουν άμεσα:

• στον απαιτούμενο καθαρισμό των ακινήτων τους,
• στη διατήρησή τους σε καθαρή κατάσταση καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου,
• και στην έγκαιρη υποβολή της σχετικής δήλωσης.

Η συμμόρφωση με τις νέες διατάξεις δεν αποτελεί μόνο νομική υποχρέωση, αλλά και πράξη κοινωνικής ευθύνης, που συμβάλλει ουσιαστικά στην προστασία της ανθρώπινης ζωής, της περιουσίας και του φυσικού περιβάλλοντος από τον κίνδυνο φωτιάς.

Η προτεινόμενη ρύθμιση επιδιώκει το Μητρώο να μην λειτουργεί απλώς ως βάση καταγραφής υποχρεώσεων κατά την αντιπυρική περίοδο, αλλά ως ένα ολοκληρωμένο εργαλείο που θα συνδέεται άμεσα με τις δηλώσεις των πολιτών, τους ελέγχους και τις παρεμβάσεις των αρμόδιων φορέων.

Ταυτόχρονα, παρατείνεται έως τις 15 Ιουνίου τόσο ο καθαρισμός των οικοπέδων όσο και η υποβολή των σχετικών δηλώσεων. Ειδικότερα, το νομοσχέδιο προβλέπει ότι οι ιδιοκτήτες ή υπόχρεοι θα πρέπει να προχωρούν στον καθαρισμό από 1η Απριλίου έως 15 Ιουνίου, με υποχρέωση διαρκούς συντήρησης σε όλη την αντιπυρική περίοδο, ενώ η δήλωση θα υποβάλλεται έως τις 15 Ιουνίου. Το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, σύμφωνα με πηγές του υπουργείου, προσφέρει επαρκή χρόνο συμμόρφωσης και διευκολύνει τον αποτελεσματικότερο επιχειρησιακό σχεδιασμό των ελεγκτικών μηχανισμών.

Η σημαντικότερη αλλαγή, όπως τονίζεται από τις ίδιες πηγές, αφορά «στην καθετοποίηση της διαδικασίας» και τη σαφή αποτύπωση των ρόλων. Αυτό σημαίνει ότι, με τη νέα ρύθμιση, οι δήμοι θα αναλαμβάνουν την ενημέρωση των ιδιοκτητών οικοπεδικών ή ακάλυπτων χώρων, θα πραγματοποιούν δειγματοληπτικούς ελέγχους επί των δηλώσεων και, σε περιπτώσεις παραβάσεων, θα έχουν τη δυνατότητα να προχωρούν σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό.

Η Πυροσβεστική Υπηρεσία, από την πλευρά της, θα παρεμβαίνει ύστερα από καταγγελίες, θα διενεργεί ελέγχους και θα επιβάλλει πρόστιμα και τις προβλεπόμενες κυρώσεις τόσο για τη μη υποβολή δήλωσης όσο και για τη μη τήρηση των μέτρων καθαρισμού, ενημερώνοντας παράλληλα τον αρμόδιο δήμο ώστε να υπάρξει άμεση αποκατάσταση.

Στο σκέλος των κυρώσεων, το νέο πλαίσιο εισάγει αναλογική κλιμάκωση, διαχωρίζοντας την τυπική παράβαση –δηλαδή τη μη υποβολή δήλωσης– από την ουσιαστική, που αφορά στον μη καθαρισμό. Ενδεικτικά, στην περίπτωση μη υποβολής δήλωσης, οι κυρώσεις θα είναι ηπιότερες εφόσον έχει πραγματοποιηθεί καθαρισμός και αυστηρότερες όταν δεν έχει γίνει καμία ενέργεια. Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου, στόχος είναι ο εξορθολογισμός των προστίμων, γι’ αυτό και θεσπίζονται κατώτατα και ανώτατα όρια.

Συγκεκριμένα, για τον μη καθαρισμό προβλέπεται πρόστιμο ανά τετραγωνικό μέτρο, ύψους ενός ευρώ, με κατώτατο όριο τα 200 ευρώ και ανώτατο τα 2.000 ευρώ, ενώ στην περίπτωση μη υποβολής δήλωσης αλλά πραγματοποίησης καθαρισμού το πρόστιμο ορίζεται στα 100 ευρώ. Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα μείωσης του προστίμου όταν ο ιδιοκτήτης προχωρήσει άμεσα στη διόρθωση της παράβασης.

Όπως διευκρινίζεται από αρμόδιες πηγές, η διαδικασία ξεκινά με προσπάθεια επικοινωνίας και εξασφάλισης της συναίνεσης του ιδιοκτήτη. Εάν αυτό δεν καταστεί δυνατό και κριθεί ότι υπάρχει άμεσος κίνδυνος πυρκαγιάς, ιδίως σε περιοχές αυξημένης επικινδυνότητας, η Πυροσβεστική Υπηρεσία πιστοποιεί εγγράφως τον κίνδυνο και ο δήμος προχωρά αυτεπάγγελτα στον καθαρισμό. Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα επείγουσας παρέμβασης σε περιπτώσεις άμεσου και υψηλού κινδύνου, υπό την προϋπόθεση ότι αυτός έχει διαπιστωθεί εγγράφως από την αρμόδια Πυροσβεστική Υπηρεσία.

Παράλληλα, προβλέπεται ειδική πρόβλεψη για περιπτώσεις αδυναμίας χρήσης ψηφιακών υπηρεσιών, ώστε να αποφευχθεί ο ψηφιακός αποκλεισμός. Συγκεκριμένα, θεσπίζεται διαδικασία φυσικής υποβολής δήλωσης, η οποία θα μπορεί να αποστέλλεται με κάθε πρόσφορο μέσο στην αρμόδια υπηρεσία, διασφαλίζοντας ότι η πρόληψη δεν θα μετατραπεί σε παράγοντα αποκλεισμού και ότι όλοι οι πολίτες θα έχουν τη δυνατότητα να συμμορφωθούν.

Όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, κατά τη δημόσια διαβούλευση ελήφθησαν σοβαρά υπόψη οι παρατηρήσεις της Κ.Ε.Δ.Ε. και της ΠΟΜΙΔΑ, οι οποίες επικεντρώθηκαν αφενός στην ανάγκη σαφούς ορισμού του πεδίου εφαρμογής και των κατηγοριών των υπόχρεων –στις οποίες εντάσσονται ρητά και τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου– και αφετέρου στην αποφυγή δυσανάλογων επιβαρύνσεων για ιδιοκτήτες που έχουν ήδη προχωρήσει σε καθαρισμό ή αντιμετωπίζουν αντικειμενικές δυσκολίες συμμόρφωσης.

Συνολικά, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η νέα ρύθμιση σηματοδοτεί τη μετάβαση από ένα καθεστώς ασάφειας και άνισης εφαρμογής σε ένα πλαίσιο τυποποιημένο, ψηφιακά υποστηριζόμενο και επιχειρησιακά ενεργό, με στόχο οι καθαρισμοί οικοπέδων να πάψουν να αποτελούν αποσπασματική πρακτική και να καθιερωθούν ως εθνική υποχρέωση πρόληψης.